Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Nature of Indian federalism and legislative relations

తెలుగులో వివరణ

Federalism and Centre-State Relations · Part 1 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Why India is a 'Union of States', its federal and unitary features, the territorial extent of laws, the three lists of the Seventh Schedule, residuary powers, repugnancy, when Parliament can legislate on State subjects, and the doctrines courts use to read the lists.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

సమాఖ్య విధానం అంటే రాజ్యాంగం అధికారాన్ని రెండు స్థాయిల ప్రభుత్వాల మధ్య పంచుతుంది, ఒక్కొక్కటి తన రంగంలో సర్వోన్నతం. మనకు కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఉన్నాయి; భాగం XI (245–263) చట్టాలు చేయడంలో, పాలనలో వాటి సంబంధం చెబుతుంది. ఈ అధ్యాయానికి మూడు భాగాలు: ఇది మొదటిది — భారత్ ఎలాంటి సమాఖ్య, చట్టాలు చేసే అధికారం ఎలా పంచారు; రెండోది పరిపాలనా, ఆర్థిక సంబంధాలు; మూడోది అత్యవసర నిబంధనలు, అప్పుడు త్రాసు కేంద్రం వైపు బాగా వాలుతుంది. ఉమ్మడి కుటుంబంలో అన్నదమ్ములకు వేర్వేరు గదులు ఉన్నా, ఇంటి పెద్ద మాట కాస్త ఎక్కువ బరువు — అలాంటిదే. పంపకం నిజమే, కానీ కేంద్రమే బలమైనది. (→ English: federalism · हिन्दी: संघवाद)

In exam Englishfederalism means that power is divided by the Constitution between two levels of government, each supreme in its own field. India has a Union government and State governments, and Part XI (Articles 245 to 263) sets out how they relate in making laws and running the administration; money matters between them are in Part XII and the emergency provisions in Part XVIII. This chapter has three parts: this first part explains what kind of federation India is and how the power to make laws is divided; the second covers administrative and financial relations and inter-state bodies; the third covers the emergency provisions, when the balance tilts sharply towards the Centre. Most Centre-State questions come back to one idea taught here: the division is real, but the Constitution keeps the Union stronger.

1వ అధికరణం: ‘ఇండియా, అంటే భారత్, రాష్ట్రాల యూనియన్’ — ‘ఫెడరేషన్’ అనే మాట వాడలేదు. రాజ్యాంగ సభలో అంబేద్కర్ వివరించారు: ఇది రాష్ట్రాలు ఒప్పందం చేసుకుని ఏర్పడినది కాదు, ఏ రాష్ట్రమూ విడిపోయే హక్కు లేదు. అయినా సమాఖ్య లక్షణాలు ఉన్నాయి: రెండు స్థాయిల ప్రభుత్వాలు; లిఖిత, సర్వోన్నత రాజ్యాంగం; మూడు జాబితాలతో అధికార విభజన; ఆ విభజన మార్చాలంటే కనీసం సగం రాష్ట్రాల శాసనసభల ఆమోదం (368(2) నిబంధన); స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ — పైన సుప్రీంకోర్టు — కేంద్ర-రాష్ట్ర వివాదాలు తీరుస్తుంది; రాష్ట్రాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే రెండో సభ రాజ్యసభ. ఒప్పందంతో కలిసిన భాగస్వామ్య వ్యాపారం కాదు, ఒకే ఇంట్లో పుట్టిన కుటుంబం — విడిపోవడానికి దారి లేదు. (→ English: Supreme Court · हिन्दी: उच्चतम न्यायालय)

In exam EnglishArticle 1 declares that India, that is Bharat, shall be a Union of States; the word 'federation' is not used. Explaining this in the Constituent Assembly, B.R. Ambedkar said the Union was not the result of an agreement among the States, and that no State has the right to secede from it. Even so, the Constitution has the main features of a federation. There are two sets of governments; the Constitution is written and supreme, binding both; powers are divided between them by three lists; the provisions on that division can be amended only with the ratification of at least half of the State legislatures (proviso to Article 368(2)); an independent judiciary, with the Supreme Court at its head, settles disputes between the Union and the States; and Parliament has a second chamber, the Council of States, that represents the States.

వీటితో పాటు బలమైన ఏకకేంద్ర లక్షణాలు: అధికార పంపకం కేంద్రానికి అనుకూలం; కేంద్రానికీ రాష్ట్రాలకూ ఒకే రాజ్యాంగం, ఒకే పౌరసత్వం; ఏకీకృత న్యాయవ్యవస్థ — హైకోర్టులు సుప్రీంకోర్టు కింద; అఖిల భారత సర్వీసులు; గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; 3వ అధికరణం ప్రకారం పార్లమెంట్ సాధారణ చట్టంతో కొత్త రాష్ట్రాలు చేయవచ్చు, సరిహద్దులు, పేర్లు మార్చవచ్చు — సంబంధిత రాష్ట్రం అభిప్రాయం అడిగితే చాలు (2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి తెలంగాణ ఏర్పడింది ఇలాగే). అత్యవసర పరిస్థితిలో దాదాపు ఏకకేంద్ర వ్యవస్థలా పనిచేస్తుంది. అందుకే కె.సి. వేర్ ‘అర్ధ-సమాఖ్య’ అన్నారు; ‘నాశనం కాని యూనియన్, నాశనం కాగల రాష్ట్రాలు’ అంటారు. అయినా ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994): సమాఖ్య వ్యవస్థ రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగం, ఏ సవరణా దాన్ని నాశనం చేయలేదు. (→ English: basic structure · हिन्दी: मूल ढांचा)

In exam EnglishAlongside these sit strong unitary features. The division of powers favours the Centre; there is one Constitution for the Union and the States and a single citizenship; the judiciary is integrated, with High Courts under the Supreme Court; all-India services serve both levels; the Governor is appointed by the President; and under Article 3 Parliament can form new States or change the area, boundaries or names of existing ones by ordinary law, after only seeking the views of the State concerned. During an Emergency the system can work almost like a unitary one. For these reasons K.C. Wheare called the Constitution 'quasi-federal', and it is often said that the Union can never be broken up, though Parliament may redraw its States. Even so, in S.R. Bommai v. Union of India (1994) the Supreme Court held that federalism is a part of the basic structure of the Constitution, which no amendment can destroy.

245: చట్టాల భౌగోళిక పరిధి. పార్లమెంట్ దేశం మొత్తానికి లేదా ఏ భాగానికైనా చట్టం చేయవచ్చు; రాష్ట్ర శాసనసభ తన రాష్ట్రం మొత్తానికి లేదా భాగానికి. కేంద్ర చట్టం దేశం బయట కూడా వర్తిస్తే చెల్లదని కాదు (245(2)) — ఉదాహరణకు విదేశంలో భారత పౌరుడు చేసిన నేరానికి మన శిక్షా చట్టం వర్తించవచ్చు. రాష్ట్ర చట్టానికి మాత్రం ఆ రాష్ట్రంతో నిజమైన ప్రాదేశిక సంబంధం ఉండాలి; సాధారణంగా సరిహద్దు దాటిన విషయాలను నియంత్రించలేదు. మన ఊరి పంచాయతీ నియమం పక్క ఊరిలో చెల్లదు కదా. ఇది సగం ప్రశ్నే; ఏ విషయాలపై ఎవరు చట్టం చేయాలో 246, ఏడవ షెడ్యూల్ చెబుతాయి. (→ English: Parliament · हिन्दी: संसद)

In exam EnglishArticle 245 sets the territorial limits of law-making. Parliament may make laws for the whole or any part of the territory of India, and a State legislature for the whole or any part of its State. A Union law is not invalid merely because it operates outside India (Article 245(2)), so Parliament can, for example, make Indian criminal law apply to offences committed by Indian citizens abroad. A State law, by contrast, must have a real territorial connection with the State; it cannot ordinarily govern matters outside the State's borders. Territory is only half the question, though. The other half, which subjects each legislature may deal with, is answered by Article 246 and the Seventh Schedule.

246, ఏడవ షెడ్యూల్ చట్టాల విషయాలను మూడు జాబితాలుగా పంచాయి. కేంద్ర జాబితా (జాబితా I): దేశమంతటికీ ఒకే విధానం కావాల్సినవి — రక్షణ, విదేశాంగం, రైల్వేలు, కరెన్సీ, బ్యాంకింగ్, అణుశక్తి; పార్లమెంట్ మాత్రమే. రాష్ట్ర జాబితా (జాబితా II): స్థానిక ప్రాధాన్యం ఉన్నవి — శాంతిభద్రతలు, పోలీసు, ప్రజారోగ్యం, పారిశుధ్యం, వ్యవసాయం, స్థానిక పాలన; సాధారణంగా రాష్ట్రం మాత్రమే. ఉమ్మడి జాబితా (జాబితా III): ఇద్దరూ చేయవచ్చు — నేర చట్టం, వివాహం-విడాకులు, ఒప్పందాలు, అడవులు, విద్య, విద్యుత్. అపార్ట్‌మెంట్ లాగా అనుకోండి: లిఫ్ట్, గేటు సంఘం నిర్ణయిస్తుంది; ఫ్లాట్ లోపల యజమాని; నీటి వాడకం లాంటివాటిపై ఇద్దరూ నియమాలు పెట్టవచ్చు. ఒక విషయం రెండు జాబితాల్లో తగిలినట్లు కనిపిస్తే, కేంద్ర జాబితాకు పైచేయి, తర్వాత ఉమ్మడి జాబితాకు. (→ English: Seventh Schedule · हिन्दी: सातवीं अनुसूची)

In exam EnglishArticle 246 and the Seventh Schedule divide the subjects of law-making into three lists. The Union List (List I) holds the subjects that need one national policy, such as defence, foreign affairs, railways, currency, banking and atomic energy; only Parliament can legislate on them. The State List (List II) holds subjects of local importance, such as public order, police, public health and sanitation, agriculture and local government; ordinarily only the State legislature can legislate on them. The Concurrent List (List III) holds subjects on which both may legislate, such as criminal law, marriage and divorce, contracts, forests, education and electricity. Where an entry in one list seems to overlap with another, Article 246 gives the Union List priority over the other two, and the Concurrent List priority over the State List.
The three lists of the Seventh Schedule
ListWho legislatesExamplesIn case of overlap
List I: Union ListParliament onlyDefence, foreign affairs, railways, currency, banking, atomic energyPrevails over Lists II and III
List II: State ListState legislature (Parliament only in special cases)Public order, police, public health and sanitation, agriculture, local governmentYields to Lists I and III
List III: Concurrent ListBoth Parliament and State legislaturesCriminal law, marriage and divorce, contracts, forests, education, electricityUnion law prevails (Article 254), subject to 254(2)
Residuary mattersParliament only (Article 248)Any matter or tax not in Lists II and IIINot applicable

జాబితాలు శాశ్వతంగా గడ్డకట్టినవి కావు. 42వ సవరణ (1976) ఐదు విషయాలను రాష్ట్ర జాబితా నుంచి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చింది: విద్య, అడవులు, తూనికలు-కొలతలు, వన్యప్రాణులు-పక్షుల సంరక్షణ, న్యాయ పాలన (సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు తప్ప మిగతా కోర్టుల ఏర్పాటు). కారణం: దేశమంతా ఒకే ప్రమాణాలు కావాలని; ఫలితం: రాష్ట్రాలదే అయిన రంగాల్లో పార్లమెంట్‌కూ చట్టం చేసే అవకాశం. అందుకే ఇప్పుడు విద్య, అడవులపై పార్లమెంట్, రాష్ట్రాలు రెండూ చట్టాలు చేయవచ్చు. ఇంట్లో ఒకరి సొంత గది అందరి హాల్‌గా మారినట్లు. ఇలాంటి మార్పుకు రాజ్యాంగ సవరణ, ఏడవ షెడ్యూల్ మారుతుంది కాబట్టి సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కూడా కావాలి. (→ English: Concurrent List · हिन्दी: समवर्ती सूची)

In exam EnglishThe lists are not frozen. The 42nd Amendment (1976) moved five subjects from the State List to the Concurrent List: education, forests, weights and measures, protection of wild animals and birds, and the administration of justice (the constitution and organisation of all courts except the Supreme Court and the High Courts). The reason given was that these needed uniform national standards, but the effect was to let Parliament legislate on fields that had been the States' alone. So today both Parliament and the State legislatures can make laws on subjects such as education and forests. Such a shift needs a constitutional amendment, and because it changes the Seventh Schedule it also needs ratification by half the States.

ఏ జాబితా కూడా అన్ని విషయాలను ముందే ఊహించలేదు. అందుకే 248: రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాల్లో లేని ఏ విషయంపైనైనా — ఏ జాబితాలోనూ పేర్కొనని పన్ను సహా — చట్టం చేసే ప్రత్యేక అధికారం పార్లమెంట్‌దే; కేంద్ర జాబితా ఎంట్రీ 97 కూడా అదే. ఇవే అవశిష్ట అధికారాలు. బలమైన కేంద్రం కావాలనే రాజ్యాంగ నిర్మాతల ఆలోచన: అమెరికా, ఆస్ట్రేలియాలో ఇవి రాష్ట్రాలవి; మనం కెనడా లాగా కేంద్రానికి ఇచ్చాం. కొత్త విషయం ఏ ఎంట్రీలోకి వస్తుందో చివరికి కోర్టులే తేలుస్తాయి. ఉదాహరణకు ఏ జాబితాలోనూ లేని కొత్త సాంకేతిక విషయం వస్తే, దాన్ని నియంత్రించే అధికారం పార్లమెంట్‌ది. ఇంటి పంపకంలో ఎవరికీ రాసి ఇవ్వని వస్తువు ఇంటి పెద్దదే అయినట్లు. (→ English: residuary powers · हिन्दी: अवशिष्ट शक्तियाँ)

In exam EnglishNo list can foresee every subject, so Article 248 gives Parliament the exclusive power to make any law on a matter not listed in the State or Concurrent List, including the power to levy any tax not mentioned in either list; Entry 97 of the Union List says the same. These are the residuary powers. The choice reflects the framers' preference for a strong Centre: in the USA and Australia the residuary powers lie with the States, whereas India followed Canada in giving them to the Centre. Whether a new matter falls within an existing entry or is residuary is finally decided by the courts. Suppose a new technology raises a question that no entry in any list describes: Parliament, not the State legislatures, would have the power to regulate it.

ఎంట్రీలు విశాలమైన మాటల్లో ఉంటాయి కాబట్టి ఒక చట్టం తరచూ రెండు జాబితాలను తాకుతుంది; ఏ శాసనసభకు అధికారం ఉందో తేల్చడానికి కోర్టులు సూత్రాలు పెట్టాయి. ‘సారం-సారాంశం’ (పిత్ అండ్ సబ్‌స్టెన్స్): చట్టం అసలు స్వభావం చూస్తారు; అది చేసిన సభ జాబితాలోకి వస్తే, మరో జాబితాను పరోక్షంగా తాకినా చెల్లుతుంది. బొంబాయి రాష్ట్రం వర్సెస్ బల్సారా (1951): మద్యనిషేధ చట్టం దిగుమతులను (కేంద్ర విషయం) తాకినా, మత్తు పానీయాలపై రాష్ట్ర చట్టంగా చెల్లింది. ‘రంగు పూసిన చట్టం’ (కలరబుల్ లెజిస్లేషన్): నేరుగా చేయలేనిది దొడ్డిదారిన చేయలేరు — పైకి ఒక విషయంలా కనిపించి, అసలు లక్ష్యం అధికారం లేని విషయమైతే చెల్లదు; గజపతి నారాయణ దేవ్ కేసు (1953). ఎంట్రీలను కోర్టులు సామరస్యంగా చదువుతాయి, ఒకటి మరొకదాన్ని మింగకుండా. (→ English: pith and substance · हिन्दी: सार और तत्व)

In exam EnglishBecause the entries are written in broad words, laws often touch more than one list, and the courts have built doctrines to decide which legislature had the power. Under the doctrine of pith and substance, a court looks at the true nature and character of a law; if that falls within a list of the legislature that made it, the law is valid even if it incidentally touches a subject in another list. In State of Bombay v. F.N. Balsara (1951) the Bombay Prohibition Act was upheld as a State law on intoxicating liquor, although it incidentally affected imports, a Union subject. The doctrine of colourable legislation works the other way: a legislature cannot do indirectly what it cannot do directly, so a law dressed up as being on one subject but really aimed at another, beyond the legislature's power, is invalid; the Supreme Court applied the test in K.C. Gajapati Narayan Deo v. State of Orissa (1953). Courts also read entries harmoniously, so that each is given meaning rather than one swallowing another.

ఉమ్మడి జాబితా విషయంపై ఇద్దరూ చట్టం చేయవచ్చు కాబట్టి ఘర్షణను 254 తీరుస్తుంది. రాష్ట్ర చట్టం పార్లమెంట్ చట్టానికి విరుద్ధమైతే కేంద్ర చట్టమే నెగ్గుతుంది; విరుద్ధమైనంత మేర రాష్ట్ర చట్టం రద్దు. ఒక మినహాయింపు — 254(2): పాత కేంద్ర చట్టానికి విరుద్ధమైన రాష్ట్ర చట్టాన్ని రాష్ట్రపతి పరిశీలనకు పంపి, ఆమోదం పొందితే, ఆ రాష్ట్రంలో అదే నెగ్గుతుంది. అయినా చివరి మాట పార్లమెంట్‌దే — తర్వాత అదే విషయంపై చట్టం చేసి రాష్ట్ర చట్టాన్ని మార్చవచ్చు, రద్దు చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు ఒక రాష్ట్రం కేంద్ర చట్టం కంటే కఠిన నియమాలు కావాలనుకుంటే, రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో మాత్రమే — ఆచరణలో కేంద్ర ప్రభుత్వ అంగీకారం. స్కూల్ నియమం, క్లాస్ టీచర్ నియమం ఢీకొంటే స్కూల్ నియమమే నెగ్గుతుంది — అలాంటిది. (→ English: Concurrent List · हिन्दी: समवर्ती सूची)

In exam EnglishOn a Concurrent List subject both Parliament and a State may legislate, so Article 254 settles a clash. If a State law is repugnant to a law made by Parliament on a Concurrent subject, the Union law prevails and the State law is void to the extent of the repugnancy. There is one exception. Under Article 254(2), a State law on a Concurrent subject that conflicts with an earlier Union law prevails in that State if it has been reserved for the President's consideration and has received the President's assent. Even then Parliament keeps the last word, because it can later make a law on the same matter that adds to, amends, varies or repeals the State law. Suppose a State wants stricter rules on a Concurrent subject than a Union Act allows: it can get them only with the President's assent, which in practice means the Union government's agreement.

రెండు సందర్భాల్లో రాష్ట్ర జాబితా విషయాలపై కూడా పార్లమెంట్ చట్టం చేయవచ్చు. 249: హాజరై ఓటు వేసినవారిలో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మద్దతుతో రాజ్యసభ ‘జాతీయ ప్రయోజనం కోసం అవసరం’ అని తీర్మానిస్తే, ఆ విషయంపై పార్లమెంట్ చట్టం చేయవచ్చు. తీర్మానం ఏడాది వరకు; ఏడాదికొకసారి ఎన్నిసార్లైనా పొడిగించవచ్చు; తీర్మానం ముగిసిన ఆరు నెలలకు చట్టం ముగుస్తుంది. రాజ్యసభే ఎందుకు? అది రాష్ట్రాల సభ. 250: జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి అమలులో ఉన్నప్పుడు రాష్ట్ర జాబితాలో ఏ విషయంపైనైనా; అత్యవసరం ముగిసిన ఆరు నెలలకు ఆ చట్టం ముగుస్తుంది. రెండు సందర్భాల్లోనూ రాష్ట్రం తన అధికారం కోల్పోదు, కానీ ఢీకొంటే కేంద్ర చట్టమే. పొరుగువారు ఒప్పుకుంటేనే మన పెరట్లోకి వస్తారు అన్నట్లు — ఇక్కడ రాష్ట్రాల సభ ఒప్పుకోవాలి. (→ English: State List · हिन्दी: राज्य सूची)

In exam EnglishIn two situations Parliament may make laws even on subjects in the State List. Under Article 249, if the Rajya Sabha declares by a resolution supported by not less than two-thirds of the members present and voting that it is necessary in the national interest, Parliament may legislate on a State List matter named in the resolution. The resolution remains in force for up to one year and can be renewed any number of times, a year at a time, and the law ceases to have effect six months after the resolution lapses. It is the Rajya Sabha that decides because it is the House of the States. Under Article 250, while a proclamation of national Emergency is in operation, Parliament may legislate on any State List matter, and such a law ceases six months after the emergency ends. In both cases the State legislature does not lose its own power, but if the two laws conflict, the Union law prevails.

ఇంకా రెండు దారులు — అంగీకారం, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు. 252: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాల శాసనసభలు తీర్మానం చేసి అడిగితే, రాష్ట్ర జాబితా విషయంపై ఆ రాష్ట్రాలకు పార్లమెంట్ చట్టం చేయవచ్చు; ఇతర రాష్ట్రాలు తర్వాత తీర్మానంతో స్వీకరించవచ్చు; ఆ చట్టాన్ని మార్చాలన్నా రద్దు చేయాలన్నా పార్లమెంటే, అడిగిన రాష్ట్రాలు కాదు. 1972 వన్యప్రాణి (సంరక్షణ) చట్టం, 1974 జల (కాలుష్య నివారణ, నియంత్రణ) చట్టం ఇలాగే వచ్చాయి. 253: ఇతర దేశాలతో ఒప్పందం, అంతర్జాతీయ సదస్సు నిర్ణయం అమలు చేయడానికి, రాష్ట్ర విషయమైనా సరే, పార్లమెంట్ ఏ చట్టమైనా చేయవచ్చు. 1981 వాయు కాలుష్య చట్టం 1972 స్టాక్‌హోమ్ ఐరాస మానవ పర్యావరణ సదస్సు నిర్ణయాలను తన లక్ష్యంగా చెబుతుంది. ఇరుగుపొరుగు ఇళ్ళు కలిసి ఒకే వాచ్‌మన్‌ను పెట్టుకున్నట్లు — 252. ఈ దారుల వల్ల పార్లమెంట్ రాష్ట్ర జాబితాలోకి కూడా అడుగు పెడుతుంది. (→ English: State List · हिन्दी: राज्य सूची)

In exam EnglishTwo further routes depend on consent or on treaties. Under Article 252, if the legislatures of two or more States pass resolutions asking Parliament to legislate on a State List matter, Parliament may do so for those States, and any other State may adopt the law later by its own resolution; such a law can then be amended or repealed only by Parliament, not by the States that asked for it. The Wild Life (Protection) Act, 1972 and the Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974 were passed this way. Under Article 253, Parliament may make any law, for the whole or any part of India, to implement a treaty, agreement or convention with other countries or a decision taken at an international conference, even on a State subject. The Air (Prevention and Control of Pollution) Act, 1981 cites the decisions of the 1972 United Nations Conference on the Human Environment at Stockholm as its purpose.
When Parliament can legislate on State List subjects
ArticleTriggerHow long the law lasts
249Rajya Sabha resolution, two-thirds of members present and voting, national interestSix months after the resolution (one year, renewable) ceases
250Proclamation of national emergency in operationSix months after the emergency ends
252Resolutions of two or more State legislaturesUntil amended or repealed by Parliament
253Implementing a treaty, agreement, convention or international decisionLike any Union law
356/357President's Rule in a State (Part 3)Until altered by the State legislature after President's Rule ends

రాష్ట్ర చట్టాలపై కేంద్రానికి మరిన్ని అదుపులు: గవర్నర్ రాష్ట్ర బిల్లును రాష్ట్రపతి పరిశీలనకు పంపవచ్చు (200), రాష్ట్రపతి ఆమోదం నిలిపివేయవచ్చు (201); రాష్ట్రంలో వాణిజ్యంపై సహేతుక ఆంక్షలు పెట్టే బిల్లులకు ప్రవేశపెట్టక ముందే రాష్ట్రపతి అనుమతి (304(బి) నిబంధన); ఆర్థిక అత్యవసర సమయంలో రాష్ట్ర ద్రవ్య బిల్లులను రాష్ట్రపతి పరిశీలనకు ఉంచమనవచ్చు (360(4)). మొత్తంగా: రాజ్యాంగం రాష్ట్రాలకు రాష్ట్ర జాబితాలో నిజమైన సొంత రంగం ఇచ్చింది, కానీ దాని చుట్టూ కేంద్ర అధికారాల కంచె — జాతీయ ప్రయోజనం, అత్యవసరం, అంగీకారం, ఒప్పందం. అందుకే మన సమాఖ్య విధానం ‘బలమైన కేంద్రం’ ఉన్నది. సొంత పొలం ఉన్నా, చుట్టూ ఊరి కట్టుబాట్లు ఉన్నట్లు. తర్వాతి భాగాలు ఇదే సమతుల్యం పాలనలో, ఆర్థికంలో, అత్యవసరంలో ఎలా పనిచేస్తుందో చూస్తాయి. (→ English: federalism · हिन्दी: संघवाद)

In exam EnglishThe Union also has checks on State legislation itself. A Governor may reserve a State bill for the President's consideration (Article 200), and the President may then withhold assent (Article 201); bills that impose reasonable restrictions on trade within the State need the President's prior sanction before they are introduced (proviso to Article 304(b)); and during a financial emergency the President may require State Money Bills to be reserved (Article 360(4)). Put together, legislative relations follow one pattern: the Constitution gives the States a real sphere of their own in the State List, but surrounds it with Union powers that can be used in the national interest, in an emergency, by consent or for a treaty. That is why Indian federalism is described as having a strong Centre, and why the next parts look at how the same balance works in administration, finance and emergencies.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following was NOT moved from the State List to the Concurrent List by the 42nd Amendment Act, 1976?

  1. Education
  2. Forests
  3. Police
  4. Protection of wild animals and birds
Show answer

Answer: C. Police

Police remains in the State List. The 42nd Amendment moved education, forests, weights and measures, protection of wild animals and birds, and administration of justice to the Concurrent List, so the other three options were all moved.

Q2. In India, the residuary powers of legislation are vested in:

  1. The State legislatures
  2. Parliament
  3. Both Parliament and the State legislatures concurrently
  4. The President
Show answer

Answer: B. Parliament

Article 248 and Entry 97 of the Union List give Parliament exclusive power over any matter, including any tax, not listed in the State or Concurrent List. India follows Canada here; in the USA and Australia the States hold residuary powers. The President has no law-making power over such matters except through ordinances, which are limited to Parliament's own fields.

Q3. Consider the following statements about Article 249:
1. The resolution must be passed by the Rajya Sabha with a majority of two-thirds of its total membership.
2. A law made under it ceases to have effect six months after the resolution ceases to be in force.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: Article 249 needs not less than two-thirds of the members present and voting, not of the total membership. Statement 2 is correct under Article 249(3). So '1 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q4. Consider the following statements:
1. A law passed by Parliament under Article 252 at the request of two States can be repealed by the legislatures of those States.
2. Any other State may adopt such a law by passing a resolution in its legislature.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: under Article 252(2) such a law can be amended or repealed only by an Act of Parliament. Statement 2 is correct: another State can adopt it by resolution. So '1 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q5. Match List I with List II:
List I (Article)
A. Article 248
B. Article 253
C. Article 254
D. Article 250
List II (Subject)
1. Laws to give effect to international agreements
2. Repugnancy between Union and State laws on Concurrent subjects
3. Residuary powers of legislation
4. Power of Parliament to legislate on State subjects during a national emergency
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-3, B-1, C-2, D-4
  2. A-1, B-3, C-2, D-4
  3. A-3, B-2, C-1, D-4
  4. A-3, B-1, C-4, D-2
Show answer

Answer: A. A-3, B-1, C-2, D-4

Article 248 is residuary power, 253 implements international agreements, 254 deals with repugnancy and 250 with legislation during a national emergency. The second code swaps 248 and 253, the third swaps 253 and 254, and the fourth swaps 254 and 250.

Q6. A State law on a subject in the Concurrent List conflicts with an earlier law made by Parliament. The State law will prevail in that State if:

  1. It is passed by a two-thirds majority of the State Legislative Assembly
  2. It has been reserved for the President's consideration and has received the President's assent
  3. The Governor gives assent to it
  4. The Rajya Sabha passes a resolution supporting it
Show answer

Answer: B. It has been reserved for the President's consideration and has received the President's assent

Article 254(2) lets such a State law prevail in the State only after it is reserved for and assented to by the President; even then Parliament can later amend or repeal it. A special majority in the Assembly, the Governor's assent or a Rajya Sabha resolution does not cure repugnancy.

Q7. Consider the following statements:
1. The word 'federation' is used in Article 1 of the Constitution of India.
2. In S.R. Bommai v. Union of India (1994), the Supreme Court held federalism to be a basic feature of the Constitution.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: Article 1 says India shall be a 'Union of States', and the word 'federation' is not used. Statement 2 is correct. So '1 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q8. The doctrine under which a law is upheld if its true nature and character falls within the competence of the legislature that made it, even though it incidentally touches a subject in another list, is known as:

  1. Colourable legislation
  2. Pith and substance
  3. Eclipse
  4. Severability
Show answer

Answer: B. Pith and substance

Pith and substance looks at the true character of a law, as in State of Bombay v. F.N. Balsara (1951). Colourable legislation does the opposite, striking down a law that does indirectly what cannot be done directly; eclipse and severability are doctrines about Fundamental Rights and partly invalid laws, not about the division of the lists.

All partsNext: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources