Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Revivalist, Muslim, Sikh, Parsi and anti-caste movements

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Socio-religious reform movements · Part 2 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Dayanand Saraswati and the Arya Samaj (1875), the DAV and Gurukul streams and shuddhi; Ramakrishna, Vivekananda and the Ramakrishna Mission (1897); the Theosophical Society and Annie Besant; Syed Ahmad Khan and the Aligarh movement, Deoband (1866) and the Ahmadiyya (1889); the Singh Sabhas and the Rahnumai Mazdayasnan Sabha; Phule and the Satyashodhak Samaj (1873), Sree Narayana Guru and the SNDP Yogam (1903), the Self-Respect Movement (1925); and the significance and limits of the reform movements.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഭാഗം 1-ൽ പരിഷ്കർത്താക്കൾ പഴയ ആചാരങ്ങളെ യുക്തികൊണ്ടും ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പുതിയ വായനകൊണ്ടും പരിശോധിച്ചു. 1870-കൾ മുതൽ രണ്ടാം തരംഗം ശക്തമായി. ചിലർ — പുനരുജ്ജീവനവാദികൾ — 'നമ്മുടെ മതം ഒരിക്കൽ ശുദ്ധവും മഹത്തുമായിരുന്നു; പടിഞ്ഞാറുനിന്നു കടം വാങ്ങേണ്ട, ആ സുവർണകാലത്തേക്കു മടങ്ങാം' എന്നു പറഞ്ഞു. പഴയ വീട് പൊളിക്കാതെ അടിത്തറ വരെ വൃത്തിയാക്കുന്നതുപോലെ. അതേസമയം മുസ്ലിംകളും സിഖുകാരും പാഴ്സികളും സ്വന്തം സമുദായങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പരിഷ്കരണം തുടങ്ങി; ഏറ്റവും താഴെയാക്കപ്പെട്ട ജാതികളിലെ നേതാക്കൾ ദയ ചോദിക്കുന്നതു നിർത്തി ജാതിവ്യവസ്ഥയെത്തന്നെ ആക്രമിച്ചു. ഈ ഭാഗം: ആര്യസമാജം, രാമകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനം, തിയോസഫിക്കൽ സൊസൈറ്റി; അലിഗഢ് പ്രസ്ഥാനം, ദേവബന്ദ്, അഹമ്മദിയ; സിംഗ് സഭകൾ, പാഴ്സി പരിഷ്കരണം; ഫൂലെ, ശ്രീനാരായണ ഗുരു, ഇ.വി. രാമസാമി; ഒടുവിൽ ഇവയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തൽ. (→ English: Arya Samaj · Theosophical Society · Aligarh movement · हिन्दी: आर्य समाज · थियोसोफ़िकल सोसाइटी · अलीगढ़ आंदोलन)

In exam EnglishPart 1 followed reformers who judged old customs by reason and by a fresh reading of scripture. From the 1870s a second wave grew stronger. Others, called revivalists, believed Indian faith had been noble and unspoilt in ancient times, so the task was to restore that glorious past instead of copying Western ways. At the same time Muslims, Sikhs and Parsis built reform movements inside their own communities, and leaders from castes kept at the bottom of the social order began to attack caste itself instead of asking the higher castes for kindness. This part takes these streams in turn: the Arya Samaj, the Ramakrishna movement and the Theosophical Society; the Aligarh movement, Deoband and the Ahmadiyya; the Singh Sabhas and Parsi reform; and the anti-caste work of Phule, Sree Narayana Guru and E. V. Ramasamy.

സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി (1824–1883) ഗുജറാത്തിലെ കത്തിയവാറിൽ ജനിച്ചു; ചെറുപ്പത്തിലേ വീടുവിട്ട് വർഷങ്ങളോളം സന്യാസിയായി അലഞ്ഞു, പിന്നീട് പൊതുപ്രചാരണം തുടങ്ങി. 1875-ൽ ബോംബെയിൽ ആര്യസമാജം സ്ഥാപിച്ചു; അതേ വർഷം പ്രധാന കൃതി 'സത്യാർഥ പ്രകാശ്' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. മുദ്രാവാക്യം: 'വേദങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങുക'. വേദങ്ങൾ മാത്രമാണ് സത്യവും തെറ്റില്ലാത്തതുമായ ഗ്രന്ഥം; പിൽക്കാല പുരാണങ്ങൾ, വിഗ്രഹാരാധന, മരിച്ച പൂർവികർക്കുള്ള കർമങ്ങൾ, പാരമ്പര്യ പുരോഹിതരുടെ ആധിപത്യം — എല്ലാം തള്ളി. കിണറ്റിലെ വെള്ളം കലങ്ങിയാൽ ഉറവയിലേക്കു തന്നെ പോയി കുടിക്കാൻ പറയുന്നതുപോലെ. സാമൂഹികമായി ഉറച്ച പരിഷ്കർത്താവ്: ശൈശവവിവാഹത്തെയും ജന്മജാതിയെയും എതിർത്തു; വർണം ഗുണവും പെരുമാറ്റവും അനുസരിച്ചെന്നു പറഞ്ഞു; സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസം, വിധവാ പുനർവിവാഹം എന്നിവയെ പിന്തുണച്ചു. പഞ്ചാബിലും പടിഞ്ഞാറൻ ഐക്യ പ്രവിശ്യകളിലും കൂടുതൽ അനുയായികൾ; ലാഹോർ ശക്തമായ കേന്ദ്രം. (→ English: Arya Samaj · Satyarth Prakash · हिन्दी: आर्य समाज · सत्यार्थ प्रकाश)

