Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The Union Budget: fiscal policy, accounts, receipts and expenditure

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Budget and fiscal policy · Part 1 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

What fiscal policy is for, what Article 112 requires the annual financial statement to show (charged and voted expenditure), the Consolidated Fund, Public Account and Contingency Fund, the budget documents and the 2017-18 reforms, and how every receipt and every item of spending is classified as revenue or capital.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

എല്ലാ വർഷവും കേന്ദ്രസർക്കാർ പാർലമെന്റിനോട് ഒരു കണക്ക് പറയുന്നു: എത്ര പണം വരും, എത്ര എവിടെ ചെലവാക്കും, കുറവ് വന്നാൽ എങ്ങനെ നികത്തും. ഒരു വീട്ടുകാരൻ വർഷാരംഭത്തിൽ 'ശമ്പളം ഇത്ര, ചെലവുകൾ ഇവ, തികഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ കടം ഇത്ര' എന്ന് എഴുതിവയ്ക്കുന്നതുപോലെ. ഭരണഘടന ഇതിനെ വാർഷിക ധനകാര്യ പ്രസ്താവന എന്ന് വിളിക്കുന്നു; നാം ബജറ്റ് എന്നും. നികുതി, ചെലവ്, കടം എന്നിവ വഴി സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ നയിക്കുന്നതാണ് ധനനയം. ഈ ഭാഗത്ത് വരവും ചെലവും റവന്യൂ, മൂലധനം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിക്കുന്നത് കാണാം. (→ English: fiscal policy · हिन्दी: राजकोषीय नीति)

In exam EnglishEvery year the Union government tells Parliament how much money it expects to collect, how much it plans to spend and on what, and how it will cover any gap. This statement, called the annual financial statement in the Constitution and the Budget in everyday speech, is the main instrument of fiscal policy: the use of government taxing, spending and borrowing to influence the economy. The parliamentary stages of passing the Budget were taught in the Polity chapter on Parliament, and taxes get their own chapter next. This part explains what fiscal policy is for, what the Constitution requires the Budget to show, the three government accounts, the main budget documents, and the two-way split of every receipt and every rupee spent into revenue and capital. Part 2 builds on this split to explain deficits, public debt and the fiscal rules of the FRBM Act.

ധനനയത്തിന് മൂന്ന് ജോലികൾ. ഒന്ന്: വിപണി ശരിയായി നൽകാത്ത പ്രതിരോധം, റോഡ്, പൊതുജനാരോഗ്യം തുടങ്ങിയവ നൽകുക. രണ്ട്: പണക്കാരും പാവപ്പെട്ടവരും തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയ്ക്കുക. മൂന്ന്: സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ കയറ്റിറക്കങ്ങൾ മയപ്പെടുത്തുക. മഴ ചതിച്ച വർഷം പഞ്ചായത്ത് തൊഴിൽ കൂട്ടി കൂലി നൽകിയാൽ കടകളിലെ വാങ്ങൽ നിലയ്ക്കില്ല; അതുപോലെ മാന്ദ്യത്തിൽ സർക്കാർ കൂടുതൽ ചെലവാക്കുന്നു. ചിലത് സ്വയം സംഭവിക്കും: വരുമാനം കുറഞ്ഞാൽ നികുതി പിരിവ് തനിയെ കുറയും. പണനയം ആർബിഐയുടേത്, ധനനയം സർക്കാരിന്റേത്. (→ English: fiscal policy · हिन्दी: राजकोषीय नीति)

In exam EnglishEconomists usually group the jobs of fiscal policy under three heads. Allocation means providing goods the market will not supply well on its own, such as defence, roads or public health. Distribution means narrowing gaps between rich and poor through progressive taxes, subsidies and welfare schemes. Stabilisation means smoothing the business cycle: in a slowdown the government can spend more or tax less (expansionary policy) to support demand, and in an overheating economy it can do the opposite (contractionary policy). Acting against the direction of the cycle is called counter-cyclical policy. Some of this happens without any decision, through automatic stabilisers: in a recession income tax collections fall and welfare payments rise on their own, cushioning household incomes. Fiscal policy is run by the government through Parliament, while monetary policy is run by the RBI through interest rates and liquidity; the two work best when they pull in the same direction.

ഭരണഘടന 'ബജറ്റ്' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല; അനുച്ഛേദം 112 അതിനെ വാർഷിക ധനകാര്യ പ്രസ്താവന എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അതിൽ രണ്ടുതരം ചെലവുകൾ വേറെവേറെ കാണിക്കണം. ചിലതിന് ലോക്‌സഭയുടെ വോട്ട് വേണം. ബാക്കി ഇന്ത്യയുടെ സഞ്ചിത നിധിയിൽനിന്ന് നേരിട്ട് പോകുന്ന, സഞ്ചിത നിധിയിൽ ചുമത്തിയ ചെലവാണ്: രാഷ്ട്രപതിയുടെ വേതനം, സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജിമാരുടെ ശമ്പളം, സിഎജി ശമ്പളം, കടത്തിന്റെ പലിശ തുടങ്ങിയവ. ഇവയെക്കുറിച്ച് ചർച്ചയാകാം, വോട്ടെടുപ്പില്ല. ജഡ്ജിയുടെ ശമ്പളം എല്ലാ വർഷവും ഭരണപക്ഷത്തിന്റെ ദയയെ ആശ്രയിച്ചാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഭയമില്ലാതെ വിധി പറയാനാകുമോ? (→ English: expenditure charged on the Consolidated Fund · हिन्दी: संचित निधि पर भारित व्यय)

In exam EnglishArticle 112 requires the President to cause a statement of the estimated receipts and expenditure of the Government of India for each financial year to be laid before both Houses of Parliament; the Constitution calls this the annual financial statement and never uses the word "budget". The statement must show separately the sums needed to meet expenditure charged on the Consolidated Fund and the sums proposed to be made from the Consolidated Fund of India that need a vote, and it must distinguish expenditure on revenue account from other expenditure. Article 112(3) lists charged items, among them the President's emoluments, the salaries of the presiding officers of both Houses, debt charges, the salaries and pensions of Supreme Court judges, the CAG's salary, and sums needed to satisfy court judgments. Under Article 113(1), charged items are not put to the vote of the Lok Sabha but may be discussed. The reason is independence: offices like the judiciary and the CAG should not depend on a yearly vote of the majority.

കേന്ദ്രത്തിന്റെ പണം മുഴുവൻ മൂന്ന് അക്കൗണ്ടുകളിലൂടെയാണ് പോകുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ സഞ്ചിത നിധി പ്രധാന ഖജനാവ്: നികുതികളും എടുത്ത കടങ്ങളും എല്ലാം ഇവിടെ; പാർലമെന്റ് നിയമമില്ലാതെ ഒരു രൂപ പോലും എടുക്കാനാവില്ല. ഇന്ത്യയുടെ പൊതു അക്കൗണ്ടിൽ സർക്കാരിന്റെ സ്വന്തമല്ലാത്ത പണമാണ്: ജീവനക്കാരുടെ പിഎഫ്, ലഘുസമ്പാദ്യം തുടങ്ങിയവ; ബാങ്ക് നമ്മുടെ നിക്ഷേപം സൂക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ. അതിനാൽ അതിന് പാർലമെന്റ് അനുമതി വേണ്ട. ഇന്ത്യയുടെ ആകസ്മിക നിധി രാഷ്ട്രപതിയുടെ കൈയിലുള്ള അടിയന്തര നിധി: ചുഴലിക്കാറ്റ് വന്നാൽ ഉടൻ പണം അയച്ച്, പിന്നീട് പാർലമെന്റ് അംഗീകാരം നേടും. (→ English: Contingency Fund of India · हिन्दी: भारत की आकस्मिकता निधि)

In exam EnglishAll money of the Union flows through three accounts. The Consolidated Fund of India (Article 266(1)) receives all revenues, all loans the government raises and all repayments of loans it has given; nothing can be withdrawn from it except under a law passed by Parliament, which is why an Appropriation Act is needed every year. The Public Account of India (Article 266(2)) holds other public money that the government keeps as a banker or trustee rather than owns, such as provident fund balances and small savings deposits; payments out of it do not need Parliament's appropriation because the money belongs to others. The Contingency Fund of India (Article 267) is a fixed sum placed at the disposal of the President so that urgent, unforeseen spending can be met before Parliament authorises it; the amount drawn is later recouped from the Consolidated Fund. Suppose a cyclone strikes in the middle of the year: the Contingency Fund lets money move at once, and Parliament votes the spending afterwards.

ബജറ്റ് ഒരു കടലാസല്ല, രേഖകളുടെ കെട്ടാണ്. ധനമന്ത്രിയുടെ പ്രസംഗം നയം വാക്കുകളിൽ പറയുന്നു. ഓരോ മന്ത്രാലയത്തിനും ഒരു ധനാഭ്യർഥന ഉണ്ടാകും; ലോക്‌സഭ അതിൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് ധനവിനിയോഗ ബിൽ ആ തുക ഖജനാവിൽനിന്ന് എടുക്കാൻ അനുമതി നൽകുന്നു; നികുതി മാറ്റങ്ങൾ ധനകാര്യ ബില്ലിൽ. ധന ഉത്തരവാദിത്ത ബജറ്റ് മാനേജ്മെന്റ് നിയമപ്രകാരം ഇടക്കാല നയ പ്രസ്താവനകളും വയ്ക്കണം. ഫല ബജറ്റ് 'എത്ര ചെലവാക്കി' എന്നതിനു പകരം 'എത്ര സ്കൂൾ പണിതു' എന്ന് കാണിക്കുന്നു; ജെൻഡർ ബജറ്റ് സ്ത്രീകൾക്കായുള്ള ചെലവ് കാണിക്കുന്നു. (→ English: Appropriation Bill · हिन्दी: विनियोग विधेयक)

In exam EnglishThe Budget is not one document but a set. The Finance Minister's Budget speech presents the year's policy in words. The annual financial statement gives the figures required by Article 112. The Demands for Grants, usually one for each ministry or department, are the requests the Lok Sabha votes on under Article 113. Once the demands are voted, the Appropriation Bill (Article 114) authorises withdrawal of the voted amounts and the charged amounts from the Consolidated Fund, while the Finance Bill carries the tax proposals. Explanatory documents such as the Receipt Budget, the Expenditure Budget and Budget at a Glance help readers follow the numbers. Section 3 of the Fiscal Responsibility and Budget Management Act requires further statements to be laid with the Budget, now the Medium-term Fiscal Policy cum Fiscal Policy Strategy Statement and the Macro-economic Framework Statement. Two newer documents look beyond money spent: the Outcome Budget, first presented for 2005-06, ties outlays to measurable results, and the Gender Budget Statement, also from 2005-06, shows spending meant to benefit women.

2017-18 ബജറ്റ് മുതൽ മൂന്ന് മാറ്റങ്ങൾ. ഒന്ന്: ബജറ്റ് ഫെബ്രുവരി അവസാനമല്ല, ഫെബ്രുവരി 1-നു തന്നെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഏപ്രിൽ 1-നകം അംഗീകാരം കിട്ടിയാൽ വകുപ്പുകൾ പണത്തിനായി കാത്തിരിക്കേണ്ട; മുമ്പ് രണ്ടു മാസത്തെ ചെലവിന് വോട്ട് ഓൺ അക്കൗണ്ട് എടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. രണ്ട്: 1924 മുതൽ വേറിട്ടുനിന്ന റെയിൽവേ ബജറ്റ് പൊതുബജറ്റിൽ ലയിപ്പിച്ചു. മൂന്ന്: പദ്ധതി, പദ്ധതിയേതര വിഭജനം ഒഴിവാക്കി; പുതിയ കെട്ടിടം പണിയും, പഴയതിന് പെയിന്റടിക്കില്ല എന്ന പ്രശ്നം അതുകൊണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ റവന്യൂ, മൂലധനം മാത്രം. (→ English: vote on account · हिन्दी: लेखानुदान)

In exam EnglishThree changes made from the Budget for 2017-18 still shape exam questions. First, the Budget is now presented on 1 February instead of the last working day of February, so that Parliament can pass the Appropriation and Finance Bills before the financial year begins on 1 April; earlier, a vote on account was routinely needed to keep money flowing in April and May, and ministries lost the first months of the year waiting for funds. Second, the Railway Budget, presented separately since 1924, was merged into the Union Budget, so railway spending is now one of the Demands for Grants. Third, the old split of spending into plan and non-plan was dropped, because it encouraged neglect of maintenance (counted as non-plan) in favour of new projects (counted as plan); spending is now classified only as revenue or capital. The financial year itself still runs from 1 April to 31 March.

ഓരോ വരവിനും ഒരേ പരീക്ഷണം: ഇതുകൊണ്ട് സർക്കാരിന്റെ കടം കൂടുമോ, അല്ലെങ്കിൽ ആസ്തി കുറയുമോ? രണ്ടുമില്ലെങ്കിൽ അത് റവന്യൂ വരവുകൾ. കർഷകന് വിളവ് വിറ്റ പണവും പാട്ടപ്പണവും പോലെ സർക്കാരിന് നികുതികൾ. ആദായനികുതി, ജിഎസ്ടി, കസ്റ്റംസ് എന്നിവ നികുതിവരുമാനം; അതിൽനിന്ന് ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ ശുപാർശപ്രകാരം സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വിഹിതം കഴിഞ്ഞ് ബാക്കിയാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ അറ്റ നികുതി. നികുതിയേതര വരുമാനം: നൽകിയ വായ്പകളുടെ പലിശ, പൊതുമേഖലാ ലാഭവിഹിതം, ആർബിഐ മിച്ചം, ഫീസ്, സ്പെക്ട്രം പണം. ഇവയൊന്നും തിരിച്ചുകൊടുക്കേണ്ട. (→ English: revenue receipts · हिन्दी: राजस्व प्राप्तियाँ)

In exam EnglishEvery receipt is sorted by one test: does it create a liability for the government or reduce its assets? If neither, it is one of the revenue receipts. These have two parts. Tax revenue covers income tax, corporation tax, GST, customs and excise duties; the Budget first shows gross tax revenue and then subtracts the states' share, because under Article 270 a part of the Union's taxes is divided with the states on the recommendation of the Finance Commission. What remains is the Centre's net tax revenue. Non-tax revenue covers interest the Centre earns on loans it has given, dividends and profits from public sector enterprises and public sector banks, the surplus the RBI transfers each year, fees and fines, receipts from spectrum and other communication services, and grants received from abroad. None of these has to be paid back, and none reduces what the government owns.

മൂലധന വരവുകൾ എന്നാൽ കടം കൂടുന്നതോ ആസ്തി കുറയുന്നതോ ആയവ. വലിയ ഭാഗം കടമാണ്: വിപണിയിൽ സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങൾ വിൽക്കൽ, ട്രഷറി ബില്ലുകൾ, നാം പോസ്റ്റ് ഓഫീസിൽ ഇടുന്ന ലഘുസമ്പാദ്യം, വിദേശ വായ്പ. കടമല്ലാത്ത മൂലധന വരവുകളുമുണ്ട്: നൽകിയ വായ്പകളുടെ തിരിച്ചടവ്, ഓഹരി വിറ്റഴിക്കൽ അതായത് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ സർക്കാർ ഓഹരി വിൽക്കൽ. ഒരു പശുവിന്റെ ഉദാഹരണം: പാൽ വിറ്റാൽ കിട്ടുന്നത് വരുമാനം, പശു ബാക്കി. പശുവിനെത്തന്നെ വിറ്റാൽ പണം വരും, പക്ഷേ ആസ്തി പോയി; അത് മൂലധന വരവ്. (→ English: capital receipts · हिन्दी: पूँजीगत प्राप्तियाँ)

In exam Englishcapital receipts are the opposite case: either the government takes on a liability, or it gives up an asset. The biggest part is debt. The Centre borrows from the market by selling dated government securities, raises short-term money through treasury bills, receives funds from the National Small Savings Fund (the savings people put in schemes such as post office deposits are lent on to the government), and takes loans from abroad. Smaller but important are non-debt capital receipts: recoveries of loans the Centre had given to states and public bodies, and disinvestment, the sale of the government's shares in public sector enterprises. A simple example shows the test at work. If a public sector company pays the government a dividend, nothing is given up, so it is a revenue receipt. If the government sells part of its stake in the same company, it now owns less, so the money is a capital receipt, even though cash comes in either way.

ചെലവിന് കണ്ണാടി പോലുള്ള പരീക്ഷണം: ഇതുകൊണ്ട് ആസ്തി ഉണ്ടാകുമോ, അല്ലെങ്കിൽ കടം കുറയുമോ? ഇല്ലെങ്കിൽ അത് റവന്യൂ ചെലവ്, അതായത് വീട് നടത്താൻ മാസംതോറുമുള്ള ചെലവുപോലെ. പഴയ കടങ്ങളുടെ പലിശ (കേന്ദ്രച്ചെലവിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനം), ഭക്ഷ്യ, വളം സബ്സിഡി, ശമ്പളം, പെൻഷൻ, സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള സഹായധനം. ഇവിടെ ഒരു കുരുക്ക്: കേന്ദ്രം സഹായധനം നൽകി സംസ്ഥാനം അതുകൊണ്ട് സ്കൂൾ പണിതാലും ആ സ്കൂൾ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ആസ്തിയല്ല. അതിനാൽ കേന്ദ്രക്കണക്കിൽ അത് റവന്യൂ ചെലവുതന്നെ. (→ English: revenue expenditure · हिन्दी: राजस्व व्यय)

In exam EnglishSpending is sorted by the mirror test: does it create an asset or reduce a liability? If not, it is revenue expenditure, the cost of running the government and delivering services year after year. The main items are interest on past borrowing, which is the largest single item of the Centre's spending, subsidies on food, fertilisers and fuel, salaries, pensions, the running costs of defence, and grants to states and Union territories. The last item hides an important catch. When the Centre gives grants-in-aid to a state, the money leaves the Centre's books for good and creates no asset that the Centre owns, so it is counted as revenue expenditure even if the state uses it to build schools, roads or houses. This is why a part of what looks like consumption spending in the Union Budget is in fact building assets in the states, and part 2 shows how the effective revenue deficit was designed to correct for it.

മൂലധന ചെലവ് എന്നാൽ ആസ്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നതോ കടം കുറയ്ക്കുന്നതോ ആയ ചെലവ്: ദേശീയപാത, റെയിൽപ്പാത, തുറമുഖം, സൈനിക ഉപകരണങ്ങൾ, സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള വായ്പ (തിരിച്ചുവരുമെന്നതിനാൽ ആസ്തി), പൊതുമേഖലയിൽ ഓഹരി, പഴയ കടത്തിന്റെ മുതൽ തിരിച്ചടയ്ക്കൽ. ഒരു കുടുംബം കടമെടുത്ത് ട്രാക്ടർ വാങ്ങിയാൽ നാളെ വരുമാനം കൂടും; അതേ കടംകൊണ്ട് കല്യാണസദ്യ നടത്തിയാൽ കടം മാത്രം ബാക്കി. അതിനാൽ ചെലവ് എത്ര എന്നതുമാത്രമല്ല, എന്തിന് എന്നതും പ്രധാനം. 2026-27 ബജറ്റിൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ മൂലധന ചെലവ് ഏകദേശം ₹12.2 ലക്ഷം കോടി. (→ English: capital expenditure · हिन्दी: पूँजीगत व्यय)

In exam Englishcapital expenditure is spending that either creates an asset or reduces a liability. It includes building highways, railway lines and ports, buying military equipment, giving loans and advances to states and public enterprises (the loan is an asset because it will be repaid), putting equity into public sector companies, and repaying the principal of past debt. Governments and markets watch this category closely because it adds to the economy's capacity to produce in future, and because a rupee of public investment is generally expected to raise output by more than a rupee of routine revenue spending, partly by drawing in private investment alongside it. That is why the quality of spending matters as much as its size: a deficit used to build a port is easier to justify than one used to pay interest. The Union Budget for 2026-27 placed the Centre's capital expenditure at about ₹12.2 lakh crore. The table below applies both tests to common items.
Applying the two tests: how common budget items are classified
ItemClassified asWhy
Income tax, GST, customs dutyRevenue receipt (tax)No liability, no asset given up
Dividend from a public sector company; RBI surplusRevenue receipt (non-tax)Earned; nothing given up
Spectrum auction proceedsRevenue receipt (non-tax)Shown under communication services
Sale of shares in a public sector companyCapital receipt (non-debt)Government gives up part of an asset
Recovery of a loan given to a stateCapital receipt (non-debt)An asset (the loan) is reduced
Market borrowing, treasury bills, small savingsCapital receipt (debt)Creates a liability
Interest on past debt; subsidies; salaries; pensionsRevenue expenditureNo asset created
Grant to a state, even for building schoolsRevenue expenditureNo asset owned by the Centre
Loan to a state; equity in a public companyCapital expenditureCreates a financial asset
Building a highway; buying defence equipmentCapital expenditureCreates a physical asset
Repayment of the principal of a loanCapital expenditureReduces a liability

ആകെ നോക്കിയാൽ ബജറ്റ് നാല് കള്ളികളുള്ള പട്ടിക. റവന്യൂ വരവുകളും റവന്യൂ ചെലവും എല്ലാ വർഷവും വന്നുപോകുന്നു, ആസ്തി-കടങ്ങളിൽ മാറ്റമില്ല. മൂലധന വരവുകളും മൂലധന ചെലവും ആസ്തി-കടങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. വീട്ടുകണക്കിൽ ശമ്പളവും പലചരക്കും ഒരു വശത്ത്; ഭവനവായ്പയും വീടുപണിയും മറുവശത്ത് എന്നപോലെ. ചെലവ് കടമല്ലാത്ത വരവുകളെക്കാൾ കൂടിയാൽ ആ വ്യത്യാസം കടമായി എടുക്കണം; അതാണ് ധനക്കമ്മി. അത് അടുത്ത ഭാഗം. (→ English: fiscal deficit · हिन्दी: राजकोषीय घाटा)

In exam EnglishPut together, the Budget is a grid of four boxes: revenue receipts and revenue expenditure, which recur every year and leave no lasting change in what the government owns or owes, and capital receipts and capital expenditure, which change its assets and liabilities. The Constitution supplies the frame (Article 112, the three accounts, charged and voted sums), the budget documents supply the detail, and the two tests sort every entry. The gaps between these boxes are what the next part measures. When total spending exceeds revenue receipts plus non-debt capital receipts, the difference has to be borrowed, and that borrowing is the fiscal deficit. How large that gap may be, how it is financed and what limits the law places on it are the questions of part 2, and the taxes that fill the revenue box are the subject of the chapter on taxation and GST.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following is a capital receipt in the Union Budget?

  1. Dividends received from public sector enterprises
  2. Proceeds from the sale of government shares in a public sector enterprise
  3. Interest received on loans given to states
  4. Surplus transferred by the Reserve Bank of India
Show answer

Answer: B. Proceeds from the sale of government shares in a public sector enterprise

Selling shares reduces an asset the government owns, so disinvestment is a non-debt capital receipt. Dividends, interest on loans to states and the RBI surplus are all earned without giving up an asset or taking on a liability, so they are non-tax revenue receipts.

Q2. Consider the following statements:
1. Expenditure charged on the Consolidated Fund of India cannot be discussed in Parliament.
2. The salary of the Comptroller and Auditor General of India is charged on the Consolidated Fund of India.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: under Article 113(1) charged items are not put to the vote, but they may be discussed. Statement 2 is right: Article 112(3) lists the CAG's salary among charged items. So '1 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q3. Which one of the following is classified as revenue expenditure of the Union government?

  1. A loan given to a state government for an irrigation project
  2. Repayment of the principal of an external loan
  3. A grant given to a state government to build hospitals
  4. Equity investment in a public sector bank
Show answer

Answer: C. A grant given to a state government to build hospitals

A grant leaves the Centre's books and creates no asset the Centre owns, so it is revenue expenditure even if hospitals are built. A loan to a state creates a financial asset, repaying principal reduces a liability, and equity investment creates an asset; all three are capital expenditure.

Q4. Match List I with List II:
List I
A. Consolidated Fund of India
B. Public Account of India
C. Contingency Fund of India
D. Annual financial statement
List II
1. Article 112
2. Article 266(1)
3. Article 266(2)
4. Article 267
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-3, C-4, D-1
  2. A-3, B-2, C-4, D-1
  3. A-2, B-4, C-3, D-1
  4. A-1, B-3, C-4, D-2
Show answer

Answer: A. A-2, B-3, C-4, D-1

The Consolidated Fund is Article 266(1), the Public Account 266(2), the Contingency Fund 267 and the annual financial statement 112. The second code swaps the two parts of Article 266; the third puts the Public Account under 267; the fourth gives the annual financial statement's article to the Consolidated Fund.

Q5. With reference to changes made in the Union Budget from 2017-18, consider the following statements:
1. The Budget began to be presented on 1 February.
2. The Railway Budget was merged with the Union Budget.
3. The classification of expenditure into revenue and capital was abolished.
How many of the above statements are correct?

  1. Only one
  2. Only two
  3. All three
  4. None
Show answer

Answer: B. Only two

Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is wrong: it was the plan and non-plan classification that ended; the revenue and capital split is required by Article 112 and remains. So 'only one', 'all three' and 'none' are wrong.

Q6. During a sharp economic slowdown, which one of the following would be an expansionary fiscal policy response?

  1. Raising income tax rates to reduce the deficit
  2. Increasing public spending on infrastructure
  3. Raising the cash reserve ratio
  4. Cutting welfare spending to build a budget surplus
Show answer

Answer: B. Increasing public spending on infrastructure

More public spending adds to demand, which is the expansionary, counter-cyclical response. Raising taxes and cutting welfare spending reduce demand and are contractionary. Raising the CRR is a monetary policy tool of the RBI, not fiscal policy, and it is contractionary too.

Q7. Consider the following statements:
1. Money can be paid out of the Public Account of India only after an appropriation by Parliament.
2. Provident fund balances and small savings deposits held by the government form part of the Public Account of India.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: the Public Account holds money the government keeps as banker or trustee, so payments from it need no appropriation; that requirement applies to the Consolidated Fund. Statement 2 is right. So '1 only', 'both' and 'neither' are wrong.

Q8. Consider the following statements:
1. The Outcome Budget links budgetary outlays to measurable results.
2. The Gender Budget Statement was first presented with the Union Budget for 2005-06.
3. The FRBM Act requires a Macro-economic Framework Statement to be laid before Parliament along with the Budget.
How many of the above statements are correct?

  1. Only one
  2. Only two
  3. All three
  4. None
Show answer

Answer: C. All three

All three are correct: the Outcome Budget ties outlays to outcomes, the Gender Budget Statement dates from 2005-06, and section 3 of the FRBM Act requires the Macro-economic Framework Statement with the Budget. So 'only one', 'only two' and 'none' are wrong.

All partsNext: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources