English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Land use, types of farming, cropping seasons and agro-climatic zones

தமிழில் விளக்கம்

Agriculture of India · Part 1 / 4 · Fact-checked on 8 November 2026 · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

What decides what is grown where; the nine-fold land-use classification; net sown area and cropping intensity; shifting, subsistence, commercial, plantation, mixed, dryland and wetland farming; the kharif, rabi and zaid seasons and regional rice seasons; cropping patterns; the size of farm holdings; and the agro-climatic and agro-ecological zones used in planning.

Each idea is explained first in Tamil (தமிழ்), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Tamil and revise it in English.

மலை, காலநிலை, மண், ஆறுகள்: இவை எல்லாம் விவசாயியின் வயலில் சந்திக்கின்றன. நம் தொழிலாளர்களில் கிட்டத்தட்டப் பாதிப் பேர் வேளாண்மையில் (2023–24). எந்தப் பயிர் போடுவது என்பதை மழை, மண், நீர், சந்தை, நிலத்தின் அளவு தீர்மானிக்கின்றன. இந்தப் பகுதியில் கருவிகள்: நிலப் பயன்பாட்டு வகைகள், பயிர்ச் செறிவு, வேளாண் வகைகள், மூன்று பருவங்கள், பயிர் முறைகள், நில அளவு, மண்டலங்கள். வீடு கட்டும் முன் அளவு நாடாவும் கரண்டியும் தயார் செய்வது போல. (→ English: agriculture of India · हिन्दी: भारत की कृषि)

In exam EnglishAgriculture is where the earlier chapters on relief, climate, soils and rivers meet the daily life of most Indians. Close to half of India's workers were engaged in agriculture in 2023–24 (Periodic Labour Force Survey), and what they grow is decided by the monsoon, the soil and the water at hand, and also by markets, technology and the size of their farms. This chapter has four parts. This first part sets out the basic tools: how land is classified by use, how cropping intensity is measured, the main types of farming, the three cropping seasons, common cropping patterns, farm size and the agro-climatic zones used in planning.

விவசாயி எந்தப் பயிர் போடுகிறார் என்பதை இரு வகைக் காரணிகள் தீர்மானிக்கின்றன. இயற்கை எல்லை வரைகிறது: வெப்பம், மழை, மண், சரிவு. அதனால்தான் ஈரமான கிழக்குக் கரையில் நெல், வறண்ட பீடபூமியில் சோளம், துவரை. மனிதன் அந்த எல்லைக்குள் விளையாடுகிறான்: கால்வாய், விலை, கடன், சாலை, அரசுக் கொள்முதல். ஒரே மண், ஒரே மழை உள்ள இரண்டு ஊர்களில் கால்வாய் உள்ள ஊர் ஆண்டுக்கு இரண்டு மூன்று போகம் எடுத்தால், இல்லாத ஊர் ஒரே போகம். (→ English: physical factors; human factors · हिन्दी: भौतिक कारक; मानवीय कारक)

In exam EnglishTwo sets of factors decide what a farmer grows. Physical factors set the limits. Temperature and the length of the growing season fix which crops can survive, rainfall and its timing decide whether a crop can be raised without irrigation, soil decides fertility and drainage, and slope decides whether land can be ploughed at all. That is why rice dominates the wet eastern and coastal plains while millets and pulses suit the drier interior plateaus. Human factors then work inside those limits: irrigation can free a farmer from the monsoon, as in Punjab, while prices, credit, roads to markets, research and government purchase can tilt the choice between crops. Suppose two villages share the same soil and rain but only one has a canal; the canal village may take two or three crops a year where the other takes one.

ஊர் நிலத்தை ஒன்பது அறை அலமாரியில் அடுக்குவது போல ஒன்பது வகையாக எழுதுகிறார்கள்: காடு, வீடு-சாலை, தரிசு, மேய்ச்சல் நிலம், தோப்பு, சாகுபடிக்கு ஏற்ற தரிசு (ஐந்து ஆண்டுக்கு மேல் விடப்பட்டது), நடப்புத் தரிசு (ஓர் ஆண்டு வரை), பிற தரிசு (ஒன்று முதல் ஐந்து ஆண்டு), நிகர விதைப்புப் பரப்பு (இந்த ஆண்டு உண்மையில் பயிரிட்டது). தரிசை மீண்டும் உழலாம்; பாறைத் தரிசை முடியாது. (→ English: land-use classification; fallow; net sown area · हिन्दी: भूमि उपयोग वर्गीकरण; परती; निवल बोया गया क्षेत्र)

In exam EnglishLand records sort the reporting area of each village into nine classes, the scheme behind India's official land-use statistics. They are: forests; land put to non-agricultural uses such as buildings, roads and water bodies; barren and unculturable land such as rocky hills and deserts; permanent pastures and grazing land; land under miscellaneous tree crops and groves that is not counted as sown; culturable waste land, which could be farmed but has lain unused for more than five years; current fallow, left uncropped for up to one year; other fallow, left uncropped for one to five years; and the net sown area, the land actually cropped in the year. The reporting area is somewhat smaller than India's geographical area, because land-use records do not cover some territory, including tracts that have never been surveyed. The classes also show where farming could grow: fallow and culturable waste can return to the plough, barren land cannot.

நம் நிகர விதைப்புப் பரப்பு பல பத்தாண்டுகளாகச் சுமார் 14 கோடி ஹெக்டேரிலேயே; நல்ல நிலம் எல்லாம் 1960-களிலேயே சாகுபடியில் இருந்தது. அதன் பிறகு வளர்ச்சி ஒரே நிலத்தில் பலமுறை பயிரிடுவதால். பயிர்ச் செறிவு = மொத்தப் பயிர்ப் பரப்பு ÷ நிகர விதைப்பு × 100. ஒரு ஏக்கரில் ஒரு போகம் நெல், அடுத்த போகம் உளுந்து போட்டால் அந்த ஏக்கர் இருமுறை கணக்கில்: 200 சதவீதம். ஒரே அடுப்பில் நாளுக்கு இருவேளை சமைப்பது போல. நீருள்ள பஞ்சாப், ஹரியானாவில் அதிகம். (→ English: net sown area; gross cropped area; cropping intensity · हिन्दी: निवल बोया गया क्षेत्र; सकल फ़सल क्षेत्र; शस्य गहनता)

In exam EnglishIndia's net sown area has stayed close to 140 million hectares for decades, a little over two-fifths of the reporting area, because nearly all the good land was already being farmed by the 1960s. Growth since then has come from cropping the same land more often. The gross cropped area counts a field once for every crop it carries in a year. cropping intensity is the gross cropped area divided by the net sown area, expressed as a percentage: if a farmer with one hectare grows paddy in the kharif and wheat in the rabi, the cropping intensity of that hectare is 200 per cent. India's figure was a little above 150 per cent in the early 2020s (Land Use Statistics, Ministry of Agriculture and Farmers Welfare). It is high where irrigation allows a second crop, as in Punjab and Haryana, and low in dry, rain-fed areas where one season is all the land can bear.

இடப்பெயர்வு வேளாண்மை: காட்டில் ஒரு பகுதியை வெட்டி எரித்து, அந்தச் சாம்பல் மண்ணில் சில ஆண்டுகள் நெல், மக்காச்சோளம், சிறுதானியம், காய்கறி விளைவிப்பார்கள்; வளம் குறைந்ததும் புதிய இடத்துக்குச் சென்று பழையதை மீண்டும் காடாக விடுவார்கள். வடகிழக்கில் ஜூம், ஆந்திரா-ஒடிசாவில் போடு, மத்தியப் பிரதேசத்தில் பேவர். நிலத்துக்கு ஓய்வு கொடுப்பது போல; ஓய்வு ஆண்டுகள் குறைந்தால் காடு மீளாது, மண் அரிக்கப்படும். மற்ற இடங்களில் சிறு நிலங்களில் குடும்ப உணவுக்காக உழைத்து விளைவிக்கும் வாழ்வாதார வேளாண்மை. (→ English: shifting cultivation; jhum; subsistence farming · हिन्दी: स्थानांतरी कृषि; झूम; निर्वाह कृषि)

In exam EnglishThe oldest farming system still practised in India is shifting cultivation. A patch of forest is cut and burnt, crops such as upland rice, maize, millets and vegetables are grown in the ash-enriched soil for a few years, and when fertility falls the cultivators move to a fresh patch and let the old one grow back. It has many local names: jhum in the north-eastern hills, podu in Andhra Pradesh and Odisha, and bewar or dahiya in Madhya Pradesh. The difficulty is the length of the cycle. When land was rested for many years the forest recovered before the next clearing; as population grew the rest period shrank, and soil erosion and loss of forest followed. Across most of the rest of India, small farms practise intensive subsistence farming, raising food mainly for the household on little plots with much labour, simple tools and whatever water and manure they can find.

வணிக வேளாண்மை விற்பனைக்காக: உயர் விளைச்சல் விதை, உரம், இயந்திரம், நீர்; பஞ்சாப் கோதுமை, நெல்லும் இப்படித்தான். தோட்டப் பயிர் வேளாண்மை அதன் சிறப்பு வடிவம்: பெரிய தோட்டத்தில் ஒரே பயிர் (தேயிலை, காபி, ரப்பர், வாழை), கூலித் தொழிலாளர், அங்கேயே பதப்படுத்தல்; ஆங்கிலேயர் காலத்தில் துறைமுகங்களோடு இணைந்து வளர்ந்தது. கலப்பு வேளாண்மை: பயிர் + கால்நடை, சாணம் உரமாக, வைக்கோல் தீவனமாக. நீரைப் பொறுத்து: 75 செ.மீ.க்குக் குறைவான மழை உள்ள இடத்தில் மானாவாரி வேளாண்மை (சோளம், துவரை), அதிக மழையில் நன்செய் வேளாண்மை (நெல், சணல், கரும்பு). (→ English: commercial farming; plantation farming; dryland farming · हिन्दी: वाणिज्यिक कृषि; बागानी कृषि; शुष्क भूमि कृषि)

In exam EnglishCommercial farming raises crops mainly for sale, with high-yielding seed, fertilisers, machines and irrigation; the wheat and rice of Punjab and Haryana are grown this way even though they are food grains. Plantation farming is a special kind of commercial farming in which a single crop such as tea, coffee, rubber or banana is grown on a large estate with hired workers, and the produce is processed on or near the estate. Plantations spread in India under British rule, which is why the tea gardens of Assam and the Nilgiris were tied from the start to ports and export markets. Mixed farming joins crops with livestock: animals provide manure and draught power and eat the crop residue. Farming can also be divided by water. Dryland farming is carried on where rainfall is below about 75 cm, with hardy crops such as millets, pulses and guar and methods that save soil moisture; wetland farming is carried on where rain exceeds what crops need, and rice, jute and sugarcane dominate it.

நம் வேளாண் ஆண்டில் பருவக்காற்று தீர்மானிக்கும் இரண்டு பருவங்கள். கரீப்: ஜூன்-ஜூலையில் மழையோடு விதைத்து செப்டம்பர்-அக்டோபரில் அறுவடை; வெப்பமும் நீரும் தேவை: நெல், மக்காச்சோளம், சோளம், கம்பு, துவரை, பாசிப்பயறு, உளுந்து, நிலக்கடலை, சோயா, பருத்தி, சணல். ரபி: அக்டோபர்-டிசம்பரில் விதைத்து மார்ச்-மேயில் அறுவடை; வளரும்போது குளிர், முற்றும்போது வறண்ட வெப்பம்: கோதுமை, பார்லி, கொண்டைக்கடலை, பட்டாணி, கடுகு. வடமேற்கில் மேற்கத்தியக் கலக்கங்களின் குளிர்கால மழை கோதுமைக்கு உதவும்; மார்ச்சில் முன்கூட்டிய வெயில் தானியத்தைச் சுருங்கச் செய்யும். (→ English: kharif; rabi; western disturbances · हिन्दी: खरीफ; रबी; पश्चिमी विक्षोभ)

In exam EnglishIndia's farming year has two main seasons set by the monsoon. kharif crops are sown when the south-west monsoon arrives in June and July and are harvested in September and October. They need warmth and plenty of water: rice, maize, jowar, bajra, tur (arhar), moong and urad, groundnut, soybean, cotton and jute. rabi crops are sown after the monsoon withdraws, from October to December, and harvested from March to May. They need cool weather while growing and a warmer, dry spell to ripen: wheat, barley, gram, peas, and rapeseed and mustard. In north-western India the light winter rain brought by western disturbances helps rabi crops, especially wheat. An early spell of heat in March can shrivel the ripening wheat grain, which is why early heat waves worry farmers in Punjab and Haryana.

ரபி அறுவடைக்கும் கரீப் விதைப்புக்கும் இடையே மார்ச் முதல் ஜூன் வரை சிறிய கோடைப் பருவம்: ஜாயத். நீர் இருந்தால் தர்பூசணி, முலாம்பழம், வெள்ளரி, காய்கறி, தீவனம், கோடைப் பாசிப்பயறு. தேர்வுகளுக்கு இடையே விடுமுறையில் சிறு பயிற்சி செய்வது போல. தெற்கில் குளிர் குறைவு, ஒரே வயலில் ஆண்டுக்கு இருமுறை நெல்; காவிரி டெல்டாவில் குறுவை, சம்பா, தாளடி; வங்காளத்தில் ஆஸ், அமன் (பெரியது), போரோ. கரும்பு ஓர் ஆண்டுக்கு மேல் வயலில் இருக்கும், எந்த ஒரு பருவத்துக்கும் உரியதல்ல. (→ English: zaid; aus, aman and boro · हिन्दी: जायद; औस, अमन और बोरो)

In exam EnglishBetween the rabi harvest and the kharif sowing lies a short summer season, zaid, from about March to June. Where irrigation is available it is used for quick-growing crops such as watermelon, muskmelon, cucumber, vegetables and fodder, and for summer moong. The tidy three-season pattern fits the north best. In the south, where winters are warm, the same field may carry rice more than once a year, and local seasons have names of their own: in the Kaveri delta of Tamil Nadu, kuruvai, samba and thaladi are three rice seasons. West Bengal grows three rice crops, aus, aman and boro, harvested in autumn, winter and summer; aman, the main monsoon crop, covers the largest area. Sugarcane fits no single season, because it stays in the field for about a year or longer.

India's three cropping seasons
Season	Sown	Harvested	Typical crops
Kharif	June–July, with the south-west monsoon	September–October	Rice, maize, jowar, bajra, tur, moong, urad, groundnut, soybean, cotton, jute
Rabi	October–December	March–May	Wheat, barley, gram, peas, rapeseed and mustard
Zaid	March (after the rabi harvest)	June (before the kharif sowing)	Watermelon, muskmelon, cucumber, vegetables, fodder, summer moong

பயிர் முறை என்பது எந்த நிலத்தில் எந்தப் பயிர், எந்த வரிசையில். ஆண்டுதோறும் ஒரே பயிர் (ஒற்றைப் பயிர்); ஒரே வயலில் ஆண்டுக்குத் தொடர்ந்து இரண்டு மூன்று பயிர் (பல்பயிர், எ.கா. நெல்லுக்குப் பின் கோதுமை); விதைகளைக் கலந்து விதைப்பது (கலப்புப் பயிர், ஒன்று போனாலும் மற்றொன்று மிஞ்சும்); தனித்தனி வரிசைகளில் (ஊடுபயிர், சோளத்தின் நடுவே துவரை). பயிர் சுழற்சி: தானியத்துக்குப் பின் கொண்டைக்கடலை, பாசிப்பயறு போன்ற பயறு; அவற்றின் வேர் முடிச்சு பாக்டீரியா நைட்ரஜன் தரும், செலவழித்த பணத்தை மீண்டும் வங்கியில் போடுவது போல. (→ English: cropping pattern; intercropping; crop rotation · हिन्दी: शस्य प्रतिरूप; अंतर-फ़सली कृषि; फ़सल चक्र)

In exam EnglishA cropping pattern is the share of land under different crops in an area at a given time, together with the order in which crops follow one another. Monocropping, the same crop year after year, is common in rain-fed areas and in specialised regions. Multiple cropping means raising two or more crops on the same field in a year, one after another, as in the rice–wheat sequence of the Indo-Gangetic plains. Mixed cropping sows the seeds of two or more crops together, an old insurance against the failure of one; intercropping grows them in separate rows, for example tur between rows of jowar or cotton. Crop rotation changes the crop on a field from season to season, so that a legume such as gram or moong, which fixes nitrogen with the help of bacteria in its root nodules, restores fertility after a cereal that drains it.

நிலத்தின் அளவும் முக்கியம். வேளாண் கணக்கெடுப்பு 2015–16 படி சராசரி நில உடைமை 1.08 ஹெக்டேர் மட்டுமே; ஒரு ஹெக்டேருக்குக் குறைவான குறு உடைமைகள் சுமார் 68 சதவீதம், சிறு உடைமைகளோடு சேர்த்து 86 சதவீதம். தாத்தாவின் நிலம் நான்கு மகன்களுக்கு, அவர்களிடமிருந்து பேரன்களுக்கு என்று துண்டாகிக்கொண்டே போகிறது; ஒவ்வொரு துண்டும் ஊரைச் சுற்றி வெவ்வேறு இடங்களில். சிறு துண்டுகளில் டிராக்டர், ஆழ்துளைக் கிணறு செலவு அதிகம், விற்க மிஞ்சுவது குறைவு. அதனால்தான் கூட்டுறவுகள், இயந்திர வாடகை, உழவர் உற்பத்தியாளர் அமைப்புகள். (→ English: operational holding; marginal holding; fragmentation · हिन्दी: क्रियाशील जोत; सीमांत जोत; विखंडन)

In exam EnglishThe size of farms shapes much of this. The Agriculture Census 2015–16 found that the average operational holding was just 1.08 hectares and that marginal holdings of under one hectare made up about 68 per cent of all holdings; together with small holdings of one to two hectares, they formed about 86 per cent. Holdings have shrunk census after census as land is divided among heirs, and a single farm is often split into scattered plots. Small, fragmented farms make tractors, tube wells and storage costly per hectare, push families towards subsistence crops and leave little surplus to sell. They also explain why cooperatives, custom hiring of machines and farmer producer organisations are promoted. Like soil and rain, farm size helps decide what is grown.

வேளாண் காலநிலை மண்டலம் என்பது ஏறக்குறைய ஒரே காலநிலை, மண், பயிர்கள் உள்ள பகுதி; அங்கே ஒரே மாதிரி ஆலோசனை பொருந்தும். மருத்துவர் நோயாளியின் வயது, உடல் பார்த்து மருந்து தருவது போல. 1980-களின் இறுதியில் திட்டக் குழு நாட்டை 15 பகுதிகளாகப் பிரித்தது; ஆராய்ச்சிக்கு ICAR 127 சிறு மண்டலங்கள்; NBSS&LUP 20 வேளாண் சூழல் பகுதிகள். வறண்ட மேற்குப் பகுதிக்காக உருவான வறட்சி தாங்கும் கம்பை ஈரமான வங்காளத்தில் போடச் சொல்வதில் பொருளில்லை. (→ English: agro-climatic zone; agro-ecological region · हिन्दी: कृषि-जलवायु क्षेत्र; कृषि-पारिस्थितिक प्रदेश)

In exam EnglishBecause farming conditions differ so widely, planners use the idea of the agro-climatic zone: an area with broadly similar climate, soil and crops, for which the same advice and schemes make sense. In the late 1980s the Planning Commission divided India into 15 agro-climatic regions. For research, ICAR's National Agricultural Research Project split the country into 127 smaller zones within states, and ICAR's National Bureau of Soil Survey and Land Use Planning has mapped 20 agro-ecological regions using climate, soil and the length of the growing period. The purpose of all three is to match seeds, methods and schemes to local conditions. Suppose a drought-tolerant millet is bred for the western dry region; pushing it in the wet lower Gangetic plains would make little sense.

Three ways of zoning India for agriculture
Scheme	Prepared by	Number	Basis and use
Agro-climatic regions	Planning Commission (late 1980s)	15	Physiography, climate, soils and cropping; for regional planning
Agro-climatic zones	ICAR, National Agricultural Research Project	127	Rainfall, temperature, soil and cropping within states; for research stations
Agro-ecological regions	ICAR, National Bureau of Soil Survey and Land Use Planning	20	Climate, soils, physiography and length of growing period

இந்தப் பகுதியின் கருவிகள் ஒன்றோடொன்று பொருந்துகின்றன: நில வகைகள் எவ்வளவு நிலம் உள்ளது, பயிர்ச் செறிவு எவ்வளவு உழைப்போடு பயன்படுத்தப்படுகிறது, வேளாண் வகை யாருக்காக, பருவங்கள் எந்தப் பயிர் எப்போது என்று சொல்கின்றன. எல்லாம் மழையைச் சார்ந்தவை: கரீப் மழையில், ரபி மிஞ்சிய ஈரம், நீரில், ஜாயத் கோடையில் மிஞ்சிய நீரில். நில அளவு குடும்பம் எவ்வளவு செலவிட முடியும் என்கிறது; மண்டலங்கள் எல்லாவற்றையும் ஒரு வரைபடத்தில் இணைக்கின்றன. சங்கிலியில் ஒவ்வொரு கண்ணியும் தேவை. (→ English: agriculture of India · हिन्दी: भारत की कृषि)

In exam EnglishThe tools in this part fit together. Land-use classes show how much land is available, cropping intensity shows how hard it is worked, the type of farming shows why and for whom it is worked, and the seasons and patterns show what grows on it and when. All of them lean on the monsoon: kharif crops ride on its rain, rabi crops on the moisture and irrigation water it leaves behind, and zaid crops on whatever water remains in summer. Farm size sets how much of this a family can afford, and agro-climatic zones gather the threads into maps that planners and scientists can use.

Exam traps

Gram, mustard, wheat, barley and peas are RABI crops; groundnut, soybean, cotton, jute and tur are KHARIF crops.
Zaid is the short SUMMER season between rabi and kharif (melons, cucumber, fodder); sugarcane is a long-duration crop, not a zaid crop.
Cropping intensity = gross cropped area ÷ net sown area × 100. A field cropped twice counts twice in the gross cropped area but once in the net sown area.
Current fallow = up to ONE year; other fallow = ONE to FIVE years; culturable waste = MORE than five years unused but still cultivable. Barren land cannot be cultivated.
Jhum (north-east), podu (Andhra Pradesh, Odisha) and bewar or dahiya (Madhya Pradesh) are all local names for SHIFTING cultivation.
Aus, aman and boro are West Bengal's rice crops (autumn, winter and summer harvest); aman is the main monsoon crop. Kuruvai, samba and thaladi are rice seasons of the Kaveri delta (Tamil Nadu).
Planning Commission: 15 agro-climatic REGIONS; ICAR's National Agricultural Research Project: 127 agro-climatic ZONES; NBSS&LUP: 20 agro-ecological regions.
Agriculture Census 2015–16: average operational holding 1.08 ha; marginal holdings (under 1 ha) about 68 per cent, small and marginal together about 86 per cent.

Recap

Physical factors (temperature, rain, soil, slope) set the limits; human factors (irrigation, prices, markets, policy) choose within them.
Nine-fold land use: forests, non-agricultural uses, barren, pastures, tree crops, culturable waste (>5 years), current fallow (≤1 year), other fallow (1–5 years), net sown area.
Net sown area about 140 million ha for decades; cropping intensity = gross cropped ÷ net sown × 100, a little above 150% in the early 2020s; high in irrigated Punjab and Haryana.
Shifting cultivation: jhum, podu, bewar; intensive subsistence on small farms; commercial and plantation farming; mixed farming; dryland (<75 cm rain) and wetland farming.
Kharif: sown June–July, harvested September–October (rice, maize, millets, cotton, soybean); rabi: sown October–December, harvested March–May (wheat, gram, mustard); western disturbances help wheat.
Zaid: March–June (melons, vegetables, fodder); aus, aman, boro (West Bengal); kuruvai, samba, thaladi (Kaveri delta); sugarcane is a long-duration crop.
Patterns: monocropping, multiple cropping, mixed cropping, intercropping, crop rotation with legumes that fix nitrogen.
Holdings: average 1.08 ha, marginal about 68% (Agriculture Census 2015–16). Zoning: 15 agro-climatic regions (Planning Commission), 127 zones (ICAR NARP), 20 agro-ecological regions (NBSS&LUP).

Practice questions

Q1. Which one of the following is a rabi crop?

Groundnut
Soybean
Mustard
Jute

Show answer

Answer: C. Mustard

Mustard is sown after the monsoon and harvested in spring, so it is a rabi crop. Groundnut, soybean and jute are all sown with the south-west monsoon and are kharif crops.

Q2. Consider the following statements about India's land-use classification:
1. Culturable waste land is land that could be cultivated but has not been cultivated for more than five years.
2. Current fallow is land left uncultivated for more than five years.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: current fallow is land left uncropped for up to one year; land fallow for one to five years is 'other fallow'. So '2 only' and 'both' accept a wrong statement, and 'neither' rejects a correct one.

Q3. A village has a net sown area of 100 hectares. Of this, 60 hectares carry a second crop in the same year. What is the cropping intensity of the village?

60 per cent
140 per cent
160 per cent
260 per cent

Show answer

Answer: C. 160 per cent

Gross cropped area = 100 + 60 = 160 hectares; 160 ÷ 100 × 100 = 160 per cent. 60 per cent counts only the second crop, 140 per cent subtracts instead of adding, and 260 per cent adds the second crop twice.

Q4. Match List I (local name of shifting cultivation) with List II (region):
List I: A. Jhum B. Podu C. Bewar
List II: 1. Madhya Pradesh 2. North-eastern hills 3. Andhra Pradesh and Odisha
Select the correct answer using the code given below:

A-2, B-3, C-1
A-3, B-2, C-1
A-1, B-3, C-2
A-2, B-1, C-3

Show answer

Answer: A. A-2, B-3, C-1

Jhum is the name used in the north-eastern hills, podu in Andhra Pradesh and Odisha, and bewar in Madhya Pradesh. The second code swaps jhum and podu, the third puts jhum in Madhya Pradesh, and the fourth puts podu in Madhya Pradesh and bewar in Andhra Pradesh.

Q5. Consider the following statements about the rice crops of West Bengal:
1. Aman is the main monsoon crop and is harvested in winter.
2. Boro is sown with the onset of the south-west monsoon.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: boro is the crop harvested in summer, raised through the dry months with irrigation, not sown with the monsoon. So '2 only' and 'both' accept a wrong statement, and 'neither' rejects a correct one.

Q6. Into how many agro-climatic regions did the Planning Commission divide India for regional planning?

Show answer

Answer: B. 15

The Planning Commission marked out 15 agro-climatic regions. Twenty is the number of agro-ecological regions mapped by ICAR's National Bureau of Soil Survey and Land Use Planning, 127 is the number of zones of ICAR's National Agricultural Research Project, and 10 matches none of these schemes.

Q7. Growing gram or moong on a field after a cereal crop helps restore its fertility mainly because these crops

need no water at all
fix atmospheric nitrogen with the help of bacteria in their root nodules
add phosphorus to the soil from the air
make the soil more saline

Show answer

Answer: B. fix atmospheric nitrogen with the help of bacteria in their root nodules

Legumes such as gram and moong host bacteria in their root nodules that fix nitrogen, replacing what cereals take out. They do need some water; phosphorus does not come from the air; and salinity harms soil rather than restoring it.

Q8. Consider the following statements:
1. Dryland farming is practised in areas receiving less than about 75 cm of rainfall.
2. Winter rain from western disturbances benefits the rabi wheat crop of north-western India.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

Both statements are correct: dryland farming is defined by low rainfall, below about 75 cm, and the light winter rain of western disturbances helps wheat in the north-west. So '1 only' and '2 only' each reject a correct statement, and 'neither' rejects both.

All parts Next: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources

Ministry of Agriculture and Farmers Welfare: Land Use Statistics at a Glance (nine-fold classification, net sown area, gross cropped area, cropping intensity); crop calendars — https://desagri.gov.in
Ministry of Agriculture and Farmers Welfare: Agriculture Census 2015–16, number and area of operational holdings — https://agcensus.gov.in
Planning Commission: Agro-climatic Regional Planning (15 agro-climatic regions) — https://www.niti.gov.in
Indian Council of Agricultural Research: agro-climatic zones of the National Agricultural Research Project; NBSS&LUP agro-ecological regions; shifting cultivation and dryland farming in India — https://icar.org.in
Ministry of Statistics and Programme Implementation: Periodic Labour Force Survey, annual report 2023–24 (share of workers in agriculture) — https://mospi.gov.in