Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Khilafat and Non-Cooperation, 1919–1922

తెలుగులో వివరణ

Gandhian movements, 1917–1922 · Part 2 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The Khilafat question and its leaders, the launch of non-cooperation on 1 August 1920, the Calcutta and Nagpur sessions and the new Congress constitution, the boycotts and the constructive programme with its national institutions, the Tilak Swaraj Fund and khadi, the Prince of Wales's visit, the peasant and regional movements, Chauri Chaura and the Bardoli resolution, Gandhi's trial, and an assessment of the first nationwide mass movement.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

భాగం 1 ఎక్కడ ముగిసిందంటే — ఒకప్పుడు బ్రిటిష్‌వారికి సహకరించిన గాంధీ, పంజాబ్ హత్యలు, ప్రభుత్వపు మెత్తని స్పందన చూసి ఇక ఈ పాలనను నమ్మలేమని నిర్ణయించుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఏం చేశారో ఈ భాగం చెబుతుంది. 1919–1922 మధ్య రెండు వేర్వేరు బాధలు — మొదటి ప్రపంచయుద్ధం తర్వాత టర్కీ ఖలీఫా పరిస్థితి, పంజాబ్‌లో జరిగిన అన్యాయం — ఒకే ఉద్యమంగా కలిశాయి: ఖిలాఫత్ ఉద్యమం, సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం. ఇల్లు నడపడానికి పనివాళ్లంతా ఒక్కసారిగా పని ఆపేస్తే యజమాని ఇల్లు నడవదు కదా — అలాగే భారతీయుల సహాయం ఉపసంహరించి బ్రిటిష్ పాలనను నడవనివ్వకుండా చేయాలని కాంగ్రెస్ మొదటిసారి ప్రయత్నించింది. రైతులు, కార్మికులు, విద్యార్థులు, మహిళలు, వ్యాపారులు చాలా ప్రాంతాల్లో ఒకే జాతీయ పోరాటంలో చేరడం కూడా ఇదే మొదటిసారి. (→ English: Khilafat Movement · Non-Cooperation Movement · हिन्दी: ख़िलाफ़त आंदोलन · असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishPart 1 ended with Gandhi, once a loyal cooperator, convinced by the Punjab killings and the mild official response that British rule could no longer be trusted. This part follows what he did next. Between 1919 and 1922 two separate grievances, the fate of the Ottoman Khalifa after the First World War and the wrongs done in Punjab, were joined into one campaign: the Khilafat Movement and the Non-Cooperation Movement. For the first time the Congress set out to make British rule unworkable by withdrawing Indian help from it, and for the first time peasants, workers, students, women and traders in most provinces joined a single national struggle.

టర్కీ ఉస్మానియా సుల్తాన్‌ను చాలామంది ముస్లింలు ఖలీఫాగా — ముస్లిం ప్రపంచానికి ఆధ్యాత్మిక పెద్దగా, అరేబియా పవిత్ర స్థలాల రక్షకుడిగా — భావించేవారు. మొదటి ప్రపంచయుద్ధంలో టర్కీ జర్మనీ వైపు పోరాడి ఓడింది; మిత్రరాజ్యాలు దాని సామ్రాజ్యాన్ని ముక్కలు చేయడానికి సిద్ధమయ్యాయి. యుద్ధకాలంలో బ్రిటిష్ నాయకులు భరోసా ఇచ్చినా, ఖలీఫా భూమినీ అధికారాన్నీ కోల్పోతాడని భారతీయ ముస్లింలు భయపడ్డారు. ఊరి పెద్ద గుడి ధర్మకర్తను బయటివాళ్లు తొలగిస్తారంటే ఊరంతా కలవరపడినట్టు — ఆ భయంలోంచే ఖిలాఫత్ ఉద్యమం పుట్టింది. నాయకులు: అలీ సోదరులు మహమ్మద్ అలీ, షౌకత్ అలీ; మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్; హకీం అజ్మల్ ఖాన్; హస్రత్ మోహానీ. 1919లో ఖిలాఫత్ కమిటీ ఏర్పడింది, 17 అక్టోబర్ 1919న దేశమంతా ఖిలాఫత్ దినం పాటించారు, నవంబర్ 1919 ఢిల్లీ అఖిల భారత ఖిలాఫత్ సమావేశానికి గాంధీ అధ్యక్షత వహించారు. హిందువులనూ ముస్లింలనూ ఒకే ఉద్యమంలోకి తెచ్చే అవకాశం ఆయనకు ఇందులో కనిపించింది. (→ English: Khilafat Movement · हिन्दी: ख़िलाफ़त आंदोलन)

In exam EnglishThe Ottoman Sultan of Turkey was regarded by many Muslims as the Khalifa, the spiritual head of the Muslim world and the guardian of the holy places of Arabia. Turkey fought on Germany's side in the First World War, and after its defeat the Allies prepared to carve up its empire. Indian Muslims feared that the Khalifa would lose both his lands and his authority, even though British leaders had given reassurances during the war. The Khilafat Movement grew out of this fear. Its leading figures were the brothers Mohammad Ali and Shaukat Ali, Maulana Abul Kalam Azad, Hakim Ajmal Khan and Hasrat Mohani. A Khilafat Committee was formed in 1919, 17 October 1919 was observed across India as Khilafat Day, and at an all-India Khilafat Conference held in Delhi in November 1919 Gandhi was chosen to preside. He saw in the issue a chance to bring Hindus and Muslims into one movement.

1920లో సహకారానికి మిగిలిన కారణాలు కూడా కూలిపోయాయి. 1920లో వచ్చిన హంటర్ కమిటీ నివేదిక డయ్యర్ పట్ల భారతీయులు ఊహించినదానికంటే చాలా మెత్తగా వ్యవహరించింది; బ్రిటన్‌లో హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ అతనికి మద్దతుగా ఓటు వేసింది. ఆగస్టు 1920 సెవ్రెస్ ఒప్పందం టర్కీపై కఠిన షరతులు పెట్టి దాని అరబ్ ప్రాంతాలను లాగేసుకుంది. ప్రాంతాల్లో భారతీయ మంత్రులకు కొన్ని విషయాలే ఇచ్చిన 1919 మాంటేగు-చెమ్స్‌ఫర్డ్ సంస్కరణలు యుద్ధకాల విధేయతకు చిన్న బహుమతిలా అనిపించాయి. కష్టకాలంలో యజమానికి అండగా నిలిచిన కూలీకి చివరకు చిల్లర కూలి ఇచ్చినట్టు. జూన్ 1920 అలహాబాద్ సమావేశం సహాయ నిరాకరణ కార్యక్రమాన్ని ఒప్పుకుంది; ఖిలాఫత్ కమిటీ గాంధీని నాయకత్వం వహించమంది. గాంధీ వైస్రాయ్ చెమ్స్‌ఫర్డ్‌కు లేఖ రాసి, కైజర్-ఇ-హింద్ పతకాన్నీ, దక్షిణాఫ్రికాలో అంబులెన్స్ సేవకు వచ్చిన యుద్ధ పతకాలనూ తిరిగిచ్చి, 1 ఆగస్టు 1920న సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. అదే రోజు బొంబాయిలో బాల గంగాధర తిలక్ మరణించారు. (→ English: Non-Cooperation Movement · हिन्दी: असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishDuring 1920 the remaining case for cooperation fell apart. The Hunter Committee's report, published in 1920, dealt with Dyer far more gently than Indians expected, and in Britain the House of Lords voted in his support. In August 1920 the Treaty of Sèvres imposed severe terms on Turkey and stripped it of its Arab provinces. The Montagu-Chelmsford reforms of 1919, which handed Indian ministers only some subjects in the provinces, struck many nationalists as a poor reward for wartime loyalty. In June 1920 a meeting at Allahabad accepted a programme of non-cooperation and the Khilafat Committee asked Gandhi to lead it. Gandhi wrote to the Viceroy, Lord Chelmsford, gave back the Kaiser-i-Hind medal and the war medals he had received for his ambulance work in South Africa, and formally launched the Non-Cooperation Movement on 1 August 1920. On that same day Bal Gangadhar Tilak died in Bombay.

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఆమోదం ఇంకా రావాలి. సెప్టెంబర్ 1920 కలకత్తా ప్రత్యేక సమావేశంలో — లాలా లజపతిరాయ్ అధ్యక్షత — పంజాబ్, ఖిలాఫత్ అన్యాయాలు సరిదిద్దే వరకు, స్వరాజ్యం వచ్చే వరకు సహాయ నిరాకరణ కొనసాగాలని గాంధీ తీర్మానం పెట్టారు. కొత్త శాసన మండళ్ల బహిష్కరణపైనే పెద్ద వాదన జరిగింది. సి. ఆర్. దాస్, బిపిన్ చంద్ర పాల్ వంటివారు ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి లోపలినుంచే ప్రభుత్వాన్ని అడ్డుకోవాలన్నారు; పార్టీని తొందరపెడుతున్నారని కొందరు పెద్దలు భావించారు. పంచాయితీ పెద్దల సభలో కూర్చుని గొడవ చేయాలా, అసలు సభకే వెళ్లకూడదా అన్న వాదన లాంటిది. ఖిలాఫత్ నాయకుల బలమైన మద్దతుతో గాంధీ తీర్మానమే నెగ్గింది. నవంబర్ 1920లో 1919 చట్టం కింద తొలి ఎన్నికలు జరిగినప్పుడు కాంగ్రెస్ దూరంగా ఉంది, చాలామంది ఓటర్లు ఓటు వేయలేదు. (→ English: Indian National Congress · boycott · हिन्दी: भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस · बहिष्कार)

In exam EnglishThe Indian National Congress had still to give its approval. At a special session in Calcutta in September 1920, presided over by Lala Lajpat Rai, Gandhi moved the resolution that non-cooperation should go on until the Punjab and Khilafat wrongs were set right and swaraj was won. The sharpest argument was over the boycott of the new legislative councils. C. R. Das and Bipin Chandra Pal, among others, wanted Indians to contest the coming elections and obstruct the government from inside, and several older leaders felt the party was being rushed. Gandhi's resolution was nevertheless carried, with strong support from the Khilafat leaders. When the first elections under the Act of 1919 were held in November 1920, Congress candidates stayed out and a large part of the electorate did not vote, so the new councils met without the party that most politically active Indians followed.

డిసెంబర్ 1920 నాగపూర్ సాధారణ సమావేశం — అధ్యక్షుడు సి. విజయరాఘవాచారియర్ — ఈ నిర్ణయాన్ని ఖరారు చేసింది; ఈసారి ముఖ్య తీర్మానాన్ని సి. ఆర్. దాసే ప్రతిపాదించారు. నాగపూర్ కాంగ్రెస్ రూపాన్నే మార్చింది. ఇప్పటిదాకా రాజ్యాంగబద్ధ మార్గాల్లో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలోనే స్వపరిపాలన అన్న లక్ష్యం, ఇప్పుడు అన్ని శాంతియుత, న్యాయబద్ధ మార్గాల్లో స్వరాజ్యం సాధించడంగా మారింది — సామ్రాజ్యం నుంచి బయటపడే దారి తెరిచే ఉంది. ప్రాంతీయ కాంగ్రెస్ కమిటీలను భాషల ఆధారంగా విభజించారు — ప్రజలు తమ భాషలోనే సంఘటితం కావచ్చు. పదిహేను మంది వర్కింగ్ కమిటీ ఏర్పడింది; ఏడాదికి నాలుగు అణాలు కట్టి ఎవరైనా సభ్యుడు కావచ్చు. ఏడాదికోసారి జరిగే జాతర లాంటి సంస్థ, ప్రతిరోజూ తెరిచి ఉండే ఊరి దుకాణంలా మారింది. ఈ కొత్త దారిని ఒప్పుకోలేక జిన్నా, అనీబిసెంట్, బిపిన్ చంద్ర పాల్ దాదాపు ఈ సమయంలోనే కాంగ్రెస్‌కు దూరమయ్యారు. (→ English: Swaraj · हिन्दी: स्वराज)

In exam EnglishThe regular session at Nagpur in December 1920, presided over by C. Vijayaraghavachariar, confirmed the decision; this time C. R. Das himself moved the main resolution. Nagpur also remade the Congress. Its aim, until then self-government within the British Empire to be sought by constitutional means, became the attainment of Swaraj by all peaceful and legitimate means, which left open the possibility of leaving the Empire. Provincial Congress Committees were redrawn on linguistic lines, so that people could organise in their own language. A Working Committee of fifteen members was created to run the party between sessions, and anyone could become a member by paying four annas a year. Some older leaders could not accept the new course; Muhammad Ali Jinnah, Annie Besant and Bipin Chandra Pal moved away from the Congress around this time.
Three Congress sessions of the Non-Cooperation years
SessionWhenPresidentWhat it did
Calcutta (special)September 1920Lala Lajpat RaiAccepted Gandhi's non-cooperation resolution despite opposition to council boycott
NagpurDecember 1920C. VijayaraghavachariarConfirmed the programme; new aim of swaraj by peaceful and legitimate means; linguistic provincial committees; Working Committee of 15; four-anna membership
AhmedabadDecember 1921Hakim Ajmal Khan (acting, for the jailed C. R. Das)Made Gandhi sole executive authority; approved civil disobedience

సహాయ నిరాకరణకు రెండు వైపులు. మొదటిది — బ్రిటన్ పాలించే సంస్థల నుంచి తప్పుకోవడం: బిరుదులు, గౌరవ పదవులు వదిలేయడం; మండళ్లు, కోర్టులు, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు-కళాశాలల బహిష్కరణ; విదేశీ బట్ట కొనకపోవడం. ఇవి చాలకపోతే తర్వాతి దశల్లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు వదలడం, పన్నులు కట్టకపోవడం కూడా రావచ్చు. రెండోది నిర్మాణాత్మకం — నిరాకరించడమే కాదు, కట్టాలి కూడా అని గాంధీ కోరారు. పాత ఇంటిని వదిలేస్తే కొత్త గుడిసెనైనా కట్టుకోవాలి కదా. బహిష్కరించిన బడుల బదులు జామియా మిలియా ఇస్లామియా, గుజరాత్ విద్యాపీఠ్, కాశీ విద్యాపీఠ్, బిహార్ విద్యాపీఠ్ లాంటి కొత్త సంస్థల్లో జాతీయ విద్య; కోర్టుల బదులు తగాదాలు తీర్చే పంచాయతీలు. చేతి నూలు వడకడం, హిందూ-ముస్లిం ఐక్యత, అంటరానితనానికి వ్యతిరేకంగా పని — ఇవీ కార్యక్రమంలో భాగం. పూర్తిగా పాటిస్తే ఏడాదిలో స్వరాజ్యం వస్తుందని గాంధీ చెప్పారు. (→ English: boycott · national education · हिन्दी: बहिष्कार · राष्ट्रीय शिक्षा)

In exam EnglishNon-cooperation had two sides. The first asked Indians to withdraw from the institutions through which Britain governed: to give up titles and honorary posts, to boycott the councils, the law courts and government schools and colleges, and to stop buying foreign cloth. If these steps were not enough, later stages could include leaving government service and refusing to pay taxes. The second side was constructive, because Gandhi wanted people to build as well as refuse. In place of the boycotted schools came national education in new institutions such as Jamia Millia Islamia, Gujarat Vidyapith, Kashi Vidyapith and Bihar Vidyapith; in place of the courts came panchayats to settle disputes. Hand-spinning, Hindu-Muslim unity and work against untouchability completed the programme. Gandhi told the country that if it carried out the programme fully, swaraj could be won within a year.
National institutions of the Non-Cooperation years
InstitutionWhere it beganYear
Jamia Millia IslamiaAligarh (moved to Delhi in 1925)1920
Gujarat VidyapithAhmedabad1920
Bihar VidyapithPatna1921
Kashi VidyapithVaranasi1921

1921 మొదటి ఆరు నెలల్లో కార్యక్రమం బలపడింది. వేలాది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ బడులు, కళాశాలలు వదిలారు; సి. ఆర్. దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ, రాజేంద్ర ప్రసాద్, వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, సి. రాజగోపాలాచారి వంటి పెద్ద లాయర్లు ప్రాక్టీస్ మానేశారు. తిలక్ జ్ఞాపకార్థం కోటి రూపాయల లక్ష్యంతో పెట్టిన తిలక్ స్వరాజ్ నిధి 1921 మధ్యకల్లా ఆ లక్ష్యం దాటింది. విదేశీ బట్టపై పోరాటం ఉద్యమంలో అందరికీ కనిపించే భాగం — స్వచ్ఛంద సేవకులు బట్టల దుకాణాల ముందు పికెటింగ్ చేశారు, దిగుమతి బట్టల గుట్టలను బహిరంగంగా మంటల్లో వేశారు. రాట్నం, ఖాదీ పాత స్వదేశీ ఆలోచనను రోజువారీ పనిగా, ఉద్యమానికి ఒక యూనిఫారంలా మార్చాయి — పెళ్లివాళ్లందరూ ఒకే రంగు బట్టలు కట్టుకుంటే ఎవరు ఏ పక్షమో వెంటనే తెలిసినట్టు. జూలై 1921 కరాచీ ఖిలాఫత్ సమావేశం ముస్లిం బ్రిటిష్ సైన్యంలో పనిచేయడం మతపరంగా తప్పని ప్రకటించింది. అలీ సోదరులను అరెస్టు చేసి శిక్షించారు; గాంధీ, ఇతర నాయకులు అవే మాటలను బహిరంగంగా మళ్లీ చెప్పి జవాబిచ్చారు. (→ English: khadi · Swadeshi · हिन्दी: खादी · स्वदेशी)

In exam EnglishIn the first half of 1921 the programme took hold. Thousands of students left government schools and colleges, and prominent lawyers gave up their practice, among them C. R. Das, Motilal Nehru, Rajendra Prasad, Vallabhbhai Patel and C. Rajagopalachari. The Tilak Swaraj Fund, started in Tilak's memory with a target of one crore rupees, crossed that figure by the middle of 1921. The campaign against foreign cloth became the most visible part of the movement: volunteers picketed cloth shops, and heaps of imported cloth were burned in public bonfires, while the charkha and khadi turned the old Swadeshi idea into a daily act and a kind of uniform for the movement. In July 1921 a Khilafat conference at Karachi declared that it was religiously wrong for a Muslim to serve in the British army. The Ali brothers were arrested and sentenced, and Gandhi and other leaders answered by publicly repeating the same words.

బ్రిటిష్ సింహాసన వారసుడు ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ రాక ఉద్యమాన్ని శిఖరానికి చేర్చింది. 17 నవంబర్ 1921న ఆయన బొంబాయిలో దిగినప్పుడు హర్తాళ్ ఎదురైంది — దుకాణాలు మూతపడ్డాయి, వీధులు ఖాళీ. తర్వాతి నెలల్లో ఊరు ఊరునా అదే మౌన నిరసన. ఇంటికి వచ్చిన అతిథికి ఎవరూ తలుపు తీయకపోతే ఆ నిశ్శబ్దమే పెద్ద మాట అయినట్టు. బొంబాయిలోనే ఆ రోజు హర్తాళ్ అమలు చేసేవారికీ వ్యతిరేకించేవారికీ ఘర్షణలు జరిగాయి — ఇది గాంధీని బాగా కలచివేసింది. ఇప్పుడు లార్డ్ రీడింగ్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం కాంగ్రెస్, ఖిలాఫత్ స్వచ్ఛంద దళాలను నిషేధించి పెద్దఎత్తున అరెస్టులు చేసింది; 1921 చివరికల్లా సి. ఆర్. దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ, వేలాది కార్యకర్తలు జైల్లో. డిసెంబర్ 1921 అహ్మదాబాద్ సమావేశంలో జైల్లో ఉన్న దాస్ బదులు హకీం అజ్మల్ ఖాన్ అధ్యక్షత వహించారు; గాంధీని ఉద్యమానికి ఏకైక కార్యనిర్వాహక అధికారిగా చేసి, ప్రజలు సిద్ధమని ఆయన భావించిన చోట, సమయంలో శాసనోల్లంఘన మొదలుపెట్టడానికి ఆమోదం ఇచ్చారు. (→ English: hartal · हिन्दी: हड़ताल)

In exam EnglishThe visit of the Prince of Wales, heir to the British throne, brought the movement to its height. When he landed at Bombay on 17 November 1921 he was greeted by a hartal: shops shut and streets emptied, and the same silent protest met him in city after city over the following months. In Bombay itself the day turned violent, with clashes between those enforcing the hartal and those who opposed it, which disturbed Gandhi deeply. The government, now under Lord Reading, banned the Congress and Khilafat volunteer corps and arrested leaders on a large scale; by the end of 1921 C. R. Das, Motilal Nehru and thousands of other workers were in jail. At the Ahmedabad session of December 1921 Hakim Ajmal Khan presided in place of the imprisoned C. R. Das. The session made Gandhi the sole executive authority of the movement and approved civil disobedience, to be started when and where he judged the people ready.

పెద్ద పట్టణాల బయట, సహాయ నిరాకరణ పాత స్థానిక బాధలకు ఒక జాతీయ జెండా ఇచ్చింది; ప్రతి ప్రాంతం దాన్ని తనదైన రీతిలో మలచుకుంది. పెళ్లి పందిరి ఒకటే అయినా ఒక్కో ఇంటివాళ్లు ఒక్కో వంటకం తెచ్చినట్టు. అవధ్‌లో 1920లో బాబా రామచంద్ర కట్టిన రైతు సభలు — గ్రామాలు తిరిగినవారిలో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కూడా — తాలూక్‌దార్ల అక్రమ వసూళ్లు, తొలగింపులను వ్యతిరేకించాయి; 1921 చివర మదారీ పాసీ నేతృత్వంలో ఏకా (ఐక్యత) ఉద్యమం అలాంటి డిమాండ్లే ఎత్తింది. పంజాబ్‌లో అకాలీ ఉద్యమం సిక్కు గురుద్వారాలను అవినీతి మహంతుల నుంచి విడిపించడానికి పోరాడింది — ఫిబ్రవరి 1921 నన్‌కానా సాహిబ్‌లో చాలామంది ప్రాణాలు పోయాయి; చివరికి 1925 సిక్కు గురుద్వారాల చట్టం వచ్చింది. ఆంధ్రలో దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య నాయకత్వంలో చీరాల-పేరాల ప్రజలు కొత్త మునిసిపల్ పన్ను కట్టకుండా ఊరినే వదిలేశారు; అస్సాంలో తేయాకు తోటల కార్మికులు తోటలు వదిలి వెళ్లారు. ఆగస్టు 1921లో ఏర్నాడ్, వళ్లువనాడ్ తాలూకాల్లో మలబార్ తిరుగుబాటు (మాప్పిళ్ల లేదా మోప్లా తిరుగుబాటు) చెలరేగింది; మొదట ప్రభుత్వం, భూస్వాములపై, తర్వాత హిందువులపైకి మళ్లింది; సైన్యం అణచివేసింది. (→ English: Malabar rebellion · हिन्दी: मालाबार विद्रोह)

In exam EnglishOutside the big towns, non-cooperation gave older local grievances a national banner, and each region shaped it in its own way. In Awadh, peasant sabhas built up in 1920 by Baba Ramchandra, with Jawaharlal Nehru among those who toured the villages, protested against illegal dues and evictions by taluqdars; late in 1921 the Eka, or unity, movement led by Madari Pasi took up similar demands. In Punjab the Akali movement set out to free Sikh gurdwaras from corrupt mahants, a struggle that cost many lives at Nankana Sahib in February 1921 and led in the end to the Sikh Gurdwaras Act of 1925. In Andhra the people of Chirala-Perala, led by Duggirala Gopalakrishnayya, left their town rather than pay a new municipal tax, and in Assam tea-garden workers walked off the plantations. In August 1921 the Malabar rebellion, also called the Mappila or Moplah rising, broke out in the Ernad and Valluvanad taluks; aimed first at the government and landlords, it later turned on Hindus and was crushed by the army.
Regional movements of 1920–1922
RegionMovementLeader or feature
AwadhKisan sabhas (1920); Eka movement (late 1921)Baba Ramchandra; Madari Pasi
PunjabAkali movement for gurdwara reformNankana Sahib (February 1921); Sikh Gurdwaras Act 1925
AndhraChirala-Perala protest against a municipal taxDuggirala Gopalakrishnayya
AssamWalk-out of tea-garden workersPlantation labour joins the movement
MalabarMalabar (Mappila) rebellion, August 1921Ernad and Valluvanad taluks; crushed by the army

1922 ప్రారంభానికి గాంధీ తర్వాతి దశకు సిద్ధమవుతున్నారు. రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేసి, పత్రికలు, సభలపై ఆంక్షలు ఎత్తేయకపోతే సూరత్ జిల్లా బార్డోలీ తాలూకాలో పన్ను నిరాకరణతో సహా సామూహిక శాసనోల్లంఘన మొదలవుతుందని 1 ఫిబ్రవరి 1922న వైస్రాయ్‌కు తెలిపారు. నాలుగు రోజులకే, 5 ఫిబ్రవరి 1922న, చౌరీ చౌరా ఘటన జరిగింది: సంయుక్త ప్రాంతాల గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా చౌరీ చౌరాలో స్వచ్ఛంద సేవకుల ఊరేగింపుకు పోలీసులతో ఘర్షణ జరిగింది; కోపంతో గుంపు పోలీస్ స్టేషన్‌కు నిప్పు పెట్టింది, 22 మంది పోలీసులు చనిపోయారు. సత్యాగ్రహానికి కావలసిన అహింసా క్రమశిక్షణ ప్రజలు ఇంకా నేర్చుకోలేదని గాంధీకి ఇది రుజువైంది. ఈత పూర్తిగా రాని పిల్లవాడిని లోతు నీళ్లలోకి వదలకుండా గురువు ఒడ్డుకు పిలిచినట్టు. 12 ఫిబ్రవరి 1922న బార్డోలీలో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ బార్డోలీ తీర్మానం చేసి సామూహిక శాసనోల్లంఘనను నిలిపి, నిర్మాణాత్మక పనికి మళ్లమంది. 10 మార్చి 1922న గాంధీ అరెస్టయ్యారు; అహ్మదాబాద్ విచారణలో యంగ్ ఇండియా వ్యాసాలకు రాజద్రోహం నేరం ఒప్పుకున్నారు, ఆరేళ్ల జైలుశిక్ష పడింది. (→ English: Chauri Chaura incident · satyagraha · हिन्दी: चौरी चौरा कांड · सत्याग्रह)

In exam EnglishBy early 1922 Gandhi was preparing the next stage. On 1 February 1922 he informed the Viceroy that mass civil disobedience, including the refusal to pay taxes, would begin in Bardoli taluka of Surat district unless political prisoners were released and the curbs on the press and on meetings were lifted. Four days later, on 5 February 1922, came the Chauri Chaura incident. At Chauri Chaura in Gorakhpur district of the United Provinces a procession of volunteers clashed with the police; the angry crowd then set the police station on fire, and 22 policemen were killed. Gandhi read this as proof that the country was not yet ready for the non-violent discipline that satyagraha demanded. On 12 February 1922 the Congress Working Committee, meeting at Bardoli, passed the Bardoli resolution, which suspended mass civil disobedience and asked Congressmen to turn to constructive work. On 10 March 1922 Gandhi was arrested; at his trial in Ahmedabad he pleaded guilty to sedition for his articles in Young India and was sentenced to six years' imprisonment.

తన వాగ్దానంతోనే కొలిస్తే ఉద్యమం విఫలమైంది: ఏడాదిలో స్వరాజ్యం రాలేదు, పంజాబ్ అన్యాయాలు సరిదిద్దలేదు; ఖిలాఫత్ ప్రశ్న భారతీయులు ఏమీ చేయలేని రీతిలో తేలిపోయింది — ముస్తఫా కమాల్ నేతృత్వంలోని కొత్త టర్కీ మార్చి 1924లో ఖిలాఫత్‌నే రద్దు చేసింది. ఒక్కచోటి హింస వల్ల దేశమంతా ఆపేశారని మోతీలాల్ నెహ్రూ, సి. ఆర్. దాస్, యువ సుభాష్ చంద్ర బోస్ వంటి నాయకులు నిరాశపడ్డారు; రాజకీయ ఐక్యత కోసం ఒక మత ప్రశ్నను వాడటం అసౌకర్యమైన వారసత్వం మిగిల్చింది — మలబార్ అది చూపింది. అయినా సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం భారత రాజకీయాలను శాశ్వతంగా మార్చింది. పంట పూర్తిగా రాకపోయినా, ఆ ఏడాది దున్నిన నేల మళ్లీ బీడు కాదు — అలా. కాంగ్రెస్ గ్రామాల వరకు చేరే ప్రజాపార్టీ అయింది; ప్రభుత్వం, జైళ్లంటే సామాన్యుల భయం చాలావరకు పోయింది; హిందువులు, ముస్లింలు తర్వాత అరుదుగా కనిపించేంత స్థాయిలో కలిసి నడిచారు; రాట్నం, ఖాదీ శాశ్వత చిహ్నాలయ్యాయి. ఫిబ్రవరి 1924లో ఆరోగ్య కారణాలతో గాంధీ విడుదలయ్యారు; మండళ్లలోకి వెళ్లాలా, తర్వాతి పోరాటం ఎలా మొదలెట్టాలి అన్న ప్రశ్నలే తర్వాతి ఏళ్లను తీర్చిదిద్దాయి. (→ English: Non-Cooperation Movement · हिन्दी: असहयोग आंदोलन)

In exam EnglishMeasured against its own promise, the movement failed: swaraj did not arrive within a year, the Punjab wrongs were not righted, and the Khilafat question was settled in a way no Indian campaign could influence, when the new Turkish state under Mustafa Kemal abolished the Caliphate itself in March 1924. Many leaders, among them Motilal Nehru, C. R. Das and the young Subhas Chandra Bose, were dismayed that the whole country had been halted because of violence in one place, and the use of a religious cause to build political unity left an uneasy legacy, as events in Malabar showed. Yet the Non-Cooperation Movement changed Indian politics for good. The Congress became a mass party with an organisation reaching into villages, ordinary people lost much of their fear of the government and its prisons, Hindus and Muslims acted together on a scale rarely seen again, and the charkha and khadi became lasting symbols. Gandhi was released on grounds of health in February 1924, and the questions left behind, whether to enter the councils and how to begin the next struggle, shaped the years that followed.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Who presided over the special session of the Indian National Congress held at Calcutta in September 1920, which accepted the Non-Cooperation programme?

  1. C. Vijayaraghavachariar
  2. Lala Lajpat Rai
  3. Hakim Ajmal Khan
  4. C. R. Das
Show answer

Answer: B. Lala Lajpat Rai

(b) is correct: Lala Lajpat Rai presided at Calcutta in September 1920. (a) is wrong because C. Vijayaraghavachariar presided at Nagpur in December 1920. (c) is wrong because Hakim Ajmal Khan presided at Ahmedabad in December 1921. (d) is wrong because C. R. Das opposed the council boycott at Calcutta; he was president-elect for Ahmedabad 1921 but was in jail.

Q2. Consider the following statements about the Nagpur session of the Indian National Congress (December 1920):
1. It changed the aim of the Congress to the attainment of swaraj by all peaceful and legitimate means.
2. It reorganised the Provincial Congress Committees on linguistic lines.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

(c) is correct: Nagpur made both changes, along with a Working Committee of 15 and four-anna membership. (a) is wrong because statement 2 is also true. (b) is wrong because statement 1 is also true. (d) is wrong because both statements are true.

Q3. Consider the following pairs of national institutions and the places where they began:
1. Jamia Millia Islamia : Aligarh
2. Gujarat Vidyapith : Ahmedabad
3. Kashi Vidyapith : Patna
4. Bihar Vidyapith : Varanasi
How many of the pairs given above are correctly matched?

  1. Only one
  2. Only two
  3. Only three
  4. All four
Show answer

Answer: B. Only two

(b) is correct: pairs 1 and 2 are right; Kashi Vidyapith began at Varanasi and Bihar Vidyapith at Patna, so pairs 3 and 4 are swapped. (a) is wrong because two pairs, not one, are right. (c) is wrong because pairs 3 and 4 are both wrong. (d) is wrong for the same reason.

Q4. Consider the following statements:
1. The leaders of the Khilafat Movement included Mohammad Ali, Shaukat Ali and Abul Kalam Azad.
2. The Caliphate was abolished by the Treaty of Sèvres in 1920.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

(a) is correct: statement 1 is right; statement 2 is wrong because the Treaty of Sèvres imposed harsh terms on Turkey, while the Caliphate was abolished by Turkey itself under Mustafa Kemal in March 1924. (b) is wrong because statement 2 is false. (c) is wrong because only statement 1 is true. (d) is wrong because statement 1 is true.

Q5. Arrange the following events in chronological order:
1. The Nagpur session of the Congress
2. The Chauri Chaura incident
3. The arrival of the Prince of Wales at Bombay
4. The formal launch of the Non-Cooperation Movement
Select the correct answer using the code given below:

  1. 4-1-3-2
  2. 1-4-3-2
  3. 4-3-1-2
  4. 4-1-2-3
Show answer

Answer: A. 4-1-3-2

(a) is correct: launch (1 August 1920), Nagpur (December 1920), Prince of Wales (17 November 1921), Chauri Chaura (5 February 1922). (b) is wrong because the launch came before Nagpur. (c) is wrong because Nagpur came before the Prince's visit. (d) is wrong because the Prince arrived before Chauri Chaura.

Q6. Match List I (movement) with List II (region):
List I
A. Eka movement
B. Akali movement
C. Chirala-Perala protest
D. Mappila rising
List II
1. Malabar
2. Andhra
3. Punjab
4. Awadh
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-4, B-3, C-2, D-1
  2. A-3, B-4, C-2, D-1
  3. A-4, B-3, C-1, D-2
  4. A-2, B-3, C-4, D-1
Show answer

Answer: A. A-4, B-3, C-2, D-1

(a) is correct: Eka was in Awadh under Madari Pasi, the Akalis in Punjab, Chirala-Perala in Andhra and the Mappila rising in Malabar. (b) is wrong because it swaps Awadh and Punjab. (c) is wrong because it swaps Andhra and Malabar. (d) is wrong because Eka was not in Andhra and Chirala-Perala was not in Awadh.

Q7. The Non-Cooperation Movement was called off after an incident at Chauri Chaura. Chauri Chaura is in which present-day state?

  1. Bihar
  2. Uttar Pradesh
  3. Gujarat
  4. West Bengal
Show answer

Answer: B. Uttar Pradesh

(b) is correct: Chauri Chaura is in Gorakhpur district, then in the United Provinces and now in Uttar Pradesh. (a) is wrong because Bihar was the scene of Champaran (1917), not Chauri Chaura. (c) is wrong because Gujarat's Bardoli was where the Working Committee met to withdraw the movement, not where the incident happened. (d) is wrong because no part of the incident took place in Bengal.

Q8. Consider the following statements:
1. Gandhi was arrested in March 1922 and sentenced to six years' imprisonment for sedition.
2. The Bardoli resolution of February 1922 launched a no-tax campaign across India.
3. Hakim Ajmal Khan presided over the Ahmedabad session of December 1921 in place of the imprisoned C. R. Das.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

(b) is correct: statements 1 and 3 are right; statement 2 is wrong because the Bardoli resolution suspended mass civil disobedience and turned Congressmen to constructive work. (a) is wrong because it includes statement 2. (c) is wrong because it includes statement 2 and leaves out statement 1. (d) is wrong because statement 2 is false.

← Part 1All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources