Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Industrial policy and the 1991 reforms

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Industry and infrastructure · Part 1 / 1 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The Industrial Policy Resolutions of 1948 and 1956 and the Industries (Development and Regulation) Act, 1951, the licence-permit raj, small-scale reservation, the MRTP Act and FERA, the Statement on Industrial Policy of July 1991, what liberalisation, privatisation and globalisation mean, the Competition Act and the CCI, Maharatna, Navratna and Miniratna enterprises, disinvestment and strategic sales, and the 2021 public sector enterprise policy.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഈ അധ്യായം നമ്മുടെ നാട് സാധനങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കുന്നു, അതിനു വേണ്ട റോഡും തുറമുഖവും വൈദ്യുതിയും എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ്. ഒന്നാം ഭാഗം ഒരു കഥ: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വലിയ ഫാക്ടറികൾ സർക്കാരിന്റേത്, സ്വകാര്യ സംരംഭകന് വളരാൻ അനുമതി വേണം; ആ രീതി സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പിന്നോട്ടു വലിച്ചു; 1991 ജൂലൈയിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വാതിൽ തുറന്നു. ആ പരിഷ്കാരങ്ങളെ മൂന്നു വാക്കിൽ പറയും: ഉദാരവൽക്കരണം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ആഗോളവൽക്കരണം. അവസാനം പൊതുമേഖലയ്ക്ക് എന്തു പറ്റി എന്നു നോക്കുന്നു. (→ English: liberalisation · privatisation · globalisation · हिन्दी: उदारीकरण · निजीकरण · वैश्वीकरण)

In exam EnglishThis chapter is about how India makes things, and about the roads, ports and power that let it do so. Part 1 tells the story of industrial policy: why independent India chose a state-led path in which the government owned the biggest factories and private firms needed permission to grow, how that system held the economy back, and how the reforms that began in July 1991 opened it up. Three words sum up those reforms: liberalisation, privatisation and globalisation. The part ends with what became of the public sector. Part 2 covers industry as it is measured and supported today, and Part 3 covers infrastructure and how it is paid for.

1948-ലെ നയം ഒരു മിശ്ര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ — ഒരേ വണ്ടിയിൽ രണ്ടു കാളകളെ കെട്ടിയതുപോലെ, സർക്കാരും സ്വകാര്യമേഖലയും ഒന്നിച്ചു വലിക്കണം, കടിഞ്ഞാൺ സർക്കാരിന്റെ കയ്യിൽ. ആയുധങ്ങൾ, ആണവോർജം, റെയിൽവേ പൂർണമായും കേന്ദ്രത്തിന്റേത്. കൽക്കരി, ഇരുമ്പും ഉരുക്കും, കപ്പൽ നിർമാണം പോലുള്ള ആറ് അടിസ്ഥാന വ്യവസായങ്ങളിൽ പുതിയ യൂണിറ്റ് സർക്കാർ മാത്രം. ബാക്കിയിൽ സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കു തുടങ്ങാം, പക്ഷേ 1951-ലെ നിയമപ്രകാരം ഫാക്ടറി തുടങ്ങാനും ഉൽപ്പാദനം വലിയതോതിൽ കൂട്ടാനും പുതിയ ഉൽപ്പന്നം ഉണ്ടാക്കാനും കേന്ദ്രത്തിന്റെ ലൈസൻസ് വേണം — ഇതാണ് വ്യവസായ ലൈസൻസിംഗ്. കുറവുള്ള മൂലധനം പദ്ധതികൾ ആഗ്രഹിച്ച വ്യവസായങ്ങളിലേക്കു തിരിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. (→ English: mixed economy · industrial licensing · हिन्दी: मिश्रित अर्थव्यवस्था · औद्योगिक लाइसेंसिंग)

In exam EnglishThe first Industrial Policy Resolution, of April 1948, set out a mixed economy, in which public and private enterprise would work side by side under the direction of the state. Arms and ammunition, atomic energy and railways became a monopoly of the Union government. In six basic industries, among them coal, iron and steel, shipbuilding and mineral oils, only the state would start new units, though existing private firms could carry on for ten years. The rest was open to private enterprise under regulation, which came through the Industries (Development and Regulation) Act, 1951: a firm in a scheduled industry needed a licence from the Centre to set up a factory, expand capacity substantially or make a new product. industrial licensing was meant to steer scarce capital into the industries the Plans wanted to grow.

1956-ലെ പ്രമേയം കൂടുതൽ മുന്നോട്ടു പോയി. ദരിദ്രരാജ്യം ആദ്യം 'യന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ' പണിയണം എന്ന ചിന്തയിൽ രണ്ടാം പദ്ധതി ഘനവ്യവസായങ്ങളെ നടുവിൽ വച്ചു. വ്യവസായങ്ങളെ മൂന്നു പട്ടികകളാക്കി: പട്ടിക A-യിൽ 17 — ആയുധങ്ങൾ, ആണവോർജം, ഇരുമ്പും ഉരുക്കും, റെയിൽവേ, വ്യോമഗതാഗതം — പുതിയ യൂണിറ്റ് സർക്കാരിന്റെ മാത്രം ചുമതല; പട്ടിക B-യിൽ 12 — യന്ത്രോപകരണങ്ങൾ, വളം, റോഡ് ഗതാഗതം — ക്രമേണ സർക്കാരിലേക്ക്, സ്വകാര്യമേഖല സഹായിക്കാം; ബാക്കി പട്ടിക C, ലൈസൻസോടെ സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്ക്. തറവാട്ടിലെ കാരണവർ പ്രധാന താക്കോലുകൾ സ്വന്തം കയ്യിൽ വയ്ക്കുന്നതുപോലെ — അതാണ് പൊതുമേഖലയുടെ 'ഉന്നത സ്ഥാനങ്ങൾ' എന്ന ആശയം. (→ English: Industrial Policy Resolution, 1956 · commanding heights · हिन्दी: औद्योगिक नीति संकल्प, 1956 · शीर्ष ऊँचाइयाँ)

In exam EnglishThe Industrial Policy Resolution of April 1956 went further. It followed the national goal of a 'socialistic pattern of society' and the Second Five-Year Plan, which put heavy industry at the centre of development on the view that a poor country had to build the machines that make machines. Industries were sorted into three schedules. Schedule A listed 17 industries, among them arms, atomic energy, iron and steel, railways and air transport, where new units would be the exclusive responsibility of the state. Schedule B listed 12, such as machine tools, fertilisers and road transport, that would become progressively state-owned, with private firms allowed to supplement the state's effort. Everything else, in Schedule C, was left to the private sector, still under licensing. Hence the idea of the public sector holding the 'commanding heights' of the economy.

ഒന്നു സങ്കൽപ്പിക്കൂ: നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ഒരു സംരംഭകൻ പുതിയ യന്ത്രം വാങ്ങി ഉൽപ്പാദനം കൂട്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു — ഓരോ കാര്യത്തിനും വേറെ അനുമതി, ഓരോന്നിനും മാസങ്ങളോളം കാത്തിരിപ്പ്; ഇതിനെയാണ് ലൈസൻസ്-പെർമിറ്റ് രാജ് എന്നു വിളിച്ചത്. ലൈസൻസുകൾ മിക്കവാറും സംവിധാനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനറിയാവുന്ന വലിയ വ്യാപാര കുടുംബങ്ങൾക്കു കിട്ടി, മത്സരമില്ലാത്തതിനാൽ ചെലവു കുറയ്ക്കാൻ സമ്മർദ്ദമില്ല. 1967 മുതൽ 800-ലധികം സാധനങ്ങൾ ചെറുകിട യൂണിറ്റുകൾക്കു മാത്രമായി സംവരണം ചെയ്തു; നിക്ഷേപ പരിധി കടന്നാൽ സംരക്ഷണം പോകും, അതിനാൽ പല യൂണിറ്റുകളും ചെറുതായിത്തന്നെ നിന്നു. ഫലം: ഉയർന്ന ചെലവ്, ക്ഷാമം, വർഷം ഏകദേശം 3.5 ശതമാനം എന്ന മന്ദ വളർച്ച. (→ English: licence-permit raj · small-scale reservation · हिन्दी: लाइसेंस-परमिट राज · लघु उद्योग आरक्षण)

In exam EnglishOver the next three decades the controls grew into what critics called the licence-permit raj. A firm that wanted to build a plant, add capacity or import a machine often needed several separate approvals, each taking months. Licences tended to go to large business houses that knew how to work the system, and protected firms felt little pressure to cut costs or improve quality. From 1967 a growing list of products, at its peak more than 800, was reserved for small-scale units alone. The aim was to protect jobs, but suppose a small unit making a reserved item wanted to grow: beyond the investment limit it lost its protection, so many chose to stay small. The outcome was high costs, frequent shortages and slow growth, which the economist Raj Krishna called the 'Hindu rate of growth', about 3.5 per cent a year.

രണ്ടു നിയമങ്ങൾ പിടി കൂടുതൽ മുറുക്കി. 1969-ലെ MRTP നിയമം: സാമ്പത്തിക ശക്തി ചില വ്യാപാര കുടുംബങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചതിനാൽ, ഒരു ആസ്തി പരിധിക്കു മുകളിലുള്ള വലിയ കമ്പനികൾ വികസിക്കാനോ ലയിക്കാനോ സർക്കാർ അനുമതി വേണം. 1973-ലെ FERA: വിദേശനാണ്യത്തിൽ കർശന നിയന്ത്രണം, ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളിൽ വിദേശ ഓഹരി സാധാരണയായി 40 ശതമാനം വരെ — അതുകൊണ്ട് IBM, Coca-Cola പോലുള്ളവ രാജ്യം വിട്ടു. 1977-ലെ നയം ചെറുകിട, കുടിൽ വ്യവസായങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിച്ചു; 1978 മുതൽ ജില്ലാ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങൾ വന്നു. 1980-കളിൽ അൽപം ഇളവു വന്നെങ്കിലും അടിസ്ഥാന സംവിധാനം അതേപടി നിന്നു. (→ English: MRTP Act, 1969 · FERA, 1973 · हिन्दी: एमआरटीपी अधिनियम, 1969 · फ़ेरा, 1973)

In exam EnglishTwo laws tightened the grip. The Monopolies and Restrictive Trade Practices (MRTP) Act, 1969 followed official findings that economic power was concentrated in a few business houses; large firms above an asset threshold needed government approval to expand, merge or open new units. The Foreign Exchange Regulation Act (FERA), 1973 controlled foreign exchange tightly and generally limited foreign shareholding in Indian companies to 40 per cent; IBM and Coca-Cola were among the firms that left India rather than give up control. The Industrial Policy Statement of 1977 turned attention to small and cottage industries, and District Industries Centres were set up from 1978 to serve them. In the 1980s some rules were eased, for instance by letting firms make a wider range of related products under one licence ('broad-banding'), but the core of the system stayed.

1991-ൽ വിദേശനാണ്യ കരുതൽ ഏതാനും ആഴ്ചത്തെ ഇറക്കുമതിക്കു മാത്രം തികയുന്ന നിലയിലെത്തി. 1991 ജൂലൈ 24-ന്, ബജറ്റിന്റെ അതേ ദിവസം, പുതിയ വ്യവസായ നയം വന്നു. വ്യവസായ ലൈസൻസിംഗ് 18 വ്യവസായങ്ങൾ ഒഴികെ എല്ലാറ്റിനും നിർത്തലാക്കി — ഇപ്പോൾ ആ പട്ടിക പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങൾ, സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ, അപകടകരമായ രാസവസ്തുക്കൾ, പുകയില, മദ്യം പോലുള്ള ചിലതിലേക്കു ചുരുങ്ങി. പൊതുമേഖലയ്ക്കു സംവരണം ചെയ്തവ 17-ൽ നിന്ന് 8 ആയി, പിന്നീട് രണ്ടു മാത്രം: ആണവോർജം, റെയിൽ പ്രവർത്തനം. സ്വന്തം പറമ്പിൽ മതിൽ കെട്ടാൻ ഇനി അനുമതി ചോദിക്കേണ്ട, 'കെട്ടുന്നു' എന്ന് അറിയിച്ചാൽ മതി — അങ്ങനെ ഒരു മെമ്മോറാണ്ടം ഫയൽ ചെയ്താൽ മതി. (→ English: industrial licensing · New Industrial Policy, 1991 · हिन्दी: औद्योगिक लाइसेंसिंग · नई औद्योगिक नीति, 1991)

In exam EnglishIn 1991 the system met a crisis: foreign exchange reserves had fallen to a few weeks of imports, as the external sector chapter explains. On 24 July 1991, the day of the Union Budget, the government placed a new Statement on Industrial Policy before Parliament. industrial licensing was abolished for all industries except 18 kept under licensing for reasons of security, strategy, safety or the environment; that list has since shrunk to a handful, such as defence equipment, industrial explosives, hazardous chemicals, and tobacco products and alcoholic drinks. The industries reserved for the public sector were cut from 17 to 8, and later to just two: atomic energy and railway operations. In most fields a firm no longer needed permission to build a factory; it only had to file a memorandum informing the government.
Three landmarks of industrial policy
PolicyMain ideaPublic sectorPrivate sector
Industrial Policy Resolution, 1948Mixed economy under state directionMonopoly in arms, atomic energy and railways; new units in six basic industriesOpen elsewhere, licensed under the 1951 Act
Industrial Policy Resolution, 1956Socialistic pattern; heavy industry firstSchedule A (17 industries) exclusive; Schedule B (12) progressively state-ownedSchedule C, under licensing
Statement on Industrial Policy, 1991Delicensing and opening upReserved list cut from 17 to 8 (now 2)Licence needed only for 18 industries (now a handful); FDI up to 51% automatic in priority industries

അതേ നയത്തിൽ 'വലിയ കമ്പനി എന്നാൽത്തന്നെ സംശയം' എന്ന MRTP മുൻകൂർ അനുമതി നിയമം ഇല്ലാതായി. മുൻഗണനാ വ്യവസായങ്ങളിൽ 51 ശതമാനം വരെ വിദേശ നേരിട്ടുള്ള നിക്ഷേപത്തിന് സ്വയമേവ അനുമതി, വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യ കൊണ്ടുവരുന്നത് എളുപ്പം. എപ്പോഴും നഷ്ടത്തിലുള്ള പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനോ അടച്ചുപൂട്ടലിനോ വിടണം, ചിലതിൽ സർക്കാർ ഓഹരി കുറച്ചു വിൽക്കണം. പിന്നീട് FERA-യ്ക്കു പകരം 1999-ലെ FEMA വന്നു — വിദേശനാണ്യ ലംഘനം ക്രിമിനൽ കുറ്റമല്ല, സിവിൽ കാര്യം. ഇതെല്ലാം ഒരു വലിയ പാക്കേജിന്റെ ഭാഗം: 1991 ജൂലൈയിലെ രൂപയുടെ മൂല്യം കുറയ്ക്കലും കുറഞ്ഞ ഇറക്കുമതിത്തീരുവയും അതിലുണ്ട്. (→ English: foreign direct investment · FEMA, 1999 · हिन्दी: प्रत्यक्ष विदेशी निवेश · फ़ेमा, 1999)

In exam EnglishThe same statement ended the MRTP rule that large firms needed prior approval for new investment, so size alone was no longer suspect. foreign direct investment up to 51 per cent in a list of high-priority industries would get automatic approval, and agreements to bring in foreign technology were made easier. Chronically loss-making public enterprises would be referred for revival or closure, and part of the government's shareholding in some would be sold. Later laws completed the picture: FERA was replaced by the Foreign Exchange Management Act (FEMA), 1999, which treats foreign exchange violations as civil rather than criminal matters, and the MRTP Act gave way to a competition law. Industrial policy was one piece of a wider package that also included the rupee devaluation of July 1991 and lower import duties.

മൂന്നു വാക്ക്, മൂന്ന് അർത്ഥം. ഉദാരവൽക്കരണം: എന്ത്, എത്ര, എവിടെ, ഏതു വിലയ്ക്ക് ഉണ്ടാക്കണം എന്ന് കമ്പനി തീരുമാനിക്കുന്നതു തടയുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കൽ. സ്വകാര്യവൽക്കരണം: ഉടമ എന്ന നിലയിൽ സർക്കാരിന്റെ പങ്ക് കുറയൽ — സർക്കാർ ഓഹരി വിൽക്കൽ, അല്ലെങ്കിൽ ടെലികോം, വിമാനം, വൈദ്യുതി പോലുള്ള മേഖലകളിൽ സ്വകാര്യമേഖലയെ അനുവദിക്കൽ. ആഗോളവൽക്കരണം: കുറഞ്ഞ തീരുവ, എളുപ്പമുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപം, വിപണി നിശ്ചയിക്കുന്ന വിനിമയ നിരക്ക് എന്നിവയിലൂടെ ലോകവുമായി ചേരൽ. ഒരു കയ്യിലെ കെട്ട് അഴിച്ചാലും മറ്റേ കൈ കെട്ടിയിരുന്നാൽ പണി നടക്കില്ല — ലൈസൻസില്ലാത്ത കമ്പനിക്ക് യന്ത്രം ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും വിദേശത്തു വിൽക്കാനും കഴിഞ്ഞാലേ വളരാനാകൂ. (→ English: liberalisation · privatisation · globalisation · हिन्दी: उदारीकरण · निजीकरण · वैश्वीकरण)

In exam EnglishThe reforms are summed up as LPG. liberalisation means removing controls that stop firms from deciding what to produce, how much, where and at what price: abolishing licences, freeing interest rates, ending reservations. privatisation means a smaller role for the state as owner, either by selling government shares in public enterprises or by opening fields once kept for the state, such as telecom, airlines and power, to private firms. globalisation means joining the world economy more closely through lower tariffs, easier foreign investment and a market-determined exchange rate. The three support each other: a firm freed from licensing can grow only if it can import machines and sell abroad. The package also worked on two time scales: short-term stabilisation to cut the fiscal and current account deficits, and longer-term structural reform.

ലൈസൻസ് പോയപ്പോൾ പുതിയ പേടി: ഒരു വലിയ കമ്പനി തന്റെ ശക്തി ദുരുപയോഗം ചെയ്യാം. നമ്മുടെ ചന്തയിലെ കച്ചവടക്കാർ എല്ലാവരും ഒത്തുചേർന്ന് ഉള്ളിവില കൂട്ടിയാൽ അതാണ് കാർട്ടൽ. 2002-ലെ മത്സര നിയമം അത്തരം കരാറുകളും മേധാവിത്വ ദുരുപയോഗവും നിരോധിക്കുന്നു, വലിയ ലയനങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി പരിശോധിക്കുന്നു. ഇതു നടപ്പാക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ മത്സര കമ്മീഷൻ — 2003-ൽ രൂപീകരിച്ചു, 2009 മുതൽ കരാർ, മേധാവിത്വ നിയമങ്ങൾ, 2011 മുതൽ ലയന നിയമങ്ങൾ; 2009-ൽത്തന്നെ MRTP റദ്ദായി. വ്യത്യാസം: MRTP 'വലുതാകുന്നതുതന്നെ തെറ്റ്' എന്നു കണ്ടു, മത്സര നിയമം 'മോശം പെരുമാറ്റമാണ് തെറ്റ്' എന്നു പറയുന്നു. 2023-ലെ ഭേദഗതി ഇടപാടു മൂല്യ പരിശോധന ചേർത്തു. (→ English: Competition Commission of India · abuse of dominant position · हिन्दी: भारतीय प्रतिस्पर्धा आयोग · प्रभुत्वशाली स्थिति का दुरुपयोग)

In exam EnglishOnce licensing went, the danger shifted from too many controls to too little competition, since a dominant firm could still misuse its position. The Competition Act, 2002 prohibits agreements that harm competition, such as cartels that fix prices or share out markets, and abuse of a dominant position, such as predatory pricing; it also reviews 'combinations', meaning mergers and acquisitions above set thresholds. It is enforced by the Competition Commission of India, a statutory body set up in 2003, which began enforcing the rules on agreements and dominance in 2009, the year the MRTP Act was repealed, and the merger rules in 2011. The contrast matters: the MRTP Act treated bigness itself as the problem, while the Competition Act punishes harmful conduct whatever the firm's size. A 2023 amendment added a test based on deal value, so that buying a small but valuable company, often a digital one, can be reviewed.

പരിഷ്കാരത്തിനു ശേഷവും സർക്കാർ കമ്പനികൾ ഉണ്ട്. കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം എന്നാൽ പകുതിയിലധികം ഓഹരി കേന്ദ്രത്തിന്റേത് (അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളോടു ചേർന്ന്) — NTPC, ONGC ഉദാഹരണം. സ്കൂളിൽ നല്ല മാർക്കു വാങ്ങുന്ന കുട്ടിക്കു കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കൊടുക്കുന്നതുപോലെ സർക്കാർ ഇവയ്ക്കു ഗ്രേഡ് നൽകുന്നു: 1997-ൽ നവരത്ന, മിനിരത്ന; 2009-ൽ ഏറ്റവും വലിയവയ്ക്ക് മഹാരത്ന. ഗ്രേഡ് കൂടുംതോറും മന്ത്രാലയത്തോടു ചോദിക്കാതെ ബോർഡിന് വലിയ നിക്ഷേപം അംഗീകരിക്കാം, സംയുക്ത സംരംഭവും വിദേശ വികാസവും എളുപ്പം. മിനിരത്നയ്ക്ക് തുടർച്ചയായ ലാഭം, നവരത്ന മിനിരത്നകളിൽ നിന്ന് സ്കോർ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, മഹാരത്ന ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത നവരത്ന, വലിയ വിറ്റുവരവ്, ആഗോള സാന്നിധ്യം. (→ English: central public sector enterprise · Maharatna · Navratna · Miniratna · हिन्दी: केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्र उद्यम · महारत्न · नवरत्न · मिनीरत्न)

In exam EnglishLiberalisation did not abolish the public sector. A central public sector enterprise (CPSE) is a company in which the Union government, alone or with other CPSEs, holds more than half the shares; NTPC and ONGC are examples. To give the stronger ones room to compete, the government grades them: the Navratna and Miniratna categories were created in 1997, and the Maharatna category, for the largest, in 2009. The higher the grade, the larger the investment its board can approve without going to the ministry, and the freer it is to form joint ventures and expand abroad. A Miniratna must have made profits consistently, a Navratna is picked from among Miniratnas on a score of performance indicators, and a Maharatna must already be a listed Navratna with very large turnover, net worth and profit and a significant global presence.
Grades of central public sector enterprises
GradeCreatedWho qualifies
Miniratna1997CPSEs with a consistent record of profit
Navratna1997Chosen from Miniratnas on a score of performance indicators
Maharatna2009Listed Navratnas with very large turnover, net worth and profit and a significant global presence

ഓഹരി വിറ്റഴിക്കൽ എന്നാൽ സർക്കാർ സ്വന്തം സ്ഥാപനത്തിലെ ഓഹരികളിൽ കുറച്ചോ മുഴുവനോ വിൽക്കുന്നത്. 1991-92-ൽ ബജറ്റിനു പണം കണ്ടെത്താൻ ചെറിയ ഓഹരികൾ വിറ്റു തുടങ്ങി; രംഗരാജൻ കമ്മിറ്റി (1993), ഓഹരി വിറ്റഴിക്കൽ കമ്മീഷൻ (1996) ഉപദേശം നൽകി. 1999–2004-ൽ തന്ത്രപരമായ ഓഹരി വിറ്റഴിക്കൽ — താക്കോലോടെ വീടുതന്നെ വിൽക്കുന്നതുപോലെ, നിയന്ത്രണ ഓഹരിയും ഭരണവും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്ക്: ആദ്യം 2000-ൽ മോഡേൺ ഫുഡ്സ്, പിന്നെ 2001-ൽ BALCO. 2016-ൽ വകുപ്പിന്റെ പേര് DIPAM; എയർ ഇന്ത്യ ടാറ്റയ്ക്കു വിറ്റത് 2022 ജനുവരിയിൽ പൂർത്തിയായി. 2021-22 ബജറ്റ് നയം: നാലു തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സാന്നിധ്യം, മറ്റിടങ്ങളിൽ സ്വകാര്യവൽക്കരണം അല്ലെങ്കിൽ അടച്ചുപൂട്ടൽ. (→ English: disinvestment · strategic disinvestment · हिन्दी: विनिवेश · रणनीतिक विनिवेश)

In exam Englishdisinvestment is the sale by the government of part or all of its shares in a public enterprise. It began in 1991-92 with small minority stakes sold mainly to raise money for the budget. The Rangarajan Committee (1993) advised how far the government's stake could fall, and a Disinvestment Commission (1996) advised on what to sell and how. Between 1999 and 2004 came strategic disinvestment, the sale of a controlling stake with management control to a private buyer: Modern Food Industries was first, in 2000, followed by BALCO in 2001. The department in charge was renamed DIPAM (Department of Investment and Public Asset Management) in 2016, and the sale of Air India to the Tata group was completed in January 2022. The New Public Sector Enterprise Policy of the 2021-22 Budget keeps only a bare minimum presence in four broad strategic sectors (atomic energy, space and defence; transport and telecommunications; power, petroleum, coal and other minerals; banking, insurance and financial services); elsewhere enterprises are to be privatised or closed.

മുഴുവൻ കഥ മൂന്നു ഘട്ടം: 1948 മുതൽ 1970-കളുടെ അവസാനം വരെ സർക്കാർ നയിച്ചു, ലൈസൻസ് കൊടുത്തു; 1980-കളിൽ അരികുകളിൽ അൽപം ഇളവ്; 1991 മുതൽ 'എന്ത് ഉണ്ടാക്കണം' എന്നു സർക്കാർ പറയുന്നതു നിർത്തി, മത്സര കമ്മീഷൻ വഴി പെരുമാറ്റം നിയന്ത്രിക്കൽ, കുറച്ചു സ്ഥാപനങ്ങൾ മാത്രം കൈവശം വയ്ക്കൽ, പ്രോത്സാഹനം നൽകൽ എന്നിവയിലേക്കു മാറി. 1991-ന്റെ നാലു തൂണുകൾ: ലൈസൻസ് നിർത്തൽ, പൊതുമേഖലാ സംവരണം വളരെ കുറയൽ, MRTP മുൻകൂർ അനുമതിയുടെ അവസാനം, വിദേശ നിക്ഷേപത്തിനും സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും തുറന്ന വാതിൽ. ഉടമസ്ഥത വച്ചുകൊണ്ട് ആസ്തി പാട്ടത്തിനു കൊടുക്കൽ — ആസ്തി ധനസമ്പാദനം — മൂന്നാം ഭാഗത്തിൽ. (→ English: delicensing · asset monetisation · हिन्दी: लाइसेंस समाप्ति · परिसंपत्ति मुद्रीकरण)

In exam EnglishPut together, industrial policy has passed through three stages. From 1948 to the late 1970s the state led and licensed; in the 1980s controls were eased at the edges; and from 1991 the state stopped deciding what firms may make, and turned instead to regulating conduct through the Competition Commission, owning fewer enterprises and, as Part 2 shows, offering incentives to industries it wants to grow. The four pillars of 1991 were delicensing, a much smaller area reserved for the public sector, the end of MRTP prior approval, and open doors to foreign investment and technology. Selling shares is not the only way to use public assets: leasing them out while keeping ownership, called asset monetisation, returns in Part 3.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Under the Industrial Policy Resolution, 1956, Schedule A consisted of:

  1. 17 industries in which new units would be the exclusive responsibility of the State
  2. 12 industries that would become progressively state-owned, with private firms supplementing
  3. Industries left to the private sector without any licensing
  4. Products reserved for manufacture by small-scale units
Show answer

Answer: A. 17 industries in which new units would be the exclusive responsibility of the State

Schedule A listed 17 industries, such as arms, atomic energy, iron and steel and railways, reserved for the State. The 12 progressively state-owned industries were Schedule B; the private sector's Schedule C still needed licences; small-scale reservation began only in 1967 and was not part of the schedules.

Q2. Consider the following statements about the Statement on Industrial Policy of July 1991:
1. It abolished industrial licensing for all industries except a short list of 18.
2. It increased the number of industries reserved for the public sector from 8 to 17.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct: licensing was kept only for 18 industries. Statement 2 reverses the change: the reserved list was cut from 17 to 8, not raised. So '2 only', 'Both' and 'Neither' are wrong.

Q3. Match List I (law) with List II (year of enactment):
List I
A. MRTP Act
B. FERA
C. FEMA
D. Competition Act
List II
1. 1999
2. 1969
3. 2002
4. 1973
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-4, C-1, D-3
  2. A-4, B-2, C-1, D-3
  3. A-2, B-4, C-3, D-1
  4. A-2, B-1, C-4, D-3
Show answer

Answer: A. A-2, B-4, C-1, D-3

MRTP Act 1969, FERA 1973, FEMA 1999 and Competition Act 2002, so A-2, B-4, C-1, D-3. The second option swaps MRTP and FERA; the third swaps FEMA and the Competition Act; the fourth gives FERA the FEMA year.

Q4. With reference to the Competition Commission of India, consider the following statements:
1. It reviews mergers and acquisitions above set thresholds.
2. It treats the large size of a firm as an offence in itself.
3. It is a statutory body established under the Competition Act, 2002.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct. Statement 2 describes the old MRTP approach; the Competition Act punishes harmful conduct, not size. So every option containing statement 2 is wrong.

Q5. Which of the following are at present the only industries reserved for the public sector in India?

  1. Atomic energy and railway operations
  2. Coal and mineral oils
  3. Arms and ammunition and air transport
  4. Iron and steel and heavy machinery
Show answer

Answer: A. Atomic energy and railway operations

After the 1991 cut from 17 to 8, the list was reduced further to atomic energy and railway operations. Coal, mineral oils, arms, air transport, iron and steel and heavy machinery were once reserved but have been opened to private firms.

Q6. Consider the following statements about central public sector enterprises:
1. The Maharatna category was introduced in 2009.
2. A CPSE can be given Maharatna status without first being a Navratna.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: a Maharatna must already be a Navratna listed on a stock exchange. So '2 only', 'Both' and 'Neither' are wrong.

Q7. Which was the first central public sector enterprise sold through strategic disinvestment?

  1. Modern Food Industries
  2. Bharat Aluminium Company (BALCO)
  3. Air India
  4. Steel Authority of India
Show answer

Answer: A. Modern Food Industries

Modern Food Industries was sold in 2000. BALCO followed in 2001; the Air India sale was completed only in January 2022; Steel Authority of India remains a public sector enterprise.

Q8. Under the New Public Sector Enterprise Policy announced in the Union Budget 2021-22, which one of the following is NOT one of the strategic sectors?

  1. Atomic energy, space and defence
  2. Transport and telecommunications
  3. Banking, insurance and financial services
  4. Hotels and tourism
Show answer

Answer: D. Hotels and tourism

The four strategic sectors are atomic energy, space and defence; transport and telecommunications; power, petroleum, coal and other minerals; and banking, insurance and financial services. Hotels and tourism is a non-strategic field, where enterprises are to be privatised or closed; the other three options are strategic sectors.

All parts

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources