English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Causes, effects and control of inflation: inflation targeting and the Monetary Policy Committee

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Inflation · Part 2 / 1 · Fact-checked on 19 October 2026 · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Why prices rise (demand-pull, cost-push, imported and structural), inflation by speed, deflation, disinflation, reflation and stagflation, the Phillips curve, who gains and loses, the inflation target under the RBI Act (s.45ZA, s.45ZN), the Monetary Policy Committee (s.45ZB) and the monetary, fiscal and supply-side tools of control.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഒന്നാം ഭാഗത്ത് വില എങ്ങനെ അളക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു. ഇനി മൂന്നു ചോദ്യങ്ങൾ: വില എന്തുകൊണ്ട് കൂടുന്നു? ആർക്ക് ലാഭം, ആർക്ക് നഷ്ടം? ഇന്ത്യ അതിനെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു? 2016 മുതൽ നിയമപരമായ പണപ്പെരുപ്പ ലക്ഷ്യ നിർണയം നിലവിലുണ്ട്: കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഒരു സംഖ്യ ലക്ഷ്യമായി വയ്ക്കുന്നു, RBI-യിലെ ഒരു സമിതി പലിശനിരക്ക് കൊണ്ട് അത് നേടണം. ക്രിക്കറ്റിൽ ബൗളർക്ക് തനിയെ കളി ജയിപ്പിക്കാനാവില്ല, ഫീൽഡർമാരും വേണമല്ലോ — അതുപോലെ RBI മാത്രം പോരാ. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല വിലയാഘാതങ്ങളും ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നും ഇന്ധനത്തിൽ നിന്നുമാണ്; അവ സർക്കാർ കരുതൽ ശേഖരം, വ്യാപാര നിയമങ്ങൾ, നികുതി എന്നിവ വഴി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. (→ English: inflation targeting · हिन्दी: मुद्रास्फीति लक्ष्यीकरण)

In exam EnglishPart 1 showed how inflation is measured. This part asks three further questions. Why do prices rise? Who gains and who loses when they do? And how does India try to keep inflation low and stable? Since 2016 India's answer to the last question has a legal form called inflation targeting: the Central Government fixes a numerical target for consumer price inflation, and a Monetary Policy Committee in the RBI sets the policy interest rate to meet it. The RBI is not the only actor, though. Many price shocks in India start with food or fuel, and these are handled mainly by the government through buffer stocks, trade rules and taxes.

ചോദന പ്രേരിത പണപ്പെരുപ്പം എന്നാൽ വാങ്ങാനുള്ള പണം കൂടുകയും വിൽക്കാനുള്ള സാധനം കുറവായിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ വില കൂടുന്നതാണ്. കല്യാണ സീസണിൽ നാടു മുഴുവൻ ഒരേ സമയം ഓഡിറ്റോറിയത്തിനും പാചകക്കാർക്കും വേണ്ടി ഓടിയാൽ നിരക്ക് കൂടുന്നതുപോലെ. സർക്കാർ വരുമാനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ചെലവാക്കുമ്പോൾ, ബാങ്കുകൾ കുറഞ്ഞ പലിശയ്ക്ക് വായ്പ നൽകുമ്പോൾ, വരുമാനം വേഗം കൂടുമ്പോൾ, ഉത്പാദനത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പണലഭ്യത വർധിക്കുമ്പോൾ ചോദനം കൂടുന്നു. ഫാക്ടറികളും പാടങ്ങളും ഇതിനകം പൂർണ ശേഷിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയാണെങ്കിൽ അധിക സാധനം വരില്ല, വിൽക്കുന്നവർ വില കൂട്ടും. ചെലവിൽ നിന്ന് വരുന്നതിനാൽ ഉയർന്ന പലിശനിരക്ക്, കർശനമായ സർക്കാർ ബജറ്റ് പോലെ ചെലവ് കുറയ്ക്കുന്ന നടപടികൾക്ക് ഇത് വഴങ്ങും. (→ English: demand-pull inflation · हिन्दी: माँगजनित मुद्रास्फीति)

In exam Englishdemand-pull inflation arises when total demand in the economy grows faster than the economy's ability to supply goods and services. Demand can rise because the government spends more than it collects, because banks lend freely at low interest rates, because incomes rise quickly, or because the money supply grows faster than output. When factories and farms are already working close to capacity, extra spending cannot be met by extra production, so sellers raise prices instead. Because demand-pull inflation comes from spending, it responds to the tools that cool spending, such as higher interest rates and tighter government budgets.

ചെലവ് പ്രേരിത പണപ്പെരുപ്പം വിതരണ ഭാഗത്തു നിന്ന് തുടങ്ങുന്നു: ഉത്പാദനച്ചെലവ് കൂടിയാൽ, വാങ്ങുന്നവരുടെ ആവശ്യം മാറിയില്ലെങ്കിലും വ്യാപാരി വില കൂട്ടും. ഡീസലിന് വില കൂടിയാൽ ഓട്ടോക്കാരൻ കൂലി കൂട്ടുമല്ലോ — അതുപോലെ. ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില, വിലകൂടിയ അസംസ്കൃത വസ്തു, ഉത്പാദനക്ഷമത കൂടാതെ കൂടിയ ശമ്പളം, രൂപ ഇടിഞ്ഞ് ഇറക്കുമതി ചെലവേറുന്നത് (ഇറക്കുമതി പണപ്പെരുപ്പം) — ഇവയെല്ലാം കാരണങ്ങൾ. വരൾച്ച, വെള്ളപ്പൊക്കം, കീടബാധ വിളവ് കുറച്ചാൽ ഭക്ഷ്യവില കൂടും. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഗോഡൗൺ, ശീതീകരണ സംവിധാനം, ഗതാഗതം എന്നിവയിലെ കുറവുകളും പയറുവർഗങ്ങളിലെ കുറഞ്ഞ വിളവും പോലുള്ള ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങളുമുണ്ട്. തൊഴിലാളികൾ വിലയ്ക്കൊത്ത് ശമ്പളം ചോദിക്കുന്നു, കമ്പനികൾ വീണ്ടും വില കൂട്ടുന്നു — ഇതാണ് ശമ്പള-വില ചക്രം. (→ English: cost-push inflation · हिन्दी: लागतजनित मुद्रास्फीति)

In exam Englishcost-push inflation starts on the supply side. When the cost of producing goods rises, firms pass it on to buyers even if demand has not changed. Common triggers are a rise in the price of crude oil, costlier raw materials, higher wages that are not matched by higher productivity, and a fall in the rupee that makes imports dearer, a form called imported inflation. Supply shocks such as a drought, floods or a pest attack cut the output of crops and push up food prices. In India many bouts of food inflation are also structural: weak storage, gaps in cold chains and transport, and low yields in crops such as pulses keep supply from responding quickly. Cost-push and demand-pull pressures can feed each other in a wage-price spiral, in which workers demand higher wages to keep up with prices and firms then raise prices to cover the higher wage bill.

പണപ്പെരുപ്പത്തെ വേഗം അനുസരിച്ചും വിളിക്കുന്നു — വണ്ടിയുടെ വേഗം പോലെ. ഇഴയുന്നത് (വർഷം ഒറ്റയക്കം, കുറവ്): ആരും വലുതായി ശ്രദ്ധിക്കില്ല. നടക്കുന്നത് (മിതം): ശ്രദ്ധിക്കും, തീരുമാനങ്ങൾ മാറും. കുതിക്കുന്നത് (വർഷം രണ്ടോ മൂന്നോ അക്കം): സൂക്ഷിച്ച പണത്തിന് വില പോകും. അതിപണപ്പെരുപ്പം: ശമ്പളം കൈയിൽ കിട്ടിയ ഉടൻ ചെലവാക്കാൻ ഓടുന്ന അവസ്ഥ — 1923-ലെ ജർമനി, 2008-ലെ സിംബാബ്‌വെ. കുറഞ്ഞതും സ്ഥിരവുമായ പണപ്പെരുപ്പം ആരോഗ്യകരമാണെന്നാണ് മിക്ക സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെയും അഭിപ്രായം. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം പൂജ്യമല്ല, 4 ശതമാനം ആയത്. (→ English: inflation · हिन्दी: मुद्रास्फीति)

In exam EnglishInflation is also described by its speed. Creeping inflation is mild, a low single-digit rise each year that most people barely notice. Walking or trotting inflation is moderate but noticeable and starts to affect decisions. Galloping inflation runs into double or even triple digits a year, and money begins to lose its usefulness as a store of value. Hyperinflation is an extreme case in which prices rise so fast that people rush to spend money the moment they receive it; Germany in 1923 and Zimbabwe in 2008 are well-known examples. Most economists see low and stable inflation as healthy rather than harmful. This is why India's target is a positive number, 4 per cent, rather than zero.

ഇവ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്ന വാക്കുകളാണ്. പണച്ചുരുക്കം: വിലനിലവാരം തന്നെ ഇടിയുന്നത്. കേൾക്കാൻ സുഖമാണെങ്കിലും അപകടമാണ് — 'ഇനിയും കുറയും' എന്ന് കരുതി വാങ്ങൽ നീട്ടിവയ്ക്കും, കമ്പനികൾ ഉത്പാദനവും ജോലിയും കുറയ്ക്കും, കടം വീട്ടുന്ന പണത്തിന്റെ മൂല്യം കൂടി ഭാരം കൂടും; 1990-കളുടെ അവസാനം മുതൽ ജപ്പാൻ ഇങ്ങനെ വലഞ്ഞു. പണപ്പെരുപ്പ ഇടിവ്: വില ഇപ്പോഴും കൂടുന്നു, പക്ഷേ പതുക്കെ (7%-ൽ നിന്ന് 4%) — വണ്ടിയുടെ വേഗം കുറഞ്ഞു, നിന്നില്ല. റീഫ്ലേഷൻ: മാന്ദ്യത്തിനു ശേഷം കുറഞ്ഞ പലിശ, കൂടിയ സർക്കാർ ചെലവ് വഴി വിലയും ഉത്പാദനവും വീണ്ടും ഉയർത്തുന്നത്. സ്തംഭനാത്മക പണപ്പെരുപ്പം: വില കൂടുതൽ, ഉത്പാദനം മുരടിച്ച്, തൊഴിലില്ലായ്മ കൂടുതൽ — 1970-കളിലെ എണ്ണവില ആഘാതങ്ങൾക്കു ശേഷം പല രാജ്യങ്ങളിലും; ഒരു രോഗത്തിനുള്ള മരുന്ന് മറ്റേതിനെ വഷളാക്കും. (→ English: deflation · disinflation · stagflation · हिन्दी: अपस्फीति · अवस्फीति · मुद्रास्फीतिजनित मंदी)

In exam EnglishSeveral related terms are easy to confuse. deflation is a fall in the general price level, that is, negative inflation. It sounds pleasant but is dangerous: people postpone purchases in the hope of lower prices, firms cut output and jobs, and the real burden of debts rises because loans must be repaid in money that is worth more; Japan struggled with falling prices for years from the late 1990s. disinflation is different: inflation is still positive but its rate is falling, for example from 7 per cent to 4 per cent, so prices are rising more slowly. Reflation is a deliberate policy push, through lower interest rates or higher public spending, to lift prices and output back up after a slump or a spell of deflation. stagflation combines high inflation with stagnant output and high unemployment. It was the experience of many countries after the oil price shocks of the 1970s, and it is especially hard to treat because the remedy for one problem worsens the other.

Inflation and its look-alikes
Term	What happens to prices	What happens to output	Example
Inflation	General level rises	Varies	CPI rising 5 per cent a year
Disinflation	Still rise, but more slowly	Varies	Inflation falling from 7 to 4 per cent
Deflation	General level falls	Often weak	Japan from the late 1990s
Reflation	Pushed back up by policy	Recovering	Rate cuts and spending after a slump
Stagflation	Rise fast	Stagnant, high unemployment	Many countries after the 1970s oil shocks
Hyperinflation	Rise extremely fast	Collapses	Germany 1923, Zimbabwe 2008

ഫിലിപ്സ് വക്രം തൊഴിലും വിലയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പറയുന്നു. 1958-ൽ എ.ഡബ്ല്യു. ഫിലിപ്സ് ബ്രിട്ടനിലെ കണക്കുകൾ നോക്കി — തൊഴിലില്ലായ്മ കുറഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ശമ്പളം വേഗം കൂടി, തിരിച്ചും — എന്ന് കണ്ടെത്തി. അതായത് 'കുറച്ചു കൂടിയ വില സഹിച്ചാൽ കൂടുതൽ തൊഴിൽ' എന്ന ഒരു വിലപേശൽ ഉള്ളതുപോലെ തോന്നി. 1970-കളിലെ സ്തംഭനാത്മക പണപ്പെരുപ്പത്തിൽ വിലയും തൊഴിലില്ലായ്മയും ഒന്നിച്ച് കൂടി ആ ആശയം തകർന്നു. ആ വിലപേശൽ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് മാത്രം: വില കൂടുമെന്ന് എല്ലാവരും പ്രതീക്ഷിച്ചു തുടങ്ങിയാൽ ശമ്പള ആവശ്യത്തിലും വിലയിലും അത് കയറിക്കൂടും; തൊഴിൽ പഴയ നിലയിലേക്ക്, വില മാത്രം ഉയരത്തിൽ. അതുകൊണ്ടാണ് കേന്ദ്ര ബാങ്കുകൾ ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷ പിടിച്ചുനിർത്താൻ വ്യക്തവും പരസ്യവുമായ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത്. (→ English: Phillips curve · हिन्दी: फिलिप्स वक्र)

In exam EnglishThe link between inflation and jobs is summed up in the Phillips curve. In 1958 the economist A.W. Phillips, studying British data, found that years of low unemployment tended to be years of fast-rising money wages, and the reverse. Read as a menu, this suggested that a government could buy lower unemployment at the price of somewhat higher inflation. The stagflation of the 1970s broke that idea: inflation and unemployment rose together. The lesson drawn by later economists was that the trade-off holds, if at all, only in the short run. Once people come to expect higher inflation, they build it into wage demands and prices, and unemployment returns to its earlier level while inflation stays high. This is why modern central banks put so much weight on keeping inflation expectations anchored, and it is the thinking behind a clear, public numerical target.

പണപ്പെരുപ്പം എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കില്ല; വാങ്ങൽ ശേഷിയെ ഒരാളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും കൂടുതൽ വില കൂടിയാൽ കടം വാങ്ങിയവന് ലാഭം, കൊടുത്തവന് നഷ്ടം — തിരിച്ചടയ്ക്കുന്ന രൂപയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ വാങ്ങൽ ശേഷി കുറവ്. വിലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാത്ത പെൻഷൻകാരും അപൂർവമായി ശമ്പളം കൂടുന്ന തൊഴിലാളികളും നഷ്ടത്തിലാകും. ഉദാഹരണത്തിന് ബാങ്ക് 7% പലിശ തരികയും വില 5% കൂടുകയും ചെയ്താൽ ശരിക്കും കിട്ടുന്നത് ഏകദേശം 2% മാത്രം — ഇതാണ് 'യഥാർഥ പലിശനിരക്ക്'. പണം കൈയിൽ കാശായി വയ്ക്കുന്ന, വരുമാനത്തിന്റെ ഏറിയ പങ്കും ഭക്ഷണത്തിന് ചെലവാക്കുന്ന പാവപ്പെട്ടവർക്കാണ് കൂടുതൽ അടി — അതിനാൽ ഇതിനെ 'പാവങ്ങളുടെ മേലുള്ള നികുതി' എന്ന് പറയാറുണ്ട്. (→ English: real interest rate · inflation · हिन्दी: वास्तविक ब्याज दर · मुद्रास्फीति)

In exam EnglishInflation does not hurt everyone equally; it moves purchasing power from some people to others. Borrowers tend to gain and lenders to lose when inflation turns out higher than expected, because a loan is repaid in rupees that buy less than when it was taken. People on fixed money incomes, such as pensioners without price-linked increases or workers whose wages are revised rarely, lose. Savers lose when the interest on their deposits is below the inflation rate. The real interest rate is roughly the nominal rate minus inflation: a deposit paying 7 per cent when inflation is 5 per cent earns a real return of only about 2 per cent. The poor, who hold much of their wealth as cash and spend most of their income on food, are hit hardest, which is why inflation is sometimes called a tax on the poor.

2014-ൽ ഉർജിത് പട്ടേൽ സമിതി: 'സംയുക്ത' ഉപഭോക്തൃ സൂചിക പണപ്പെരുപ്പം അടിസ്ഥാനമാകണം, ലക്ഷ്യം 4%, ഇരുവശത്തും 2 ശതമാന പോയിന്റ്. 2015 ഫെബ്രുവരിയിൽ സർക്കാർ-RBI കരാർ, പിന്നീട് ധനകാര്യ നിയമം 2016 വഴി RBI നിയമം 1934-ൽ പണപ്പെരുപ്പ ലക്ഷ്യ നിർണയം ചേർത്തു. വകുപ്പ് 45ZA: കേന്ദ്ര സർക്കാർ, RBI-യുമായി കൂടിയാലോചിച്ച്, അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ലക്ഷ്യം നിശ്ചയിച്ച് ഗസറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. സ്കൂളിലെ 'പാസ് മാർക്ക്' പോലെ — ലക്ഷ്യം 4%, 2% മുതൽ 6% വരെ സഹിഷ്ണുത. 2016-ൽ തുടങ്ങി, 2021-ലും വീണ്ടും 2026-ലും (2026 ഏപ്രിൽ 1 – 2031 മാർച്ച് 31) അതുതന്നെ തുടർന്നു. (→ English: inflation targeting · हिन्दी: मुद्रास्फीति लक्ष्यीकरण)

In exam EnglishThe Expert Committee to Revise and Strengthen the Monetary Policy Framework, chaired by Urjit Patel, recommended in 2014 that CPI (Combined) inflation become the nominal anchor, with a target of 4 per cent and a band of 2 percentage points on either side. In February 2015 the government and the RBI signed a Monetary Policy Framework Agreement on these lines, and the Finance Act, 2016 then wrote inflation targeting into the RBI Act, 1934. Under section 45ZA, the Central Government, in consultation with the RBI, determines the inflation target in terms of the CPI once every five years and notifies it in the Official Gazette. The target of 4 per cent CPI (Combined) inflation, with an upper tolerance of 6 per cent and a lower tolerance of 2 per cent, was first notified in 2016, retained in 2021, and retained again in 2026 for the period from 1 April 2026 to 31 March 2031.

ലക്ഷ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ജയ-പരാജയ അളവും തോറ്റാൽ കാരണം പറയാനുള്ള ബാധ്യതയും വേണം. പരാജയം എന്നാൽ: തുടർച്ചയായ ഏതെങ്കിലും മൂന്നു പാദങ്ങളിൽ ശരാശരി പണപ്പെരുപ്പം 6%-ന് മുകളിലോ 2%-ന് താഴെയോ ആയിരിക്കുന്നത്; ഒരു മോശം മാസം പരാജയമല്ല. അപ്പോൾ വകുപ്പ് 45ZN പ്രകാരം RBI കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് റിപ്പോർട്ട് അയയ്ക്കണം: എന്തുകൊണ്ട് പരാജയപ്പെട്ടു, എന്ത് നടപടി, എത്ര കാലത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷ്യം നേടും. പരീക്ഷയിൽ തോറ്റ കുട്ടി മാതാപിതാക്കളോട് 'എന്തുകൊണ്ട്, എന്തു ചെയ്യും, എപ്പോൾ' എന്ന് പറയുന്നതുപോലെ. ആദ്യമായി 2022 നവംബറിൽ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചു — 2022-ലെ ആദ്യ മൂന്നു പാദങ്ങളിലും ശരാശരി 6% കടന്നു. (→ English: inflation targeting · हिन्दी: मुद्रास्फीति लक्ष्यीकरण)

In exam EnglishA target needs a test of success and a duty to explain failure. The Central Government has defined failure as average CPI inflation staying above the upper tolerance level or below the lower tolerance level for any three consecutive quarters; a single bad month is not a failure. When failure occurs, section 45ZN of the RBI Act requires the RBI to send a report to the Central Government setting out the reasons for the failure, the remedial actions it proposes, and an estimate of the time within which the target will be achieved. This provision was used for the first time in November 2022, after average inflation stayed above 6 per cent in each of the first three quarters of 2022.

പലിശനിരക്ക് തീരുമാനം പണനയ സമിതിയുടേതാണ് (MPC) — വകുപ്പ് 45ZB പ്രകാരം രൂപീകരിച്ചു, ആദ്യ യോഗം 2016 ഒക്ടോബറിൽ. ആറ് അംഗങ്ങൾ: അധ്യക്ഷനായി RBI ഗവർണർ, പണനയം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ, RBI ബോർഡ് നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു RBI ഉദ്യോഗസ്ഥൻ — ഈ മൂന്നുപേർ അകത്തുള്ളവർ; കേന്ദ്രം നിയമിക്കുന്ന മൂന്നുപേർ പുറത്തുനിന്നുള്ളവർ. പുറത്തുള്ളവർക്ക് നാലു വർഷം, പുനർനിയമനമില്ല. വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് നാലു യോഗം (സാധാരണ രണ്ടു മാസത്തിലൊരിക്കൽ). നാലുപേരുണ്ടെങ്കിൽ ക്വോറം; ഓരോരുത്തർക്കും ഒരു വോട്ട്; തുല്യമായി പിരിഞ്ഞാൽ ഗവർണർക്ക് രണ്ടാം (നിർണായക) വോട്ട് — ക്രിക്കറ്റിൽ ടൈ ആയാൽ സൂപ്പർ ഓവർ പോലെ. പ്രമേയം ഉടനെ, ഓരോ അംഗത്തിന്റെയും വോട്ട് അടങ്ങിയ മിനിറ്റ്സ് 14-ാം ദിവസം; ആറു മാസത്തിലൊരിക്കൽ പണനയ റിപ്പോർട്ടും. (→ English: Monetary Policy Committee · हिन्दी: मौद्रिक नीति समिति)

In exam EnglishThe rate decision itself belongs to the Monetary Policy Committee (MPC), set up under section 45ZB of the RBI Act; it first met in October 2016. It has six members: the RBI Governor as chairperson, the Deputy Governor in charge of monetary policy, one RBI officer nominated by the RBI's Central Board, and three persons appointed by the Central Government. The three external members hold office for four years and cannot be reappointed. The MPC must meet at least four times a year; in practice it meets about every two months. Four members make a quorum, each member has one vote, and if votes are tied the Governor has a second or casting vote. After each meeting the RBI publishes the resolution, and the minutes, including each member's vote and statement, are published on the fourteenth day. The RBI also publishes a Monetary Policy Report every six months.

വില കുറയ്ക്കാൻ MPC റിപ്പോ നിരക്ക് കൂട്ടുന്നു — RBI ബാങ്കുകൾക്ക് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് വായ്പ കൊടുക്കുന്ന നിരക്ക്. അപ്പോൾ ബാങ്കുകൾ വായ്പയ്ക്ക് കൂടുതൽ പലിശ ഈടാക്കും, നിക്ഷേപത്തിന് കൂടുതൽ കൊടുക്കും; വീടുകളും കമ്പനികളും കുറച്ച് കടമെടുത്ത് കുറച്ച് ചെലവാക്കും, ആവശ്യം തണുക്കും. സർക്കാരിനും ആയുധങ്ങളുണ്ട്: ചെലവും കമ്മിയും കുറയ്ക്കൽ, ഇന്ധനനികുതി കുറയ്ക്കൽ. വിതരണ ഭാഗത്ത്: ഭക്ഷ്യധാന്യ ശേഖരം FCI വഴി പൊതുവിപണിയിൽ വിൽക്കൽ, വില സ്ഥിരതാ നിധി വഴി ഉള്ളിയുടെയും പയറിന്റെയും ശേഖരം, അവശ്യവസ്തു നിയമം 1955 പ്രകാരം വ്യാപാരികൾക്ക് സംഭരണ പരിധി, ഇറക്കുമതി തീരുവ കുറയ്ക്കൽ, കയറ്റുമതി നിയന്ത്രണം (2023 ജൂലൈയിലെ ബസ്മതി അല്ലാത്ത വെള്ള അരി കയറ്റുമതി നിരോധനം). (→ English: repo rate · हिन्दी: रेपो दर)

In exam EnglishTo bring inflation down, the MPC raises the policy repo rate, the rate at which the RBI lends to banks for short periods. Banks then charge more for loans and pay more on deposits, so households and firms borrow and spend less, and demand cools. The government has its own instruments. On the fiscal side it can cut its spending or deficit, or reduce indirect taxes on items such as fuel. On the supply side it holds buffer stocks of foodgrains and sells them in the open market through the Food Corporation of India, builds stocks of onions and pulses through a Price Stabilisation Fund, imposes stock limits on traders under the Essential Commodities Act, 1955, eases imports by cutting duties, and restricts exports, as with the ban on exports of non-basmati white rice in July 2023.

ഇനി എല്ലാം ചേരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഉത്തരം നിയമത്തിൽ എഴുതിയ ജോലി വിഭജനം: കേന്ദ്രം അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ 4% ലക്ഷ്യം (2-6%) വയ്ക്കുന്നു; ആറംഗ പണനയ സമിതി റിപ്പോ നിരക്ക് കൊണ്ട് ആവശ്യത്തെ നയിക്കുന്നു, മൂന്നു പാദ പരാജയത്തിന് മറുപടി പറയുന്നു; സർക്കാർ ശേഖരം, നികുതി, വ്യാപാരം വഴി വിതരണം നോക്കുന്നു. പലിശനിരക്ക് പയർ വിളയിക്കില്ല, ശേഖരം ചൂടുപിടിച്ച സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ തണുപ്പിക്കില്ല. (→ English: inflation targeting · Monetary Policy Committee · हिन्दी: मुद्रास्फीति लक्ष्यीकरण · मौद्रिक नीति समिति)

In exam EnglishThe pieces now fit together. India's answer is a division of labour fixed in law: the Central Government sets the target of 4 per cent CPI (Combined) inflation with a 2 to 6 per cent band every five years; the six-member MPC uses the repo rate to steer demand towards it, and must explain any failure that lasts three consecutive quarters; and the government handles the supply side through food stocks, taxes and trade measures. Monetary and supply measures work best together, because interest rates cannot grow pulses and buffer stocks cannot cool an overheated economy.

Exam traps

The inflation target is determined by the Central Government in consultation with the RBI (s.45ZA), not by the MPC or the RBI on its own.
The target is 4 per cent CPI (Combined) inflation with a band of 2 to 6 per cent; it was notified in 2016, retained in 2021 and retained again for 1 April 2026 to 31 March 2031.
Failure means average inflation outside the band for three consecutive quarters, not one month; the RBI then reports to the Central Government under s.45ZN (first done in November 2022).
The MPC has six members: three from the RBI (Governor, Deputy Governor, one officer) and three external members appointed by the Central Government. No Finance Ministry official sits on it.
External MPC members serve four years and are not eligible for reappointment; the Governor has a casting vote only when votes are tied, not a veto.
Disinflation is a falling but still positive inflation rate; deflation is a fall in the price level itself.
Stagflation is high inflation with stagnant output and high unemployment; it contradicted the simple Phillips curve trade-off.
Unexpected inflation helps borrowers and hurts lenders, savers and fixed-income earners; the real interest rate is roughly the nominal rate minus inflation.

Recap

Demand-pull: spending outruns supply; cost-push: costs and supply shocks push prices up; imported inflation comes through a weaker rupee or costlier imports.
By speed: creeping, walking, galloping, hyperinflation; low and stable inflation is considered healthy.
Deflation (prices fall), disinflation (inflation slows), reflation (policy lifts prices and output), stagflation (high inflation with stagnation).
Phillips curve: short-run trade-off between unemployment and inflation that breaks down once expectations adjust.
Inflation helps borrowers, hurts lenders, savers, fixed-income earners and the poor; real interest rate is about nominal minus inflation.
Urjit Patel Committee (2014), Monetary Policy Framework Agreement (2015), Finance Act 2016 amending the RBI Act.
s.45ZA: Central Government, with the RBI, sets the target every five years: 4 per cent CPI (Combined), band 2-6 per cent, retained for 2026-2031.
s.45ZN: failure over three consecutive quarters requires a report to the government (first in November 2022).
s.45ZB MPC: six members, external members four years without reappointment, quorum four, Governor's casting vote, minutes on the fourteenth day.
Control: repo rate and liquidity (RBI); spending and indirect taxes (fiscal); buffer stocks, open market sales, stock limits, trade measures (supply).

Practice questions

Q1. Under the Reserve Bank of India Act, 1934, the inflation target is determined by:

The Monetary Policy Committee
The Central Board of the RBI
The Central Government in consultation with the RBI
Parliament by a resolution

Show answer

Answer: C. The Central Government in consultation with the RBI

Section 45ZA gives this power to the Central Government, in consultation with the RBI, once every five years. The MPC decides the policy rate to meet the target but does not set it; the RBI's Central Board has no role in fixing it; and Parliament does not pass a resolution on it.

Q2. Consider the following statements about the Monetary Policy Committee:
1. It has six members, three of whom are appointed by the Central Government.
2. In the event of a tie, the RBI Governor has a second or casting vote.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

Both statements are correct: the MPC has the Governor, a Deputy Governor and one RBI officer plus three members appointed by the Central Government, and the Governor breaks a tie with a casting vote. So '1 only', '2 only' and 'neither' are each wrong.

Q3. Match List I with List II:
List I: A. Deflation B. Disinflation C. Stagflation
List II: 1. Inflation rate falls but stays positive 2. High inflation with stagnant output 3. Fall in the general price level
Select the correct answer using the code given below:

A-1, B-3, C-2
A-3, B-1, C-2
A-3, B-2, C-1
A-2, B-1, C-3

Show answer

Answer: B. A-3, B-1, C-2

Deflation is a fall in the price level (A-3), disinflation a slowing but positive inflation rate (B-1), and stagflation high inflation with stagnation (C-2). The first code swaps deflation and disinflation; the third swaps disinflation and stagflation; the fourth gives deflation the meaning of stagflation.

Q4. Consider the following statements about the inflation targeting framework:
1. The RBI is deemed to have failed if CPI inflation exceeds 6 per cent in any single month.
2. On failure, the RBI must report to the Central Government the reasons, the remedial actions proposed and the time within which the target will be achieved.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: failure means average inflation outside the 2-6 per cent band for three consecutive quarters. Statement 2 is correct under section 45ZN. So '1 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 2.

Q5. Inflation that turns out higher than expected generally benefits:

Lenders who gave loans at a fixed rate
Borrowers who took loans at a fixed rate
Pensioners on a fixed money pension
Savers holding cash

Show answer

Answer: B. Borrowers who took loans at a fixed rate

Borrowers repay in rupees that buy less, so they gain. Lenders receive repayment of lower real value, pensioners on fixed money pensions can buy less with the same amount, and cash loses purchasing power, so the other three lose.

Q6. Which one of the following is an example of cost-push inflation?

A rise in global crude oil prices raises transport and production costs
A large pay rise for millions of employees boosts spending
Banks lend freely at low interest rates
A cut in income tax raises household consumption

Show answer

Answer: A. A rise in global crude oil prices raises transport and production costs

A rise in the cost of crude oil pushes up production costs, which is cost-push. The other three raise spending or demand: a pay rise, cheap credit and a tax cut are all sources of demand-pull inflation.

Q7. The Phillips curve describes the relationship between:

Tax rates and tax revenue
Unemployment and the rate of inflation
Income and the share of food in spending
Interest rates and exchange rates

Show answer

Answer: B. Unemployment and the rate of inflation

The Phillips curve links unemployment with the rate of wage and price inflation, suggesting a short-run trade-off. The link between tax rates and revenue is the Laffer curve; the falling share of food as income rises is Engel's law; interest and exchange rates are a separate topic of the external sector.

Q8. Which of the following are supply-side measures to control food inflation?
1. Open market sale of foodgrains by the Food Corporation of India
2. An increase in the policy repo rate
3. Stock limits on traders under the Essential Commodities Act, 1955
Select the correct answer using the code given below:

1 and 2 only
1 and 3 only
2 and 3 only
1, 2 and 3

Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Open market sales and stock limits act on the supply of food, so 1 and 3 are supply-side. A higher repo rate is a monetary tool that works on demand, so every option that includes 2 is wrong.

All parts

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources

Reserve Bank of India Act, 1934, Chapter IIIF (ss.45Z to 45ZO, inserted by the Finance Act, 2016), and the Central Government's notifications of the inflation target (2016, 2021, 2026) — https://www.indiacode.nic.in
Reserve Bank of India: Report of the Expert Committee to Revise and Strengthen the Monetary Policy Framework (2014); Monetary Policy Framework Agreement (2015); MPC resolutions, minutes and Monetary Policy Reports — https://www.rbi.org.in
Economic Survey, Ministry of Finance, Government of India (chapters on prices, inflation and food management) — https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/
Essential Commodities Act, 1955 — https://www.indiacode.nic.in