Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The public distribution system and food security

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Agriculture and food security · Part 2 / 3 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

How public distribution grew from wartime rationing into a legal right: the Centre-state division of work, the Revamped and Targeted PDS, Antyodaya Anna Yojana, the National Food Security Act, 2013 and its entitlements, free grain under PMGKAY, digitised delivery and One Nation One Ration Card, the Shanta Kumar Committee, and the food subsidy.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഒന്നാം ഭാഗത്തിൽ കർഷകന്റെ വയലിൽനിന്ന് സർക്കാർ ഗോഡൗണിലേക്കുള്ള ധാന്യത്തിന്റെ യാത്ര കണ്ടു. ഇനി അതേ ധാന്യം ഗോഡൗണിൽനിന്ന് നമ്മുടെ വീട്ടിലെത്തുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് നോക്കാം. ഇതിന്റെ പേര് പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം — നാട്ടിലെ റേഷൻകടയാണ് അതിന്റെ അവസാന പടി. ആദ്യം ഇത് നഗരങ്ങളിലെ റേഷൻ മാത്രമായിരുന്നു; ഇന്ന് ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമം നൽകുന്ന നിയമപരമായ അവകാശം, 2023 മുതൽ സൗജന്യവും. ഈ ധാന്യത്തിനായി കേന്ദ്രം ബജറ്റിൽ വഹിക്കുന്ന ചെലവാണ് ഭക്ഷ്യ സബ്സിഡി. (→ English: public distribution system · National Food Security Act · food subsidy · हिन्दी: सार्वजनिक वितरण प्रणाली · राष्ट्रीय खाद्य सुरक्षा अधिनियम · खाद्य सब्सिडी)

In exam EnglishPart 1 followed grain from the farmer's field into government godowns. This part follows the same grain out again, to the households that receive it. The public distribution system is the network through which the Centre and the states supply wheat, rice and some coarse grains at low prices, and since 2023 free of cost, to most families in India. Over seventy years it has changed from a ration system for city dwellers into a legal entitlement under the National Food Security Act, 2013. The part traces that journey, the reforms in how grain reaches people, the main official review of the system, and the bill the Union Budget pays for it, the food subsidy. Part 3 then turns to farm credit, insurance and land.

രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്ത് നഗരങ്ങളിൽ ഭക്ഷ്യക്ഷാമം വന്നപ്പോഴാണ് റേഷൻ തുടങ്ങിയത്. 1960കളിലെ ഭക്ഷ്യപ്രതിസന്ധിക്കു ശേഷം അത് വളരെ വളർന്നു. 1992 വരെ എല്ലാവർക്കും ഒരേ വില — പണക്കാരനും കൂലിപ്പണിക്കാരനും ഒരേ സബ്സിഡി; ഗ്രാമങ്ങൾക്കും ദരിദ്ര സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കുറവേ കിട്ടിയുള്ളൂ. ജോലി വിഭജനം ഇങ്ങനെ: കേന്ദ്രം ധാന്യം വാങ്ങി, സംസ്ഥാനത്തിന് വിഹിതം നൽകി, കേന്ദ്ര വിതരണ വില നിശ്ചയിക്കുന്നു; സംസ്ഥാനം ആർക്ക് കാർഡ് എന്ന് തീരുമാനിച്ച് ന്യായവില കട നടത്തുന്നു — രണ്ടുപേരും ചേർന്ന് ഒരു സദ്യ ഒരുക്കുന്നതുപോലെ. (→ English: central issue price · fair price shop · हिन्दी: केंद्रीय निर्गम मूल्य · उचित दर दुकान)

In exam EnglishPublic distribution began as rationing in cities during the Second World War, when food was scarce and prices were rising fast. After independence it was kept as a way to keep grain prices in check, and it grew sharply after the food crises of the mid-1960s, when the Food Corporation of India and the price commission were set up and domestic procurement began to replace imported grain. Until 1992 the system was universal: any household with a ration card could buy at the same subsidised price. That design had clear weaknesses. It served towns better than villages, reached poorer states less than richer ones, and spent the same subsidy on a rich family as on a hungry one. The division of work set then still holds: the Centre procures grain, allocates it to each state, moves it to state depots and fixes the central issue price; the states identify the families, issue ration cards, license the fair price shop network and supervise distribution.

സബ്സിഡി ശരിക്കും പാവപ്പെട്ടവർക്കു തന്നെ എത്തണമെന്ന് കരുതി 1992ൽ വരൾച്ച, മല, ആദിവാസി മേഖലകൾക്ക് കൂടുതൽ നൽകി. 1997ൽ ലക്ഷ്യാധിഷ്ഠിത പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം വന്നു: ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്കു താഴെയുള്ള ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ വില, എപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ വില. പക്ഷേ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ രണ്ടു തെറ്റുകൾ: യഥാർഥ പാവപ്പെട്ട കുടുംബം പട്ടികയിൽ ഇല്ലാതാവുക, സമ്പന്നർ ഉൾപ്പെടുക. വ്യാജ കാർഡുകൾ വഴി ധാന്യം പൊതുവിപണിയിലേക്ക് ചോർന്നു — അരിപ്പയിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചതുപോലെ. (→ English: targeted public distribution system · हिन्दी: लक्षित सार्वजनिक वितरण प्रणाली)

In exam EnglishThe first attempt to aim the subsidy better was the Revamped PDS of June 1992, which gave larger quantities at lower prices in drought-prone, desert, hilly and tribal blocks, using area rather than income to pick beneficiaries. The bigger change came in June 1997 with the targeted public distribution system. Households were now split into those below the poverty line (BPL), who got grain at a much lower price, and those above it (APL), who paid close to the full cost. The quantity for a BPL family was later raised to 35 kg a month. Targeting saved money but created two kinds of error. Exclusion errors left out poor families whose names never reached the BPL list; inclusion errors put better-off families on it. With APL prices near the open market, APL buying fell, unsold grain piled up in godowns, and grain meant for BPL families often leaked to the open market through bogus cards.

ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങളിൽപോലും ചിലർക്ക് തങ്ങളുടെ വിഹിതം വാങ്ങാൻ കഴിവില്ലായിരുന്നു — പണിയില്ലാത്ത വൃദ്ധർ, വിധവകൾ, ഭൂമിയില്ലാത്ത കൂലിക്കാർ. അവർക്കായി 2000 ഡിസംബറിൽ അന്ത്യോദയ അന്ന യോജന വന്നു: കുടുംബത്തിന് മാസം 35 കിലോ, ഗോതമ്പ് കിലോയ്ക്ക് 2 രൂപ, അരി കിലോയ്ക്ക് 3 രൂപ. ഇത് പാവപ്പെട്ടവരിലെ ഏറ്റവും പാവപ്പെട്ടവരുടെ ചെറിയ കൂട്ടമാണ്, വേറൊരു വിഭാഗത്തിനുള്ള വേറൊരു പദ്ധതിയല്ല. 2013ലെ നിയമവും ഇത് അതേപടി നിലനിർത്തി — ഇവർക്ക് കുടുംബത്തിന് 35 കിലോ, മറ്റുള്ളവർക്ക് ആളൊന്നിന് കണക്ക്. (→ English: Antyodaya Anna Yojana · हिन्दी: अंत्योदय अन्न योजना)

In exam EnglishEven within the BPL group, the poorest families could not always afford their quota. Antyodaya Anna Yojana, launched in December 2000, was carved out of the BPL list for them. It began with the poorest one crore BPL families and was widened in later years. Each Antyodaya family received 35 kg of grain a month at very low prices, Rs 2 a kg for wheat and Rs 3 a kg for rice. Households headed by widows, the sick or the aged with no assured means of support, landless labourers and primitive tribal households were among the groups it set out to reach. The Antyodaya category was so well established that the 2013 Act kept it intact: an Antyodaya household still has a family-level entitlement of 35 kg, while every other covered household gets grain per person. Students often confuse the two: Antyodaya is a subset of the poor, not a separate scheme for a different group.

ഒരു പദ്ധതിയാണെങ്കിൽ സർക്കാരിന് തോന്നുമ്പോൾ നിർത്താം; അവകാശമാണെങ്കിൽ ചോദിച്ചു വാങ്ങാം. 2001ൽ ഗോഡൗണുകളിൽ ധാന്യം നശിക്കുമ്പോൾ വരൾച്ചാപ്രദേശങ്ങളിൽ ആളുകൾ പട്ടിണിയിലാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതിയിൽ കേസ് വന്നു. 'ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിൽ ഭക്ഷണത്തിനുള്ള അവകാശവുമുണ്ട്' എന്ന് കോടതി പറഞ്ഞ്, സ്കൂൾ ഉച്ചഭക്ഷണം പോലുള്ളവ അവകാശങ്ങളാക്കി. 2013ൽ പാർലമെന്റ് ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമം പാസാക്കി: ഗ്രാമങ്ങളിൽ 75 ശതമാനം വരെ, നഗരങ്ങളിൽ 50 ശതമാനം വരെ ജനങ്ങൾക്ക്. എത്ര പേർ എന്ന് കേന്ദ്രം പറയും, ആരൊക്കെ എന്ന് സംസ്ഥാനം തിരഞ്ഞെടുക്കും. (→ English: National Food Security Act · हिन्दी: राष्ट्रीय खाद्य सुरक्षा अधिनियम)

In exam EnglishThe move from scheme to right came through the courts and then Parliament. Article 47, a Directive Principle, makes raising the level of nutrition one of the State's primary duties, but it cannot be enforced in court. In People's Union for Civil Liberties v. Union of India, a case filed in 2001 when godowns were overflowing while people went hungry in drought-hit areas, the Supreme Court read the right to food into the right to life under Article 21 and, through interim orders, turned schemes such as school meals into entitlements. The National Food Security Act, 2013 then gave the right a statute. It covers up to 75 per cent of the rural and up to 50 per cent of the urban population, about two-thirds of the people overall. The Centre fixes the share of each state's population to be covered; the state identifies which households qualify. Covered households fall into two groups, Antyodaya households and priority households.

ഈ നിയമം നമ്മുടെ റേഷൻ കാർഡിൽ എന്ത് അവകാശം വേണമെന്ന് പറയുന്നു. മുൻഗണനാ കുടുംബത്തിൽ ഓരോരുത്തർക്കും മാസം 5 കിലോ — നാലു പേരുള്ള വീടിന് 20 കിലോ; അന്ത്യോദയ വീടിന് മൊത്തം 35 കിലോ. ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും അങ്കണവാടിയിൽ ഭക്ഷണം, കുറഞ്ഞത് 6,000 രൂപ പ്രസവാനുകൂല്യം; ചെറിയ കുട്ടികൾക്ക് അങ്കണവാടിയിലും സ്കൂൾ കുട്ടികൾക്ക് ഉച്ചഭക്ഷണവും. ധാന്യം കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ പണമായി ബത്ത ചോദിക്കാം. കാർഡിൽ കുടുംബനാഥ വീട്ടിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീ — 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞവർ. പരാതിക്ക് ജില്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, മേൽനോട്ടത്തിന് സംസ്ഥാന ഭക്ഷ്യ കമ്മീഷൻ. (→ English: food security allowance · State Food Commission · हिन्दी: खाद्य सुरक्षा भत्ता · राज्य खाद्य आयोग)

In exam EnglishThe Act spells out what each person can claim. A priority household gets 5 kg of grain per person a month and an Antyodaya household 35 kg per household, at prices the Act's first Schedule fixed at no more than Rs 3 a kg for rice, Rs 2 for wheat and Rs 1 for coarse grains. The Act reaches beyond the ration shop. Pregnant women and nursing mothers are entitled to a free meal at the anganwadi and maternity benefit of at least Rs 6,000. Children from six months to six years get a free, age-appropriate meal through the anganwadi, and children of six to fourteen a free midday meal in school. If the state fails to supply the grain or meals, the person can claim a food security allowance in cash. The eldest woman of the household, aged at least 18, is treated as its head for issuing the ration card. Each district has a grievance redressal officer, and each state a State Food Commission to monitor the Act.
What the National Food Security Act, 2013 entitles
WhoEntitlementWhere delivered
Priority household5 kg of grain per person a monthFair price shop
Antyodaya household35 kg of grain per household a monthFair price shop
Pregnant women and nursing mothersFree meal and maternity benefit of at least Rs 6,000Anganwadi
Children 6 months to 6 yearsFree age-appropriate mealAnganwadi
Children 6 to 14 yearsFree midday mealSchool
Anyone not suppliedFood security allowancePaid by the state government

2020ലെ ലോക്ഡൗണിൽ പണി നിന്നപ്പോൾ ഓരോ റേഷൻ ഗുണഭോക്താവിനും സാധാരണ വിഹിതത്തിനു മുകളിൽ മാസം 5 കിലോ അധികം സൗജന്യമായി നൽകി — ഇതാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ഗരീബ് കല്യാൺ അന്ന യോജന. 2022 ഡിസംബറോടെ അധിക വിഹിതം നിന്നു. പക്ഷേ 2023 ജനുവരി മുതൽ സാധാരണ വിഹിതം തന്നെ പൂർണമായി സൗജന്യമാക്കി, 2024 മുതൽ അഞ്ചു വർഷത്തേക്ക് നീട്ടി. ശ്രദ്ധിക്കുക: കാർഡുടമകളുടെ എണ്ണം കൂടിയില്ല, വില മാത്രം പൂജ്യമായി. അതുകൊണ്ട് മുഴുവൻ ചെലവും കേന്ദ്രത്തിന്റെ തലയിൽ. (→ English: Pradhan Mantri Garib Kalyan Anna Yojana · हिन्दी: प्रधानमंत्री गरीब कल्याण अन्न योजना)

In exam EnglishThe Covid-19 lockdown of 2020 tested the system. Under the Pradhan Mantri Garib Kalyan Anna Yojana (PMGKAY), launched in April 2020, every person covered by the Act received an extra 5 kg of grain a month free, on top of the normal ration. The extra grain ran in phases until December 2022. From 1 January 2023 the government changed course: the extra quota ended, but the regular NFSA grain itself became free for all Antyodaya and priority households, under the PMGKAY name. In November 2023 the Union Cabinet extended free grain for five years from 1 January 2024. Two points are often confused. First, the number of people covered did not change; only the price fell to zero. Second, making grain free shifted the whole cost to the Centre's food subsidy, since there is no longer any central issue price to recover.
From universal rationing to free grain
StageYearWho is coveredKey feature
Universal PDS1940s to 1992Any ration card holderSame subsidised price for all; urban bias
Revamped PDS1992Drought-prone, desert, hilly and tribal blocksTargeting by area
Targeted PDS1997BPL and APL householdsTargeting by income; BPL quota later 35 kg
Antyodaya Anna Yojana2000The poorest within BPL35 kg per family at Rs 2 (wheat) and Rs 3 (rice) a kg
National Food Security Act2013Up to 75% rural, 50% urbanLegal right; 5 kg per person, 35 kg per AAY household
PMGKAY2020; free NFSA grain from 2023All NFSA beneficiariesExtra 5 kg free in 2020-22; regular ration free from 1 Jan 2023

ഇപ്പോൾ റേഷൻകടയിൽ വിരലടയാള യന്ത്രം കണ്ടിട്ടുണ്ടാവും — അതാണ് വലിയ മാറ്റം. കാർഡുകളെല്ലാം കമ്പ്യൂട്ടറിൽ കയറ്റി ആധാറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു, വ്യാജ കാർഡുകൾ പോയി. അതുകൊണ്ടാണ് ഒരു രാജ്യം ഒരു റേഷൻ കാർഡ് സാധ്യമായത്: ഉദാഹരണത്തിന്, കേരളത്തിൽ പണിയെടുക്കുന്ന ബംഗാളിലെ തൊഴിലാളിക്ക് ഇവിടെത്തന്നെ തന്റെ പങ്ക് വാങ്ങാം, ബാക്കി നാട്ടിൽ കുടുംബം വാങ്ങും. ചണ്ഡീഗഢിലും പുതുച്ചേരിയിലും ധാന്യത്തിനു പകരം നേരിട്ടുള്ള ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റം വഴി ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ പണം. 2021 മുതൽ വിളർച്ച കുറയ്ക്കാൻ ഇരുമ്പ്, ഫോളിക് ആസിഡ്, വിറ്റാമിൻ ബി12 ചേർത്ത അരി. (→ English: One Nation One Ration Card · direct benefit transfer · fortified rice · हिन्दी: एक राष्ट्र एक राशन कार्ड · प्रत्यक्ष लाभ अंतरण · फ़ोर्टिफ़ाइड चावल)

In exam EnglishThe biggest change in the last fifteen years has been in how the ration is handed over rather than what it contains. Under end-to-end computerisation, ration card lists were digitised and linked with Aadhaar, which weeded out large numbers of duplicate and ghost cards, and electronic point-of-sale (ePoS) machines at fair price shops now check the buyer's fingerprint before grain is released. Digitisation made portability possible. One Nation One Ration Card began with clusters of states in 2019 and had covered every state and Union Territory by 2022: a migrant worker from Bihar can draw his ration in Bengaluru, while his family draws the rest at home. Two other reforms changed the product itself. In Chandigarh and Puducherry, cash is paid by direct benefit transfer in place of grain from 2015. And from 2021 rice in the PDS and other food schemes was gradually replaced by rice fortified with iron, folic acid and vitamin B12, to fight anaemia.

2015ൽ ശാന്തകുമാർ സമിതി എഫ്സിഐയെ വിശദമായി പരിശോധിച്ചു. രണ്ടു കയ്പ്പുള്ള സത്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ആകെ കർഷകരിൽ 6 ശതമാനം മാത്രമേ സർക്കാരിന് ധാന്യം വിറ്റുള്ളൂ — ബാക്കിയുള്ളവർക്ക് മിനിമം താങ്ങുവില കടലാസിൽ മാത്രം. റേഷൻ ധാന്യത്തിന്റെ 40 മുതൽ 50 ശതമാനം വരെ വീട്ടിലെത്തിയതേയില്ല. ശുപാർശകൾ: ഗുണഭോക്താക്കളെ 40 ശതമാനമായി കുറയ്ക്കുക, വലിയ നഗരങ്ങളിൽ തുടങ്ങി പണം കൈമാറ്റം, പഞ്ചാബ് പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സംഭരണം അവർക്കുതന്നെ വിട്ട് എഫ്സിഐ കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കർഷകരിലേക്ക് തിരിയുക. എണ്ണം കുറയ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശ സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചില്ല. (→ English: Shanta Kumar Committee · हिन्दी: शांता कुमार समिति)

In exam EnglishThe most cited official review of the system is the report of the High Level Committee on Reorienting the Role and Restructuring of the Food Corporation of India, chaired by Shanta Kumar, submitted in January 2015. Its findings cut both ways. On the farm side, it found that only about 6 per cent of farmers sold grain to procurement agencies, so most never benefited from MSP. On the consumer side, it relied on household survey data for 2011-12 to estimate that a large share of PDS grain, roughly 40 to 50 per cent, never reached the intended households. Its main recommendations were: bring NFSA coverage down to about 40 per cent of the population; move gradually to cash transfers, starting with large cities; let FCI hand over procurement in states with well-developed systems, such as Punjab, Haryana and Madhya Pradesh, and focus instead on eastern states where farmers sell below MSP; and use negotiable warehouse receipts and private storage. The coverage cut was never adopted.

ഈ ചെലവെല്ലാം ആരുടേതാണ്? എഫ്സിഐക്ക് ഒരു ക്വിന്റൽ അരിക്ക് ആകുന്ന മൊത്തം ചെലവ് — കർഷകന് നൽകിയ മിനിമം താങ്ങുവില, ചന്ത ഫീസ്, ചാക്ക്, ഗോഡൗൺ, ലോറി ഗതാഗതം — ഇതിനെ സാമ്പത്തിക ചെലവ് എന്നു പറയുന്നു. അതിൽനിന്ന് കേന്ദ്ര വിതരണ വില കുറച്ചാൽ ബാക്കി ഭക്ഷ്യ സബ്സിഡി. ഇപ്പോൾ വിതരണ വില പൂജ്യമായതിനാൽ മുഴുവൻ ചെലവും കേന്ദ്രത്തിന്റേത് — 2025-26 ബജറ്റ് എസ്റ്റിമേറ്റിൽ 2 ലക്ഷം കോടി രൂപ കടന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് തർക്കം: പണം കൊടുത്താൽ ചോർച്ച കുറയും, കുടുംബത്തിന് വേണ്ടത് വാങ്ങാം; ധാന്യം കൊടുത്താൽ വില കൂടിയാലും പേടിയില്ല, ബാങ്ക് ദൂരെയാണെങ്കിലും പ്രശ്നമില്ല, കർഷകരിൽനിന്നുള്ള സംഭരണവും നിലനിൽക്കും. (→ English: food subsidy · central issue price · economic cost · हिन्दी: खाद्य सब्सिडी · केंद्रीय निर्गम मूल्य · आर्थिक लागत)

In exam EnglishWho pays for all this? The food subsidy is the gap between what grain costs the government and what it recovers. FCI's economic cost of a quintal of wheat or rice includes the MSP paid to the farmer, the procurement incidentals such as mandi charges and bags, and the cost of storing, moving and distributing it. The Centre pays FCI the difference between that economic cost and the central issue price, and reimburses states that procure under the decentralised system. With NFSA grain now free, the central issue price is zero and the Centre carries the whole economic cost of grain issued to beneficiaries. The bill is large: the Union Budget 2025-26 estimated the food subsidy at a little over Rs 2 lakh crore. This is why the debate on cash versus grain never ends. Cash avoids storage losses and leakage and lets families choose what to eat; grain protects them from food inflation, does not depend on a bank, and supports the procurement that farmers rely on.

മുഴുവൻ കഥ മൂന്നു പടികൾ: ആദ്യം എല്ലാവർക്കും ഒരേ റേഷൻ — പക്ഷേ എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ കിട്ടിയില്ല; 1997ലും 2000ലും പാവപ്പെട്ടവർക്കു മാത്രം എന്ന് ലക്ഷ്യമിട്ടു — ചില പാവങ്ങൾ പട്ടികയിൽനിന്ന് വിട്ടുപോയി; 2013ൽ ഭക്ഷണം നിയമപരമായ അവകാശമായി, 2023 മുതൽ സൗജന്യവും. മൂന്നു ഘട്ടത്തിലും കേന്ദ്രം വാങ്ങി, വിഹിതം നൽകി, പണം അടയ്ക്കുന്നു; സംസ്ഥാനം കുടുംബങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് കടകൾ നടത്തുന്നു. ഇനിയും തീരാത്ത ചോദ്യങ്ങൾ: എത്ര പേർക്ക് കൊടുക്കണം, ധാന്യമോ പണമോ, വർഷം 2 ലക്ഷം കോടി രൂപയ്ക്കു മുകളിലുള്ള ഭക്ഷ്യ സബ്സിഡി എങ്ങനെ താങ്ങും. (→ English: food subsidy · हिन्दी: खाद्य सब्सिडी)

In exam EnglishPut together, the story has three stages. A universal ration of the 1950s to 1980s reached people unevenly; targeting in 1997 and Antyodaya in 2000 aimed the subsidy at the poor but excluded many of them; the 2013 Act turned food into a legal right for about two-thirds of the population, and free grain from 2023 removed the price altogether. Across all three stages the same division of work has held, with the Centre buying, allocating and paying and the states identifying families and running the shops. The reforms since 2013 have mostly been about delivery: digitised cards, Aadhaar, ePoS, portability and fortified rice. The open questions are the ones the Shanta Kumar Committee raised: how many people should be covered, whether cash should replace grain, and how to pay a food subsidy of over Rs 2 lakh crore a year. Part 3 returns to the farmer, with credit, income support, insurance and land.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Under the National Food Security Act, 2013, the monthly entitlement of an Antyodaya Anna Yojana household is:

  1. 5 kg of grain per household
  2. 5 kg of grain per person
  3. 35 kg of grain per household
  4. 35 kg of grain per person
Show answer

Answer: C. 35 kg of grain per household

An Antyodaya household keeps a family-level entitlement of 35 kg a month. 5 kg per person is the entitlement of priority households, not Antyodaya ones; 5 kg per household is far below either entitlement; and 35 kg per person is no entitlement under the Act.

Q2. Consider the following statements about the National Food Security Act, 2013:
1. It covers up to 75 per cent of the rural population and up to 50 per cent of the urban population.
2. The households to be covered in a state are identified by the Central Government.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: the Centre fixes the share of each state's population to be covered, but the state government identifies the households. So '2 only' and 'Both' are wrong, and 'Neither' is wrong because statement 1 is correct.

Q3. Under the National Food Security Act, 2013, who is to be treated as the head of the household for issuing ration cards?

  1. The eldest member of the household
  2. The eldest woman of the household who is at least 18 years old
  3. The earning member with the highest income
  4. Any adult member chosen by the gram sabha
Show answer

Answer: B. The eldest woman of the household who is at least 18 years old

The Act names the eldest woman aged 18 or above as head of the household for ration cards, to strengthen women's control over food. The eldest member of either sex, the top earner and a gram sabha nominee are not what the Act provides.

Q4. Consider the following statements about the Pradhan Mantri Garib Kalyan Anna Yojana (PMGKAY):
1. From 1 January 2023, grain under the National Food Security Act is supplied free of cost to Antyodaya and priority households.
2. The move to free grain in 2023 increased the number of people covered under the National Food Security Act.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: only the price changed, to zero; the coverage of the Act stayed the same. So '2 only' and 'Both' are wrong, and 'Neither' is wrong because statement 1 is correct.

Q5. Match the following:
A. Targeted Public Distribution System
B. Antyodaya Anna Yojana
C. National Food Security Act
D. Revamped Public Distribution System
1. 1992
2. 1997
3. 2000
4. 2013
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-3, C-4, D-1
  2. A-1, B-3, C-4, D-2
  3. A-2, B-4, C-3, D-1
  4. A-3, B-2, C-4, D-1
Show answer

Answer: A. A-2, B-3, C-4, D-1

Revamped PDS came in 1992, Targeted PDS in 1997, Antyodaya in 2000 and the Act in 2013, giving A-2, B-3, C-4, D-1. The second code swaps the Revamped and Targeted PDS; the third swaps Antyodaya and the Act; the fourth swaps Targeted PDS and Antyodaya.

Q6. With reference to the High Level Committee on restructuring the Food Corporation of India (Shanta Kumar Committee, 2015), consider the following statements:
1. It found that only a small share of farmers, about 6 per cent, sold grain to procurement agencies.
2. It recommended raising coverage under the National Food Security Act to the whole population.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: the committee recommended reducing coverage to about 40 per cent, the opposite of universal coverage. So '2 only' and 'Both' are wrong, and 'Neither' is wrong because statement 1 is correct.

Q7. The food subsidy borne by the Union Government on grain supplied through the public distribution system is best described as:

  1. The minimum support price paid to farmers
  2. The economic cost of grain minus the central issue price
  3. The central issue price minus the minimum support price
  4. The market price of grain minus the minimum support price
Show answer

Answer: B. The economic cost of grain minus the central issue price

The subsidy is the gap between what grain costs FCI (MSP plus procurement, storage and distribution costs) and what is recovered at the central issue price. The MSP alone is only one part of the economic cost; CIP minus MSP would be negative and is not a subsidy measure; and the market price plays no part in the formula.

Q8. Consider the following statements:
1. One Nation One Ration Card allows a beneficiary to draw entitled grain from any fair price shop in the country.
2. Cash transfer in place of grain under the public distribution system was introduced in Chandigarh and Puducherry.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

Both are correct. Portability under One Nation One Ration Card lets a migrant draw grain anywhere, and Chandigarh and Puducherry have paid cash by direct benefit transfer in place of grain since 2015. So '1 only', '2 only' and 'Neither' each leave out a correct statement.

← Part 1All partsNext: Part 3 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources