Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Commercial and plantation crops, horticulture and livestock

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ

Agriculture of India · Part 3 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Sugarcane and its two belts; cotton, Bt cotton and jute; tea, coffee and rubber as plantation crops; spices and horticulture; livestock, Operation Flood and the White Revolution; inland and marine fisheries and the Blue Revolution.

Each idea is explained first in Kannada (ಕನ್ನಡ), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Kannada and revise it in English.

ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂ ಬಳಕೆ, ಬೆಳೆ ಋತುಗಳು; ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ನೋಡಿದೆವು. ಈಗ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳು, ಜಾನುವಾರು, ಮೀನು. ಕಬ್ಬು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ, ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಗೆ, ಸೆಣಬು ಚೀಲಕ್ಕೆ. ಚಹಾ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ದೊಡ್ಡ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡುತೋಪು ಕೃಷಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಶುರುವಾದ ಪದ್ಧತಿ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಹೈನು, ಮೀನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ; ದಿನವೂ ಹಣ ಬೇಕಾದ ಸಣ್ಣ ರೈತನಿಗೆ ಇವೇ ಆಸರೆ. ಪ್ರತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆ: ಯಾವ ಹವಾಮಾನ, ಮಣ್ಣು ಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲೇ ಏಕೆ. (→ English: plantation agriculture; horticulture · हिन्दी: बागानी कृषि; बागवानी)

In exam EnglishAfter the land use and seasons of Part 1 and the food crops of Part 2, this part turns to crops grown mainly for sale or for factories, and to the animal side of farming. Sugarcane, cotton and jute feed three big industries: sugar, textiles and packaging. Tea, coffee and rubber are grown on large estates as plantation agriculture, a system laid down under colonial rule to serve export markets. horticulture, dairying and fisheries have been among the fastest-growing parts of Indian farming in recent decades, and they matter most to small farmers who need cash through the year. For every crop the exam asks what climate and soil it needs, where it is grown, and why there.

ಕಬ್ಬು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಎತ್ತರದ ಹುಲ್ಲು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಮೊದಲ ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಕೂಳೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿ ಕೂಳೆ ಬೆಳೆ (ರಟೂನ್) ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿ-ತೇವದ ಋತು, 21–27°C, 75–100 ಸೆಂ.ಮೀ. ಮಳೆ, ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ನೀರಾವರಿ ಬೇಕು; ಹಿಮ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಒಣ ಬಿಸಿ ಹಾನಿ. ಉತ್ತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂದು; ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಚಳಿಗಾಲವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಅರೆಯುವ ಕಾಲ ದೀರ್ಘ; ಹಾಗಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಇಳುವರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಬಹಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ರೈತರೇ ಮಾಲೀಕರಾದ ಸಹಕಾರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು. ಈಗ ಉತ್ತಮ ತಳಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಕಂಬಿ, ರಸದಿಂದ ಎಥನಾಲ್; ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್. (→ English: sugarcane; ratoon crop; sugar recovery · हिन्दी: गन्ना; पेड़ी फ़सल; चीनी रिकवरी)

In exam EnglishSugarcane is a tall tropical grass that stands in the field for about a year; after the first harvest the stubble can sprout again as a second, ratoon crop. It needs a long hot and humid season (roughly 21°C to 27°C), about 75 to 100 cm of rain and irrigation where rain falls short, and it is harmed by frost and by long spells of very dry heat. Uttar Pradesh, in the northern belt of the Ganga plain, has the largest area and output; Maharashtra and Karnataka lead the peninsular belt (crop estimates, Ministry of Agriculture and Farmers Welfare, early 2020s). Yield and sugar recovery (the share of sugar extracted from the cane) were long higher in the peninsula, which has no real winter and so a longer growing and crushing season, and where Maharashtra built cooperative sugar factories owned by the growers; better varieties have since narrowed the gap in Uttar Pradesh. Molasses and cane juice are made into ethanol for blending with petrol, and bagasse fuels power plants in the mills.

ಹತ್ತಿ ಒಣ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆ. ಹೆಚ್ಚು ತಾಪ, 50–100 ಸೆಂ.ಮೀ. ಮಳೆ, ಚೆನ್ನಾದ ಬಿಸಿಲು, ಸುಮಾರು 200 ಹಿಮರಹಿತ ದಿನ ಬೇಕು; ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಮಳೆಯಾದರೆ ಅರಳೆ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ದಖ್ಖನ್ ಲಾವಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಮಳೆಯ ನಂತರವೂ ಬಹಳ ದಿನ ತೇವ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ, ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮಡಕೆಯಂತೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಂದು. ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ನಮ್ಮದೇ ಹೆಚ್ಚು, ಆದರೆ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತವಾದ್ದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆ. 2002ರಲ್ಲಿ Bt ಹತ್ತಿ ಬಂತು: Bacillus thuringiensis ಎಂಬ ಮಣ್ಣಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ವಂಶವಾಹಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಹುಳುವಿಗೆ ವಿಷ. ನಂತರ ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಅದಕ್ಕೆ ನಿರೋಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು. (→ English: kharif; black soil (regur); Bt cotton · हिन्दी: खरीफ; काली मृदा (रेगुर); बीटी कपास)

In exam EnglishCotton is a kharif crop of the drier tropics. It needs high temperatures, about 50 to 100 cm of rain, plenty of bright sunshine and around 200 frost-free days; rain at picking time spoils the fibre. It thrives on the black soil (regur) of the Deccan lava country, which keeps water for weeks after the monsoon ends; that is why Gujarat, Maharashtra and Telangana lead in output, while Punjab, Haryana and Rajasthan grow irrigated cotton in the north-west. No country sows more land under cotton than India, yet each hectare here gives less than the global average, largely because most fields depend on rain. In 2002 the government approved Bt cotton, which carries a gene from the soil bacterium Bacillus thuringiensis that makes the plant toxic to bollworms. It was India's first genetically modified crop cleared for commercial cultivation, though the pink bollworm has since become resistant to it.

ಸೆಣಬನ್ನು ಚಿನ್ನದ ನಾರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರಫ್ತು ಆದಾಯದಿಂದ. ಇದು ಬಿಸಿ, ಒದ್ದೆ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬೆಳೆ: ಹೆಚ್ಚು ತಾಪ, 150 ಸೆಂ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ, ತೇವದ ಗಾಳಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರವಾಹ ಹೊಸದಾಗಿಸುವ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು. ಕಡಿದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆನೆಸುತ್ತಾರೆ (ರೆಟ್ಟಿಂಗ್), ಆಗ ನಾರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ; ನಿಂತ ನೀರು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮುಂದು, ನಂತರ ಬಿಹಾರ, ಅಸ್ಸಾಂ. 1947ರ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಗಳು ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ, ಗಿರಣಿಗಳು ಹೂಗ್ಲಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಳಿ ನಮಗೆ; ಹಾಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಸಾಗುವಳಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆವು. ಗೋಣಿಚೀಲ ಗಟ್ಟಿ, ಅಗ್ಗ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ; 1987ರ ಕಾಯ್ದೆ ಧಾನ್ಯ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ. (→ English: jute; golden fibre; alluvial soil; retting · हिन्दी: जूट; सुनहरा रेशा; जलोढ़ मृदा; रेटिंग)

In exam EnglishJute, called the golden fibre for its sheen and for the export earnings it once brought, is a crop of the hot, wet delta. It needs high temperatures, heavy rain of about 150 cm or more, humid air and fertile alluvial soil that floods renew each year. After harvest the stalks are soaked for some weeks in ponds or slow streams, a process called retting, to loosen the fibre; this needs plenty of clean standing water. West Bengal grows most of India's jute, followed by Bihar and Assam. Partition in 1947 left the Hooghly mills around Kolkata on the Indian side but placed most of their jute-growing land in East Bengal, so India had to raise more jute on its own side of the delta. Jute sacks are strong, cheap and biodegradable, and the Jute Packaging Materials (Compulsory Use in Packing Commodities) Act, 1987 requires a share of foodgrains and sugar to be packed in jute. India is the world's largest producer of jute.

ಚಹಾ ನೆಡುತೋಪು ಕೃಷಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ: ಸೊಂಟದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಪೊದೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಎಲೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿ ಎಲೆ ಕೀಳುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವದ, ಹಿಮರಹಿತ ಹವಾಮಾನ, ವರ್ಷವಿಡೀ ಮಳೆ, ಆಳವಾದ, ನೀರು ಬಸಿಯುವ, ಆಮ್ಲೀಯ, ಸಾವಯವ ಅಂಶ ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣು ಬೇಕು. ಬೇರಿನ ಬಳಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಬಾರದು, ಹಾಗಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ನೆಡುತ್ತಾರೆ, ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡಿನಿಂದ ಮಳೆನೀರು ಜಾರುವಂತೆ. ಅಸ್ಸಾಂ ಮುಂದು (ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಬರಾಕ್ ಕಣಿವೆಗಳು), ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್, ಡುವಾರ್ಸ್, ತೆರಾಯ್). ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ, ಕೇರಳದ ಬೆಟ್ಟಗಳು. ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಚಹಾ 2004ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ. ಚೀನಾದ ನಂತರ ನಾವು ಎರಡನೇ; ಚಹಾ ಮಂಡಳಿ 1953ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ. (→ English: plantation agriculture; tea; Geographical Indication · हिन्दी: बागानी कृषि; चाय; भौगोलिक संकेत)

In exam EnglishTea is the textbook case of plantation agriculture: a bush kept pruned to waist height on a large estate that has its own factory to process the leaf and a big resident workforce to pluck it. It needs a warm, moist, frost-free climate with rain spread through the year, and deep, well-drained, acidic soil rich in humus. Water must not collect around the roots, so tea is planted on slopes. Assam is the largest producer, with gardens in the Brahmaputra and Barak valleys; West Bengal comes next, with Darjeeling in the hills and the Dooars and Terai at their foot. In the south, tea grows high in the Nilgiris of Tamil Nadu and the Kerala hills. Darjeeling tea became India's very first registered Geographical Indication, in 2004. India is the second-largest producer of tea after China, and the Tea Board, set up under the Tea Act, 1953, regulates the industry.

ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಫಿ ಬೀಜ ಯೆಮೆನ್‌ನಿಂದ ಬಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಕೊಡೆಯ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಂತೆ. ಅರೇಬಿಕಾ ಮೃದು, ಸುವಾಸನೆ, ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ; ರೋಬಸ್ಟಾ ಗಟ್ಟಿ, ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ, ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂದು, ನಂತರ ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು; ಹೊಸದಾಗಿ ಆಂಧ್ರದ ಅರಕು ಕಣಿವೆ, ಈಶಾನ್ಯ. ರಬ್ಬರ್ ಅಮೆಜಾನ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಮರದ ಹಾಲು (ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್); ಸಮಭಾಜಕ ಹವಾಮಾನ, ವರ್ಷವಿಡೀ 25°C ಮೇಲೆ, 200 ಸೆಂ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೇಕು. ಕೇರಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು; ಹೊಸ ತೋಟಗಳು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಡಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರಾ ಈಗ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ; ಕರ್ನಾಟಕ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಹಾ, ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳಂತೆ ಇವಕ್ಕೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದಡಿ ಮಂಡಳಿಗಳು. (→ English: coffee (arabica, robusta); natural rubber · हिन्दी: कॉफ़ी (अरेबिका, रोबस्टा); प्राकृतिक रबड़)

In exam EnglishLocal tradition holds that coffee arrived as a handful of seeds brought from Yemen, which were sown in Karnataka's Baba Budan hills. It grows on the slopes of the Western Ghats under the shade of taller trees. Arabica is mild and aromatic and is grown at higher elevations; robusta is hardier, gives more per plant and is grown lower down. Karnataka produces most of India's coffee, followed by Kerala and Tamil Nadu, and newer areas include the Araku valley of Andhra Pradesh and parts of the north-east. Rubber, the tapped latex of a tree from the Amazon basin, needs an equatorial climate: temperatures above about 25°C all year and more than 200 cm of rain. Kerala dominates India's natural rubber output; planting has since spread to the north-east, where Tripura has become the second-largest producer, and the tree is also grown in Karnataka and the Kanyakumari district of Tamil Nadu. Both crops, like tea and spices, are overseen by commodity boards under the Ministry of Commerce and Industry.

ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ನಾಡು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಸಾಂಬಾರು ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಬಳಕೆ, ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು. ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಬಳ್ಳಿ, ಸಣ್ಣ ಏಲಕ್ಕಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತುಂಬ ತೇವದ, ನೆರಳಿನ ಇಳಿಜಾರು ಬಯಸುತ್ತವೆ: ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ. ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಈ ಬೆಳೆಯಿಂದಲೇ. ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೇರೆ ಗಿಡ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಅರಿಶಿನ ಒಣ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಹೊಲದ ಬೆಳೆಗಳು: ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಂದು; ಅರಿಶಿನ ತೆಲಂಗಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು. ಕೇಸರಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಾಂಪೋರ್ ಬಳಿ ಕರೇವಾ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ. ಜೀರಿಗೆಯಂತಹ ಬೀಜ ಸಾಂಬಾರು ಗುಜರಾತ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ. ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಸಾಂಬಾರು ಡಬ್ಬಿಯ ಪ್ರತಿ ಗೂಡಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. (→ English: spices; black pepper; cardamom; saffron · हिन्दी: मसाले; काली मिर्च; इलायची; केसर)

In exam EnglishIndia is often called the land of spices, and the Spices Board describes it as the world's largest producer, consumer and exporter of spices. Black pepper, a climbing vine, and small cardamom both need the warm, very humid, shaded slopes of the Western Ghats, so Kerala and Karnataka are their home; the Cardamom Hills of Kerala and Tamil Nadu take their name from the crop. Large cardamom is a different plant, grown in Sikkim and the eastern Himalaya. Chillies and turmeric are field crops of the drier peninsula: Andhra Pradesh and Telangana lead in chillies, and turmeric is grown widely in Telangana, Maharashtra and Tamil Nadu. Pampore in the Kashmir valley is the saffron centre, where the crop grows on elevated karewa terraces. Cumin and other seed spices come mainly from Gujarat and Rajasthan. The Spices Board, set up under the Spices Board Act, 1986, promotes exports and quality.
Plantation crops and spices at a glance
CropClimate and soilMain areasBoard (Act)
TeaWarm, moist, frost-free; rain all year; acidic, humus-rich soil on slopesAssam, West Bengal, Tamil Nadu (Nilgiris), KeralaTea Board (Tea Act, 1953)
CoffeeWarm, humid hill slopes under shade treesKarnataka, Kerala, Tamil NaduCoffee Board (Coffee Act, 1942)
RubberHot all year (above about 25°C), over 200 cm of rainKerala (largest), Tripura, Karnataka, Tamil Nadu (Kanyakumari)Rubber Board (Rubber Act, 1947)
Pepper and small cardamomWarm, very humid, shaded Western Ghats slopesKerala, Karnataka, Tamil NaduSpices Board (Spices Board Act, 1986)

ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಎಂದರೆ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಹೂವು, ತೋಟದ ಬೆಳೆ, ಸಾಂಬಾರು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು. 2012–13ರಿಂದ ತೂಕದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು; ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ನಂತರ ನಾವು ಎರಡನೇ. ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಪಪ್ಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು. ಯಾವ ಹಣ್ಣು ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಹವಾಮಾನ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ: ಸೇಬು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ; ಕಿತ್ತಳೆ ನಾಗಪುರ, ಈಶಾನ್ಯ; ದ್ರಾಕ್ಷಿ ನಾಸಿಕ್; ಮಾವು, ಬಾಳೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ಧಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ, ಆದರೆ ಬೇಗ ಕೆಡುತ್ತದೆ; ಶೀತಲ ಗೋದಾಮು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಟೊಮೆಟೊ ರಸ್ತೆಗೆ ಸುರಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿ. 2014–15ರ ಮಿಷನ್ ಸಸಿ, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನೆರವು. (→ English: horticulture; cold chain · हिन्दी: बागवानी; शीत शृंखला)

In exam Englishhorticulture covers fruits, vegetables, flowers, plantation crops, spices, and medicinal and aromatic plants. Measured in tonnes, horticultural output in India has stayed above foodgrain output in each year since 2012–13 (Horticulture Statistics, Ministry of Agriculture and Farmers Welfare), and India is the second-largest producer of both fruits and vegetables after China. It is the world's largest producer of mango, banana and papaya. Where each fruit grows follows climate: apples in Jammu and Kashmir and Himachal Pradesh, oranges around Nagpur in Maharashtra and in the north-east, grapes around Nashik, and mangoes and bananas widely across the tropical south and in Uttar Pradesh. Horticulture earns far more per hectare than cereals, which suits small farmers, but the produce is perishable, so losses are high without cold storage and quick transport. The Mission for Integrated Development of Horticulture, launched in 2014–15, supports planting material, cold chains and marketing.

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾನುವಾರು ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೂ ಒಂದು. ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಜಾನುವಾರು ಗಣತಿ 2019ರಲ್ಲಿ (20ನೇ ಸುತ್ತು) ಸುಮಾರು 53.6 ಕೋಟಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿತು; ಎಮ್ಮೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಭೂರಹಿತ, ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ನಾಲ್ಕು ಮೇಕೆಗಳೇ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ, ದಿನದ ಹಣ. ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಅನ್ನು 1970ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಆರಂಭಿಸಿತು: ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾಲು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕಗಳಿಗೆ, ಹಾಲಿನ ಕೊರತೆಯ ನಗರಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿತು, ಗುಜರಾತಿನ ಅಮೂಲ್‌ನ ಆನಂದ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ. ಸಂಘಗಳು ರೈತರದ್ದೇ, ಹಾಗಾಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಲೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಅವರಿಗೇ. ಈ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ 1990ರ ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರಾದೆವು. (→ English: Livestock Census; Operation Flood; White Revolution · हिन्दी: पशुधन गणना; ऑपरेशन फ्लड; श्वेत क्रांति)

In exam EnglishIndia has one of the largest livestock populations in the world. The Livestock Census, held about every five years, counted roughly 536 million animals in its 20th round in 2019 (Department of Animal Husbandry and Dairying), and India has the world's largest buffalo population. Animals matter most to landless and marginal households, for whom a cow, a buffalo or a few goats work as a savings account and a source of daily cash. The National Dairy Development Board, led by Verghese Kurien, started Operation Flood in 1970; it linked village milk cooperatives to processing plants and milk-short cities on the Anand model of Amul in Gujarat. Farmers owned the cooperatives, so more of the price paid by city consumers reached them. This White Revolution made India the world's largest milk producer by the late 1990s, a position it still holds, with output above 230 million tonnes in 2023–24 (Basic Animal Husbandry Statistics 2024).

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎರಡು ಬಗೆ. ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ: ಕೇರಳ, ಗುಜರಾತ್, ತಮಿಳುನಾಡು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ. ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನದಿ, ಜಲಾಶಯ, ಕೆರೆ, ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ; ಈಗ ನಮ್ಮ ಮೀನಿನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಇದೇ, ಸಿಹಿನೀರಿನ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪ್ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆಯಿಂದ. ಜಲಕೃಷಿಯಿಂದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಲಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ. ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ: 2015–16ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ, 2020ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (ಬಂದರು, ಮರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ). ಅಗ್ಗದ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಕೆಲಸ; ಮಂಗಳೂರು-ಮಲ್ಪೆ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. (→ English: Blue Revolution; inland fisheries; aquaculture · हिन्दी: नीली क्रांति; अंतर्देशीय मत्स्य पालन; जलीय कृषि)

In exam EnglishFisheries are of two kinds. Marine fishing works the coastal waters and the exclusive economic zone, with Kerala, Gujarat, Tamil Nadu and Maharashtra among the main states. Inland fisheries use rivers, reservoirs, tanks and ponds, and they now supply most of India's fish, thanks to carp ponds and coastal shrimp farms. Andhra Pradesh is the leading fish-producing state, mainly through aquaculture. According to the Department of Fisheries, India is the second-largest aquaculture producer in the world. The drive to raise fish output is called the Blue Revolution: a centrally sponsored Blue Revolution scheme began in 2015–16, and the Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana followed in 2020 to build fishing harbours, hatcheries and cold chains. Fish is cheap protein, and fishing and fish farming employ millions.

ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಿರ್ಧಾರ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಿರಿದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ಸೆಣಬಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಕಾಫಿಗೆ ಘಟ್ಟದ ನೆರಳಿನ ಇಳಿಜಾರು, ಹತ್ತಿಗೆ ತೇವ ಹಿಡಿಯುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು, ರಬ್ಬರಿಗೆ ಬಿಸಿ, ಮಳೆಯ ದಕ್ಷಿಣ. ನಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದು ಬೆಳೆ ಎಷ್ಟು ಹರಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ: ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿನಿಂದ ಶುರುವಾದ ಹಾಲಿನ ಜಾಲ ಕಟ್ಟಿದವು; ಮಂಡಳಿಗಳು ರಫ್ತಿನ ತೋಟದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ಕಬ್ಬಿನಂತಹವು ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಹೈನು, ಮೀನು ಸಣ್ಣ ರೈತನಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಆದಾಯ. ಆಟದ ಮೈದಾನ ಪ್ರಕೃತಿಯದು, ಆಟ ಮನುಷ್ಯನದು. ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ನೀರಾವರಿ, ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ. (→ English: commercial crops; cooperatives · हिन्दी: वाणिज्यिक फ़सलें; सहकारी समितियाँ)

In exam EnglishThese crops show physical geography and human choices working as a pair. Physical conditions narrow the options: jute needs the flooded delta, coffee the shaded slopes of the Ghats, cotton the moisture-holding black soil of the Deccan, and rubber the hot, rain-soaked far south. Markets and institutions then decide how far a crop spreads: cooperatives built the sugar industry of Maharashtra and the dairy network that began in Gujarat, and commodity boards back the plantation crops that earn export income. Commercial crops can raise farm incomes, but they bring risks, since prices swing and some, like sugarcane, use a great deal of water. Horticulture, dairying and fisheries give small farmers income through the year. Part 4 turns to irrigation and the Green Revolution.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following states is the largest producer of coffee in India?

  1. Kerala
  2. Tamil Nadu
  3. Karnataka
  4. Assam
Show answer

Answer: C. Karnataka

The bulk of the country's coffee comes from Karnataka, where it grows under shade trees on the Western Ghats hillsides. Kerala and Tamil Nadu are the next two coffee states but well behind Karnataka; Kerala leads in natural rubber, not coffee. Assam is the leading tea state and is not a major coffee grower.

Q2. Consider the following statements about sugarcane in India:
1. Uttar Pradesh has the largest area and production of sugarcane.
2. Frost and long spells of very dry heat favour the growth of sugarcane.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: cane needs a long hot and humid season, and both frost and long dry heat harm it. So '2 only' and 'both' accept a wrong statement, and 'neither' rejects a correct one.

Q3. Match List I (crop) with List II (leading state):
List I: A. Tea B. Natural rubber C. Jute
List II: 1. Kerala 2. Assam 3. West Bengal
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-1, C-3
  2. A-1, B-2, C-3
  3. A-3, B-1, C-2
  4. A-2, B-3, C-1
Show answer

Answer: A. A-2, B-1, C-3

Assam leads in tea, Kerala in natural rubber and West Bengal in jute, so A-2, B-1, C-3. 'A-1, B-2, C-3' gives tea to Kerala and rubber to Assam; 'A-3, B-1, C-2' gives tea to West Bengal and jute to Assam; 'A-2, B-3, C-1' gives rubber to West Bengal and jute to Kerala. Each of these swaps a leader.

Q4. Consider the following statements about cotton in India:
1. Bt cotton carries a gene taken from the soil bacterium Bacillus thuringiensis.
2. Bt cotton was approved for commercial cultivation in India in 2002.
3. Heavy rain at picking time improves the quality of the cotton fibre.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is wrong: rain at picking time spoils the fibre. So '2 and 3 only', '1 and 3 only' and '1, 2 and 3' all include the wrong statement 3.

Q5. Which one of the following bodies carried out Operation Flood, the dairy programme begun in 1970?

  1. National Bank for Agriculture and Rural Development
  2. Indian Council of Agricultural Research
  3. National Dairy Development Board
  4. Food Corporation of India
Show answer

Answer: C. National Dairy Development Board

Operation Flood was run by the National Dairy Development Board under Verghese Kurien, linking village milk cooperatives to processing plants and cities. NABARD is a development bank for rural credit; ICAR runs agricultural research; the Food Corporation of India procures and stores foodgrains. None of these ran the dairy programme.

Q6. Consider the following statements about jute:
1. Retting of jute stalks requires plenty of clean standing water.
2. A law of 1987 requires a share of foodgrains and sugar to be packed in jute.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

Both are correct. Retting means soaking the stalks for weeks in ponds or slow streams, and the Jute Packaging Materials (Compulsory Use in Packing Commodities) Act, 1987 mandates jute packing for a share of foodgrains and sugar. '1 only' and '2 only' each reject a correct statement, and 'neither' rejects both.

Q7. Consider the following statements about coffee in India:
1. Robusta coffee is grown at higher elevations than arabica.
2. Coffee in India is generally grown under the shade of taller trees.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: arabica is grown higher up and robusta lower down. Statement 2 is correct: Indian coffee is shade-grown on the Western Ghats slopes. So '1 only' and 'both' accept the wrong statement, and 'neither' rejects the correct one.

Q8. Consider the following statements about fisheries in India:
1. Inland fisheries now supply more fish than marine fisheries.
2. The term Blue Revolution refers to the drive to raise fish production.
3. Andhra Pradesh is the leading fish-producing state.
How many of the statements given above are correct?

  1. Only one
  2. Only two
  3. All three
  4. None
Show answer

Answer: C. All three

All three are correct: inland fisheries (carp ponds and shrimp farms) now give most of India's fish, the Blue Revolution is the push to raise fish output, and Andhra Pradesh leads mainly through aquaculture. 'Only one' and 'only two' wrongly treat a correct statement as false, and 'none' rejects all three.

← Part 2All partsNext: Part 4 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources