Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The Right to Freedom (Articles 19–22)

తెలుగులో వివరణ

Fundamental Rights · Part 2 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The six freedoms of Article 19 and their limits, protection in criminal cases (Article 20), the right to life and personal liberty and how courts expanded it (Article 21), the right to education (Article 21A), and safeguards on arrest and preventive detention (Article 22).

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

అధికరణలు 19 నుండి 22 వరకు కలిసి 'స్వేచ్ఛ హక్కు'. 19లో ప్రతి పౌరుడు కి ఆరు స్వేచ్ఛలు ఉన్నాయి. 20 నేరారోపణ ఎదుర్కొంటున్నవారిని కాపాడుతుంది. 21 ప్రాణాన్ని, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ ను కాపాడుతుంది — కోర్టులు దీని నుండి ఎన్నో కొత్త హక్కులను గుర్తించాయి. 21A పిల్లలకు చదువు హక్కు ఇస్తుంది, 22 అరెస్టు అయినప్పుడు రక్షణలు ఇస్తుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే: మీరు ఏం మాట్లాడవచ్చు, ఎక్కడికి వెళ్ళవచ్చు, మిమ్మల్ని ఎప్పుడు బంధించవచ్చు — ఇవన్నీ ఈ నాలుగు అధికరణలే నిర్ణయిస్తాయి. (→ English: personal liberty · हिन्दी: दैहिक स्वतंत्रता)

In exam EnglishArticles 19 to 22 together form the Right to Freedom, the core of what the Constitution means by liberty. Article 19 lists six freedoms that every citizen enjoys. Article 20 protects people accused of crimes. Article 21 protects life and personal liberty, and over the years courts have read many other rights into it. Article 21A gives children the right to education, and Article 22 sets out safeguards when someone is arrested or detained. Read these articles as a set: together they decide how far the State can control what a person says, where a person goes, and whether a person can be locked up.

అధికరణ 19(1) పౌరులకు ఆరు స్వేచ్ఛలు ఇస్తుంది: (a) మాట్లాడటం, భావాలు వ్యక్తం చేయడం; (b) ఆయుధాలు లేకుండా శాంతియుతంగా సమావేశం కావడం; (c) సంఘాలు, యూనియన్లు, సహకార సంఘాలు పెట్టుకోవడం; (d) దేశమంతటా స్వేచ్ఛగా తిరగడం; (e) దేశంలో ఎక్కడైనా స్థిరపడటం; (g) ఏ వృత్తి, వ్యాపారమైనా చేయడం. మొదట్లో ఏడు ఉండేవి; ఆస్తి సంపాదించే స్వేచ్ఛ (f)ను 44వ సవరణ (1978) తొలగించింది — అందుకే జాబితా (e) నుండి నేరుగా (g)కి దూకుతుంది. పరీక్షలో ఈ 'దూకుడు' తరచూ అడుగుతారు. (→ English: Amendment · हिन्दी: संशोधन)

In exam EnglishArticle 19(1) guarantees six freedoms to citizens: (a) freedom of speech and expression; (b) to assemble peaceably and without arms; (c) to form associations or unions or co-operative societies; (d) to move freely throughout the territory of India; (e) to reside and settle in any part of India; and (g) to practise any profession, or to carry on any occupation, trade or business. The original Constitution had seven freedoms. Clause (f), the freedom to acquire, hold and dispose of property, was removed by the 44th Amendment (1978), which is why the list jumps from (e) to (g). These freedoms are for citizens only and protect them against action by the State.

వాక్ స్వాతంత్ర్యం, భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ ఆరింటిలో అత్యంత విస్తృతమైనది. రాజ్యాంగంలో 'పత్రికా స్వేచ్ఛ' అని విడిగా రాయలేదు, కానీ అది కూడా ఇందులోనే ఉందని కోర్టులు చెప్పాయి; సమాచారం తెలుసుకునే హక్కు కూడా. వార్తాపత్రిక, సినిమా, సోషల్ మీడియా పోస్ట్ — ఏ మాధ్యమమైనా ఇది వర్తిస్తుంది. 2015 శ్రేయ సింఘాల్ కేసులో, 'చాలా అభ్యంతరకరం', 'చికాకు కలిగించే' ఆన్‌లైన్ పోస్టులకు శిక్ష వేసే ఐటీ చట్టం సెక్షన్ 66Aను సుప్రీంకోర్టు కొట్టేసింది — అంత అస్పష్టమైన పదాలతో మామూలు మాటలకూ శిక్ష పడుతుంది, పరిమితులు 19(2)లో చెప్పిన కారణాల్లోనే ఉండాలి అని చెప్పింది. (→ English: freedom of speech and expression · हिन्दी: वाक्-स्वातंत्र्य और अभिव्यक्ति-स्वातंत्र्य)

In exam EnglishThe freedom of speech and expression is the widest of the six. Courts have held that it includes the freedom of the press, though the press is not mentioned separately, and the right to receive information. It covers speech in any medium, from newspapers and films to posts on the internet. In Shreya Singhal v. Union of India (2015) the Supreme Court struck down Section 66A of the Information Technology Act, 2000, which punished online messages that were 'grossly offensive' or caused 'annoyance'. The Court held that such vague words could punish lawful speech, and that a restriction is valid only if it falls within the grounds listed in Article 19(2).

19(1)లోని ప్రతి స్వేచ్ఛకూ హద్దులు ఉన్నాయి, కానీ 19(2) నుండి 19(6) వరకు చెప్పిన కారణాలపై మాత్రమే, చట్టం ద్వారా మాత్రమే సహేతుకమైన పరిమితులు పెట్టవచ్చు. మాట్లాడే స్వేచ్ఛకు ఎనిమిది కారణాలు: దేశ సార్వభౌమత్వం-సమగ్రత, రాజ్య భద్రత, విదేశాలతో స్నేహ సంబంధాలు, శాంతిభద్రతలు, మర్యాద-నైతికత, కోర్టు ధిక్కారం, పరువు నష్టం, నేరానికి ప్రేరేపించడం. ఉదాహరణకు, మీకు ఏ పార్టీనైనా విమర్శించే హక్కు ఉంది, కానీ అల్లర్లు రెచ్చగొట్టే ప్రసంగానికి కాదు. ఈ జాబితా పెరిగింది: 1951 మొదటి సవరణ, 1963 పదహారవ సవరణ కొత్త కారణాలు జోడించాయి. పరిమితి 'సహేతుకమా' కాదా అన్నది కోర్టులే తేలుస్తాయి. (→ English: reasonable restrictions · हिन्दी: युक्तियुक्त निर्बंधन)

In exam EnglishEvery freedom in Article 19(1) can be limited, but only by a law imposing reasonable restrictions on the grounds listed in clauses (2) to (6). For speech, Article 19(2) lists eight grounds: the sovereignty and integrity of India, the security of the State, friendly relations with foreign States, public order, decency or morality, contempt of court, defamation, and incitement to an offence. The list grew over time. In Romesh Thappar (1950) the Supreme Court struck down a ban on a journal because 'public order' was not then a ground; the First Amendment (1951) added public order, friendly relations with foreign States and incitement to an offence. The 16th Amendment (1963) added the sovereignty and integrity of India. Whether a restriction is 'reasonable' is for the courts to decide: it must be connected to the ground and not go further than necessary.

సమావేశం, సంఘం స్వేచ్ఛలకూ హద్దులు ఉన్నాయి. పౌరులు శాంతియుతంగా, ఆయుధాలు లేకుండా మాత్రమే సమావేశం కావచ్చు; దేశ సమగ్రత లేదా శాంతిభద్రతల కోసం ప్రభుత్వం సభలను ఆపవచ్చు — హింసకు దారితీసే గుంపును పోలీసులు ఆపగలగడానికి ఇదే కారణం. 2011లో 97వ సవరణ 19(1)(c)లో సహకార సంఘాలను చేర్చింది. యూనియన్ పెట్టుకునే హక్కు ఉన్నంత మాత్రాన సమ్మె చేసే ప్రాథమిక హక్కు రాదు — ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు సమ్మె చేసే ప్రాథమిక హక్కు లేదని 2003లో సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. (→ English: reasonable restrictions · हिन्दी: युक्तियुक्त निर्बंधन)

In exam EnglishThe freedoms of assembly and association have their own limits. Citizens may assemble only peaceably and without arms, and the State may restrict assemblies in the interests of the sovereignty and integrity of India or public order; this is why the authorities can stop a gathering likely to turn violent. The freedom to form associations or unions was widened by the 97th Amendment (2011), which added co-operative societies to Article 19(1)(c). It can be restricted on grounds of the sovereignty and integrity of India, public order or morality. The freedom to form a union does not carry a fundamental right to strike: in T.K. Rangarajan (2003) the Supreme Court held that government employees have no fundamental right to go on strike.

దేశమంతటా తిరిగే, ఎక్కడైనా స్థిరపడే స్వేచ్ఛ వల్ల పౌరులకు భారతదేశం ఒకే భూభాగం — ఆంధ్ర వ్యక్తి ముంబైలో, తమిళ వ్యక్తి ఢిల్లీలో స్థిరపడవచ్చు. ప్రజా ప్రయోజనం కోసం లేదా గిరిజనుల ప్రయోజనాల రక్షణ కోసం ఈ స్వేచ్ఛలపై సహేతుకమైన పరిమితులు పెట్టవచ్చు — గిరిజన ప్రాంతాల్లో భూమి, సంస్కృతిని కాపాడటానికి బయటివారి ప్రవేశాన్ని నియంత్రిస్తారు. ఏ వృత్తైనా చేసుకునే స్వేచ్ఛ ఉంది, కానీ అర్హతలు నిర్ణయించవచ్చు: డిగ్రీ లేని వ్యక్తి డాక్టర్‌గా ప్రాక్టీస్ చేయలేడు. ప్రభుత్వం తానే ఒక వ్యాపారాన్ని పూర్తిగా చేపట్టవచ్చు (జాతీయీకరణ). (→ English: reasonable restrictions · हिन्दी: युक्तियुक्त निर्बंधन)

In exam EnglishThe freedoms to move throughout India and to reside and settle anywhere in it make India a single territory for its citizens. They can be restricted in the interests of the general public or to protect the interests of any Scheduled Tribe; this is how entry and settlement can be regulated in tribal areas to protect tribal land and culture. The freedom to practise any profession or carry on any trade or business can be restricted in the interests of the general public. The State can also prescribe professional or technical qualifications, so only a qualified doctor may practise medicine, and the State may itself carry on a trade or industry to the exclusion of citizens, which allows government monopolies and nationalisation.
Article 19: each freedom and the grounds on which it can be restricted
FreedomClauseGrounds for reasonable restrictions
(a) Speech and expression19(2)Sovereignty and integrity of India, security of the State, friendly relations with foreign States, public order, decency or morality, contempt of court, defamation, incitement to an offence
(b) Assembly19(3)Sovereignty and integrity of India, public order
(c) Associations, unions, co-operative societies19(4)Sovereignty and integrity of India, public order, morality
(d) Movement and (e) residence19(5)Interests of the general public, protection of the interests of any Scheduled Tribe
(g) Profession, trade, business19(6)Interests of the general public; professional or technical qualifications; trade or industry carried on by the State

దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు తనంతట తానే నిలిచిపోయే హక్కు 19వ అధికరణ ఒక్కటే. అధికరణ 358 ప్రకారం, యుద్ధం లేదా విదేశీ దురాక్రమణ కారణంగా జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటిస్తే, అది అమల్లో ఉన్నంత కాలం ప్రభుత్వం 19లోని స్వేచ్ఛలను పట్టించుకోకుండా చట్టాలు చేయవచ్చు. కానీ 1978 నాటి 44వ సవరణ తర్వాత, 'సాయుధ తిరుగుబాటు' కారణంగా ప్రకటించిన అత్యవసర పరిస్థితిలో ఇది ఆటోమేటిక్‌గా జరగదు. మిగతా హక్కుల సంగతి (అధికరణ 359) నాలుగో భాగంలో. (→ English: Emergency · हिन्दी: आपात)

In exam EnglishArticle 19 is the one right that switches off by itself in a national Emergency. Under Article 358, when a national emergency is proclaimed on the ground of war or external aggression, the State is freed from the limits of Article 19 for as long as the proclamation lasts: it can make laws and take executive action that would otherwise violate these freedoms. After the 44th Amendment (1978), this automatic suspension does not apply to an emergency proclaimed on the ground of armed rebellion, and only laws that state they relate to the emergency are protected. Article 359, which covers the other rights, is explained in Part 4.

అధికరణ 20 నేరారోపణ ఎదుర్కొంటున్న ఎవరినైనా — పౌరుడైనా, విదేశీయుడైనా — మూడు విధాలుగా కాపాడుతుంది. 1) వెనుకటి తేదీ నేర చట్టం ఉండదు: ఈ రోజు చేసిన పనిని రేపు కొత్త చట్టంతో నేరంగా చేసి శిక్షించలేరు; అప్పటి చట్టం కంటే ఎక్కువ శిక్షా వేయలేరు (ఇది క్రిమినల్ చట్టాలకే; పన్ను చట్టాలకు కాదు). 2) ఒకే నేరానికి రెండుసార్లు కోర్టు విచారణ, శిక్ష ఉండవు — కానీ శిక్ష తర్వాత శాఖాపరమైన విచారణ జరపవచ్చు. 3) నిందితుడిని తనకు వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యం చెప్పమని బలవంతం చేయలేరు; అనుమతి లేకుండా నార్కో, పాలిగ్రాఫ్ పరీక్షలు చేయకూడదని 2010లో సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. ఇవి ప్రాథమిక హక్కులు లో భాగం. (→ English: Fundamental Rights · हिन्दी: मूल अधिकार)

In exam EnglishArticle 20 protects anyone accused of a crime, citizen or foreigner, in three ways. First, no ex post facto criminal law: a person can be convicted only for breaking a law in force when the act was done, and cannot be given a heavier penalty than that law allowed. This applies to criminal laws only, not to civil or tax laws. Second, no double jeopardy: no one can be prosecuted and punished for the same offence more than once. This covers proceedings before a court; a departmental inquiry after a conviction is not barred. Third, no self-incrimination: no person accused of an offence can be compelled to be a witness against himself. In Selvi v. State of Karnataka (2010) the Supreme Court held that narco-analysis, polygraph and brain-mapping tests done without consent violate this protection.

అధికరణ 21: చట్టం నిర్దేశించిన విధానం ప్రకారం తప్ప ఎవరి ప్రాణాన్నీ, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛనూ హరించకూడదు. అమెరికాలోని 'డ్యూ ప్రాసెస్'లో చట్టమే న్యాయంగా ఉందో లేదో కోర్టు చూస్తుంది; మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు దాని బదులు ఈ పదం ఎంచుకున్నారు. 1950 గోపాలన్ కేసులో, చట్టంలో ఏ విధానం రాసి ఉన్నా చాలు అని కోర్టు ఇరుకుగా చదివింది. 1978లో మేనకా గాంధీ పాస్‌పోర్ట్ కేసులో దిశ మారింది: విధానం న్యాయంగా, సహేతుకంగా ఉండాలి, ఇష్టారాజ్యంగా కాదు; 14, 19, 21 కలిపి చదవాలి. అంటే, ఒక చట్టం 'ఉంటే చాలదు', అది న్యాయంగా కూడా ఉండాలి. (→ English: procedure established by law · हिन्दी: विधि द्वारा स्थापित प्रक्रिया)

In exam EnglishArticle 21 says: no person shall be deprived of his life or personal liberty except according to procedure established by law. The phrase was chosen over the American 'due process of law', which lets courts judge whether a law itself is fair. In A.K. Gopalan v. State of Madras (1950) the Supreme Court read Article 21 narrowly: any procedure laid down by a valid law was enough, and Articles 19 and 21 were separate. In Maneka Gandhi v. Union of India (1978), a case about the impounding of a passport, the Court changed course. It held that the procedure must be just, fair and reasonable, not arbitrary or oppressive, and that Articles 14, 19 and 21 must be read together. In effect, this brought the substance of due process into Article 21.
How the reading of Article 21 changed
A.K. Gopalan (1950)Maneka Gandhi (1978)
What 'procedure established by law' needsAny procedure laid down by a valid lawA procedure that is just, fair and reasonable
Articles 14, 19 and 21Separate; each read on its ownRead together; a law must satisfy all three
EffectNarrow protection against the legislatureBrought the substance of due process into Article 21

మేనకా గాంధీ తీర్పు తర్వాత, 'జీవితం' అంటే కేవలం ఊపిరి పీల్చడం కాదు, గౌరవంగా బతకడం అని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది; అధికరణ 21లోనే ఎన్నో హక్కులను గుర్తించింది: గోప్యత హక్కు (పుట్టస్వామి, 2017 — తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తులు); జీవనోపాధి హక్కు (ఓల్గా టెల్లిస్, 1985 — ముంబై ఫుట్‌పాత్ నివాసులు); త్వరిత విచారణ హక్కు (హుస్సేనారా ఖాతూన్, 1979 — ఏళ్ళ తరబడి జైల్లో మగ్గిన విచారణ ఖైదీలు); లాయర్‌ను పెట్టుకోలేనివారికి ఉచిత న్యాయ సహాయం; నివాసం, ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రమైన పర్యావరణం. 2018 కామన్ కాజ్ కేసులో గౌరవంగా మరణించే హక్కు, 'లివింగ్ విల్' కూడా గుర్తించారు. కాబట్టి కాలుష్యంపై కూడా 21వ అధికరణ కింద కోర్టుకు వెళ్ళవచ్చు — ఇదంతా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ విస్తరణే. (→ English: personal liberty · हिन्दी: दैहिक स्वतंत्रता)

In exam EnglishSince Maneka Gandhi, the Supreme Court has read 'life' to mean a life with dignity, not mere animal existence, and has found many rights inside Article 21. These include the right to privacy, declared a fundamental right by a nine-judge bench in K.S. Puttaswamy v. Union of India (2017); the right to livelihood, in Olga Tellis v. Bombay Municipal Corporation (1985), a case about pavement dwellers facing eviction; the right to a speedy trial, in Hussainara Khatoon v. State of Bihar (1979), which exposed undertrials held in jail for years; free legal aid for those who cannot afford a lawyer; and the rights to shelter, health and a clean environment. In Common Cause v. Union of India (2018) the Court recognised the right to die with dignity and allowed passive euthanasia and advance directives (living wills).

అధికరణ 21Aను 2002లో 86వ సవరణ చేర్చింది: 6 నుండి 14 ఏళ్ళ పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను ప్రభుత్వం అందించాలి. దీని కోసం పార్లమెంట్ 2009లో విద్యా హక్కు చట్టం చేసింది. అదే సవరణ మరో రెండు పనులు చేసింది: 6 ఏళ్ళ లోపు పిల్లల సంరక్షణ, విద్య గురించి అధికరణ 45ను మార్చింది; 6–14 ఏళ్ళ పిల్లలకు చదువు అవకాశం కల్పించడం తల్లిదండ్రుల బాధ్యత అని 51A(k) అనే కొత్త ప్రాథమిక విధులు లో ఒకటి చేర్చింది. అంటే, ఒకప్పుడు 'లక్ష్యం'గా ఉన్న చదువు ఇప్పుడు కోర్టులో అడగగలిగే హక్కు. (→ English: Fundamental Duties · हिन्दी: मूल कर्तव्य)

In exam EnglishArticle 21A, added by the 86th Amendment (2002), says the State shall provide free and compulsory education to all children aged six to fourteen, in the manner the State determines by law. Parliament made that law in the Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009. The same amendment did two more things: it changed Article 45, a Directive Principle, to ask the State to provide early childhood care and education for children below six, and it added a new duty, Article 51A(k), asking parents and guardians to provide opportunities for education to their children between six and fourteen. So education for this age group moved from a goal of policy into an enforceable right.

అధికరణ 22లో రెండు భాగాలు. సాధారణ అరెస్టులో: ఎందుకు అరెస్టు చేశారో వీలైనంత త్వరగా చెప్పాలి; నచ్చిన లాయర్‌ను సంప్రదించే హక్కు ఉంది; ప్రయాణ సమయం మినహాయించి 24 గంటల్లోగా దగ్గరి మెజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచాలి. ఈ రక్షణలు శత్రుదేశ పౌరులకు, నివారక నిర్బంధం చట్టం కింద ఉన్నవారికి వర్తించవు. నివారక నిర్బంధం అంటే — ఇంకా జరగని నేరాన్ని ఆపడానికి ముందే బంధించడం, శిక్ష కాదు. అయినా హద్దులున్నాయి: హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హత ఉన్న సలహా మండలి సరైన కారణం ఉందని చెబితే తప్ప మూడు నెలలకు మించి ఉంచలేరు; కారణాలు చెప్పాలి, తన వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వాలి. జాతీయ భద్రతా చట్టం (1980) ఇలాంటిదే. (→ English: preventive detention · हिन्दी: निवारक निरोध)

In exam EnglishArticle 22 deals with arrest and detention in two parts. For an ordinary arrest, the person must be told the grounds of arrest as soon as possible, has the right to consult and be defended by a lawyer of their choice, and must be produced before the nearest magistrate within 24 hours, excluding travel time; they cannot be held longer without the magistrate's authority. These safeguards do not apply to an enemy alien or to a person held under a law of preventive detention. Preventive detention means holding someone to stop a possible future offence, not to punish a past one. Even here the Constitution sets limits: no detention beyond three months unless an Advisory Board of persons qualified to be High Court judges reports sufficient cause; the detainee must be told the grounds, except facts the authority considers against the public interest to disclose, and be given the earliest opportunity to make a representation. Laws such as the National Security Act, 1980 work within these limits.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following is NOT a ground on which the freedom of speech and expression can be restricted under Article 19(2)?

  1. Contempt of court
  2. Friendly relations with foreign States
  3. Protection of the interests of any Scheduled Tribe
  4. Defamation
Show answer

Answer: C. Protection of the interests of any Scheduled Tribe

Protecting the interests of Scheduled Tribes is a ground in Article 19(5), for the freedoms of movement and residence. Contempt of court, friendly relations with foreign States and defamation are all grounds in Article 19(2).

Q2. The freedom to acquire, hold and dispose of property was removed from Article 19 by which amendment?

  1. First Amendment, 1951
  2. 24th Amendment, 1971
  3. 42nd Amendment, 1976
  4. 44th Amendment, 1978
Show answer

Answer: D. 44th Amendment, 1978

The 44th Amendment (1978) deleted Article 19(1)(f) and Article 31, making property a legal right under Article 300A. The 1st Amendment added restrictions and Article 31B, the 24th dealt with amending power, and the 42nd added Fundamental Duties.

Q3. Consider the following statements about Article 20:
1. The protection against ex post facto laws applies to tax laws as well as criminal laws.
2. The bar on double jeopardy prevents a departmental inquiry after a criminal conviction for the same act.
3. A person accused of an offence cannot be compelled to be a witness against himself.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 3 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 3 only

Only statement 3 is correct (Article 20(3)). Statement 1 is wrong: Article 20(1) covers criminal laws only. Statement 2 is wrong: double jeopardy applies to prosecution and punishment by a court, not departmental proceedings.

Q4. What did the Supreme Court hold in Maneka Gandhi v. Union of India (1978) about Article 21?

  1. Any procedure laid down by a validly enacted law is sufficient
  2. The procedure must be just, fair and reasonable, and Articles 14, 19 and 21 are to be read together
  3. Article 21 protects citizens only
  4. Article 21 can be suspended during any emergency
Show answer

Answer: B. The procedure must be just, fair and reasonable, and Articles 14, 19 and 21 are to be read together

Maneka Gandhi required a just, fair and reasonable procedure and linked Articles 14, 19 and 21. Option 1 was the narrow view of A.K. Gopalan (1950). Article 21 protects every person, and after the 44th Amendment it cannot be suspended during an emergency.

Q5. Consider the following pairs of rights and the cases in which the Supreme Court recognised them under Article 21:
1. Right to privacy — K.S. Puttaswamy v. Union of India
2. Right to livelihood — Olga Tellis v. Bombay Municipal Corporation
3. Right to a speedy trial — A.K. Gopalan v. State of Madras
Which of the pairs given above is/are correctly matched?

  1. 1 only
  2. 1 and 2 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 2 only

Pairs 1 and 2 are correct. Pair 3 is wrong: the right to a speedy trial came from Hussainara Khatoon v. State of Bihar (1979); A.K. Gopalan (1950) took the narrow view of Article 21.

Q6. With reference to the 86th Constitutional Amendment (2002), consider the following statements:
1. It inserted Article 21A, making education for children aged 6 to 14 a Fundamental Right.
2. It made education from birth to 14 years a Fundamental Right.
3. It added a Fundamental Duty relating to education.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct: Article 21A covers ages 6 to 14, and Article 51A(k) was added. Statement 2 is wrong: for children below six, the amendment changed Article 45, a Directive Principle, which is not a Fundamental Right.

Q7. The safeguards in Article 22(1) and 22(2), such as being produced before a magistrate within 24 hours, are NOT available to which of the following?

  1. Foreign nationals of friendly countries
  2. Enemy aliens and persons held under a preventive detention law
  3. Persons arrested for non-bailable offences
  4. Members of the armed forces in peacetime
Show answer

Answer: B. Enemy aliens and persons held under a preventive detention law

Article 22(3) excludes enemy aliens and persons arrested or detained under a law providing for preventive detention. Foreigners of friendly countries and people arrested for serious offences still get these safeguards; Article 22 does not exclude the armed forces as such.

Q8. Consider the following statements about Article 358:
1. It suspends the freedoms of Article 19 automatically when a national emergency is proclaimed on the ground of war or external aggression.
2. It also applies when a national emergency is proclaimed on the ground of armed rebellion.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: since the 44th Amendment (1978), Article 358 applies only to an emergency on the ground of war or external aggression, not armed rebellion.

← Part 1All partsNext: Part 3 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources