English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Measuring inflation: price indices, CPI, WPI and core inflation

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Inflation · Part 1 / 2 · Fact-checked on 20 October 2026 · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

What inflation is and how India measures it: how a price index works, the NSO's CPI and its new 2024 series, the Labour Bureau's indices, the WPI with base 2022-23 and the new producer price indices, why CPI is the anchor, core inflation, the base effect and the GDP deflator.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

പണപ്പെരുപ്പം എന്നാൽ ഒന്നോ രണ്ടോ സാധനത്തിന്റെ വില കൂടുന്നതല്ല — മൊത്തം വിലനിലവാരം തുടർച്ചയായി ഉയരുന്നതാണ്. ഒരു കൊല്ലം മുമ്പ് നൂറു രൂപയ്ക്ക് സഞ്ചി നിറയെ സാധനം കിട്ടിയിരുന്നു എന്ന് കരുതുക; ഇന്ന് അതേ നൂറു രൂപയ്ക്ക് സഞ്ചി കുറച്ച് ഒഴിഞ്ഞിരിക്കും. അതായത് രൂപയുടെ വാങ്ങൽ ശേഷി കുറഞ്ഞു. മഴ കാരണം തക്കാളിക്ക് മാത്രം വില കൂടിയാൽ അത് പണപ്പെരുപ്പമല്ല; മിക്ക സാധനങ്ങളുടെയും വില ഒന്നിച്ച് കൂടുമ്പോഴാണ്. ശമ്പളം, ബാങ്ക് പലിശ, പാവപ്പെട്ടവരുടെ വീട്ടുചെലവ് — എല്ലാറ്റിലും ഇതിന്റെ സ്വാധീനമുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്ത് ഇത് എങ്ങനെ അളക്കുന്നു എന്നും, രണ്ടാം ഭാഗത്ത് എന്തുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നു, എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു എന്നും കാണാം. (→ English: inflation · हिन्दी: मुद्रास्फीति)

In exam Englishinflation is a sustained rise in the general level of prices of goods and services over a period of time. Its other face is a fall in the purchasing power of money: when inflation is 5 per cent, a rupee buys roughly 5 per cent less than it did a year ago. A jump in the price of tomatoes after heavy rain is a change in one relative price; inflation means that prices across most of the basket are moving up together. Inflation touches almost every economic decision, from the wages a firm offers to the interest a bank pays on deposits, and it hurts the poor most because they spend nearly all their income on daily needs. This part explains how India measures inflation; Part 2 turns to why prices rise, who gains and loses, and how the RBI and the government try to keep it in check.

രാജ്യത്തെ ഓരോ വിലയും ആർക്കും നോക്കാനാവില്ല; അതുകൊണ്ട് 'വില സൂചിക' ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഒരു സാധാരണ കുടുംബം മാസം വാങ്ങുന്ന പലചരക്ക് സഞ്ചി ഓർക്കുക. അടിസ്ഥാന വർഷത്തിൽ ആ സഞ്ചിയുടെ ചെലവ് 100 ആയി എടുക്കുന്നു. അന്ന് ആയിരം രൂപയായിരുന്ന സഞ്ചിക്ക് ഇന്ന് 1,060 ആയാൽ സൂചിക 106. അരിക്ക് കൂടുതൽ ചെലവാക്കുന്നു, തീപ്പെട്ടിക്ക് കുറവ് — അതുകൊണ്ട് അരിവില കൂടിയാൽ സൂചിക കൂടുതൽ നീങ്ങും. വാർത്തയിൽ പറയുന്ന നിരക്ക് സാധാരണ ഈ മാസത്തെ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അതേ മാസവുമായി താരതമ്യം ചെയ്തതാണ്. കാലം മാറുമ്പോൾ നമ്മുടെ വാങ്ങൽ മാറുന്നതിനാൽ സഞ്ചിയും ഭാരങ്ങളും പുതുക്കി പുതിയ അടിസ്ഥാന വർഷത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. (→ English: price index · हिन्दी: मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishInflation is measured with a price index. Statisticians choose a basket of items that households or producers typically buy, record their prices regularly, and compare the cost of that basket with its cost in a base period, which is set equal to 100. If a basket that cost ₹1,000 in the base period costs ₹1,060 today, the index stands at 106. Each item carries a weight equal to its share in spending, so a 10 per cent rise in the price of rice moves the index far more than the same rise in the price of matchboxes. The inflation rate that appears in the news is usually year-on-year: the percentage change in the index between a month and the same month a year earlier. Because spending habits change over time, the basket and weights must be refreshed from new consumption surveys, and this is why statistical agencies periodically move to a new base year.

ഉപഭോക്തൃ വില സൂചിക എന്നാൽ നമ്മൾ കടയിൽ ശരിക്കും കൊടുക്കുന്ന ചില്ലറ വില — നികുതി ഉൾപ്പെടെ — അളക്കുന്ന സൂചികയാണ്. ഇത് ദേശീയ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് ഓഫീസ് (NSO) തയ്യാറാക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിന് ഒന്ന്, നഗരത്തിന് ഒന്ന്, രണ്ടും ചേർത്ത് ഒന്ന് — മൂന്ന് സൂചികകൾ. എല്ലാ മാസവും തിരഞ്ഞെടുത്ത ചന്തകളിൽ നിന്ന് വില ശേഖരിച്ച് അടുത്ത മാസം 12-ാം തീയതി പുറത്തുവിടുന്നു. ഒപ്പം ഭക്ഷണം മാത്രം നോക്കുന്ന സൂചികയും വരുന്നു — വിലക്കയറ്റത്തിൽ എത്ര അടുക്കളയിൽ നിന്നാണെന്ന് അത് പറയും. 'സംയുക്ത' സൂചികയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്: രാജ്യത്തിന്റെ പണപ്പെരുപ്പ ലക്ഷ്യം അതിലാണ് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. (→ English: Consumer Price Index · हिन्दी: उपभोक्ता मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishThe Consumer Price Index (CPI) tracks the retail prices that households actually pay for the goods and services they consume, including the taxes built into those prices. In India the main CPI is compiled by the National Statistics Office (NSO) of the Ministry of Statistics and Programme Implementation. It is published as three all-India indices: CPI (Rural), CPI (Urban) and CPI (Combined), which joins the two. Prices are collected every month from selected village and town markets, and the figures for a month are released on the 12th of the following month. Alongside the general index, the NSO publishes the Consumer Food Price Index, which follows food items alone. The CPI (Combined) has a special status: it is the index in which India's official inflation target is defined.

പഴയ സഞ്ചി 2012-ലേതാണ്; അന്നുമുതൽ ഇന്നുവരെ നമ്മുടെ ചെലവുകൾ ഏറെ മാറി. അതുകൊണ്ട് 2026 ഫെബ്രുവരി 12-ന് 2024=100 അടിസ്ഥാനമാക്കി പുതിയ ഉപഭോക്തൃ വില സൂചിക വന്നു. ഭാരങ്ങൾ 2023-24 ഗാർഹിക ഉപഭോഗ ചെലവ് സർവേയിൽ നിന്നാണ്. ഇനങ്ങൾ 299-ൽ നിന്ന് 358 ആയി, ആറു ഗ്രൂപ്പിനു പകരം 12 വിഭാഗങ്ങൾ. വലിയ നഗരങ്ങളിലെ ഓൺലൈൻ വിലയും ഗ്രാമങ്ങളിലെ വീട്ടുവാടകയും ഇപ്പോൾ കണക്കിൽ വന്നു. പ്രധാന മാറ്റം: ഭക്ഷണത്തിന്റെ പങ്ക് 45.86%-ൽ നിന്ന് 36.75% ആയി കുറഞ്ഞു, വീടിന്റെ പങ്ക് കൂടി. വരുമാനം കൂടിയ കുടുംബം ശമ്പളത്തിൽ ഭക്ഷണത്തിന് മാറ്റുന്ന പങ്ക് കുറയുമല്ലോ — അതിനാൽ പച്ചക്കറിവില കുതിച്ചാലും സൂചിക പഴയപോലെ കുതിക്കില്ല. (→ English: Consumer Price Index · हिन्दी: उपभोक्ता मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishOn 12 February 2026 the NSO released a new CPI series with base 2024=100, starting with the figures for January 2026 and replacing the series with base 2012=100. Its weights come from the Household Consumption Expenditure Survey 2023-24, so they reflect how families spend today. The basket grew from 299 to 358 items, now arranged in 12 divisions under the United Nations classification COICOP 2018 instead of the earlier six groups. Prices of some items are now also collected online, from e-commerce sites in large towns, and rent paid by rural households is counted for the first time. The most visible change is in the weights: food and beverages fell from 45.86 per cent of the basket to 36.75 per cent, while housing rose from 10.07 to 17.66 per cent. As households grow richer, food takes a smaller share of their budget, so a spike in vegetable prices now moves headline CPI less than it used to.

NSO സൂചിക എല്ലാ കുടുംബങ്ങൾക്കുമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയുടെയും പാടത്തെ കൂലിക്കാരന്റെയും ചെലവുകൾ വേറെയാണല്ലോ — അവർക്കായി തൊഴിൽ മന്ത്രാലയത്തിലെ ലേബർ ബ്യൂറോ വേറെ സൂചികകൾ തയ്യാറാക്കുന്നു. വ്യവസായ തൊഴിലാളികളുടെ സൂചിക (CPI-IW, അടിസ്ഥാനം 2016) ഉപയോഗിച്ച് സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ക്ഷാമബത്തയും (DA) പല തൊഴിലാളികളുടെ കൂലിയും പുതുക്കുന്നു. കാർഷിക, ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളി സൂചികകൾ (CPI-AL, CPI-RL) 2025-ൽ 1986-87-ൽ നിന്ന് 2019 അടിസ്ഥാനത്തിലേക്ക് മാറി; ഇവ കൊണ്ട് കാർഷിക മിനിമം കൂലി പുതുക്കുന്നു. (→ English: Consumer Price Index for Industrial Workers · हिन्दी: औद्योगिक श्रमिकों के लिए उपभोक्ता मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishThe NSO's CPI covers all households, but some purposes need an index for a particular group of workers. These are compiled by the Labour Bureau of the Ministry of Labour and Employment, not by the NSO. The Consumer Price Index for Industrial Workers (CPI-IW), with base 2016=100, follows the cost of living of workers in factories, mines, plantations and similar establishments, and it is used to revise the dearness allowance of government employees and the wages of many industrial workers. The Consumer Price Indices for Agricultural Labourers and Rural Labourers (CPI-AL and CPI-RL) follow the spending of labour households in villages; in 2025 their base was moved from 1986-87 to 2019=100. They are used, among other things, to revise minimum wages in agriculture.

മൊത്തവില സൂചിക വിലയെ മുൻഘട്ടത്തിൽ നോക്കുന്നു — കടയുടെ കൗണ്ടറിൽ എത്തുംമുമ്പ് ഉത്പാദകനും വ്യാപാരിക്കുമിടയിൽ മൊത്തമായി കൈമാറുന്ന വില. ഉദാഹരണത്തിന് ചാക്കുകണക്കിന് അരി മില്ലിൽ നിന്ന് മൊത്തക്കച്ചവടക്കാരനിലേക്ക് പോകുന്ന വില. ഇത് വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ DPIIT-ന് കീഴിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ ഓഫീസ് എല്ലാ മാസവും 14-ന് പുറത്തുവിടുന്നു. ഇത് സാധനങ്ങൾക്ക് മാത്രം; ബസ് കൂലി, സ്കൂൾ ഫീസ്, ചികിത്സ, വാടക പോലുള്ള സേവനങ്ങൾ ഇതിലില്ല. 2026 ജൂൺ 15-ന് 2022-23 അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുതിയ ശ്രേണി വന്നു, ഇനങ്ങൾ 697-ൽ നിന്ന് 957. ഭാരങ്ങൾ: പ്രാഥമിക സാധനങ്ങൾ 22.76%, ഇന്ധനം-വൈദ്യുതി 14.11%, നിർമിത ഉത്പന്നങ്ങൾ 63.13%. അതുകൊണ്ട് ക്രൂഡ് ഓയിൽ, ലോഹവില മാറിയാൽ ഇത് പെട്ടെന്ന് നീങ്ങും. (→ English: Wholesale Price Index · हिन्दी: थोक मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishThe Wholesale Price Index (WPI) looks at prices at an earlier stage: the price at which goods change hands in bulk, between producers and traders, before they reach the shop counter. It is compiled by the Office of the Economic Adviser in the Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT), Ministry of Commerce and Industry, and is released on the 14th of every month. The WPI covers goods only; services such as transport, education, health care and rent are outside it. A new series with base 2022-23 was launched on 15 June 2026, replacing the 2011-12 series and enlarging the basket from 697 to 957 items. Its three major groups and their weights are primary articles (22.76 per cent), fuel and power (14.11 per cent) and manufactured products (63.13 per cent). So the WPI leans heavily towards factory goods, and it reacts quickly to changes in the prices of crude oil, metals and other traded commodities.

പുതിയ മൊത്തവില സൂചികയ്ക്കൊപ്പം 'ഉത്പാദക വില സൂചികകൾ' (PPI) തുടങ്ങി: ഔട്ട്പുട്ട് PPI, നിർമാണ മേഖലയ്ക്ക് പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇൻപുട്ട് PPI, ഏഴു സേവനങ്ങൾക്ക് മൂന്നു മാസത്തിലൊരിക്കൽ വരുന്ന സേവന PPI. കരിമ്പ് കർഷകനിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര മില്ലിലേക്ക്, അവിടുന്ന് മധുരപലഹാരക്കടയിലേക്ക് — ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഉത്പാദകന് കിട്ടുന്ന വില നോക്കുന്നതാണ് PPI; മൊത്തവില സൂചികയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സേവനങ്ങളും നോക്കാം. സർക്കാർ പറഞ്ഞതുപോലെ മൊത്തവില സൂചിക അഞ്ചു വർഷം തുടർന്ന് പിന്നീട് PPI-ക്ക് വഴിമാറും. (→ English: Producer Price Index · हिन्दी: उत्पादक मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishAlong with the new WPI, the Office of the Economic Adviser launched a family of Producer Price Indices (PPIs): an output PPI, a trial input PPI for manufacturing, and service PPIs for seven services, which come out every quarter. A PPI looks at prices from the producer's side, at different stages of production; unlike the WPI it can extend to services. The government has said that the WPI will be compiled for five years and then discontinued in favour of the PPIs.

ഈ രണ്ടു സൂചികകളും ഒരേ കഥ പറയില്ല, കാരണം അളക്കുന്നത് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉപഭോക്തൃ വില സൂചിക നമ്മൾ വാങ്ങുന്ന സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും — ചില്ലറ വിലയിൽ; അതിൽ ഭക്ഷണത്തിന്റെ പങ്ക് വലുതാണ്. മൊത്തവില സൂചിക സാധനങ്ങൾ മാത്രം, മൊത്തവിൽപ്പന ഘട്ടത്തിൽ; അതിൽ ഫാക്ടറി ഉത്പന്നങ്ങൾക്കാണ് വലിയ പങ്ക്. 2015-ൽ ലോകത്ത് എണ്ണ, ലോഹ വിലകൾ കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞപ്പോൾ മൊത്തവില പണപ്പെരുപ്പം മാസങ്ങളോളം പൂജ്യത്തിന് താഴെയായിരുന്നു, പക്ഷേ നമ്മുടെ വീട്ടുചെലവ് (സേവനം, ഭക്ഷണം) കൂടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയും ശമ്പള ആവശ്യവും വീട്ടുചെലവിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു — അതുകൊണ്ട് 2014-ൽ ഉർജിത് പട്ടേൽ സമിതി 'സംയുക്ത' ഉപഭോക്തൃ സൂചിക പ്രധാന അളവായി ശുപാർശ ചെയ്തു; അന്നുമുതൽ RBI അതാണ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്. (→ English: Consumer Price Index · Wholesale Price Index · inflation · हिन्दी: उपभोक्ता मूल्य सूचकांक · थोक मूल्य सूचकांक · मुद्रास्फीति)

In exam EnglishCPI and WPI often tell different stories because they measure different things. The CPI covers goods and services at retail prices paid by households, and food is its largest division; the WPI covers goods only, at the stage of bulk sale, and is dominated by manufactured products. When global crude oil and metal prices fell sharply in 2015, WPI inflation in India was below zero for months while CPI inflation stayed positive, since services and food in the consumer basket kept getting dearer. For monetary policy the CPI is the better guide: it reflects the cost of living that shapes people's expectations and wage demands. That was the reasoning of the Expert Committee to Revise and Strengthen the Monetary Policy Framework, chaired by Urjit Patel, whose report in 2014 recommended CPI (Combined) as the main measure, and the RBI has used it as its anchor since then.

India's main price measures at a glance
Measure	Compiled by	Base	Covers	Main use
CPI (Rural, Urban, Combined)	NSO, MoSPI	2024=100	Retail prices of goods and services, all households	Inflation target (CPI Combined)
CPI-IW	Labour Bureau	2016=100	Industrial workers' consumption	Dearness allowance, wages
CPI-AL and CPI-RL	Labour Bureau	2019=100	Agricultural and rural labour households	Minimum wages in agriculture
WPI	Office of the Economic Adviser, DPIIT	2022-23	Goods only, at bulk sale	Cost pressures on producers
GDP deflator	NSO, MoSPI	Base year of national accounts	All goods and services produced in India	Converting nominal GDP to real GDP

മുഴുവൻ സഞ്ചിയുടെ നിരക്കിനെ 'ഹെഡ്‌ലൈൻ' പണപ്പെരുപ്പം എന്ന് പറയുന്നു. അതിൽ ഭക്ഷണം, ഇന്ധനം എന്നിവയുടെ വില മഴ, ചുഴലിക്കാറ്റ്, ലോക എണ്ണവില എന്നിവ കാരണം ആടിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ആ രണ്ടും മാറ്റി ബാക്കിയുള്ളതിന്റെ നിരക്കാണ് കോർ പണപ്പെരുപ്പം — പനി നോക്കുമ്പോൾ ചൂടുചായ കുടിച്ച ഉടനെയല്ല, കുറച്ചു കഴിഞ്ഞ് നോക്കുന്നതുപോലെ, യഥാർഥ താപനില കാണിക്കും. മഴ ചതിച്ച് പയറിനും പച്ചക്കറിക്കും വില കുതിച്ചാൽ ഹെഡ്‌ലൈൻ ചാടും; കോർ സ്ഥിരമാണെങ്കിൽ സമ്മർദം താൽക്കാലികം. കോറും കൂടിയാൽ തുണി, സേവനങ്ങൾ, വീട്ടുസാധനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിലയും കയറുന്നു, സമ്മർദം വ്യാപകമാണ് എന്നർഥം. ഇത് പ്രത്യേക ഔദ്യോഗിക സൂചികയല്ല, കണക്കുകൂട്ടി എടുക്കുന്നതാണ്. RBI ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു, പക്ഷേ ലക്ഷ്യം മുഴുവൻ സൂചികയിലാണ്. (→ English: core inflation · हिन्दी: कोर मुद्रास्फीति)

In exam EnglishHeadline inflation is the rate for the whole CPI basket. Food and fuel prices swing sharply for reasons unrelated to demand, such as a failed monsoon, a cyclone or a jump in world oil prices. core inflation removes food and fuel from the basket to show the underlying, more persistent trend in prices. Suppose a poor monsoon pushes up the prices of pulses and vegetables: headline inflation jumps, but if core inflation stays steady, the pressure is probably temporary and narrow. If core inflation is rising, prices of clothing, services and household goods are climbing too, which signals broad pressure from demand or from expectations. Core inflation is not a separate official index; it is worked out by leaving out the food and fuel parts of the CPI. The RBI watches it, but its target is set for headline CPI.

സാധാരണ നിരക്ക് ഈ മാസത്തെ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അതേ മാസവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിനാൽ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ വിലയെയും ആശ്രയിക്കുന്നു — ഇതാണ് അടിസ്ഥാന പ്രഭാവം. ഒരു വിദ്യാർഥി കഴിഞ്ഞ പരീക്ഷയിൽ 95 വാങ്ങി എന്ന് കരുതുക; ഇത്തവണ 97 കിട്ടിയാലും 'വർധന' ചെറുതായേ തോന്നൂ. അതുപോലെ കഴിഞ്ഞ ഒക്ടോബറിൽ പച്ചക്കറിവില കുതിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഈ ഒക്ടോബറിലെ നിരക്ക് കുറവായി കാണും — വില ഇപ്പോഴും കൂടുകയാണെങ്കിലും. ഇപ്പോഴത്തെ വേഗം കാണാൻ ഈ മാസത്തെ കഴിഞ്ഞ മാസവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യണം. ഏറ്റവും വിശാലമായ അളവ് ജിഡിപി ഡിഫ്ലേറ്റർ — രാജ്യത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഓരോ സാധനവും സേവനവും; ഇറക്കുമതി ഇല്ല. പക്ഷേ അത് മൂന്നു മാസത്തിലൊരിക്കൽ ജിഡിപിയോടൊപ്പമേ വരൂ, മാസതീരുമാനങ്ങൾക്ക് ഉപകരിക്കില്ല. (→ English: base effect · GDP deflator · हिन्दी: आधार प्रभाव · जीडीपी अपस्फीतिकारक)

In exam EnglishBecause the usual inflation rate compares a month with the same month a year earlier, it depends on last year's prices as well as this year's. This is the base effect. Suppose vegetable prices shot up last October: this October the year-on-year rate may look low even if prices are still rising, because the comparison is with an unusually high base (a favourable base effect); if last October was unusually cheap, this year's rate looks high (an unfavourable one). The month-on-month change, which compares a month with the one just before, shows current momentum more directly. The broadest price measure of all is the GDP deflator, the ratio of nominal GDP to real GDP multiplied by 100. It covers every good and service produced in the country and it excludes imports, but it comes out only with the GDP estimates every quarter, so it cannot guide monthly decisions the way the CPI does.

എല്ലാം ചേർത്ത് നോക്കിയാൽ ഓരോ സൂചികയും ഓരോ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ്. ഒരു വീട്ടിൽ പല മീറ്ററുകൾ ഉള്ളതുപോലെ — കറന്റ് മീറ്റർ, വെള്ളം മീറ്റർ, ഗ്യാസ് മീറ്റർ. NSO ഉപഭോക്തൃ സൂചിക: കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതച്ചെലവ് എന്താകുന്നു; അതിന്റെ 'സംയുക്ത' സൂചികയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ലേബർ ബ്യൂറോ സൂചികകൾ: തൊഴിലാളികളുടെയും ഗ്രാമീണ കൂലിക്കാരുടെയും ചെലവ്. മൊത്തവില സൂചികയും പിന്നാലെ വരുന്ന PPI-യും: ഉത്പാദകർക്കും വ്യാപാരികൾക്കും കിട്ടുന്ന വില — പിന്നീട് നമ്മളിലെത്തുന്ന ചെലവിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. ഡിഫ്ലേറ്റർ: മുഴുവൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വില. എല്ലാം സഞ്ചിയെയും ഭാരങ്ങളെയും ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ അവ പുതുക്കുന്നു: ഇപ്പോൾ ഉപഭോക്തൃ സൂചികയുടെ അടിസ്ഥാനം 2024, മൊത്തവില സൂചികയുടേത് 2022-23. (→ English: price index · हिन्दी: मूल्य सूचकांक)

In exam EnglishPut together, each measure answers a different question. The NSO's CPI asks what is happening to the cost of living of households, and its Combined index is the one India targets. The Labour Bureau's indices ask the same question for industrial workers and rural labourers. The WPI, and the PPIs that will replace it, ask what is happening to prices received by producers and traders, often an early sign of costs that will later reach consumers. The GDP deflator asks what is happening to prices across the whole economy's output. All of them depend on a basket and weights, which is why they are refreshed: the CPI now uses base 2024 and the WPI base 2022-23. Part 2 builds on this to explain why prices rise and how the inflation target is pursued.

Exam traps

CPI (Rural, Urban, Combined) is compiled by the NSO under MoSPI; CPI-IW, CPI-AL and CPI-RL by the Labour Bureau; the WPI by the Office of the Economic Adviser, DPIIT, Ministry of Commerce and Industry. The RBI compiles none of them.
Current bases: CPI 2024=100 (new series released 12 February 2026, with January 2026 data); WPI 2022-23 (launched 15 June 2026); CPI-IW 2016=100; CPI-AL/RL 2019=100. Older books still show 2012 and 2011-12.
The WPI covers goods only, not services; the CPI covers both.
The largest weight in the WPI is manufactured products (63.13 per cent in the 2022-23 series); the largest division in the CPI is still food and beverages, though its weight fell to 36.75 per cent in the 2024 series.
India's inflation target is set in terms of CPI (Combined), not WPI and not core inflation.
Core inflation excludes food and fuel; it is not a separate official index.
A fall in year-on-year inflation does not mean prices fell: a high base last year can make the rate look low while prices still rise.
The GDP deflator covers all domestically produced goods and services and excludes imports; it comes only with the quarterly and annual GDP estimates, never monthly like the CPI or WPI.

Recap

Inflation: a sustained rise in the general price level, i.e. a fall in the purchasing power of money.
A price index compares the cost of a weighted basket with a base period set at 100; the reported rate is usually year-on-year.
CPI (Rural, Urban, Combined): NSO, MoSPI; released on the 12th; new base 2024=100 from January 2026 data, 358 items, 12 divisions, HCES 2023-24 weights.
Food and beverages' weight in CPI fell from 45.86 to 36.75 per cent; housing rose from 10.07 to 17.66 per cent.
Labour Bureau: CPI-IW (2016=100) for dearness allowance; CPI-AL/RL (2019=100 since 2025) for agricultural minimum wages.
WPI: Office of the Economic Adviser, DPIIT; goods only; base 2022-23 from June 2026; manufactured products 63.13 per cent; to give way to producer price indices after five years.
CPI is the anchor for monetary policy since the Urjit Patel Committee (2014); core inflation removes food and fuel.
Base effect: last year's level shapes this year's rate; the GDP deflator is the broadest measure but quarterly.

Practice questions

Q1. The Consumer Price Index for Industrial Workers (CPI-IW) is compiled by:

National Statistics Office
Labour Bureau
Office of the Economic Adviser, DPIIT
Reserve Bank of India

Show answer

Answer: B. Labour Bureau

The Labour Bureau of the Ministry of Labour and Employment compiles CPI-IW (and CPI-AL/RL). The NSO compiles the CPI (Rural, Urban, Combined), not CPI-IW; the Office of the Economic Adviser compiles the WPI; the RBI uses price indices but compiles none of these.

Q2. Consider the following statements:
1. The Wholesale Price Index covers both goods and services.
2. The weights of the CPI series with base 2024=100 are based on the Household Consumption Expenditure Survey 2023-24.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: the WPI covers goods only. Statement 2 is correct: the new CPI takes its weights from HCES 2023-24. So '1 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 2.

Q3. Match List I (Index) with List II (Compiled by):
List I: A. CPI (Combined) B. WPI C. CPI-AL
List II: 1. Labour Bureau 2. National Statistics Office 3. Office of the Economic Adviser, DPIIT
Select the correct answer using the code given below:

A-2, B-3, C-1
A-1, B-3, C-2
A-2, B-1, C-3
A-3, B-2, C-1

Show answer

Answer: A. A-2, B-3, C-1

CPI (Combined) is compiled by the NSO (A-2), the WPI by the Office of the Economic Adviser (B-3) and CPI-AL by the Labour Bureau (C-1). The second code gives CPI (Combined) to the Labour Bureau; the third gives the WPI to the Labour Bureau; the fourth gives CPI (Combined) to the Office of the Economic Adviser.

Q4. In the Wholesale Price Index with base 2022-23, which major group carries the largest weight?

Primary articles
Fuel and power
Manufactured products
Food articles

Show answer

Answer: C. Manufactured products

Manufactured products carry 63.13 per cent. Primary articles have 22.76 per cent and fuel and power 14.11 per cent; food articles are only a sub-group within primary articles, so they cannot be the largest.

Q5. Consider the following statements about core inflation:
1. It leaves out food and fuel from the consumer basket.
2. India's statutory inflation target is defined in terms of core inflation.
3. It is usually more volatile than headline inflation.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
1 and 2 only
2 and 3 only
1, 2 and 3

Show answer

Answer: A. 1 only

Only statement 1 is correct. The target is defined for headline CPI (Combined), not core, so statement 2 is wrong; and because the volatile food and fuel items are removed, core inflation is steadier than headline, so statement 3 is wrong. Every option other than '1 only' includes a wrong statement.

Q6. Year-on-year CPI inflation falls from 6 per cent in one month to 3 per cent a few months later. This means that:

The general price level has fallen
The economy is in deflation
Prices are still higher than a year earlier, but rising more slowly
The CPI index number has fallen below 100

Show answer

Answer: C. Prices are still higher than a year earlier, but rising more slowly

A positive inflation rate, even a lower one, means prices are still above their level a year ago. The price level falls only when inflation is negative, so the first two options are wrong; and the index stays above the level of a year ago, so nothing suggests it has dropped below the base value of 100.

Q7. Consider the following statements about the GDP deflator:
1. It includes the prices of imported goods.
2. It includes the prices of services produced in the country.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: the deflator is built from domestic production, so imports are excluded. Statement 2 is correct: it covers all goods and services produced in India. So '1 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 2.

Q8. With reference to the Consumer Price Index series with base 2024=100, consider the following statements:
1. Items are arranged in 12 divisions following COICOP 2018.
2. The weight of food and beverages is higher than in the 2012 series.
3. Prices of some items are collected from online markets.
Which of the statements given above are correct?

1 and 2 only
1 and 3 only
2 and 3 only
1, 2 and 3

Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct. Statement 2 is wrong: the food and beverages weight fell from 45.86 to 36.75 per cent. So every option containing statement 2 is wrong.

All parts Next: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources

National Statistics Office, MoSPI: press release and technical note on the Consumer Price Index (Rural, Urban, Combined), new series with base 2024=100, for January 2026 (12 February 2026) — https://www.mospi.gov.in
Office of the Economic Adviser, DPIIT, Ministry of Commerce and Industry: press release on the new series of the Wholesale Price Index and Producer Price Indices with base 2022-23 (15 June 2026) — https://www.eaindustry.nic.in
Labour Bureau, Ministry of Labour and Employment: Consumer Price Index for Industrial Workers (base 2016=100) and for Agricultural and Rural Labourers (base 2019=100) — https://www.labourbureau.gov.in
Reserve Bank of India: Report of the Expert Committee to Revise and Strengthen the Monetary Policy Framework (2014); Monetary Policy Reports — https://www.rbi.org.in
Economic Survey, Ministry of Finance, Government of India (chapters on prices and inflation) — https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/