In exam EnglishSwami Dayanand Saraswati (1824–1883) was born in Kathiawar in Gujarat and spent years as a wandering ascetic before he began to preach in public. He founded the Arya Samaj at Bombay in 1875, the year his main work, Satyarth Prakash (The Light of Truth), was printed. His call was 'back to the Vedas'. He treated the Vedas as the one true and infallible scripture, and he rejected the later Puranas, idol worship, rites performed for dead ancestors and the authority of hereditary priests. On social questions he was a firm reformer: he opposed child marriage and caste fixed by birth, accepted varna only as a matter of merit and conduct, and supported the education of women and the remarriage of widows. The Samaj found its largest following in Punjab and the western United Provinces, and Lahore became its strongest centre.

ദയാനന്ദന്റെ മരണശേഷം അനുയായികൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യത്തിൽ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ഒരു വിഭാഗം 1886-ൽ ലാഹോറിൽ ലാലാ ഹൻസ്‌രാജിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഡി.എ.വി. (ദയാനന്ദ ആംഗ്ലോ-വൈദിക) സ്കൂൾ തുറന്നു — ഹിന്ദി, സംസ്കൃതം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഇംഗ്ലീഷും ആധുനിക വിഷയങ്ങളും; ലാലാ ലജ്പത് റായ് ഈ 'കോളേജ് വിഭാഗ'വുമായി അടുത്തു ബന്ധപ്പെട്ടു. മറ്റേ വിഭാഗം — സ്വാമി ശ്രദ്ധാനന്ദ് (മുൻഷിറാം) — പ്രാചീന രീതി വേണമെന്നു പറഞ്ഞ് 1902-ൽ ഹരിദ്വാറിനടുത്ത് കാംഗ്രിയിൽ ഗുരുകുലം സ്ഥാപിച്ചു. ഒരേ വീട്ടിലെ സഹോദരന്മാരിൽ ഒരാൾ പുതിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളിലേക്കും മറ്റൊരാൾ ആശ്രമ വിദ്യാലയത്തിലേക്കും മക്കളെ അയയ്ക്കുന്നതുപോലെ. സമാജം 'ശുദ്ധി'യും ഏറ്റെടുത്തു: ഇസ്ലാമിലേക്കോ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കോ മാറിയവരെ തിരികെ ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്ന ചടങ്ങ്; പിന്നീട് അയിത്തജാതിക്കാരായി കണ്ടവരുടെ പദവി ഉയർത്താനും. ശുദ്ധി പലർക്കും അന്തസ്സ് നൽകി, പക്ഷേ പഞ്ചാബിൽ മുസ്ലിം, ക്രൈസ്തവ മിഷനറി സംഘടനകളുമായുള്ള മത്സരം മൂർച്ചയാക്കി. അതുകൊണ്ട് ആര്യസമാജം ഒരേസമയം പരിഷ്കരണവാദിയും പുനരുജ്ജീവനവാദിയും. (→ English: Shuddhi · DAV School · हिन्दी: शुद्धि · डी.ए.वी. स्कूल)

In exam EnglishAfter Dayanand's death his followers split over how to carry his message into education. In 1886 one camp, led by Lala Hansraj, started the Dayanand Anglo-Vedic (DAV) School in Lahore, combining English and modern learning with Hindi and Sanskrit, and Lala Lajpat Rai was closely linked with this 'college party'. The other group, led by Swami Shraddhanand (earlier known as Munshi Ram), wanted schooling on the ancient pattern and founded the Gurukul at Kangri near Hardwar in 1902. The Samaj also took up Shuddhi, a ceremony to bring back into the Hindu fold people who had converted to Islam or Christianity, and later to raise groups treated as outcastes. Shuddhi gave many people a new sense of dignity, but because it was aimed at converts it also sharpened rivalry with Muslim and Christian missionary bodies in Punjab. The Arya Samaj was therefore at once a reforming force and a revivalist one.

മറ്റൊരുതരം പുനരുജ്ജീവനം രാമകൃഷ്ണ പരമഹംസനിൽ (1836–1886) നിന്നു തുടങ്ങി — കൽക്കത്തയ്ക്കടുത്ത് ദക്ഷിണേശ്വർ കാളിക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരി. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം കുറവ്, പക്ഷേ സ്വന്തം സാധനയിലൂടെ — എല്ലാ മതങ്ങളും ഒരേ ദൈവത്തിലേക്കുള്ള വ്യത്യസ്ത വഴികൾ, ജീവികളെ സേവിക്കുന്നതുതന്നെ ദൈവസേവ എന്നു പഠിപ്പിച്ചു. ഒരേ മലമുകളിലേക്ക് നാലു ഭാഗത്തുനിന്നും വഴികളുള്ളതുപോലെ. ശിഷ്യൻ നരേന്ദ്രനാഥ് ദത്ത — സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ (1863–1902). 1893-ൽ ഷിക്കാഗോ ലോകമതസമ്മേളനത്തിൽ വേദാന്തത്തെ സാർവലൗകിക മതമായി അവതരിപ്പിച്ച് പടിഞ്ഞാറിന്റെ ശ്രദ്ധ നേടി. തിരിച്ചെത്തി 1897-ൽ രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ സ്ഥാപിച്ചു; ആസ്ഥാനം കൽക്കത്തയ്ക്കടുത്ത് ബേലൂർ. പഴയ സംഘടനകളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി സേവനമാണ് മതത്തിന്റെ കേന്ദ്രം: ക്ഷാമം, പ്ലേഗ്, വെള്ളപ്പൊക്കം എന്നിവയിൽ ആശ്വാസം, സ്കൂളുകൾ, ആശുപത്രികൾ. ജാതിയുടെ കാഠിന്യത്തെയും ദരിദ്രരുടെ അവഗണനയെയും അപലപിച്ചു; ഭയമില്ലാതെ, സ്വാശ്രയത്തോടെ നിൽക്കാൻ പറഞ്ഞു; യുവ ദേശീയവാദികൾക്ക് പൈതൃകത്തിൽ അഭിമാനം നൽകി. (→ English: Ramakrishna Mission · हिन्दी: रामकृष्ण मिशन)

In exam EnglishAnother revival grew around Ramakrishna Paramahamsa (1836–1886), priest of the Dakshineswar Kali temple outside Calcutta. He had little formal schooling, but from his own spiritual practice he taught that the various religions were different roads to the same God and that serving living beings was itself a way of serving God. His best-known disciple, Narendranath Datta, became Swami Vivekananda (1863–1902). Speaking at Chicago's World's Parliament of Religions in 1893, he offered Vedanta as a message for all humanity and drew wide attention in the West. After returning home he established the Ramakrishna Mission in 1897 and based it at Belur, close to Calcutta. Unlike most earlier bodies, the Mission put social service at the centre of religion: relief during famine, plague and floods, and the running of schools and hospitals. Vivekananda condemned caste rigidity and the neglect of the poor, urged Indians to be fearless and self-reliant, and gave many young nationalists pride in their heritage.

തിയോസഫിക്കൽ സൊസൈറ്റി 1875-ൽ ന്യൂയോർക്കിൽ സ്ഥാപിച്ചു — റഷ്യയിൽ ജനിച്ച മാഡം ഹെലീന ബ്ലാവട്സ്കിയും അമേരിക്കക്കാരനായ കേണൽ ഹെൻറി സ്റ്റീൽ ഓൾക്കോട്ടും. ഇവർ പ്രാചീന ഇന്ത്യൻ, ബുദ്ധ ചിന്തയെ ആദരിച്ചു; വംശം, മതം, ജാതി, ലിംഗം എന്ന ഭേദമില്ലാത്ത സാർവത്രിക സാഹോദര്യം പഠിപ്പിച്ചു. 1879-ൽ ഇന്ത്യയിലെത്തി; 1882-ൽ മദ്രാസിനടുത്ത് അഡയാർ ആസ്ഥാനമായി. ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്ത നേതാവ് ആനി ബസന്റ് — ബ്രിട്ടീഷ് സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്; 1889-ൽ സൊസൈറ്റിയിൽ ചേർന്നു, 1893-ൽ ഇന്ത്യയിൽ താമസമാക്കി. 1898-ൽ ബനാറസിൽ സെൻട്രൽ ഹിന്ദു കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചു; 1915-ലെ നിയമപ്രകാരം രൂപംകൊണ്ട ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയുടെ കാതൽ അതായി. പുറത്തുനിന്നൊരാൾ നമ്മുടെ വീട്ടിലെ പഴയ സാധനത്തെ പുകഴ്ത്തുമ്പോഴാണ് നമുക്കുതന്നെ അതിന്റെ വില മനസ്സിലാകുന്നത് — വിദേശികളുടെ പ്രശംസ വിദ്യാസമ്പന്നരായ ഇന്ത്യക്കാർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകി. എന്നാൽ ഗൂഢവിദ്യാ താൽപര്യവും യാഥാസ്ഥിതിക ആചാരങ്ങളുടെ ന്യായീകരണവും വിമർശനത്തിനിടയാക്കി. ബസന്റ് പിന്നീട് 1916-ൽ ഹോം റൂൾ ലീഗ് തുടങ്ങി — അത് പിന്നീടുള്ള അധ്യായത്തിൽ. (→ English: Theosophical Society · हिन्दी: थियोसोफ़िकल सोसाइटी)

In exam EnglishHelena Petrovna Blavatsky, born in Russia, and Henry Steel Olcott, an American colonel, founded the Theosophical Society in New York in 1875. Its founders admired ancient Indian and Buddhist thought and taught a universal brotherhood of humanity without distinction of race, creed, caste or sex. They came to India in 1879, and in 1882 the Society made Adyar, near Madras, its headquarters. Its best-known leader in India was Annie Besant, a British social reformer who joined the Society in 1889 and settled in India in 1893. She founded the Central Hindu College at Benares in 1898, which became the nucleus of the Banaras Hindu University set up under an Act of 1915. By praising Hindu and Buddhist philosophy, Western theosophists gave educated Indians confidence in their own culture, though their interest in the occult and their defence of orthodox custom also drew criticism. Besant later entered politics and started a Home Rule League in 1916.

മുസ്ലിംകൾക്കിടയിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ആധുനികീകരണ പ്രസ്ഥാനം സർ സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ഖാന്റെ (1817–1898) നേതൃത്വത്തിൽ. കമ്പനിയുടെ നീതിന്യായ സേവനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തു, 1857-ൽ വിശ്വസ്തനായി നിന്നു; കലാപത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാരും മുസ്ലിം സമുദായവും തമ്മിലുള്ള അവിശ്വാസം നീക്കാനും സമുദായത്തിന് ആധുനിക അറിവ് എത്തിക്കാനും പ്രവർത്തിച്ചു. ഖുർആൻ ശരിയായി വായിച്ചാൽ യുക്തിക്കും പ്രകൃതിശാസ്ത്രത്തിനും എതിരല്ലെന്നു വാദിച്ചു. 1864-ൽ സയന്റിഫിക് സൊസൈറ്റി — പാശ്ചാത്യ കൃതികൾ ഉർദുവിലേക്ക്; 'തഹ്‌സീബ്-ഉൽ-അഖ്‌ലാഖ്' പത്രിക; 1875-ൽ അലിഗഢിൽ എം.എ.ഒ. കോളേജ് — ആദ്യം സ്കൂളായി തുടങ്ങി, രണ്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞ് കോളേജ് ക്ലാസുകൾ; 1920-ലെ നിയമത്താൽ അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവകലാശാല. ഈ അലിഗഢ് പ്രസ്ഥാനം ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ പുതിയ മുസ്ലിം വിഭാഗത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഗ്രാമത്തിലെ കുട്ടികളെ നഗരത്തിലെ കോളേജിലേക്കയച്ച് പുതിയ നേതാക്കളെ ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ. 1885-ൽ സ്ഥാപിച്ച കോൺഗ്രസിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാൻ ഉപദേശിച്ചു — തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഭരണത്തിൽ മുസ്ലിംകൾ സ്ഥിരം ന്യൂനപക്ഷമാകുമെന്ന ഭയം; ഇത് പിൽക്കാല മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തി. (→ English: Aligarh movement · हिन्दी: अलीगढ़ आंदोलन)

In exam EnglishSir Syed Ahmad Khan (1817–1898) led what became the strongest current of modern reform within the Muslim community. He had served in the Company's judicial service and remained loyal in 1857, and after the revolt he worked to end the mistrust between the British and the Muslim community and to bring modern learning to it. He argued that the Quran, rightly read, did not conflict with reason or natural science. He set up the Scientific Society in 1864 to translate Western works into Urdu, ran the journal Tahzib-ul-Akhlaq, and in 1875 founded the Muhammadan Anglo-Oriental (MAO) College at Aligarh, which opened as a school and began college classes two years later; it became the Aligarh Muslim University under an Act of 1920. This Aligarh movement produced a new class of English-educated Muslims. Sir Syed also advised Muslims to keep away from the Indian National Congress founded in 1885, fearing that elected government would leave them a permanent minority, a stand that shaped later Muslim politics.

എല്ലാ മുസ്ലിം നേതാക്കളും അലിഗഢ് വഴി അംഗീകരിച്ചില്ല. 1866-ൽ മുഹമ്മദ് ഖാസിം നാനൗതവിയും റഷീദ് അഹമ്മദ് ഗംഗോഹിയും ഇന്നത്തെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ സഹാറൻപൂർ ജില്ലയിലെ ദേവബന്ദിൽ 'ദാറുൽ ഉലൂം' മദ്രസ സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് യാഥാസ്ഥിതിക, പുനരുജ്ജീവനവാദ ധാര: ഖുർആനിലും പ്രവാചക പാരമ്പര്യങ്ങളിലും മതപണ്ഡിതരെ പരിശീലിപ്പിക്കൽ, സമുദായത്തിന്റെ ധാർമിക-മത പുനരുജ്ജീവനം; പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽനിന്നും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിൽനിന്നും അകലം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അലിഗഢിന് എതിർ — കോൺഗ്രസിനോട് അനുഭാവം. ഒരേ ഗ്രാമത്തിലെ രണ്ടു കാരണവന്മാർ — ഒരാൾ 'നഗരത്തിലെ പഠിത്തം വേണം', മറ്റേയാൾ 'നമ്മുടെ പഴയ പള്ളിക്കൂടം മതി' എന്നു പറയുന്നതുപോലെ. മൂന്നാമത്തെ ധാര — അഹമ്മദിയ പ്രസ്ഥാനം: 1889-ൽ പഞ്ചാബിലെ ഖാദിയാനിൽ മിർസ ഗുലാം അഹമ്മദ്. മാനവരാശിക്ക് സാർവലൗകിക മതം എന്നു പറഞ്ഞു, വാളുകൊണ്ടുള്ള മതയുദ്ധം തള്ളി, മതപഠനത്തോടൊപ്പം പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന സ്കൂളുകൾ തുടങ്ങി. പക്ഷേ വാഗ്ദത്ത മസീഹ് താനാണെന്ന സ്ഥാപകന്റെ അവകാശവാദം ഇതിനെ വേർതിരിച്ചു; മിക്ക മുസ്ലിംകളും ഇതിനെ മുഖ്യധാരാ ഇസ്ലാമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. (→ English: Deoband · Ahmadiyya movement · हिन्दी: देवबंद · अहमदिया आंदोलन)

In exam EnglishNot every Muslim leader accepted the Aligarh path. The Dar-ul-Ulum seminary at Deoband, in today's Saharanpur district of Uttar Pradesh, was started in 1866 by Muhammad Qasim Nanautavi and Rashid Ahmad Gangohi. The Deoband school was orthodox and revivalist. It trained religious scholars in the Quran and the traditions of the Prophet, aimed at the moral and religious renewal of the community, and kept its distance from Western learning and from the colonial government. In politics it took the opposite line to Aligarh and was sympathetic to the Congress. A third stream, the Ahmadiyya movement, was founded by Mirza Ghulam Ahmad at Qadian in Punjab in 1889. It spoke of a universal religion of humanity, rejected holy war waged by the sword and set up schools that gave Western education alongside religious teaching. But its founder's claim to be a promised messiah set it apart, and most Muslims do not accept the Ahmadiyya as part of mainstream Islam.

സിഖുകാരിലെ പരിഷ്കരണം സിംഗ് സഭ പ്രസ്ഥാനത്തോടെ തുടങ്ങി. ആദ്യ സിംഗ് സഭ 1873-ൽ അമൃത്സറിൽ; രണ്ടാമത്തേത്, കൂടുതൽ തീവ്രമായത്, 1879-ൽ ലാഹോറിൽ. ലക്ഷ്യങ്ങൾ: ഹിന്ദു ആചാരങ്ങളും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുമില്ലാത്ത ശുദ്ധ സിഖ് ആചരണം വീണ്ടെടുക്കൽ; ഗുരുമുഖി ലിപിയിൽ പഞ്ചാബി വിദ്യാഭ്യാസം; പഞ്ചാബിൽ ക്രൈസ്തവ മിഷനറിമാരുടെയും ആര്യസമാജത്തിന്റെയും വെല്ലുവിളിക്കു മറുപടി. 1892-ൽ അമൃത്സർ ഖാൽസ കോളേജ് ഈ ശ്രമത്തിൽനിന്ന്. ഈ പ്രസ്ഥാനം 1920-കളിലെ അകാലി പ്രസ്ഥാനത്തിനു നിലമൊരുക്കി — ഗുരുദ്വാരകളെ പാരമ്പര്യ മഹന്തുമാരുടെ കയ്യിൽനിന്നു മോചിപ്പിക്കാനുള്ള സമരം 1925-ലെ സിഖ് ഗുരുദ്വാര നിയമത്തോടെ അവസാനിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ താക്കോൽ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ കയ്യിൽനിന്ന് എല്ലാ ഭക്തരുടെയും സമിതിക്കു കിട്ടിയതുപോലെ. ബോംബെയിലെ പാഴ്സികളിൽ നവറോജി ഫർദൂൺജി, ദാദാഭായ് നവറോജി, എസ്.എസ്. ബംഗാളി തുടങ്ങിയവർ 1851-ൽ 'റഹ്നുമായ് മസ്ദയസ്നൻ സഭ' (മത പരിഷ്കരണ സംഘം) സ്ഥാപിച്ചു — പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, വിവാഹാചാര പരിഷ്കരണം, ലളിതമായ സൊറാസ്ട്രിയൻ ആരാധന; 'റാസ്ത് ഗോഫ്താർ' പത്രികയിലൂടെ പ്രചാരണം. (→ English: Singh Sabha · Rahnumai Mazdayasnan Sabha · हिन्दी: सिंह सभा · रहनुमाई मज़दयासन सभा)

In exam EnglishThe Singh Sabha movement was the starting point of Sikh reform. The first Singh Sabha was formed at Amritsar in 1873, and a second, more radical one at Lahore in 1879. Their members wanted to restore what they saw as pure Sikh practice, free of Hindu rituals and superstition, to spread education in Punjabi in the Gurmukhi script, and to answer the challenge of Christian missionaries and the Arya Samaj in Punjab; the Khalsa College at Amritsar, opened in 1892, grew out of this effort. The movement prepared the ground for the Akali movement of the 1920s, whose campaign to take the gurdwaras out of the hands of hereditary mahants ended with the Sikh Gurdwaras Act of 1925. Among the Parsis of Bombay, Naoroji Furdonji, Dadabhai Naoroji, S. S. Bengalee and others founded the Rahnumai Mazdayasnan Sabha (Religious Reform Association) in 1851. It worked for the education of girls, the reform of marriage customs and a simpler Zoroastrian worship, and spread its ideas through the journal Rast Goftar.

ജാതിവിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മുൻ പരിഷ്കർത്താക്കളെക്കാൾ മുന്നോട്ടുപോയി — കാരണം ഏറ്റവും കഷ്ടപ്പെട്ട ജാതികളിൽനിന്നുള്ളവരായിരുന്നു മിക്കവാറും നേതാക്കൾ. മഹാരാഷ്ട്രയിൽ പൂനയിലെ മാലി (തോട്ടക്കാർ) ജാതിയിൽപ്പെട്ട ജ്യോതിറാവു (ജ്യോതിബ) ഫൂലെ (1827–1890) 1848-ൽ ഭാര്യ സാവിത്രിബായ് ഫൂലെയോടൊപ്പം പെൺകുട്ടികൾക്കായി സ്കൂൾ തുറന്നു; പിന്നീട് ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജാതികളിലെ കുട്ടികൾക്കായി സ്കൂളുകൾ. 'ഗുലാംഗിരി' (അടിമത്തം, 1873) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണ ആധിപത്യം ശൂദ്രരുടെയും അതിശൂദ്രരുടെയും മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ച അടിമത്തമാണെന്നു വാദിച്ചു; അതേ വർഷം സത്യശോധക സമാജം (സത്യാന്വേഷകരുടെ സംഘം) സ്ഥാപിച്ചു. ചടങ്ങുകൾക്കു ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതൻ വേണ്ടെന്നു പറഞ്ഞ്, പുരോഹിതനില്ലാതെ വിവാഹങ്ങൾ നടത്തി; താഴ്ന്ന ജാതികൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസവും തുല്യാവകാശവും ആവശ്യപ്പെട്ടു. വീട്ടിലെ കല്യാണം നമ്മൾ തന്നെ, നമ്മുടെ ഭാഷയിൽ നടത്താം എന്നതുപോലെ. വിധവകൾക്കു സുരക്ഷിതമായി പ്രസവിക്കാനും കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനും ഒരു അഭയകേന്ദ്രവും തുടങ്ങി. ജാതിയും സ്ത്രീകളുടെ അടിമത്തവും ഒരേ അനീതിയുടെ ഭാഗങ്ങളെന്നു കണ്ടു; ബി.ആർ. അംബേദ്കർ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഒരാളായി എണ്ണി. (→ English: Satyashodhak Samaj · हिन्दी: सत्यशोधक समाज)

In exam EnglishThe anti-caste movements went further than the earlier reformers because they were led largely by people from the castes that suffered most. Jyotirao (Jyotiba) Phule (1827–1890) of Poona, who came from the Mali (gardener) caste, started a girls' school with his wife Savitribai Phule in 1848 and went on to open schools for children of the most oppressed castes. In his 1873 book Gulamgiri (Slavery) he argued that Brahmin dominance had kept the shudras and atishudras in a condition no better than bondage, and in the same year he founded the Satyashodhak Samaj (Society of Truth Seekers). The Samaj held that ceremonies needed no Brahmin priest, conducted weddings without one, and demanded education and equal rights for the lower castes and for women. Phule also opened a home where widows could give birth safely and keep their children. His work treated caste and the subjection of women as parts of one injustice, and B. R. Ambedkar later named him among his teachers.

കേരളത്തിൽ ശ്രീനാരായണ ഗുരു (1856–1928) ഈഴവ സമുദായത്തിൽ ജനിച്ചു — ആ സമുദായം അയിത്തം അനുഭവിച്ചു, പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. സ്വന്തം ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിതാണ് അദ്ദേഹം ജാതിയെ വെല്ലുവിളിച്ചത്: 1888-ൽ അരുവിപ്പുറത്ത് ശിവപ്രതിഷ്ഠ — ഈ കർമം ബ്രാഹ്മണർ മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ എന്ന നിയമം തകർത്തു. 'അമ്പലത്തിൽ കയറ്റിയില്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ അമ്പലം നമ്മൾ തന്നെ പണിയും' എന്നപോലെ. സന്ദേശം: 'ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്'. 1903-ൽ അനുയായികൾ ഈഴവർക്കിടയിൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ക്ഷേത്ര പരിഷ്കരണം, സാമൂഹിക ഉന്നമനം എന്നിവയ്ക്കായി എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം സ്ഥാപിച്ചു. മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിൽ ഇ.വി. രാമസാമി — പിന്നീട് 'പെരിയാർ' — കോൺഗ്രസ് വിട്ട് 1925-ൽ ആത്മാഭിമാന പ്രസ്ഥാനം തുടങ്ങി: ബ്രാഹ്മണ ആധിപത്യം, ജാതി, മത അന്ധവിശ്വാസം എന്നിവയ്ക്കെതിരെ; യുക്തിവാദം, സ്ത്രീകൾക്കു തുല്യാവകാശം; പുരോഹിതനില്ലാത്ത 'ആത്മാഭിമാന വിവാഹങ്ങൾ'. (→ English: untouchability · Self-Respect Movement · हिन्दी: अस्पृश्यता · आत्मसम्मान आंदोलन)

In exam EnglishSree Narayana Guru (1856–1928) came from Kerala's Ezhava community, a group kept out of many temples and subjected to untouchability. His answer to being kept out of temples was to consecrate temples himself: at Aruvippuram in 1888 he installed a Shiva idol with his own hands, defying the custom that reserved this act for Brahmin priests. The motto most linked with him is 'one caste, one religion, one God for man'. In 1903 his followers founded the Sree Narayana Dharma Paripalana (SNDP) Yogam to spread education, temple reform and social uplift among the Ezhavas. In the Madras Presidency, E. V. Ramasamy, later called Periyar, left the Congress and launched the Self-Respect Movement in 1925. It attacked Brahmin dominance, caste and religious superstition, called for rationalism and for equal rights for women, and promoted 'self-respect marriages' held without priests.
Reform organisations of Part 2
OrganisationYear and placeFounder or leading figures
Rahnumai Mazdayasnan Sabha1851, BombayNaoroji Furdonji, Dadabhai Naoroji, S. S. Bengalee
Scientific Society1864Syed Ahmad Khan
Dar-ul-Ulum1866, DeobandMuhammad Qasim Nanautavi, Rashid Ahmad Gangohi
Singh Sabha1873, AmritsarSikh reformers
Satyashodhak Samaj1873, PoonaJyotirao Phule
Arya Samaj1875, BombaySwami Dayanand Saraswati
Theosophical Society1875, New York (Adyar from 1882)H. P. Blavatsky, H. S. Olcott
Muhammadan Anglo-Oriental College1875, AligarhSyed Ahmad Khan
Ahmadiyya movement1889, QadianMirza Ghulam Ahmad
Ramakrishna Mission1897, BelurSwami Vivekananda
SNDP Yogam1903, KeralaFollowers of Sree Narayana Guru
Self-Respect Movement1925, Madras PresidencyE. V. Ramasamy (Periyar)

മൊത്തത്തിൽ പരിഷ്കരണവാദ, പുനരുജ്ജീവനവാദ ധാരകൾ ലക്ഷ്യത്തേക്കാൾ രീതിയിലാണ് വ്യത്യസ്തമായത്: ഒന്ന് യുക്തിയിലേക്കും പാശ്ചാത്യ മാതൃകയിലേക്കും, മറ്റൊന്ന് ഒരു ആദർശ ഭൂതകാലത്തിലേക്കും; എങ്കിലും രണ്ടും ശൈശവവിവാഹം, പുരോഹിതാധിപത്യം, വിദ്യാഭ്യാസ അവഗണന എന്നിവയെ ആക്രമിച്ചു. ഒരേ ഗ്രാമത്തിലേക്കു രണ്ടു വഴി — ഒന്ന് പുതിയ റോഡ്, മറ്റേത് പഴയ ഇടവഴി. ചരിത്രകാരന്മാർ മൂന്നു പരിമിതികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു: മിക്കവയും വിദ്യാസമ്പന്നരായ നഗര ഉന്നത-മധ്യവർഗങ്ങളിലേ എത്തിയുള്ളൂ, കർഷകജനത പുറത്തുനിന്നു; ഒരു മതത്തിന്റെ സുവർണകാലത്തേക്കു നോക്കിയതിനാൽ ശുദ്ധിയും അതിനു മറുപടിയായ പ്രചാരണങ്ങളും സമുദായങ്ങൾക്കിടയിലെ മതിലുകൾ ഉറപ്പിച്ചു; പല പരിഷ്കർത്താക്കളും ജാതിയെ വിമർശിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അതു പാലിച്ചു. എങ്കിലും നേട്ടങ്ങൾ യഥാർഥം: ക്രൂരാചാരങ്ങൾക്കെതിരെ നിയമങ്ങൾ, പെൺകുട്ടികൾക്കും താഴ്ന്ന ജാതികൾക്കും സ്കൂളുകൾ, കൊളോണിയൽ അവജ്ഞയ്ക്കു മുന്നിൽ ആത്മാഭിമാനം, സംഘടനകളും പത്രങ്ങളും യോഗങ്ങളും നടത്താനുള്ള പരിശീലനം. ഈ ശീലങ്ങളാണ് അടുത്ത അധ്യായത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിലേക്കും കോൺഗ്രസിലേക്കും നയിച്ചത്. (→ English: Shuddhi · हिन्दी: शुद्धि)

In exam EnglishSeen as a whole, the two streams disagreed on the route more than on the goal; reformists drew on reason and Western models, revivalists on a golden age they imagined, yet both attacked child marriage, priestly control and the neglect of education. Historians point to three limits. Most of these movements reached mainly the educated, urban upper and middle classes, and the mass of peasants stayed outside them. By looking back to the golden age of one faith, some revivalist efforts, such as Shuddhi and the rival drives it provoked, hardened the boundaries between communities. And many reformers kept caste in their own lives even while criticising it. The gains were still real. The movements won laws against cruel customs, spread schools for girls and the lower castes, gave Indians self-respect in the face of colonial contempt, and trained people to run societies, newspapers and public meetings. Those habits fed directly into the political associations and the Indian National Congress described in the next chapter.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Who founded the Ramakrishna Mission in 1897?

  1. Ramakrishna Paramahamsa
  2. Swami Vivekananda
  3. Swami Dayanand Saraswati
  4. Annie Besant
Show answer

Answer: B. Swami Vivekananda

Swami Vivekananda founded the Mission in 1897. Ramakrishna had died in 1886, so (a) is wrong; Dayanand founded the Arya Samaj (1875), so (c) is wrong; Annie Besant led the Theosophical Society in India, so (d) is wrong.

Q2. Consider the following statements:
1. The Arya Samaj was founded at Bombay in 1875.
2. The Gurukul at Kangri was founded by Lala Hansraj.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Only 1 is correct. The Gurukul at Kangri (1902) was founded by Swami Shraddhanand; Lala Hansraj headed the DAV School at Lahore (1886). So statement 2 is wrong, and (b), (c) and (d) are wrong.

Q3. Match List I with List II:
List I (Organisation)
A. Satyashodhak Samaj
B. SNDP Yogam
C. Self-Respect Movement
D. Rahnumai Mazdayasnan Sabha
List II (Linked with)
1. Followers of Sree Narayana Guru
2. E. V. Ramasamy
3. Jyotirao Phule
4. Parsi reformers of Bombay
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-3, B-1, C-2, D-4
  2. A-1, B-3, C-2, D-4
  3. A-3, B-2, C-1, D-4
  4. A-4, B-1, C-2, D-3
Show answer

Answer: A. A-3, B-1, C-2, D-4

Phule founded the Satyashodhak Samaj (A-3), Sree Narayana Guru's followers the SNDP Yogam (B-1), E. V. Ramasamy the Self-Respect Movement (C-2), and Parsi reformers the Rahnumai Mazdayasnan Sabha (D-4). (b) gives the SNDP to Phule, (c) swaps the SNDP and the Self-Respect Movement, and (d) gives the Satyashodhak Samaj to the Parsis, so they are wrong.

Q4. Consider the following statements about the Theosophical Society:
1. It was founded in New York in 1875.
2. Annie Besant was one of its two founders.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Only 1 is correct. The founders were H. P. Blavatsky and H. S. Olcott; Annie Besant joined in 1889. So statement 2 is wrong, and (b), (c) and (d) are wrong.

Q5. Consider the following statements:
1. The Deoband school trained its students mainly in Western science and English.
2. Syed Ahmad Khan set up the Scientific Society to translate Western works into Urdu.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Only 2 is correct. Deoband was an orthodox seminary that trained scholars in the Quran and the traditions of the Prophet and kept away from Western learning, so statement 1 is wrong; hence (a), (c) and (d) are wrong.

Q6. The first Singh Sabha was formed in 1873 at

  1. Lahore
  2. Amritsar
  3. Qadian
  4. Ludhiana
Show answer

Answer: B. Amritsar

The first Singh Sabha was formed at Amritsar in 1873. The Lahore Singh Sabha came later, in 1879, so (a) is wrong; Qadian is linked with the Ahmadiyya movement (1889), so (c) is wrong; Ludhiana is not linked with the founding of the Singh Sabha, so (d) is wrong.

Q7. Which reformer consecrated an idol of Shiva at Aruvippuram in 1888, challenging the rule that only Brahmins could perform such a rite?

  1. Jyotirao Phule
  2. E. V. Ramasamy
  3. Sree Narayana Guru
  4. Swami Vivekananda
Show answer

Answer: C. Sree Narayana Guru

Sree Narayana Guru performed the Aruvippuram consecration in 1888. Phule worked in Maharashtra through schools and the Satyashodhak Samaj, so (a) is wrong; E. V. Ramasamy led the Self-Respect Movement from 1925, so (b) is wrong; Vivekananda founded the Ramakrishna Mission, so (d) is wrong.

Q8. Consider the following statements:
1. Gulamgiri was written by Jyotirao Phule.
2. Satyarth Prakash was written by Swami Vivekananda.
3. The Ahmadiyya movement was founded by Mirza Ghulam Ahmad at Qadian.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct. Satyarth Prakash was written by Swami Dayanand Saraswati, not Vivekananda, so statement 2 is wrong; every option that includes 2, namely (a), (c) and (d), is therefore wrong.

← Part 1All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources