Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Forest cover and forest conservation

తెలుగులో వివరణ

Soils and natural vegetation of India · Part 4 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The Forest Survey of India and how it measures forest cover, tree cover and recorded forest area; the India State of Forest Report 2023; the National Forest Policy 1988, the 42nd Amendment, Articles 48A and 51A(g) and the Forest (Conservation) Act 1980 with its 2023 amendment; social forestry, Joint Forest Management, Chipko and Appiko; the Green India Mission and forests as a carbon sink.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

భాగం 3లో ప్రకృతి మాత్రమే నిర్ణయిస్తే ఉండే అడవుల గురించి చూశాం. ఇప్పుడు వాటిలో నిజంగా ఎంత మిగిలింది, ఎవరు కొలుస్తారు, కాపాడటానికి ఏం చేశారు అని చూస్తాం. మూడు వైపుల నుంచి జవాబు: సైన్స్ లెక్కలు ఇస్తుంది (భారత అటవీ సర్వే ఉపగ్రహాలతో రెండేళ్లకోసారి కొలుస్తుంది); చట్టం, విధానం నియమాలు పెడతాయి; ప్రజలు శక్తి ఇస్తారు. ఇంట్లో బియ్యం డబ్బా ఎంత ఉందో చూసుకుని, ఖర్చుకు నియమం పెట్టుకుని, అందరూ కలిసి పొదుపు చేసినట్టే ఇది. (→ English: forest cover; forest policy; people's participation · हिन्दी: वन आवरण; वन नीति; जन भागीदारी)

In exam EnglishPart 3 described the forests India would have if nature alone decided. This last part asks how much of that cover survives, who measures it and how it is protected. Science supplies the numbers: the Forest Survey of India maps forests from satellites every two years. Law and policy set the rules on who may cut or divert forest land. People supply the energy: movements such as Chipko, and programmes that share forest management with villages, showed that forests last longer when local people have a stake in them.

భారత అటవీ సర్వే (FSI) 1981లో దెహ్రాదూన్ కేంద్రంగా ఏర్పడింది; 1987 నుంచి రెండేళ్లకోసారి 'ఇండియా స్టేట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ రిపోర్ట్' విడుదల చేస్తుంది, ఉపగ్రహ చిత్రాలను నేలపై తనిఖీతో సరిచూస్తుంది. అటవీ విస్తీర్ణం అంటే ఒక హెక్టారు లేదా ఎక్కువ భూమిలో చెట్ల గొడుగు 10 శాతానికి మించి ఉండటం, ఆ భూమి ఎవరిదైనా సరే. మధ్యాహ్నం చెట్టు కింద ఎంత నేలపై నీడ పడుతుందో అదే గొడుగు సాంద్రత. మూడు తరగతులు: 70% పైన చాలా దట్టం, 40-70% మధ్యస్థ దట్టం, 10-40% బహిరంగ అడవి. 10% కంటే తక్కువ పొదలు లెక్కలోకి రావు. మామిడి తోట కూడా హెక్టారు పైన ఉంటే లెక్కలోకి వస్తుంది. (→ English: Forest Survey of India; India State of Forest Report; forest cover; canopy density · हिन्दी: भारतीय वन सर्वेक्षण; भारत वन स्थिति रिपोर्ट; वन आवरण; वितान घनत्व)

In exam EnglishThe Forest Survey of India (FSI), set up in 1981 with its headquarters at Dehradun under the Ministry of Environment, Forest and Climate Change, is the national body that measures India's forests. Since 1987 it has published the India State of Forest Report (ISFR) every two years, using Indian remote-sensing satellite images checked against field plots. Its key measure is forest cover: every patch of a hectare or more where tree crowns shade over 10 per cent of the ground, whoever owns it. Canopy density means the share of the ground shaded by tree crowns when seen from above. The FSI divides forest cover into three classes: very dense forest (70 per cent canopy or more), moderately dense forest (40 to 70 per cent) and open forest (10 to 40 per cent). Scrub, degraded land with canopy below 10 per cent, is mapped but not counted as forest cover. Because the definition looks only at trees, orchards, bamboo groves and plantations of one hectare or more are counted too.

అటవీ విస్తీర్ణంతో కలిపి గందరగోళపడే రెండు మాటలు. వృక్ష విస్తీర్ణం: నమోదైన అడవుల బయట హెక్టారు కంటే చిన్న ముక్కల్లో ఉన్న చెట్లు, ఊరి తోపు, రోడ్డు పక్క వరుసలు, గట్ల మీద, పట్టణాల్లో చెట్లు. నమోదిత అటవీ ప్రాంతం: ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో అడవిగా రాసిన భూమి (1927 చట్టం కింద రిజర్వ్, రక్షిత, వర్గీకరించని అడవులు). ఇవి సరిపోలవు: రికార్డులో అడవి అయినా చెట్లు లేని భూమి ఉంటుంది; రికార్డులో లేని చోట అడవి ఉంటుంది. రేషన్ కార్డులో పేరు ఉన్నా ఊళ్లో లేని మనిషి, ఊళ్లో ఉన్నా కార్డులో లేని మనిషి లాగ. (→ English: tree cover; recorded forest area · हिन्दी: वृक्ष आवरण; अभिलिखित वन क्षेत्र)

In exam EnglishTwo other terms are often confused with forest cover. tree cover counts the trees that grow outside recorded forests in patches smaller than one hectare: village groves, roadside lines, trees on farm boundaries and in towns. These are too small to appear as forest cover but add up to a large area. recorded forest area is a legal, not a satellite, measure: all land recorded as forest in government records, mainly reserved and protected forests under the Indian Forest Act, 1927, and unclassed forests. The two do not match. Some recorded forest land has lost its trees and appears as scrub or blank on the satellite map, while much forest cover lies outside recorded forest, for example in community forests of the north-east, private woodlots and plantations.
How the Forest Survey of India measures forests
Measure or classWhat it meansCounted as forest cover?
Very dense forestCanopy density 70% or more, area 1 ha or moreYes
Moderately dense forestCanopy density 40% to 70%Yes
Open forestCanopy density 10% to 40%Yes
ScrubDegraded land, canopy below 10%No
Tree coverTree patches outside recorded forest, smaller than 1 haNo (reported separately)
Recorded forest areaLand recorded as forest in government records, with or without treesLegal measure, not satellite-based

తాజా నివేదిక ISFR 2023 (డిసెంబర్ 2024లో విడుదల, 18వది) ప్రకారం అటవీ విస్తీర్ణం సుమారు 7,15,343 చ.కి.మీ. (దేశ భూభాగంలో 21.76%), వృక్ష విస్తీర్ణం సుమారు 1,12,014 చ.కి.మీ. (3.41%). రెండూ కలిపి 25.17%, 2021 కంటే సుమారు 1,445 చ.కి.మీ. పెరిగింది, ఎక్కువగా అడవుల బయటి చెట్ల వల్ల. విస్తీర్ణంలో మధ్యప్రదేశ్ మొదటిది, తర్వాత అరుణాచల్, ఛత్తీస్‌గఢ్. తన భూభాగంలో శాతం ప్రకారం రాష్ట్రాల్లో మిజోరం, కేంద్రపాలితాల్లో లక్షద్వీప్ ముందు. మనకు నాలుగో వంతు ఉంది, లక్ష్యం మూడో వంతు; పరీక్షలో 100కు 25 వచ్చి 33 కావాల్సినట్టు. (→ English: India State of Forest Report 2023; forest cover; tree cover · हिन्दी: भारत वन स्थिति रिपोर्ट 2023; वन आवरण; वृक्ष आवरण)

In exam EnglishThe latest report, ISFR 2023, released in December 2024, is the eighteenth in the series. It put India's forest cover at about 7,15,343 sq km, or 21.76 per cent of the country's geographical area, and tree cover at about 1,12,014 sq km, or 3.41 per cent. Together, forest and tree cover came to about 8,27,357 sq km, or 25.17 per cent of India, an increase of about 1,445 sq km over ISFR 2021, most of it from tree cover outside forests. By area, Madhya Pradesh has the largest forest cover, followed by Arunachal Pradesh and Chhattisgarh. By share of its own area, Mizoram leads among the states and Lakshadweep among the Union Territories, and the north-eastern states as a group are heavily forested. Forest and tree cover together thus stand at about a quarter of India, against the one-third target of national forest policy.

ISFR 2023లో మరో రెండు లెక్కలు: మడ అడవి విస్తీర్ణం సుమారు 4,992 చ.కి.మీ. (దేశంలో సుమారు 0.15%); ఎక్కువ భాగం పశ్చిమ బెంగాల్ (సుందర్బన్స్), తర్వాత గుజరాత్, అండమాన్-నికోబార్. అడవుల్లో చెట్లు, ఎండు కొమ్మలు, రాలిన ఆకులు, నేలలో దాగిన కార్బన్ సుమారు 7,285.5 మిలియన్ టన్నులు, 2021 కంటే సుమారు 81.5 మిలియన్ టన్నులు ఎక్కువ; ఎక్కువ భాగం నేలలోనే. పెరిగే అడవి కార్బన్ సింక్: గాలిలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను పీల్చి దాచుకుంటుంది, బ్యాంకులో డబ్బు జమ చేసినట్టు. (→ English: mangrove cover; carbon stock; carbon sink · हिन्दी: मैंग्रोव आवरण; कार्बन भंडार; कार्बन सिंक)

In exam EnglishISFR 2023 also reports two figures UPSC likes to test. mangrove cover was about 4,992 sq km, roughly 0.15 per cent of India's area. West Bengal holds the largest share, mainly in the Sundarbans, followed by Gujarat and the Andaman and Nicobar Islands. The report also estimates the carbon held in India's forests, in trees, dead wood, litter and soil, at about 7,285.5 million tonnes, some 81.5 million tonnes more than in the 2021 assessment. Most of this carbon is in the soil rather than in the trees above it. This measure links forests to climate policy: a growing forest is a carbon sink, drawing carbon dioxide out of the air and storing it.
India State of Forest Report 2023 at a glance
ItemISFR 2023 figure
Forest coverAbout 7,15,343 sq km (21.76% of geographical area)
Tree coverAbout 1,12,014 sq km (3.41%)
Forest and tree coverAbout 8,27,357 sq km (25.17%); up about 1,445 sq km since 2021
Largest forest cover by areaMadhya Pradesh, then Arunachal Pradesh and Chhattisgarh
Mangrove coverAbout 4,992 sq km; West Bengal has the largest share
Forest carbon stockAbout 7,285.5 million tonnes; up about 81.5 million tonnes since 2021

అటవీ విధానం మన ఆలోచన ఎలా మారిందో చూపుతుంది. 1894 (వలస పాలన), 1952 విధానాలు అడవిని ఆదాయ వనరుగా, పరిశ్రమలకు, రైల్వేలకు ముడిసరుకుగా చూశాయి. 1988 జాతీయ అటవీ విధానం దాన్ని తిరగేసింది: ముఖ్యం పర్యావరణ సమతుల్యం, ఆదాయం రెండో స్థానం. దేశ భూభాగంలో మూడో వంతు అడవి లేదా చెట్లు, కొండ ప్రాంతాల్లో మూడింట రెండు వంతులు లక్ష్యం. గిరిజనుల వంటచెరకు, మేత అవసరాలకే మొదటి హక్కు; ప్రజల భాగస్వామ్యం కావాలి. ఒకప్పుడు కలప గోదాము, ఇప్పుడు ఊరందరి ఉమ్మడి బావి లాంటిది. (→ English: National Forest Policy 1988 · हिन्दी: राष्ट्रीय वन नीति 1988)

In exam EnglishForest policy shows how India's view of forests has changed. The colonial policy of 1894 and the first post-independence policy of 1952 treated forests mainly as a source of revenue and of raw material for industry and railways. The National Forest Policy of 1988 reversed the priority. Its main aim is environmental stability and ecological balance, and it says that earning revenue must be secondary. It sets a national goal of having one-third of India's geographical area under forest or tree cover, and two-thirds in the hills and mountains, where forests prevent erosion and protect water sources. It also says that the needs of tribal and other forest-dwelling people for fuelwood, fodder and small timber should be the first charge on forest produce, and it calls for people's participation in protecting forests.

అడవులకు గట్టి పునాది కోసం రాజ్యాంగాన్ని మార్చారు. మొదట 'అడవులు' రాష్ట్ర జాబితాలో ఉండేవి. 1976 నాటి 42వ సవరణ 'అడవులు', 'వన్యప్రాణులు, పక్షుల రక్షణ'ను ఉమ్మడి జాబితాకు (17A, 17B) మార్చింది; ఇప్పుడు పార్లమెంటూ చట్టం చేయవచ్చు, తేడా వస్తే కేంద్ర చట్టమే చెల్లుతుంది. రాజ్య విధాన ఆదేశిక సూత్రాలు లో ఆర్టికల్ 48A: ప్రభుత్వం పర్యావరణాన్ని, అడవులను, వన్యప్రాణులను కాపాడాలి. ప్రాథమిక విధులు లో 51A(g): ప్రతి పౌరుడు అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులను కాపాడి, జీవులపై దయ చూపాలి. (→ English: 42nd Amendment; Concurrent List; Article 48A; Article 51A(g) · हिन्दी: 42वाँ संशोधन; समवर्ती सूची; अनुच्छेद 48क; अनुच्छेद 51क(छ))

In exam EnglishThe Constitution was amended to give forests a firmer footing. Originally 'forests' was a subject in the State List. The 42nd Amendment of 1976 moved 'forests' and 'protection of wild animals and birds' to the Concurrent List, as entries 17A and 17B, so that Parliament as well as the state legislatures can make laws on them, and a central law prevails in case of conflict. The same amendment added two provisions. Article 48A, among the Directive Principles of State Policy, asks the State to try to protect and improve the environment and to safeguard the country's forests and wildlife. Article 51A(g), among the Fundamental Duties, makes it the duty of every citizen 'to protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers and wild life, and to have compassion for living creatures'.

అటవీ భూమిని కాపాడే ముఖ్య చట్టం అటవీ (సంరక్షణ) చట్టం, 1980. రాష్ట్రాలు వ్యవసాయం, డ్యాములు, గనులకు అడవులను ఇచ్చేస్తుండటంతో తెచ్చారు. సెక్షన్ 2: రిజర్వ్ అడవిని తీసేయాలన్నా, అటవీ భూమిని వేరే పనికి వాడాలన్నా, ప్రైవేటుకు లీజుకివ్వాలన్నా కేంద్రం ముందస్తు అనుమతి కావాలి. పోయిన అడవికి బదులు వేరే చోట చెట్లు నాటాలి (పరిహార అటవీకరణ నిధి చట్టం, 2016). గోదావర్మన్ కేసు (1996)లో సుప్రీం కోర్టు: 'అడవి' అంటే నిఘంటువు అర్థం, ఎవరి భూమైనా. 2023 సవరణ పేరును 'వన్ (సంరక్షణ్ ఏవం సంవర్ధన్) అధినియం' గా మార్చి, రికార్డుల్లోని అడవికే పరిమితం చేసి, సరిహద్దుల 100 కి.మీ. లోపు వ్యూహాత్మక ప్రాజెక్టులకు మినహాయింపు ఇచ్చింది. ఊరి చెరువును ఎవరైనా పూడ్చాలంటే గ్రామ పెద్దల అనుమతి కావాలి కదా, అలాంటిదే. (→ English: Forest (Conservation) Act, 1980; compensatory afforestation; Godavarman case (1996); 2023 amendment · हिन्दी: वन (संरक्षण) अधिनियम, 1980; प्रतिपूरक वनीकरण; गोदावर्मन मामला (1996); 2023 का संशोधन)

In exam EnglishThe main law that guards forest land is the Forest (Conservation) Act, 1980. It was passed because states were releasing large areas of forest for farming, dams, mines and industry. Under Section 2, a state government needs the prior approval of the Central Government before it dereserves a reserved forest, uses forest land for any non-forest purpose, leases it to a private body, or clears naturally grown trees in order to plant others. Diverted land must usually be made good by compensatory afforestation, whose funds are managed under the Compensatory Afforestation Fund Act, 2016. In T.N. Godavarman Thirumulpad v. Union of India (order of 1996), the Supreme Court held that 'forest' in the Act must be read in its dictionary sense, covering every area recorded as forest in government records and any land that is forest in fact, whoever owns it. The Forest (Conservation) Amendment Act, 2023 renamed the law the Van (Sanrakshan Evam Samvardhan) Adhiniyam, 1980, limited it mainly to land notified or recorded as forest, and exempted some categories, for instance, linear projects of strategic and national-security importance up to 100 km from the international borders.

కేవలం చట్టాలతో అడవులు ఆగలేదు, ఎందుకంటే కోట్లాది మంది వంటచెరకు, మేత, ఆదాయం కోసం అడవిపై ఆధారపడతారు. సామాజిక అటవీకరణ (1976లో జాతీయ వ్యవసాయ కమిషన్ ప్రాచుర్యం ఇచ్చిన మాట): ఊరి ఉమ్మడి భూమి, రోడ్లు, కాలువలు, రైలు పట్టాల పక్కన, గట్లపై, పట్టణాల్లో చెట్లు పెంచడం. పొలంలో పంటతో పాటు చెట్లు పెంచడం వ్యవసాయ అటవీకరణ; 2014లో జాతీయ విధానం. ఉమ్మడి అటవీ నిర్వహణ: బెంగాల్‌లోని అరాబారి ప్రయోగం స్ఫూర్తితో 1 జూన్ 1990న కేంద్రం మార్గదర్శకాలు ఇచ్చింది; గ్రామ కమిటీలు పాడైన అడవిని కాపాడి, ఉత్పత్తిలో వాటా పొందుతాయి. ఇంటి కాపలాదారుకు జీతం బదులు పంటలో వాటా ఇచ్చినట్టు. (→ English: social forestry; agroforestry; Joint Forest Management · हिन्दी: सामाजिक वानिकी; कृषिवानिकी; संयुक्त वन प्रबंधन)

In exam EnglishLaws alone could not stop forest loss, because millions of people depend on forests for fuel, fodder and income. Two ideas tried to turn them from users into partners. social forestry, a term made popular by the National Commission on Agriculture in 1976, means growing trees outside forests, on village common land, along roads, canals and railway lines, on farm boundaries and in towns, so that local needs are met without cutting natural forest. Agroforestry, the growing of trees together with crops or livestock on the same farm, follows the same logic, and India adopted a National Agroforestry Policy in 2014. The second idea was Joint Forest Management (JFM). Inspired by an experiment at Arabari in West Bengal in the early 1970s, the Centre issued guidelines on 1 June 1990 asking states to involve village committees in protecting degraded forests, in return for a share of the produce.

రెండు ప్రజా ఉద్యమాలు ప్రసిద్ధం. చిప్కో ఉద్యమం 1973లో గఢ్వాల్ హిమాలయంలోని చమోలీ జిల్లాలో (ఇప్పటి ఉత్తరాఖండ్) మొదలైంది: చండీ ప్రసాద్ భట్ నేతృత్వంలో దశోలీ గ్రామ స్వరాజ్య సంఘ్ మండల్ గ్రామం దగ్గర కాంట్రాక్టర్ల నరికివేతను ఆపింది. 1974లో రేణిలో గౌరా దేవి నేతృత్వంలో మహిళలు చెట్లను కౌగిలించుకుని కాపాడారు; 'చిప్కో' అంటే అతుక్కోవడం. సుందర్‌లాల్ బహుగుణ సందేశాన్ని వ్యాపింపజేశారు. 1983లో కర్ణాటక ఉత్తర కన్నడలో సల్కానీ గ్రామస్థులు పాండురంగ హెగ్డే స్ఫూర్తితో అప్పికో ఉద్యమం చేశారు; కన్నడలో 'అప్పికో' అంటే హత్తుకో. అమ్మ బిడ్డను కౌగిలించుకుని కాపాడినట్టే. (→ English: Chipko movement (1973); Appiko movement (1983) · हिन्दी: चिपको आंदोलन (1973); अप्पिको आंदोलन (1983))

In exam EnglishTwo people's movements are the most famous chapters in this story. The Chipko movement began in 1973 in the Chamoli district of the Garhwal Himalaya, now in Uttarakhand, when villagers organised by the Dasholi Gram Swarajya Sangh under Chandi Prasad Bhatt stopped contractors from felling trees near Mandal village. Its best-known moment came in 1974 at Reni, where Gaura Devi and other women clasped the trees to stop the felling; 'chipko' means 'to cling'. Sunderlal Bahuguna carried its message across the Himalaya, and the movement pressed the government to restrict commercial felling in the hill forests. In 1983 the same idea moved south as the Appiko movement in the Uttara Kannada district of Karnataka, where villagers of Salkani, inspired by Panduranga Hegde, hugged trees in the Western Ghats to stop felling; 'appiko' is the Kannada word for 'to hug'.

ఇదంతా ఎందుకు? అడవులు వాలుపై నేలను పట్టి ఉంచుతాయి, ఊటలు, నదులకు నీరిస్తాయి, వరదలు తగ్గిస్తాయి, వన్యప్రాణులకు ఇల్లు, ప్రజలకు వంటచెరకు, మేత, ఆహారం, మందులు, ఆదాయం. వాతావరణ విధానంలోనూ కీలకం: పారిస్ ఒప్పందం కింద 2030 నాటికి అదనంగా 2.5-3 బిలియన్ టన్నుల కార్బన్ సింక్ సృష్టిస్తామని భారత్ వాగ్దానం; 2005తో పోలిస్తే సుమారు 2.29 బిలియన్ టన్నులు ఇప్పటికే చేరాయని ISFR 2023. గ్రీన్ ఇండియా మిషన్ (2008 జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళికలో 8 మిషన్లలో ఒకటి): 50 లక్షల హెక్టార్లలో అడవి పెంచడం, మరో 50 లక్షల హెక్టార్లలో నాణ్యత మెరుగుపరచడం, గ్రామసభల భాగస్వామ్యంతో. (→ English: carbon sink; India's NDC; Green India Mission · हिन्दी: कार्बन सिंक; भारत का एनडीसी; हरित भारत मिशन)

In exam EnglishWhy does all this effort matter? Forests hold soil on slopes, feed springs and rivers, moderate floods, shelter most of India's wildlife and supply fuel, fodder, food, medicine and income to the people who live in and around them. They have also become central to climate policy. In its climate pledge under the Paris Agreement, India promised to create an additional carbon sink of 2.5 to 3 billion tonnes of carbon dioxide equivalent by 2030 through more forest and tree cover. ISFR 2023 estimated that, compared with the 2005 baseline, India had already added a sink of about 2.29 billion tonnes. The National Mission for a Green India, one of the eight missions under the National Action Plan on Climate Change of 2008, works towards this goal: it aims to increase forest and tree cover on 5 million hectares and to improve the quality of forest on another 5 million hectares, with local communities and Gram Sabhas involved in planning and protection.

ఈ భాగంతో అధ్యాయం పూర్తి. నాలుగు భాగాలు ఒకే గొలుసు: రాయి, వాతావరణం నేలను చేస్తాయి; నేల, వాన సహజ వృక్షసంపదను నిర్ణయిస్తాయి; మనుషులు ఎంత మిగలాలో నిర్ణయిస్తారు. కొలవడానికి ఉపగ్రహ అటవీ విస్తీర్ణం, వృక్ష విస్తీర్ణం, రికార్డు అటవీ ప్రాంతం వేరువేరు; ISFR 2023 నాటికి దేశంలో నాలుగో వంతు, లక్ష్యం మూడో వంతు. కాపాడటానికి ఉమ్మడి జాబితా, 48A, 51A(g), 1980 చట్టం (2023 సవరణ). నిలబెట్టడానికి ప్రజలు: సామాజిక అటవీకరణ, ఉమ్మడి నిర్వహణ, చిప్కో, అప్పికో, గ్రీన్ ఇండియా మిషన్. విత్తనం, నీరు, కాపలా, మూడూ ఉంటేనే తోట నిలుస్తుంది. (→ English: forest cover, forest law and people's participation · हिन्दी: वन आवरण, वन कानून और जन भागीदारी)

In exam EnglishThis part closes the chapter. The four parts together trace a single chain: rock and climate make soil (Parts 1 and 2), soil and rainfall decide natural vegetation (Part 3), and people decide how much of that vegetation survives (Part 4). To measure what survives, the FSI's satellite-based forest cover must be kept apart from tree cover and from the legal recorded forest area; by ISFR 2023, forest and tree cover together reached about a quarter of India, still short of the one-third goal of the 1988 policy. To protect it, the Constitution since 1976 places forests in the Concurrent List and adds Article 48A and Article 51A(g), while the Forest (Conservation) Act, 1980, as amended in 2023, controls the diversion of forest land. And to make protection last, India has turned to people: social forestry and agroforestry outside forests, Joint Forest Management inside them, and the example of Chipko and Appiko, with the Green India Mission and the carbon-sink pledge pointing the way ahead.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Consider the following statements about 'forest cover' as defined by the Forest Survey of India:
1. It covers all patches of at least one hectare whose tree canopy density is more than 10 per cent, whoever owns them.
2. It includes only land recorded as forest in government records.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Only 1 is correct. Forest cover is a satellite-based measure that ignores ownership and legal status; land recorded as forest is a separate measure, the recorded forest area. So '2 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q2. In the Forest Survey of India's classification, 'moderately dense forest' refers to land with a tree canopy density of:

  1. 70 per cent and above
  2. 40 per cent and above but less than 70 per cent
  3. 10 per cent and above but less than 40 per cent
  4. Less than 10 per cent
Show answer

Answer: B. 40 per cent and above but less than 70 per cent

Moderately dense forest is 40 to 70 per cent canopy. 70 per cent and above is very dense forest, 10 to 40 per cent is open forest, and below 10 per cent is scrub, which is not counted as forest cover.

Q3. According to the India State of Forest Report 2023, which one of the following States has the largest forest cover by area?

  1. Arunachal Pradesh
  2. Madhya Pradesh
  3. Mizoram
  4. Chhattisgarh
Show answer

Answer: B. Madhya Pradesh

Madhya Pradesh has the largest forest cover by area, followed by Arunachal Pradesh and Chhattisgarh. Mizoram leads by share of its own area, not by total area.

Q4. Consider the following statements:
1. The 42nd Amendment Act, 1976 transferred 'forests' from the State List to the Concurrent List.
2. Article 48A, which asks the State to safeguard forests and wild life, is a Fundamental Duty.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Only 1 is correct. Article 48A is a Directive Principle of State Policy; the related Fundamental Duty of citizens is Article 51A(g). Hence '2 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q5. Under the Forest (Conservation) Act, 1980, prior approval of the Central Government is required before a State Government:
1. dereserves a reserved forest
2. uses forest land for a non-forest purpose
3. assigns forest land by lease to a private body
Select the correct answer using the code given below:

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: D. 1, 2 and 3

Section 2 of the Act requires prior central approval for all three, as well as for clearing naturally grown trees for reafforestation. Every option that leaves out one of the three is incomplete.

Q6. Match the following:
List I (Movement or programme)
A. Chipko movement
B. Appiko movement
C. Joint Forest Management guidelines
D. Green India Mission
List II (Associated feature)
1. Uttara Kannada, 1983
2. Chamoli district, 1973
3. National Action Plan on Climate Change
4. Central guidelines of 1 June 1990
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-1, C-4, D-3
  2. A-1, B-2, C-4, D-3
  3. A-2, B-1, C-3, D-4
  4. A-4, B-1, C-2, D-3
Show answer

Answer: A. A-2, B-1, C-4, D-3

Chipko began in Chamoli in 1973, Appiko in Uttara Kannada in 1983, JFM rests on the central guidelines of 1 June 1990, and the Green India Mission is one of the eight missions of the National Action Plan on Climate Change. The second code swaps Chipko and Appiko, the third swaps JFM and the Green India Mission, and the fourth misplaces Chipko and JFM.

Q7. The National Forest Policy, 1988 aims to bring what share of India's geographical area under forest or tree cover?

  1. One-fourth
  2. One-third
  3. One-half
  4. Two-thirds
Show answer

Answer: B. One-third

The national goal is one-third of the geographical area. One-fourth is roughly where forest and tree cover stand today (ISFR 2023), not the target; two-thirds is the goal for the hills and mountains only; one-half is not part of the policy.

Q8. Consider the following statements:
1. The Forest (Conservation) Amendment Act, 2023 renamed the 1980 Act the Van (Sanrakshan Evam Samvardhan) Adhiniyam, 1980.
2. In the T.N. Godavarman case (1996), the Supreme Court held that the word 'forest' in the 1980 Act covers only reserved forests notified under the Indian Forest Act, 1927.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Only 1 is correct. In Godavarman the Court read 'forest' broadly, in its dictionary sense, covering every area recorded as forest and any land that is forest in fact, whatever its ownership; it did not limit the word to reserved forests. So '2 only', 'both' and 'neither' are wrong.

← Part 3All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources