Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Foundations and the Right to Equality (Articles 12–18)

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Fundamental Rights · Part 1 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

What Fundamental Rights are, who can claim them, what counts as 'the State', how courts strike down laws, and the Right to Equality in Articles 14 to 18, including reservations.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

മൗലികാവകാശങ്ങൾ ഭരണഘടനയുടെ മൂന്നാം ഭാഗത്ത്, അനുച്ഛേദം 12 മുതൽ 35 വരെയാണ്. ഇവയുടെ പ്രത്യേകത: സർക്കാർ നിങ്ങളുടെ അവകാശം ലംഘിച്ചാൽ നേരിട്ട് സുപ്രീം കോടതിയെയോ ഹൈക്കോടതിയെയോ സമീപിച്ച് നീതി തേടാം. ഉദാഹരണത്തിന്, കാരണമില്ലാതെ നിങ്ങളെ തടവിലാക്കിയാൽ കോടതി സംരക്ഷിക്കും. എന്നാൽ ഇവ പരിധിയില്ലാത്തവയല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി ഭരണഘടന തന്നെ ന്യായമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ ആശയം അമേരിക്കയുടെ ബിൽ ഓഫ് റൈറ്റ്സിൽ നിന്നാണ്. (→ English: Fundamental Rights · हिन्दी: मूल अधिकार)

In exam EnglishThe Fundamental Rights are in Part III of the Constitution, Articles 12 to 35. They are called 'fundamental' because they protect the most basic freedoms of a person, and because they are justiciable: if the State violates one, a person can go straight to the Supreme Court or a High Court to enforce it. The idea was inspired by the Bill of Rights of the United States. These rights are not absolute: the Constitution itself allows reasonable restrictions on many of them. This first part covers the foundations of Part III (Articles 12 and 13) and the Right to Equality (Articles 14 to 18).

എല്ലാ അവകാശങ്ങളും എല്ലാവർക്കുമല്ല. അഞ്ച് അവകാശങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ പൗരൻ മാർക്കു മാത്രം: അനുച്ഛേദം 15, 16, 19, 29, 30. ബാക്കിയുള്ളവ — സമത്വം (14), ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം (21), മതസ്വാതന്ത്ര്യം (25) തുടങ്ങിയവ — ഇന്ത്യയിലുള്ള ഓരോ വ്യക്തിക്കും, വിദേശികൾക്കും ബാധകമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, കൊച്ചിയിൽ അറസ്റ്റിലായ ഒരു വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരിക്ക് അനുച്ഛേദം 21 സംരക്ഷണം ലഭിക്കും; എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ എവിടെയും സ്ഥിരതാമസമാക്കാനുള്ള അനുച്ഛേദം 19 അവകാശം ഇല്ല. (→ English: citizen · हिन्दी: नागरिक)

In exam EnglishNot every right is for everyone. Five rights are for a citizen only: Articles 15, 16, 19, 29 and 30. The rest, including Article 14 (equality before law), Article 20 (protection in criminal cases), Article 21 (life and personal liberty) and Article 25 (freedom of religion), are for every person on Indian soil, including foreigners. For example, a foreign tourist arrested in India can claim the protection of Article 21, but cannot claim the Article 19 freedom to reside and settle anywhere in India, because that right belongs to citizens.

മൗലികാവകാശങ്ങൾ പ്രധാനമായും സർക്കാരിൽ നിന്ന് നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് 'രാഷ്ട്രം' എന്നാൽ ആരെന്ന് അനുച്ഛേദം 12 വിശാലമായി പറയുന്നു: കേന്ദ്ര സർക്കാർ, പാർലമെന്റ്, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ, നിയമസഭകൾ, പഞ്ചായത്തുകൾ, നഗരസഭകൾ, പിന്നെ 'മറ്റ് അധികാരസ്ഥാപനങ്ങൾ'. ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് സർക്കാർ തന്നെ മിക്ക പണവും നൽകി, അതിനെ ശക്തമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കോടതി അതിനെയും 'രാഷ്ട്രം' ആയി കാണും. അതിനാൽ ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ മൗലികാവകാശ കേസ് നൽകാം; ഒരു സാധാരണ സ്വകാര്യ കമ്പനിക്കെതിരെ സാധാരണ കഴിയില്ല. (→ English: Fundamental Rights · हिन्दी: मूल अधिकार)

In exam EnglishFundamental Rights are mainly protection against the State, so Article 12 defines 'the State' widely. It includes the Government and Parliament of India, the government and legislature of each state, all local authorities such as municipalities and panchayats, and 'other authorities' within India or under the control of the Government of India. Courts decide who counts as an 'other authority'. In Ajay Hasia (1981) the Supreme Court said a body is an instrumentality or agency of the State if, for example, the government funds it heavily or controls it deeply. In Pradeep Kumar Biswas (2002) a seven-judge bench asked whether the body is financially, functionally and administratively dominated by the government. So a public sector company can be 'the State', while an ordinary private company usually is not.

അനുച്ഛേദം 13 ആണ് മൂന്നാം ഭാഗത്തിന് ശക്തി നൽകുന്നത്. മൗലികാവകാശം എടുത്തുകളയുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഏത് നിയമവും — ഭരണഘടനയ്ക്ക് മുമ്പോ ശേഷമോ — ആ അളവോളം അസാധുവാണ്. ഇവിടെ 'നിയമം' എന്നതിൽ ഓർഡിനൻസുകൾ, ചട്ടങ്ങൾ, വിജ്ഞാപനങ്ങൾ, നിയമബലമുള്ള ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടും. ഇതാണ് ജുഡീഷ്യൽ റിവ്യൂവിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഒരു നിയമത്തിലെ ഒരു വകുപ്പ് മാത്രം തെറ്റാണെങ്കിൽ ആ വകുപ്പ് മാത്രം റദ്ദാക്കും — ഒരു പഴത്തിലെ ചീഞ്ഞ ഭാഗം മാത്രം മുറിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ. പഴയ നിയമം അവകാശവുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയാൽ അത് മരിക്കുന്നില്ല, ഗ്രഹണം ബാധിച്ചതുപോലെ മറയുന്നു; അവകാശം ഭേദഗതി ചെയ്താൽ വീണ്ടും ജീവിക്കും. 24-ാം ഭേദഗതി (1971) ചേർത്ത 13(4) പ്രകാരം, അനുച്ഛേദം 368 പ്രകാരമുള്ള ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ഈ അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ആവശ്യത്തിന് 'നിയമം' അല്ല. (→ English: judicial review · हिन्दी: न्यायिक पुनर्विलोकन)

In exam EnglishArticle 13 is what gives Part III its teeth. Any law, whether made before or after the Constitution came into force, is void to the extent that it takes away or abridges a Fundamental Right. 'Law' here is wide: it includes ordinances, orders, bye-laws, rules, regulations, notifications, and even customs having the force of law. This is the basis of judicial review. Two doctrines follow. Under the doctrine of severability, only the offending part of a law is struck down if the rest can stand on its own. Under the doctrine of eclipse, a pre-Constitution law that conflicts with a Fundamental Right is not dead but overshadowed, and revives if the right is later amended. Article 13(4), added by the 24th Amendment (1971), says a constitutional amendment made under Article 368 is not 'law' for the purpose of Article 13.

അനുച്ഛേദം 14ൽ രണ്ട് ആശയങ്ങളുണ്ട്. നിയമത്തിനു മുന്നിൽ സമത്വം എന്നാൽ — മുഖ്യമന്ത്രിയായാലും സാധാരണ കർഷകനായാലും എല്ലാവർക്കും ഒരേ നിയമം, ഒരേ കോടതി; ആരും നിയമത്തിന് അതീതരല്ല (ബ്രിട്ടീഷ് ആശയം). നിയമങ്ങളുടെ തുല്യ സംരക്ഷണം എന്നാൽ — ഒരേ സാഹചര്യത്തിലുള്ളവരെ ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കണം (അമേരിക്കൻ ആശയം). പക്ഷേ സമത്വം എന്നാൽ എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ കാണലല്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് കുറഞ്ഞ നികുതി ചുമത്തുന്നത് തെറ്റല്ല — ആ വ്യത്യാസം യഥാർഥമാണ്, നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവുമായി ബന്ധമുള്ളതാണ്. എന്നാൽ കാരണമില്ലാതെ തോന്നിയപോലെ തീരുമാനമെടുത്താൽ അത് സമത്വത്തിന് എതിരാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞു. (→ English: equality before law · हिन्दी: विधि के समक्ष समता)

In exam EnglishArticle 14 says the State shall not deny to any person equality before law or the equal protection of the laws within the territory of India. The two phrases come from different traditions. 'Equality before law' is a British idea linked to the rule of law: nobody is above the law, and the same courts and laws apply to everyone. 'Equal protection of the laws' comes from the US Constitution: people in similar situations must be treated alike. Equality does not mean identical treatment. The State may classify people if the classification is reasonable: it must rest on an intelligible differentia (a real difference between groups) and have a rational nexus with the purpose of the law. In E.P. Royappa (1974) the Supreme Court added that arbitrariness is the opposite of equality, so an arbitrary action by the State violates Article 14.
Article 14: two ideas in one article
Equality before lawEqual protection of the laws
OriginBritish idea (rule of law)US Constitution
NatureNegative: no special privilege for anyonePositive: equal treatment in equal circumstances
AllowsSame laws and courts for everyoneReasonable classification with a rational purpose

അനുച്ഛേദം 14 ഓരോ വ്യക്തിയെയും — കമ്പനികളെയും വിദേശികളെയും — സംരക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭരണഘടനയിൽ തന്നെ ചില ഒഴിവുകളുണ്ട്. അനുച്ഛേദം 361 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയും ഗവർണർമാരും തങ്ങളുടെ പദവിയിലെ ചുമതലകൾക്ക് ഒരു കോടതിയോടും ഉത്തരം പറയേണ്ടതില്ല; പദവിയിലിരിക്കുമ്പോൾ അവർക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടി തുടങ്ങാനോ തുടരാനോ കഴിയില്ല. ഇത് വ്യക്തിക്കല്ല, പദവിക്കുള്ള സംരക്ഷണമാണ് — പദവി ഒഴിഞ്ഞാൽ ഇതില്ല. അതുകൊണ്ട് ഇത് നിയമത്തിനു മുന്നിൽ സമത്വം എന്ന തത്വത്തിന് എതിരല്ലെന്ന് കരുതുന്നു. (→ English: equality before law · हिन्दी: विधि के समक्ष समता)

In exam EnglishArticle 14 protects every person, including companies and foreigners. It has exceptions written into the Constitution itself. The most important is Article 361: the President and the Governors are not answerable to any court for the exercise of the powers and duties of their office, and no criminal proceedings can be started or continued against them in any court during their term of office. This is not seen as a breach of equality, because it protects the office rather than the person, and only for as long as the person holds it.

അനുച്ഛേദം 15 വിവേചനം തടയുന്നു: മതം, വംശം, ജാതി, ലിംഗം, ജനനസ്ഥലം — 'ഇവയുടെ മാത്രം' അടിസ്ഥാനത്തിൽ സർക്കാർ ഒരു പൗരനോടും വിവേചനം കാണിക്കരുത്. 15(2) സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കും ബാധകമാണ്: ഒരു ഹോട്ടലുടമയ്ക്ക് 'ഈ ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശനമില്ല' എന്ന് പറയാനാവില്ല; പൊതുജനങ്ങൾക്കുള്ള കിണർ, കുളം, റോഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ആരെയും തടയാനാവില്ല. 15(3) സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ അനുവദിക്കുന്നു — വനിതാ കോളേജോ പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള പദ്ധതിയോ സമത്വം എന്ന തത്വത്തിന് എതിരല്ല. (→ English: Equality · हिन्दी: समता)

In exam EnglishArticle 15 applies the idea of equality to discrimination. The State shall not discriminate against any citizen on grounds only of religion, race, caste, sex or place of birth. The word 'only' matters: a law based on other grounds may be valid. Article 15(2) goes beyond the State: no citizen can be barred, on these grounds, from shops, public restaurants, hotels and places of public entertainment, or from wells, tanks, bathing ghats, roads and places of public resort funded by the State or dedicated to public use. Article 15(3) allows special provisions for women and children, so a women-only college or a scheme for girl students does not violate Article 15.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ സംവരണം അനുച്ഛേദം 15ൽ നിന്നാണ് വളർന്നത്. 1951ലെ ചമ്പകം ദൊരൈരാജൻ കേസിൽ, സമുദായാടിസ്ഥാനത്തിൽ കോളേജ് സീറ്റുകൾ വിഭജിച്ച മദ്രാസ് സർക്കാർ ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി. ഉടൻ പാർലമെന്റ് ഒന്നാം ഭേദഗതി (1951) കൊണ്ടുവന്ന് 15(4) ചേർത്തു: സാമൂഹികമായും വിദ്യാഭ്യാസപരമായും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾ, പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗം എന്നിവർക്കായി പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ ചെയ്യാം. 2005ൽ 93-ാം ഭേദഗതി 15(5) ചേർത്തു — സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും സംവരണം (ന്യൂനപക്ഷ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒഴികെ). 2019ൽ 103-ാം ഭേദഗതി 15(6) ചേർത്തു — മറ്റ് സംവരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് 10% വരെ. (→ English: backward classes · हिन्दी: पिछड़े वर्ग)

In exam EnglishReservation in education grew out of Article 15. In State of Madras v. Champakam Dorairajan (1951) the Supreme Court struck down a Madras government order that allotted college seats by community. Parliament responded with the First Amendment (1951), which added Article 15(4): the State may make special provisions for the advancement of socially and educationally backward classes, the Scheduled Castes and the Scheduled Tribes. The 93rd Amendment (2005) added Article 15(5), allowing reservation in admission to educational institutions, including private ones, whether aided or unaided, but not minority educational institutions. The 103rd Amendment (2019) added Article 15(6), allowing up to 10 per cent reservation for economically weaker sections who are not covered by the other reservations.

അനുച്ഛേദം 16 സർക്കാർ ജോലികളിൽ തുല്യ അവസരം നൽകുന്നു: മതം, ജാതി, ലിംഗം, വംശപാരമ്പര്യം, ജനനസ്ഥലം, താമസസ്ഥലം — ഇവയുടെ മാത്രം പേരിൽ ആരെയും ജോലിക്ക് അയോഗ്യരാക്കരുത്. ഒഴിവുകൾ: (1) ചില ജോലികൾക്ക് സംസ്ഥാനത്തെ താമസം വ്യവസ്ഥയാക്കാൻ പാർലമെന്റിന് മാത്രം അധികാരം; (2) സർവീസുകളിൽ മതിയായ പ്രാതിനിധ്യമില്ലാത്ത പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് സംവരണം; (3) പട്ടികജാതി-വർഗക്കാർക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിൽ സംവരണം (1995), അതോടൊപ്പമുള്ള സീനിയോറിറ്റി (2001); (4) നികത്താത്ത സംവരണ ഒഴിവുകൾ അടുത്ത വർഷങ്ങളിലേക്ക് നീക്കൽ (2000); (5) ഒരു ക്ഷേത്ര ഭാരവാഹി ആ മതത്തിൽ പെട്ടയാളാകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ; (6) സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കക്കാർക്ക് 10% വരെ. (→ English: Equality · हिन्दी: समता)

In exam EnglishArticle 16 guarantees every citizen equality of opportunity in matters of public employment. No citizen can be made ineligible for, or discriminated against in, any government job on grounds only of religion, race, caste, sex, descent, place of birth or residence. The exceptions are carefully listed. Under 16(3), only Parliament can prescribe residence within a state as a condition for certain jobs there. Under 16(4), the State can reserve appointments for any backward class not adequately represented in its services. Clause 16(4A), added by the 77th Amendment (1995), allows reservation in promotion for Scheduled Castes and Scheduled Tribes, and the 85th Amendment (2001) added consequential seniority. Clause 16(4B), added by the 81st Amendment (2000), lets unfilled reserved vacancies be carried forward without counting them towards the ceiling. Clause 16(5) allows a religious institution to require its office-holders to belong to that religion, and 16(6) allows up to 10 per cent reservation for economically weaker sections.

സംവരണത്തെക്കുറിച്ച് രണ്ട് പ്രധാന വിധികൾ. 1992ലെ ഇന്ദ്ര സാഹ്നി (മണ്ഡൽ) കേസിൽ ഒൻപത് ജഡ്ജിമാർ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ജോലികളിൽ മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് 27% സംവരണം ശരിവച്ചു, പക്ഷേ മൂന്ന് നിയമങ്ങൾ വച്ചു: പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെ സമ്പന്നരായ 'ക്രീമി ലെയർ' ഒഴിവാക്കണം; ആകെ സംവരണം സാധാരണ 50% കവിയരുത്; സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിൽ സംവരണമില്ല. പിന്നീട് പാർലമെന്റ് പട്ടികജാതി-വർഗക്കാർക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റ സംവരണം തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു. 2022ലെ ജൻഹിത് അഭിയാൻ കേസിൽ 3–2 ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കക്കാർക്കുള്ള 10% സംവരണം കോടതി ശരിവച്ചു. (→ English: backward classes · हिन्दी: पिछड़े वर्ग)

In exam EnglishTwo judgments shape how reservation works. In Indra Sawhney v. Union of India (1992), known as the Mandal case, a nine-judge bench upheld 27 per cent reservation for Other Backward Classes in central government jobs, but laid down three rules: the 'creamy layer' (better-off members) of backward classes must be excluded; total reservation should not normally exceed 50 per cent except in extraordinary situations; and Article 16(4) does not allow reservation in promotions. Parliament then added Article 16(4A) to restore reservation in promotion for Scheduled Castes and Scheduled Tribes. In Janhit Abhiyan v. Union of India (2022), a five-judge bench, by a majority of 3 to 2, upheld the 10 per cent reservation for economically weaker sections, holding that it does not violate the basic structure.
Reservation clauses in Articles 15 and 16
ClauseWhat it allowsAdded by
15(4)Special provisions for socially and educationally backward classes, SCs and STs1st Amendment, 1951
15(5)Reservation in admissions, including private institutions (not minority institutions)93rd Amendment, 2005
15(6), 16(6)Up to 10% for economically weaker sections103rd Amendment, 2019
16(4)Reservation in appointments for backward classes not adequately representedOriginal Constitution
16(4A)Reservation in promotion for SCs and STs; consequential seniority from 200177th Amendment, 1995; 85th Amendment, 2001
16(4B)Unfilled reserved vacancies carried forward, outside the ceiling81st Amendment, 2000

അനുച്ഛേദം 17 അയിത്തം നിർത്തലാക്കി; അത് ഏത് രൂപത്തിൽ ആചരിച്ചാലും കുറ്റമാണ്, ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഈ വാക്കിന് ഭരണഘടന നിർവചനം നൽകിയിട്ടില്ല. പാർലമെന്റ് 1955ൽ നിയമം പാസാക്കി; 1976ൽ അതിന്റെ പേര് പൗരാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം എന്നായി. മിക്ക മൗലികാവകാശങ്ങളും സർക്കാരിനെതിരെ മാത്രമാണ്, എന്നാൽ ഇത് സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കും ബാധകമാണ്: ജാതിയുടെ പേരിൽ ഒരു കടക്കാരൻ സാധനം നൽകാതിരുന്നാലും, നാട്ടുപ്രമാണിമാർ വെള്ളമെടുക്കാൻ അനുവദിക്കാതിരുന്നാലും — അത് കുറ്റമാണ്. (→ English: untouchability · हिन्दी: अस्पृश्यता)

In exam EnglishArticle 17 abolishes untouchability and forbids its practice in any form. Enforcing any disability arising out of untouchability is an offence punishable in accordance with law. The Constitution does not define the word; Parliament gave effect to the article through the Untouchability (Offences) Act, 1955, renamed the Protection of Civil Rights Act in 1976. Unlike most Fundamental Rights, Article 17 applies against private individuals as well as the State: a shopkeeper or a village body that refuses water or entry to a person because of caste commits an offence.

അനുച്ഛേദം 18 സ്ഥാനപ്പേരുകൾ നിർത്തലാക്കി. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്ത് 'റാവു ബഹദൂർ', 'സർ' പോലുള്ള സ്ഥാനപ്പേരുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ സർക്കാർ സൈനികമോ അക്കാദമികമോ ആയ ബഹുമതികളല്ലാതെ ഒരു സ്ഥാനപ്പേരും നൽകില്ല. ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർ വിദേശ സർക്കാരിന്റെ സ്ഥാനപ്പേരുകൾ സ്വീകരിക്കരുത്. ഭാരതരത്നവും പത്മ പുരസ്കാരങ്ങളും സ്ഥാനപ്പേരുകളല്ലെന്ന് 1996ൽ സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞു, പക്ഷേ അവ പേരിന് മുന്നിലോ പിന്നിലോ ചേർക്കരുത്. ആകെ, അനുച്ഛേദം 14 മുതൽ 18 വരെ ആമുഖം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത പദവിയിലും അവസരത്തിലുമുള്ള സമത്വം നേടാനാണ്. (→ English: Preamble · हिन्दी: उद्देशिका)

In exam EnglishArticle 18 abolishes titles. The State shall not confer any title, except a military or academic distinction. No citizen may accept a title from a foreign State, and a non-citizen holding an office of profit or trust under the State needs the President's consent to accept one. Persons holding such offices also need the President's consent to accept any present, emolument or office from a foreign State. In Balaji Raghavan v. Union of India (1996) the Supreme Court held that the Bharat Ratna and the Padma awards are not 'titles' under Article 18, but they should not be used as a prefix or suffix to a name. Taken together, Articles 14 to 18 aim at equality of status and of opportunity promised in the Preamble: Article 14 sets the general rule, Articles 15 and 16 apply it to discrimination and public jobs, and Articles 17 and 18 remove inequalities of caste and rank.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which of the following Fundamental Rights are available to foreigners in India?
1. Equality before law (Article 14)
2. Equality of opportunity in public employment (Article 16)
3. Protection of life and personal liberty (Article 21)
4. Freedom to reside and settle anywhere in India (Article 19)
Select the correct answer using the code below.

  1. 1 and 3 only
  2. 2 and 4 only
  3. 1, 3 and 4 only
  4. 1, 2, 3 and 4
Show answer

Answer: A. 1 and 3 only

Articles 14 and 21 protect every person, including foreigners. Articles 16 and 19 are citizens-only, so any option containing 2 or 4 is wrong.

Q2. With reference to Article 13 of the Constitution of India, consider the following statements:
1. The term 'law' in Article 13 includes ordinances, bye-laws and customs having the force of law.
2. A constitutional amendment made under Article 368 is 'law' for the purposes of Article 13.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct: Article 13(3) defines 'law' widely. Statement 2 is wrong: Article 13(4), added by the 24th Amendment (1971), says an amendment under Article 368 is not 'law' under Article 13.

Q3. A law gives an executive officer unguided and unlimited discretion to decide whom a rule applies to. Which principle does it most directly violate?

  1. Equality before law and equal protection of the laws (Article 14)
  2. Freedom of speech and expression (Article 19)
  3. Abolition of titles (Article 18)
  4. Right to constitutional remedies (Article 32)
Show answer

Answer: A. Equality before law and equal protection of the laws (Article 14)

Unguided discretion allows arbitrary treatment of people in the same situation, and arbitrariness is the opposite of equality under Article 14 (E.P. Royappa, 1974). Article 19 deals with freedoms, Article 18 with titles, and Article 32 is the remedy, not the violated right.

Q4. Article 16 of the Constitution forbids discrimination in public employment on certain grounds. Which of the following grounds is mentioned in Article 16 but NOT in Article 15?

  1. Caste
  2. Place of birth
  3. Residence
  4. Sex
Show answer

Answer: C. Residence

Article 16(2) adds descent and residence to the grounds in Article 15. Caste, place of birth and sex appear in both articles.

Q5. Consider the following statements about the judgment in Indra Sawhney v. Union of India (1992):
1. It required the 'creamy layer' to be excluded from reservation for backward classes.
2. It held that reservation could be provided in promotions under Article 16(4).
3. It said total reservation should not normally exceed 50 per cent.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct. Statement 2 is wrong: the Court held that Article 16(4) does not permit reservation in promotions, which is why Parliament later added Article 16(4A) by the 77th Amendment.

Q6. Which of the following Fundamental Rights can be enforced against private individuals as well as the State?
1. Abolition of untouchability (Article 17)
2. Equality of opportunity in public employment (Article 16)
3. Access to shops, public restaurants and hotels without discrimination (Article 15(2))
Select the correct answer using the code below.

  1. 1 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Article 17 and Article 15(2) apply to private conduct too: untouchability by anyone is an offence, and private shops and hotels are covered by 15(2). Article 16 concerns public employment, so it binds only the State.

Q7. Which constitutional amendment added Article 15(5), enabling reservation in admission to private educational institutions?

  1. First Amendment, 1951
  2. 77th Amendment, 1995
  3. 93rd Amendment, 2005
  4. 103rd Amendment, 2019
Show answer

Answer: C. 93rd Amendment, 2005

The 93rd Amendment (2005) added Article 15(5). The First Amendment added 15(4), the 77th added 16(4A) for promotions, and the 103rd added 15(6) and 16(6) for economically weaker sections.

Q8. Consider the following statements regarding Article 18:
1. The State may confer military and academic distinctions.
2. A citizen of India may accept a title from a foreign State with the consent of the President.
3. The Bharat Ratna is a 'title' within the meaning of Article 18.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 1 and 2 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 only

Only statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: a citizen may not accept a foreign title at all (the President's consent applies to non-citizens holding an office of profit or trust). Statement 3 is wrong: Balaji Raghavan (1996) held national awards are not titles.

All partsNext: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources