Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Khilafat and Non-Cooperation, 1919–1922

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Gandhian movements, 1917–1922 · Part 2 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The Khilafat question and its leaders, the launch of non-cooperation on 1 August 1920, the Calcutta and Nagpur sessions and the new Congress constitution, the boycotts and the constructive programme with its national institutions, the Tilak Swaraj Fund and khadi, the Prince of Wales's visit, the peasant and regional movements, Chauri Chaura and the Bardoli resolution, Gandhi's trial, and an assessment of the first nationwide mass movement.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഭാഗം 1 അവസാനിച്ചത് ഇങ്ങനെ — ഒരിക്കൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരോടു സഹകരിച്ച ഗാന്ധി, പഞ്ചാബിലെ കൂട്ടക്കൊലയും സർക്കാരിന്റെ മൃദുവായ പ്രതികരണവും കണ്ട് ഈ ഭരണത്തെ ഇനി വിശ്വസിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം എന്തു ചെയ്തു എന്നാണ് ഈ ഭാഗം. 1919–1922 കാലത്ത് രണ്ടു വേറിട്ട പരാതികൾ — ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷം തുർക്കിയിലെ ഖലീഫയുടെ ഗതിയും പഞ്ചാബിലെ അനീതിയും — ഒരൊറ്റ സമരമായി ചേർന്നു: ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനവും നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനവും. വീട്ടിലെ ജോലിക്കാരെല്ലാം ഒന്നിച്ചു പണി നിർത്തിയാൽ വീട് നടക്കില്ലല്ലോ; അതുപോലെ ഇന്ത്യക്കാരുടെ സഹായം പിൻവലിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം നടക്കാതാക്കാൻ കോൺഗ്രസ് ആദ്യമായി ശ്രമിച്ചു. കർഷകരും തൊഴിലാളികളും വിദ്യാർത്ഥികളും സ്ത്രീകളും കച്ചവടക്കാരും പല പ്രവിശ്യകളിലും ഒരേ ദേശീയ സമരത്തിൽ ചേർന്നതും ആദ്യമായാണ്. (→ English: Khilafat Movement · Non-Cooperation Movement · हिन्दी: ख़िलाफ़त आंदोलन · असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishPart 1 ended with Gandhi, once a loyal cooperator, convinced by the Punjab killings and the mild official response that British rule could no longer be trusted. This part follows what he did next. Between 1919 and 1922 two separate grievances, the fate of the Ottoman Khalifa after the First World War and the wrongs done in Punjab, were joined into one campaign: the Khilafat Movement and the Non-Cooperation Movement. For the first time the Congress set out to make British rule unworkable by withdrawing Indian help from it, and for the first time peasants, workers, students, women and traders in most provinces joined a single national struggle.

തുർക്കിയിലെ ഉസ്മാനിയ സുൽത്താനെ പല മുസ്ലിങ്ങളും ഖലീഫയായി — മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ ആത്മീയ തലവനും അറേബ്യയിലെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനുമായി — കണ്ടിരുന്നു. ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിൽ തുർക്കി ജർമനിയുടെ പക്ഷത്തു പൊരുതി തോറ്റു; സഖ്യശക്തികൾ അതിന്റെ സാമ്രാജ്യം വീതിക്കാൻ ഒരുങ്ങി. യുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് നേതാക്കൾ ഉറപ്പു നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും ഖലീഫയ്ക്ക് ഭൂമിയും അധികാരവും നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിങ്ങൾ ഭയന്നു. നാട്ടിലെ പള്ളിയുടെയോ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയോ കാര്യക്കാരനെ പുറത്തുള്ളവർ മാറ്റുമെന്നു കേട്ടാൽ നാടാകെ ഇളകുന്നതുപോലെ — ആ ഭയത്തിൽനിന്നാണ് ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം പിറന്നത്. നേതാക്കൾ: അലി സഹോദരന്മാരായ മുഹമ്മദ് അലിയും ഷൗക്കത്ത് അലിയും, മൗലാനാ അബുൽ കലാം ആസാദ്, ഹക്കീം അജ്മൽ ഖാൻ, ഹസ്രത്ത് മോഹാനി. 1919-ൽ ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു, 1919 ഒക്ടോബർ 17 രാജ്യമെങ്ങും ഖിലാഫത്ത് ദിനമായി ആചരിച്ചു, 1919 നവംബറിലെ ഡൽഹി അഖിലേന്ത്യാ ഖിലാഫത്ത് സമ്മേളനത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനായി ഗാന്ധിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഹിന്ദുക്കളെയും മുസ്ലിങ്ങളെയും ഒരേ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള അവസരം അദ്ദേഹം ഇതിൽ കണ്ടു. (→ English: Khilafat Movement · हिन्दी: ख़िलाफ़त आंदोलन)

In exam EnglishThe Ottoman Sultan of Turkey was regarded by many Muslims as the Khalifa, the spiritual head of the Muslim world and the guardian of the holy places of Arabia. Turkey fought on Germany's side in the First World War, and after its defeat the Allies prepared to carve up its empire. Indian Muslims feared that the Khalifa would lose both his lands and his authority, even though British leaders had given reassurances during the war. The Khilafat Movement grew out of this fear. Its leading figures were the brothers Mohammad Ali and Shaukat Ali, Maulana Abul Kalam Azad, Hakim Ajmal Khan and Hasrat Mohani. A Khilafat Committee was formed in 1919, 17 October 1919 was observed across India as Khilafat Day, and at an all-India Khilafat Conference held in Delhi in November 1919 Gandhi was chosen to preside. He saw in the issue a chance to bring Hindus and Muslims into one movement.

1920-ൽ സഹകരണത്തിന് ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്ന ന്യായങ്ങളും തകർന്നു. 1920-ൽ പുറത്തുവന്ന ഹണ്ടർ കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് ഡയറിനോട് ഇന്ത്യക്കാർ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വളരെ മൃദുവായി പെരുമാറി; ബ്രിട്ടനിൽ ഹൗസ് ഓഫ് ലോർഡ്സ് അയാൾക്ക് അനുകൂലമായി വോട്ടു ചെയ്തു. 1920 ഓഗസ്റ്റിലെ സെവ്റ ഉടമ്പടി തുർക്കിയുടെമേൽ കടുത്ത വ്യവസ്ഥകൾ അടിച്ചേൽപ്പിച്ച് അതിന്റെ അറബ് പ്രവിശ്യകൾ എടുത്തുമാറ്റി. പ്രവിശ്യകളിൽ ഇന്ത്യൻ മന്ത്രിമാർക്ക് ചില വകുപ്പുകൾ മാത്രം നൽകിയ 1919-ലെ മോണ്ടേഗു-ചെംസ്ഫോർഡ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ യുദ്ധകാല വിശ്വസ്തതയ്ക്കുള്ള ചെറിയ പ്രതിഫലമായി തോന്നി. കഷ്ടകാലത്ത് മുതലാളിക്കു തുണനിന്ന പണിക്കാരന് ഒടുവിൽ ചില്ലറക്കൂലി കൊടുത്തതുപോലെ. 1920 ജൂണിലെ അലഹബാദ് യോഗം നിസ്സഹകരണ പരിപാടി അംഗീകരിച്ചു; ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റി ഗാന്ധിയോട് നേതൃത്വം ഏൽക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഗാന്ധി വൈസ്രോയി ചെംസ്ഫോർഡിനു കത്തെഴുതി, കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡലും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആംബുലൻസ് സേവനത്തിനു കിട്ടിയ യുദ്ധമെഡലുകളും തിരിച്ചുനൽകി, 1920 ഓഗസ്റ്റ് 1-ന് നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ഔപചാരികമായി തുടങ്ങി. അതേ ദിവസം ബോംബെയിൽ ബാലഗംഗാധര തിലക് അന്തരിച്ചു. (→ English: Non-Cooperation Movement · हिन्दी: असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishDuring 1920 the remaining case for cooperation fell apart. The Hunter Committee's report, published in 1920, dealt with Dyer far more gently than Indians expected, and in Britain the House of Lords voted in his support. In August 1920 the Treaty of Sèvres imposed severe terms on Turkey and stripped it of its Arab provinces. The Montagu-Chelmsford reforms of 1919, which handed Indian ministers only some subjects in the provinces, struck many nationalists as a poor reward for wartime loyalty. In June 1920 a meeting at Allahabad accepted a programme of non-cooperation and the Khilafat Committee asked Gandhi to lead it. Gandhi wrote to the Viceroy, Lord Chelmsford, gave back the Kaiser-i-Hind medal and the war medals he had received for his ambulance work in South Africa, and formally launched the Non-Cooperation Movement on 1 August 1920. On that same day Bal Gangadhar Tilak died in Bombay.

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ അംഗീകാരം ഇനിയും വേണമായിരുന്നു. 1920 സെപ്റ്റംബറിലെ കൽക്കത്ത പ്രത്യേക സമ്മേളനത്തിൽ — ലാലാ ലജ്പത് റായ് അധ്യക്ഷൻ — പഞ്ചാബ്, ഖിലാഫത്ത് അനീതികൾ തിരുത്തുംവരെയും സ്വരാജ് നേടുംവരെയും നിസ്സഹകരണം തുടരണമെന്ന പ്രമേയം ഗാന്ധി അവതരിപ്പിച്ചു. പുതിയ നിയമസഭകളുടെ ബഹിഷ്കരണത്തെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു ഏറ്റവും വലിയ തർക്കം. സി. ആർ. ദാസ്, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ തുടങ്ങിയവർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച് അകത്തുനിന്ന് സർക്കാരിനെ തടയണമെന്നു വാദിച്ചു; പാർട്ടിയെ തിടുക്കപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ചില മുതിർന്നവർക്കു തോന്നി. പഞ്ചായത്തിൽ ഇരുന്ന് എതിർക്കണോ, പഞ്ചായത്തിലേക്കു പോകാതിരിക്കണോ എന്ന തർക്കം പോലെ. ഖിലാഫത്ത് നേതാക്കളുടെ ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ ഗാന്ധിയുടെ പ്രമേയം പാസായി. 1920 നവംബറിൽ 1919-ലെ നിയമപ്രകാരമുള്ള ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് മാറിനിന്നു, വോട്ടർമാരിൽ വലിയൊരു ഭാഗം വോട്ടു ചെയ്തില്ല. (→ English: Indian National Congress · boycott · हिन्दी: भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस · बहिष्कार)

In exam EnglishThe Indian National Congress had still to give its approval. At a special session in Calcutta in September 1920, presided over by Lala Lajpat Rai, Gandhi moved the resolution that non-cooperation should go on until the Punjab and Khilafat wrongs were set right and swaraj was won. The sharpest argument was over the boycott of the new legislative councils. C. R. Das and Bipin Chandra Pal, among others, wanted Indians to contest the coming elections and obstruct the government from inside, and several older leaders felt the party was being rushed. Gandhi's resolution was nevertheless carried, with strong support from the Khilafat leaders. When the first elections under the Act of 1919 were held in November 1920, Congress candidates stayed out and a large part of the electorate did not vote, so the new councils met without the party that most politically active Indians followed.

1920 ഡിസംബറിലെ നാഗ്പൂർ സാധാരണ സമ്മേളനം — അധ്യക്ഷൻ സി. വിജയരാഘവാചാരി — ഈ തീരുമാനം ഉറപ്പിച്ചു; ഇത്തവണ പ്രധാന പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചത് സി. ആർ. ദാസ് തന്നെ. നാഗ്പൂർ കോൺഗ്രസിന്റെ രൂപംതന്നെ മാറ്റി. ഭരണഘടനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ സ്വയംഭരണം എന്ന ലക്ഷ്യം, ഇനി എല്ലാ സമാധാനപരവും നിയമാനുസൃതവുമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ സ്വരാജ് നേടുക എന്നായി — സാമ്രാജ്യം വിട്ടുപോകാനുള്ള വഴി തുറന്നുകിടന്നു. പ്രവിശ്യാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റികൾ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനഃക്രമീകരിച്ചു — ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ഭാഷയിൽ സംഘടിക്കാം. പതിനഞ്ച് അംഗ പ്രവർത്തക സമിതി രൂപീകരിച്ചു; വർഷം നാലണ നൽകി ആർക്കും അംഗമാകാം. കൊല്ലത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന ഉത്സവം പോലുള്ള സംഘടന, എന്നും തുറന്നിരിക്കുന്ന നാട്ടിലെ കടപോലെയായി. ഈ പുതിയ വഴി അംഗീകരിക്കാനാവാതെ ജിന്ന, ആനി ബസന്റ്, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ എന്നിവർ ഏതാണ്ട് ഈ കാലത്ത് കോൺഗ്രസിൽനിന്ന് അകന്നു. (→ English: Swaraj · हिन्दी: स्वराज)

In exam EnglishThe regular session at Nagpur in December 1920, presided over by C. Vijayaraghavachariar, confirmed the decision; this time C. R. Das himself moved the main resolution. Nagpur also remade the Congress. Its aim, until then self-government within the British Empire to be sought by constitutional means, became the attainment of Swaraj by all peaceful and legitimate means, which left open the possibility of leaving the Empire. Provincial Congress Committees were redrawn on linguistic lines, so that people could organise in their own language. A Working Committee of fifteen members was created to run the party between sessions, and anyone could become a member by paying four annas a year. Some older leaders could not accept the new course; Muhammad Ali Jinnah, Annie Besant and Bipin Chandra Pal moved away from the Congress around this time.
Three Congress sessions of the Non-Cooperation years
SessionWhenPresidentWhat it did
Calcutta (special)September 1920Lala Lajpat RaiAccepted Gandhi's non-cooperation resolution despite opposition to council boycott
NagpurDecember 1920C. VijayaraghavachariarConfirmed the programme; new aim of swaraj by peaceful and legitimate means; linguistic provincial committees; Working Committee of 15; four-anna membership
AhmedabadDecember 1921Hakim Ajmal Khan (acting, for the jailed C. R. Das)Made Gandhi sole executive authority; approved civil disobedience

നിസ്സഹകരണത്തിന് രണ്ടു വശങ്ങൾ. ഒന്ന് — ബ്രിട്ടൻ ഭരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്മാറുക: പദവികളും ബഹുമതി സ്ഥാനങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുക; നിയമസഭകൾ, കോടതികൾ, സർക്കാർ സ്കൂളുകൾ-കോളേജുകൾ എന്നിവയുടെ ബഹിഷ്കരണം; വിദേശത്തുണി വാങ്ങാതിരിക്കുക. ഇവ പോരെങ്കിൽ പിന്നീടുള്ള ഘട്ടങ്ങളിൽ സർക്കാർ ജോലി വിടുകയും നികുതി കൊടുക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം. രണ്ട് — നിർമ്മാണാത്മകം; നിഷേധിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ, പണിതുയർത്തുകയും വേണമെന്ന് ഗാന്ധി ആഗ്രഹിച്ചു. പഴയ വീടു വിട്ടാൽ ഒരു പുതിയ കുടിലെങ്കിലും കെട്ടണമല്ലോ. ബഹിഷ്കരിച്ച സ്കൂളുകൾക്കു പകരം ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ, ഗുജറാത്ത് വിദ്യാപീഠ്, കാശി വിദ്യാപീഠ്, ബിഹാർ വിദ്യാപീഠ് തുടങ്ങിയ പുതിയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസം; കോടതികൾക്കു പകരം തർക്കം തീർക്കാൻ പഞ്ചായത്തുകൾ. കൈനൂൽനൂൽപ്പ്, ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യം, അയിത്തത്തിനെതിരായ പ്രവർത്തനം — ഇവയും പരിപാടിയുടെ ഭാഗം. പൂർണമായി നടപ്പാക്കിയാൽ ഒരു വർഷത്തിനകം സ്വരാജ് നേടാമെന്ന് ഗാന്ധി പറഞ്ഞു. (→ English: boycott · national education · हिन्दी: बहिष्कार · राष्ट्रीय शिक्षा)

In exam EnglishNon-cooperation had two sides. The first asked Indians to withdraw from the institutions through which Britain governed: to give up titles and honorary posts, to boycott the councils, the law courts and government schools and colleges, and to stop buying foreign cloth. If these steps were not enough, later stages could include leaving government service and refusing to pay taxes. The second side was constructive, because Gandhi wanted people to build as well as refuse. In place of the boycotted schools came national education in new institutions such as Jamia Millia Islamia, Gujarat Vidyapith, Kashi Vidyapith and Bihar Vidyapith; in place of the courts came panchayats to settle disputes. Hand-spinning, Hindu-Muslim unity and work against untouchability completed the programme. Gandhi told the country that if it carried out the programme fully, swaraj could be won within a year.
National institutions of the Non-Cooperation years
InstitutionWhere it beganYear
Jamia Millia IslamiaAligarh (moved to Delhi in 1925)1920
Gujarat VidyapithAhmedabad1920
Bihar VidyapithPatna1921
Kashi VidyapithVaranasi1921

1921-ന്റെ ആദ്യ ആറു മാസം പരിപാടി ശക്തിപ്പെട്ടു. ആയിരക്കണക്കിനു വിദ്യാർത്ഥികൾ സർക്കാർ സ്കൂളുകളും കോളേജുകളും വിട്ടു; സി. ആർ. ദാസ്, മോത്തിലാൽ നെഹ്റു, രാജേന്ദ്രപ്രസാദ്, വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേൽ, സി. രാജഗോപാലാചാരി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ അഭിഭാഷകർ പ്രാക്ടീസ് ഉപേക്ഷിച്ചു. തിലകന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു കോടി രൂപ ലക്ഷ്യമിട്ടു തുടങ്ങിയ തിലക് സ്വരാജ് ഫണ്ട് 1921 പകുതിയോടെ ആ ലക്ഷ്യം കടന്നു. വിദേശത്തുണിക്കെതിരായ സമരം പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രകടമായ ഭാഗമായി — സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ തുണിക്കടകൾക്കു മുന്നിൽ പിക്കറ്റിങ് നടത്തി, ഇറക്കുമതിത്തുണിക്കൂമ്പാരങ്ങൾ പരസ്യമായി കത്തിച്ചു. ചർക്കയും ഖാദിയും പഴയ സ്വദേശി ആശയത്തെ ദിവസേനയുള്ള പ്രവൃത്തിയും പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരുതരം യൂണിഫോമുമാക്കി — കല്യാണവീട്ടിൽ ഒരു കൂട്ടർ ഒരേ നിറം ഉടുത്താൽ ആര് ഏതു പക്ഷമെന്ന് ഉടനെ അറിയുന്നതുപോലെ. 1921 ജൂലൈയിലെ കറാച്ചി ഖിലാഫത്ത് സമ്മേളനം ഒരു മുസ്ലിം ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിൽ സേവിക്കുന്നത് മതപരമായി തെറ്റാണെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. അലി സഹോദരന്മാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ശിക്ഷിച്ചു; ഗാന്ധിയും മറ്റു നേതാക്കളും അതേ വാക്കുകൾ പരസ്യമായി ആവർത്തിച്ച് മറുപടി നൽകി. (→ English: khadi · Swadeshi · हिन्दी: खादी · स्वदेशी)

In exam EnglishIn the first half of 1921 the programme took hold. Thousands of students left government schools and colleges, and prominent lawyers gave up their practice, among them C. R. Das, Motilal Nehru, Rajendra Prasad, Vallabhbhai Patel and C. Rajagopalachari. The Tilak Swaraj Fund, started in Tilak's memory with a target of one crore rupees, crossed that figure by the middle of 1921. The campaign against foreign cloth became the most visible part of the movement: volunteers picketed cloth shops, and heaps of imported cloth were burned in public bonfires, while the charkha and khadi turned the old Swadeshi idea into a daily act and a kind of uniform for the movement. In July 1921 a Khilafat conference at Karachi declared that it was religiously wrong for a Muslim to serve in the British army. The Ali brothers were arrested and sentenced, and Gandhi and other leaders answered by publicly repeating the same words.

ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹാസനത്തിന്റെ അവകാശിയായ വെയിൽസ് രാജകുമാരന്റെ സന്ദർശനം പ്രസ്ഥാനത്തെ അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തിച്ചു. 1921 നവംബർ 17-ന് അദ്ദേഹം ബോംബെയിൽ ഇറങ്ങിയപ്പോൾ ഹർത്താലാണ് വരവേറ്റത് — കടകൾ അടഞ്ഞു, തെരുവുകൾ ഒഴിഞ്ഞു. തുടർന്നുള്ള മാസങ്ങളിൽ നഗരങ്ങൾതോറും അതേ മൗനപ്രതിഷേധം. വീട്ടിൽ വന്ന അതിഥിക്ക് ആരും വാതിൽ തുറക്കാതിരുന്നാൽ ആ മൗനംതന്നെ വലിയൊരു വാക്കാകുന്നതുപോലെ. ബോംബെയിൽ അന്ന് ഹർത്താൽ നടപ്പാക്കിയവരും എതിർത്തവരും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി — ഇത് ഗാന്ധിയെ ഏറെ വേദനിപ്പിച്ചു. ഇപ്പോൾ ലോർഡ് റീഡിങ്ങിന്റെ കീഴിലുള്ള സർക്കാർ കോൺഗ്രസ്, ഖിലാഫത്ത് സന്നദ്ധസേനകളെ നിരോധിച്ച് വ്യാപകമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; 1921 അവസാനത്തോടെ സി. ആർ. ദാസ്, മോത്തിലാൽ നെഹ്റു, ആയിരക്കണക്കിനു പ്രവർത്തകർ ജയിലിൽ. 1921 ഡിസംബറിലെ അഹമ്മദാബാദ് സമ്മേളനത്തിൽ ജയിലിലായ ദാസിനു പകരം ഹക്കീം അജ്മൽ ഖാൻ അധ്യക്ഷനായി; ഗാന്ധിയെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏക നിർവാഹക അധികാരിയാക്കി, ജനം തയ്യാറെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്ന ഇടത്തും സമയത്തും നിയമലംഘനം തുടങ്ങാൻ അംഗീകാരം നൽകി. (→ English: hartal · हिन्दी: हड़ताल)

In exam EnglishThe visit of the Prince of Wales, heir to the British throne, brought the movement to its height. When he landed at Bombay on 17 November 1921 he was greeted by a hartal: shops shut and streets emptied, and the same silent protest met him in city after city over the following months. In Bombay itself the day turned violent, with clashes between those enforcing the hartal and those who opposed it, which disturbed Gandhi deeply. The government, now under Lord Reading, banned the Congress and Khilafat volunteer corps and arrested leaders on a large scale; by the end of 1921 C. R. Das, Motilal Nehru and thousands of other workers were in jail. At the Ahmedabad session of December 1921 Hakim Ajmal Khan presided in place of the imprisoned C. R. Das. The session made Gandhi the sole executive authority of the movement and approved civil disobedience, to be started when and where he judged the people ready.

വലിയ പട്ടണങ്ങൾക്കു പുറത്ത്, നിസ്സഹകരണം പഴയ പ്രാദേശിക പരാതികൾക്ക് ഒരു ദേശീയ കൊടി നൽകി; ഓരോ പ്രദേശവും അതിനെ സ്വന്തം രീതിയിൽ രൂപപ്പെടുത്തി. പന്തൽ ഒന്നാണെങ്കിലും ഓരോ വീട്ടുകാരും ഓരോ വിഭവം കൊണ്ടുവന്നതുപോലെ. അവധിൽ 1920-ൽ ബാബാ രാമചന്ദ്ര കെട്ടിപ്പടുത്ത കർഷകസഭകൾ — ഗ്രാമങ്ങൾ ചുറ്റിയവരിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവും — താലൂക്ദാർമാരുടെ നിയമവിരുദ്ധ പിരിവുകളെയും കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിനെയും എതിർത്തു; 1921 അവസാനം മദാരി പാസിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏകാ (ഐക്യ) പ്രസ്ഥാനം സമാന ആവശ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി. പഞ്ചാബിൽ അകാലി പ്രസ്ഥാനം സിഖ് ഗുരുദ്വാരകളെ അഴിമതിക്കാരായ മഹന്തുമാരിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ പൊരുതി — 1921 ഫെബ്രുവരിയിൽ നങ്കാന സാഹിബിൽ ഒട്ടേറെപ്പേർ മരിച്ചു; ഒടുവിൽ 1925-ലെ സിഖ് ഗുരുദ്വാര നിയമം വന്നു. ആന്ധ്രയിൽ ദുഗ്ഗിരാല ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചീരാല-പേരാലയിലെ ജനങ്ങൾ പുതിയ നഗരസഭാ നികുതി അടയ്ക്കാതെ നാടുതന്നെ വിട്ടു; അസമിൽ തേയിലത്തോട്ടം തൊഴിലാളികൾ തോട്ടങ്ങൾ വിട്ടുപോയി. 1921 ഓഗസ്റ്റിൽ ഏറനാട്, വള്ളുവനാട് താലൂക്കുകളിൽ മലബാർ കലാപം (മാപ്പിള അഥവാ മോപ്ല ലഹള) പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; ആദ്യം സർക്കാരിനും ജന്മിമാർക്കുമെതിരെ, പിന്നീട് ഹിന്ദുക്കൾക്കുനേരെ തിരിഞ്ഞു; സൈന്യം അടിച്ചമർത്തി. (→ English: Malabar rebellion · हिन्दी: मालाबार विद्रोह)

In exam EnglishOutside the big towns, non-cooperation gave older local grievances a national banner, and each region shaped it in its own way. In Awadh, peasant sabhas built up in 1920 by Baba Ramchandra, with Jawaharlal Nehru among those who toured the villages, protested against illegal dues and evictions by taluqdars; late in 1921 the Eka, or unity, movement led by Madari Pasi took up similar demands. In Punjab the Akali movement set out to free Sikh gurdwaras from corrupt mahants, a struggle that cost many lives at Nankana Sahib in February 1921 and led in the end to the Sikh Gurdwaras Act of 1925. In Andhra the people of Chirala-Perala, led by Duggirala Gopalakrishnayya, left their town rather than pay a new municipal tax, and in Assam tea-garden workers walked off the plantations. In August 1921 the Malabar rebellion, also called the Mappila or Moplah rising, broke out in the Ernad and Valluvanad taluks; aimed first at the government and landlords, it later turned on Hindus and was crushed by the army.
Regional movements of 1920–1922
RegionMovementLeader or feature
AwadhKisan sabhas (1920); Eka movement (late 1921)Baba Ramchandra; Madari Pasi
PunjabAkali movement for gurdwara reformNankana Sahib (February 1921); Sikh Gurdwaras Act 1925
AndhraChirala-Perala protest against a municipal taxDuggirala Gopalakrishnayya
AssamWalk-out of tea-garden workersPlantation labour joins the movement
MalabarMalabar (Mappila) rebellion, August 1921Ernad and Valluvanad taluks; crushed by the army

1922-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഗാന്ധി അടുത്ത ഘട്ടത്തിന് ഒരുങ്ങുകയായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ വിട്ടയച്ച്, പത്രങ്ങൾക്കും യോഗങ്ങൾക്കുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കിയില്ലെങ്കിൽ സൂറത്ത് ജില്ലയിലെ ബർദോളി താലൂക്കിൽ നികുതിനിഷേധം ഉൾപ്പെടെ ബഹുജന നിയമലംഘനം തുടങ്ങുമെന്ന് 1922 ഫെബ്രുവരി 1-ന് അദ്ദേഹം വൈസ്രോയിയെ അറിയിച്ചു. നാലു ദിവസം കഴിഞ്ഞ്, 1922 ഫെബ്രുവരി 5-ന്, ചൗരി ചൗരാ സംഭവം ഉണ്ടായി: ഐക്യപ്രവിശ്യകളിലെ ഗോരഖ്പൂർ ജില്ലയിലെ ചൗരി ചൗരായിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ ജാഥ പൊലീസുമായി ഏറ്റുമുട്ടി; കോപിച്ച ജനക്കൂട്ടം പൊലീസ് സ്റ്റേഷന് തീവെച്ചു, 22 പൊലീസുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. സത്യാഗ്രഹത്തിനു വേണ്ട അഹിംസയുടെ അച്ചടക്കം ജനം ഇനിയും പഠിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇതു തെളിയിച്ചതായി ഗാന്ധി കണ്ടു. നീന്തൽ മുഴുവൻ പഠിക്കാത്ത കുട്ടിയെ ആഴത്തിലേക്കു വിടാതെ ആശാൻ കരയിലേക്കു വിളിക്കുന്നതുപോലെ. 1922 ഫെബ്രുവരി 12-ന് ബർദോളിയിൽ ചേർന്ന കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തക സമിതി ബർദോളി പ്രമേയത്തിലൂടെ ബഹുജന നിയമലംഘനം നിർത്തിവെച്ച് നിർമ്മാണപ്രവർത്തനത്തിലേക്കു തിരിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1922 മാർച്ച് 10-ന് ഗാന്ധി അറസ്റ്റിലായി; അഹമ്മദാബാദിലെ വിചാരണയിൽ യങ് ഇന്ത്യയിലെ ലേഖനങ്ങൾക്ക് രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം സമ്മതിച്ചു, ആറു വർഷം തടവുശിക്ഷ ലഭിച്ചു. (→ English: Chauri Chaura incident · satyagraha · हिन्दी: चौरी चौरा कांड · सत्याग्रह)

In exam EnglishBy early 1922 Gandhi was preparing the next stage. On 1 February 1922 he informed the Viceroy that mass civil disobedience, including the refusal to pay taxes, would begin in Bardoli taluka of Surat district unless political prisoners were released and the curbs on the press and on meetings were lifted. Four days later, on 5 February 1922, came the Chauri Chaura incident. At Chauri Chaura in Gorakhpur district of the United Provinces a procession of volunteers clashed with the police; the angry crowd then set the police station on fire, and 22 policemen were killed. Gandhi read this as proof that the country was not yet ready for the non-violent discipline that satyagraha demanded. On 12 February 1922 the Congress Working Committee, meeting at Bardoli, passed the Bardoli resolution, which suspended mass civil disobedience and asked Congressmen to turn to constructive work. On 10 March 1922 Gandhi was arrested; at his trial in Ahmedabad he pleaded guilty to sedition for his articles in Young India and was sentenced to six years' imprisonment.

സ്വന്തം വാഗ്ദാനംകൊണ്ടുതന്നെ അളന്നാൽ പ്രസ്ഥാനം പരാജയപ്പെട്ടു: ഒരു വർഷത്തിനകം സ്വരാജ് വന്നില്ല, പഞ്ചാബിലെ അനീതികൾ തിരുത്തപ്പെട്ടില്ല; ഖിലാഫത്ത് പ്രശ്നം ഇന്ത്യക്കാർക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനാവാത്ത വിധം തീർന്നു — മുസ്തഫ കമാലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ തുർക്കി 1924 മാർച്ചിൽ ഖിലാഫത്തുതന്നെ നിർത്തലാക്കി. ഒരിടത്തെ അക്രമം കാരണം രാജ്യമാകെ നിർത്തിയതിൽ മോത്തിലാൽ നെഹ്റു, സി. ആർ. ദാസ്, യുവാവായ സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ നിരാശരായി; രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിനായി ഒരു മതപ്രശ്നം ഉപയോഗിച്ചത് അസ്വസ്ഥമായ ഒരു പൈതൃകം ബാക്കിവെച്ചു — മലബാർ അതു കാണിച്ചു. എങ്കിലും നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തെ എന്നേക്കുമായി മാറ്റി. വിളവ് മുഴുവൻ കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും ആ കൊല്ലം ഉഴുത നിലം വീണ്ടും തരിശാകില്ല — അതുപോലെ. കോൺഗ്രസ് ഗ്രാമങ്ങൾവരെ എത്തുന്ന ബഹുജനപാർട്ടിയായി; സർക്കാരിനോടും ജയിലിനോടുമുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ ഭയം ഏറെക്കുറെ മാറി; ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലിങ്ങളും പിന്നീട് അപൂർവമായി മാത്രം കണ്ട തോതിൽ ഒന്നിച്ചു നീങ്ങി; ചർക്കയും ഖാദിയും സ്ഥിരം പ്രതീകങ്ങളായി. 1924 ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ ഗാന്ധി മോചിതനായി; നിയമസഭകളിൽ കയറണോ, അടുത്ത സമരം എങ്ങനെ തുടങ്ങണം എന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ് തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. (→ English: Non-Cooperation Movement · हिन्दी: असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishMeasured against its own promise, the movement failed: swaraj did not arrive within a year, the Punjab wrongs were not righted, and the Khilafat question was settled in a way no Indian campaign could influence, when the new Turkish state under Mustafa Kemal abolished the Caliphate itself in March 1924. Many leaders, among them Motilal Nehru, C. R. Das and the young Subhas Chandra Bose, were dismayed that the whole country had been halted because of violence in one place, and the use of a religious cause to build political unity left an uneasy legacy, as events in Malabar showed. Yet the Non-Cooperation Movement changed Indian politics for good. The Congress became a mass party with an organisation reaching into villages, ordinary people lost much of their fear of the government and its prisons, Hindus and Muslims acted together on a scale rarely seen again, and the charkha and khadi became lasting symbols. Gandhi was released on grounds of health in February 1924, and the questions left behind, whether to enter the councils and how to begin the next struggle, shaped the years that followed.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Who presided over the special session of the Indian National Congress held at Calcutta in September 1920, which accepted the Non-Cooperation programme?

  1. C. Vijayaraghavachariar
  2. Lala Lajpat Rai
  3. Hakim Ajmal Khan
  4. C. R. Das
Show answer

Answer: B. Lala Lajpat Rai

(b) is correct: Lala Lajpat Rai presided at Calcutta in September 1920. (a) is wrong because C. Vijayaraghavachariar presided at Nagpur in December 1920. (c) is wrong because Hakim Ajmal Khan presided at Ahmedabad in December 1921. (d) is wrong because C. R. Das opposed the council boycott at Calcutta; he was president-elect for Ahmedabad 1921 but was in jail.

Q2. Consider the following statements about the Nagpur session of the Indian National Congress (December 1920):
1. It changed the aim of the Congress to the attainment of swaraj by all peaceful and legitimate means.
2. It reorganised the Provincial Congress Committees on linguistic lines.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

(c) is correct: Nagpur made both changes, along with a Working Committee of 15 and four-anna membership. (a) is wrong because statement 2 is also true. (b) is wrong because statement 1 is also true. (d) is wrong because both statements are true.

Q3. Consider the following pairs of national institutions and the places where they began:
1. Jamia Millia Islamia : Aligarh
2. Gujarat Vidyapith : Ahmedabad
3. Kashi Vidyapith : Patna
4. Bihar Vidyapith : Varanasi
How many of the pairs given above are correctly matched?

  1. Only one
  2. Only two
  3. Only three
  4. All four
Show answer

Answer: B. Only two

(b) is correct: pairs 1 and 2 are right; Kashi Vidyapith began at Varanasi and Bihar Vidyapith at Patna, so pairs 3 and 4 are swapped. (a) is wrong because two pairs, not one, are right. (c) is wrong because pairs 3 and 4 are both wrong. (d) is wrong for the same reason.

Q4. Consider the following statements:
1. The leaders of the Khilafat Movement included Mohammad Ali, Shaukat Ali and Abul Kalam Azad.
2. The Caliphate was abolished by the Treaty of Sèvres in 1920.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

(a) is correct: statement 1 is right; statement 2 is wrong because the Treaty of Sèvres imposed harsh terms on Turkey, while the Caliphate was abolished by Turkey itself under Mustafa Kemal in March 1924. (b) is wrong because statement 2 is false. (c) is wrong because only statement 1 is true. (d) is wrong because statement 1 is true.

Q5. Arrange the following events in chronological order:
1. The Nagpur session of the Congress
2. The Chauri Chaura incident
3. The arrival of the Prince of Wales at Bombay
4. The formal launch of the Non-Cooperation Movement
Select the correct answer using the code given below:

  1. 4-1-3-2
  2. 1-4-3-2
  3. 4-3-1-2
  4. 4-1-2-3
Show answer

Answer: A. 4-1-3-2

(a) is correct: launch (1 August 1920), Nagpur (December 1920), Prince of Wales (17 November 1921), Chauri Chaura (5 February 1922). (b) is wrong because the launch came before Nagpur. (c) is wrong because Nagpur came before the Prince's visit. (d) is wrong because the Prince arrived before Chauri Chaura.

Q6. Match List I (movement) with List II (region):
List I
A. Eka movement
B. Akali movement
C. Chirala-Perala protest
D. Mappila rising
List II
1. Malabar
2. Andhra
3. Punjab
4. Awadh
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-4, B-3, C-2, D-1
  2. A-3, B-4, C-2, D-1
  3. A-4, B-3, C-1, D-2
  4. A-2, B-3, C-4, D-1
Show answer

Answer: A. A-4, B-3, C-2, D-1

(a) is correct: Eka was in Awadh under Madari Pasi, the Akalis in Punjab, Chirala-Perala in Andhra and the Mappila rising in Malabar. (b) is wrong because it swaps Awadh and Punjab. (c) is wrong because it swaps Andhra and Malabar. (d) is wrong because Eka was not in Andhra and Chirala-Perala was not in Awadh.

Q7. The Non-Cooperation Movement was called off after an incident at Chauri Chaura. Chauri Chaura is in which present-day state?

  1. Bihar
  2. Uttar Pradesh
  3. Gujarat
  4. West Bengal
Show answer

Answer: B. Uttar Pradesh

(b) is correct: Chauri Chaura is in Gorakhpur district, then in the United Provinces and now in Uttar Pradesh. (a) is wrong because Bihar was the scene of Champaran (1917), not Chauri Chaura. (c) is wrong because Gujarat's Bardoli was where the Working Committee met to withdraw the movement, not where the incident happened. (d) is wrong because no part of the incident took place in Bengal.

Q8. Consider the following statements:
1. Gandhi was arrested in March 1922 and sentenced to six years' imprisonment for sedition.
2. The Bardoli resolution of February 1922 launched a no-tax campaign across India.
3. Hakim Ajmal Khan presided over the Ahmedabad session of December 1921 in place of the imprisoned C. R. Das.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

(b) is correct: statements 1 and 3 are right; statement 2 is wrong because the Bardoli resolution suspended mass civil disobedience and turned Congressmen to constructive work. (a) is wrong because it includes statement 2. (c) is wrong because it includes statement 2 and leaves out statement 1. (d) is wrong because statement 2 is false.

← Part 1All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources