Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The Mountbatten Plan, independence and the princely states, 1947–1949

తెలుగులో వివరణ

Towards independence, 1945–1949 · Part 2 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Why the Congress came to accept partition, the 3 June Plan and how each region decided, the Indian Independence Act 1947 and the Governors-General, the Radcliffe awards and the violence of partition, and the integration of the princely states: the Instrument of Accession, Junagadh, Hyderabad, Kashmir and the merger of the smaller states.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

మొదటి భాగం ఆట్లీ గడువుతో ముగిసింది. ఈ భాగంలో రెండు కథలు. ఒకటి: ఆరు నెలల్లో ఆ గడువు స్వాతంత్ర్యం, విభజనగా ఎలా మారిందో — మౌంట్ బాటన్ ప్రణాళిక, స్వాతంత్ర్య చట్టం, కొత్త సరిహద్దులు. రెండు: 560కి పైగా ఉన్న సంస్థానం సమస్య — రాజులు పాలించే ఆ చిన్నా పెద్దా రాజ్యాలను కొత్త భారత్‌లోకి ఎలా తెచ్చారో. జూనాగఢ్, హైదరాబాద్, కశ్మీర్ — మూడు కష్టమైన కేసులు. ఒక పెద్ద బొంత కుట్టడం లాంటిది: ముందు చీలిన బట్ట, తర్వాత వందల ముక్కలను కలిపి కుట్టడం. (→ English: Mountbatten Plan, princely state · हिन्दी: माउंटबेटन योजना, देशी रियासत)

In exam EnglishPart 1 ended with Attlee's deadline of June 1948 and the failure of every plan to keep India united. This part covers how that deadline became independence and partition within six months, and how more than 560 princely states were brought into the new India. The first half runs from Mountbatten's arrival to the Mountbatten Plan, the Indian Independence Act and the drawing of the new borders. The second half follows the princely state question: the lapse of British supremacy, accession, the three difficult cases of Junagadh, Hyderabad and Kashmir, and the later merger of the smaller states. Together they explain the political map India had by 1950.

1947 మార్చి 24న మౌంట్ బాటన్ వైస్రాయ్ అయ్యాడు. కొన్ని వారాల్లోనే క్యాబినెట్ మిషన్ ప్రణాళిక చచ్చిపోయిందని, లీగ్ పాకిస్తాన్ తప్ప ఏదీ ఒప్పుకోదని అర్థం చేసుకున్నాడు. కాంగ్రెస్ నాయకులూ అదే నిర్ణయానికి వచ్చారు: ఎప్పుడూ గొడవపడే భాగస్వామితో పెద్ద వ్యాపారం నడపడం కంటే, చిన్నదైనా సొంతంగా గట్టిగా నడిచే దుకాణం మేలు. 'ప్లాన్ బాల్కన్' అనే ఒక ముసాయిదా అధికారాన్ని ప్రతి ప్రావిన్స్‌కు విడిగా ఇవ్వాలనుకుంది — దేశం ముక్కలు ముక్కలవుతుందని నెహ్రూ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు, దాన్ని వదిలేశారు. (→ English: Viceroy, Plan Balkan · हिन्दी: वायसराय, प्लान बाल्कन)

In exam EnglishLord Mountbatten was sworn in as Viceroy on 24 March 1947. Within weeks he concluded that the Cabinet Mission plan could not be revived and that the League would accept nothing short of Pakistan. The killings since August 1946 and the paralysis of the Interim Government persuaded the Congress leaders that a smaller India with a strong centre was better than a large one held together by a weak Union and a League veto; in March 1947 the Congress Working Committee had already proposed dividing Punjab into Muslim-majority and other areas. An early British draft, later nicknamed 'Plan Balkan', would have let power pass to the provinces, which could then group as they liked; Nehru objected strongly in May 1947 because it could break India into many pieces, and it was dropped.

1947 జూన్ 3న ప్రకటించిన మౌంట్ బాటన్ ప్రణాళిక విభజనను సూత్రంగా ఒప్పుకుంది, కానీ నిర్ణయం ఓట్లకే వదిలింది. పంజాబ్, బెంగాల్ శాసనసభలు రెండు భాగాలుగా కూర్చుని ఓటు వేయాలి — ఏ భాగం విభజన కోరినా ప్రావిన్స్ చీలుతుంది. సింధ్ శాసనసభ నిర్ణయిస్తుంది; వాయవ్య సరిహద్దు ప్రావిన్స్, సిల్హెట్‌లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ. కొత్త రెండు దేశాలకు డొమినియన్ ప్రతిపత్తి — అంటే స్వయంపాలన, కావాలంటే తర్వాత కామన్వెల్త్ వదలొచ్చు. ఇల్లు పంచేటప్పుడు ప్రతి గదిలో ఉన్నవాళ్లే ఏ వైపు వెళ్లాలో చెప్పినట్లు. తేదీని 1948 జూన్ నుంచి 1947 ఆగస్టు 15కి ముందుకు జరిపారు. (→ English: Mountbatten Plan, dominion status · हिन्दी: माउंटबेटन योजना, डोमिनियन स्थिति)

In exam EnglishThe Mountbatten Plan, announced on 3 June 1947, accepted the principle of partition but left the choice to Indian votes. The legislative assemblies of Punjab and Bengal would each meet in two sections, one for Muslim-majority districts and one for the rest; if either section voted for partition, the province would be divided. Sind's assembly would decide which constituent assembly to join; the North-West Frontier Province and the Muslim-majority Sylhet district of Assam would hold referendums; Baluchistan would also be consulted. Boundary commissions would mark the lines in divided provinces. Power would pass to one or two governments with dominion status, which could later leave the Commonwealth if they wished. The states were free to join either dominion. The date of transfer was brought forward from June 1948 to 15 August 1947.

1947 జూన్-జూలైలో ఓట్లు జరిగాయి. బెంగాల్, పంజాబ్‌లో ముస్లిమేతర మెజారిటీ జిల్లాల సభ్యులు విభజనకు ఓటు వేశారు — రెండు ప్రావిన్సులూ చీలాయి. సింధ్ పాకిస్తాన్‌ను ఎంచుకుంది. వాయవ్య సరిహద్దు ప్రావిన్స్‌లో ప్రజాభిప్రాయం పాకిస్తాన్ వైపు; "భారత్ లేదా పాకిస్తాన్ — మూడో దారి లేదు" అని ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ బహిష్కరించారు. సిల్హెట్ తూర్పు బెంగాల్‌లో కలిసింది. కాంగ్రెస్ బాధతో అంగీకరించింది, గాంధీ కూడా. ఇప్పుడు "ఇల్లు పంచాలి" అని తేలింది, కానీ గోడ సరిగ్గా ఎక్కడ కట్టాలో ఇంకా తేలలేదు. (→ English: referendum, partition · हिन्दी: जनमत संग्रह, विभाजन)

In exam EnglishThe votes followed in June and July 1947. In both Bengal and Punjab the section representing the non-Muslim-majority districts voted for partition, so both provinces were divided. The Sind assembly chose Pakistan. In the North-West Frontier Province, where a Congress ministry was in office, the referendum went in favour of Pakistan; Khan Abdul Ghaffar Khan and his Khudai Khidmatgars boycotted it because it offered no choice beyond India or Pakistan. Sylhet voted to join East Bengal. The All India Congress Committee accepted the plan in mid-June 1947, with Gandhi's reluctant support; the League had accepted it too. Partition was now settled, but the exact line through Punjab and Bengal was still to be drawn.
How each region decided under the 3 June Plan
RegionMethodResult
Punjab and BengalProvincial assembly voting in two sectionsBoth provinces partitioned
SindVote of the provincial assemblyJoined Pakistan
North-West Frontier ProvinceReferendum (boycotted by the Khudai Khidmatgars)Joined Pakistan
Sylhet district of AssamReferendumJoined East Bengal
Princely statesRuler's choice of accessionFree to join either dominion

ఈ ప్రణాళికకు చట్ట బలం ఇచ్చింది భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 — బ్రిటిష్ పార్లమెంటు చేసిన చట్టం, 1947 జూలై 18న రాజు ఆమోదం. ఆగస్టు 15 నుంచి భారత్, పాకిస్తాన్ — రెండు స్వతంత్ర డొమినియన్లు. ప్రతి దేశం రాజ్యాంగ పరిషత్‌కు రాజ్యాంగం రాసే పూర్తి అధికారం, అప్పటిదాకా చట్టసభగానూ పనిచేయాలి. ఆ చట్టాన్నే రద్దు చేసే అధికారం కూడా! ఇంటి తాళాలతో పాటు "ఇంటి నియమాలు మీరే మార్చుకోండి" అని పాత యజమాని రాసిచ్చినట్లు. అందుకే మన రాజ్యాంగం అనుచ్ఛేదం 395తో ఆ రెండు చట్టాలను రద్దు చేసింది. (→ English: Indian Independence Act 1947, Constituent Assembly · हिन्दी: भारतीय स्वतंत्रता अधिनियम 1947, संविधान सभा)

In exam EnglishThe plan was given legal force by the Indian Independence Act 1947, an Act of the British Parliament introduced on 4 July 1947 and given royal assent on 18 July 1947. From 15 August 1947 it set up two independent dominions, India and Pakistan, and ended British responsibility for governing them. The Constituent Assembly of each dominion received full power to make its constitution and, until then, to act as its legislature; it could even repeal or amend any British Act applying to it, including the Independence Act itself. No Act of the British Parliament passed after 15 August 1947 would extend to either dominion unless that dominion's own law adopted it. This is why the Indian Constitution, in Article 395, repealed the Indian Independence Act and the Government of India Act 1935.

కొత్త రాజ్యాంగం వచ్చేదాకా పాత భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935నే కొన్ని మార్పులతో వాడుకున్నారు — కొత్త ఇల్లు కట్టేదాకా పాత ఇంట్లోనే సర్దుకున్నట్లు. సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ సర్వాధిపత్యం ముగిసింది. గవర్నర్ జనరల్ ఇప్పుడు పేరుకే అధిపతి — మంత్రుల సలహా ప్రకారమే నడవాలి. భారత్ మౌంట్ బాటన్‌నే మొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా ఉండమంది; పాకిస్తాన్ జిన్నాను ఎంచుకుంది. 1948లో సి. రాజగోపాలాచారి — ఆ పదవిలో కూర్చున్న ఏకైక భారతీయుడు. (→ English: Government of India Act 1935, Paramountcy, Governor-General · हिन्दी: भारत शासन अधिनियम 1935, सर्वोपरिता, गवर्नर-जनरल)

In exam EnglishUntil new constitutions were ready, each dominion and its provinces were to be governed under the Government of India Act 1935. The Secretary of State for India lost his control, the British Crown's Paramountcy over the states lapsed, and its treaties with the rulers ended. Each dominion would have a Governor-General appointed by the King, who would now act as a constitutional head on the advice of the dominion's ministers. India asked Mountbatten to stay on as its first Governor-General, while Pakistan chose Jinnah; power was formally handed over in Karachi on 14 August, the day Pakistan marks as independence. In June 1948 C. Rajagopalachari succeeded Mountbatten, becoming the first and only Indian to hold the office before the post ended on 26 January 1950.

కొత్త సరిహద్దులు గీసింది ఇద్దరు కమిషన్లు — పంజాబ్‌కు ఒకటి, బెంగాల్‌కు ఒకటి — రెండింటికీ అధ్యక్షుడు సిరిల్ రాడ్‌క్లిఫ్. ఆయన ఇంతకు ముందు భారత్‌కు ఎప్పుడూ రాలేదు! నలుగురు జడ్జీలు పార్టీల వారీగా చీలిపోతే చివరి మాట ఆయనదే. ఐదు వారాల్లో పటాలు, జనాభా లెక్కలు చూసి గీత గీశాడు. తీర్పు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన రెండు రోజుల తర్వాత, ఆగస్టు 17న బయటకు వచ్చింది — తమ ఊరు ఏ దేశంలో ఉందో ప్రజలకే తెలియని పరిస్థితి. తర్వాత భయంకరమైన హత్యలు, శరణార్థుల వలసలు. గాంధీ ఆగస్టు 15న కలకత్తాలో శాంతి కోసం ఉన్నారు. (→ English: Radcliffe Award, Boundary Commission · हिन्दी: रैडक्लिफ़ पंचाट, सीमा आयोग)

In exam EnglishThe new borders were drawn by two boundary commissions, one for Punjab and one for Bengal, both chaired by the British lawyer Sir Cyril Radcliffe, who had never worked in India before. Each commission had four High Court judges, two nominated by the Congress and two by the League; when they divided on party lines, the deciding word was Radcliffe's. Working in about five weeks from maps and census figures, he was told to follow contiguous Muslim-majority and non-Muslim-majority areas. The award was published only on 17 August 1947, two days after independence, so millions did not know which country their village was in. Mass killing, abduction and the flight of refugees across the new Punjab border followed. Gandhi spent 15 August in Calcutta working for peace, and the city stayed comparatively calm.

స్వాతంత్ర్యంతో సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ సర్వాధిపత్యం ముగిసింది — అంటే 560కి పైగా ఉన్న ప్రతి సంస్థానం చట్టపరంగా భారత్‌లోనో, పాకిస్తాన్‌లోనో చేరవచ్చు, లేదా స్వతంత్రం అనవచ్చు. పటేల్, వి.పి. మీనన్ ఒక తెలివైన దారి చూపారు: విలీన పత్రం. రాజు కేవలం మూడు విషయాలు ఇస్తే చాలు — రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు, కమ్యూనికేషన్లు; మిగతావి ఆయన దగ్గరే. కిరాయి ఇంటి ఒప్పందంలా — తాళం, భద్రత మాకు, ఇంటి లోపలి విషయాలు మీవి. ఆగస్టు 15 నాటికి దాదాపు అందరూ సంతకం చేశారు, మూడు తప్ప. (→ English: Paramountcy, princely state, Instrument of Accession · हिन्दी: सर्वोपरिता, देशी रियासत, विलय पत्र)

In exam EnglishThe second half of independence concerned the more than 560 princely states, covering about two-fifths of the subcontinent's area. With Paramountcy lapsing, each princely state was in law free to join India, join Pakistan or claim independence. In July 1947 a States Department was set up under Sardar Vallabhbhai Patel, with V. P. Menon as its secretary, and Mountbatten urged the Chamber of Princes to accede. The tool was the Instrument of Accession, by which a ruler handed the dominion only three subjects, defence, external affairs and communications, keeping the rest; a Standstill Agreement kept existing arrangements such as customs and railways running meanwhile. By 15 August 1947 almost every state within India's borders had signed, leaving only Junagadh, Hyderabad and Jammu and Kashmir outside.

జూనాగఢ్: కాఠియావాడ్ తీరంలో చిన్న రాజ్యం, నవాబ్ ముస్లిం, ప్రజలు ఎక్కువగా హిందువులు, చుట్టూ భారత భూభాగం. నవాబ్ పాకిస్తాన్‌లో చేరతానన్నాడు; ప్రజలు 'ఆర్జీ హుకూమత్' అనే సమాంతర ప్రభుత్వం పెట్టారు, నవాబ్ పారిపోయాడు, 1948 ఫిబ్రవరి ప్రజాభిప్రాయంలో దాదాపు అందరూ భారత్ వైపు. హైదరాబాద్: అతిపెద్ద సంస్థానం, నిజాం స్వతంత్రం కావాలన్నాడు. ఖాసిం రజ్వీ నేతృత్వంలో రజాకార్లు ప్రజలను భయపెట్టారు. 1948 సెప్టెంబర్‌లో 'ఆపరేషన్ పోలో' — ఐదు రోజుల్లో నిజాం సేనలు లొంగిపోయాయి. తెలుగు నేలకు ఇది మన సొంత చరిత్ర. (→ English: Operation Polo, Arzi Hukumat · हिन्दी: ऑपरेशन पोलो, आरज़ी हुकूमत)

In exam EnglishJunagadh, on the Kathiawar coast, had a Muslim ruler and a largely Hindu population, and it was surrounded by Indian territory except by sea. Its Nawab announced accession to Pakistan in August 1947. Local opposition formed a parallel government, the Arzi Hukumat, the Nawab fled to Pakistan, and in November 1947 the Indian government took over the administration; a plebiscite in February 1948 went overwhelmingly for India. Hyderabad, the largest state, had a Muslim ruler, the Nizam, over a mainly Hindu population, and he sought independence. A Standstill Agreement was signed in November 1947, but the Razakars, an armed militia led by Kasim Razvi, terrorised the people, and talks failed. In September 1948 the Indian army moved in under Operation Polo, officially called a police action; within five days the Nizam's forces surrendered, and Hyderabad acceded.

కశ్మీర్ పరిస్థితి జూనాగఢ్‌కు తిరగబడినది: రాజు హరి సింగ్ హిందువు, ప్రజలు ఎక్కువగా ముస్లింలు, సరిహద్దులు రెండు దేశాలకూ తాకుతాయి. రాజు ఊగిసలాడాడు. 1947 అక్టోబర్‌లో పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి ఆయుధాలతో గిరిజన దళాలు దాడి చేసి శ్రీనగర్ వైపు వచ్చాయి. ఇల్లు తగలబడుతుంటే పొరుగువాడిని పిలిచినట్లు, రాజు భారత్ సాయం కోరి అక్టోబర్ 26న విలీన పత్రం పై సంతకం చేశాడు. మరుసటి రోజే భారత సైన్యం విమానాల్లో శ్రీనగర్ చేరింది. భారత్ ఐక్యరాజ్యసమితికి వెళ్లింది; 1949 జనవరి 1న కాల్పుల విరమణ. (→ English: Instrument of Accession, ceasefire · हिन्दी: विलय पत्र, युद्धविराम)

In exam EnglishIn Jammu and Kashmir the pattern was turned around: Maharaja Hari Singh, a Hindu, ruled a population that was mostly Muslim, and the state bordered both dominions. The Maharaja hesitated and sought a standstill arrangement with both. In October 1947 armed tribesmen from Pakistan's North-West Frontier invaded the state and advanced towards Srinagar. The Maharaja asked India for help and signed the Instrument of Accession on 26 October 1947; Mountbatten accepted it the next day, adding that once order was restored the accession should be settled by reference to the people, and Indian troops were flown to Srinagar on 27 October. India took the matter to the United Nations Security Council at the start of 1948, and a ceasefire came into force on 1 January 1949, leaving the state divided along the ceasefire line.
The three difficult states
StateRuler and peopleHow it was settled
JunagadhMuslim Nawab, mainly Hindu peopleNawab acceded to Pakistan and fled; Indian control November 1947; plebiscite February 1948
HyderabadMuslim Nizam, mainly Hindu peopleStandstill Agreement November 1947; Razakar violence; Operation Polo September 1948
Jammu and KashmirHindu Maharaja, Muslim-majority peopleTribal invasion; Instrument of Accession 26 October 1947; UN reference; ceasefire 1 January 1949

మూడు విషయాలపై విలీనం మొదటి మెట్టు మాత్రమే. తర్వాత పటేల్, మీనన్ పూర్తి కలయికకు ఒత్తిడి చేశారు. వందల చిన్న సంస్థానం లను పక్క ప్రావిన్సుల్లో కలిపేశారు; మరికొన్నింటిని కలిపి సౌరాష్ట్ర, రాజస్థాన్, పెప్సు, ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్ వంటి సంఘాలు చేశారు — ప్రతిదానికి ఒక రాజు 'రాజప్రముఖ్'. బదులుగా రాజులకు బిరుదులు, సొంత ఆస్తి, 'ప్రివీ పర్స్' అనే ఏటా భత్యం. చిన్న చిన్న పొలాలన్నీ కలిపి ఒక పెద్ద సహకార వ్యవసాయ క్షేత్రం చేసినట్లు. 1950 రాజ్యాంగంలో ఇవి 'పార్ట్ B రాష్ట్రాలు'. (→ English: princely state, Rajpramukh, privy purse · हिन्दी: देशी रियासत, राजप्रमुख, प्रिवी पर्स)

In exam EnglishAccession on three subjects was only the first stage; Patel and Menon then pressed for full integration. Hundreds of small states were merged into neighbouring provinces, while groups of others were joined into unions of states, such as Saurashtra, Rajasthan, Madhya Bharat, the Patiala and East Punjab States Union (PEPSU) and Travancore-Cochin, each headed by a ruler chosen as Rajpramukh. In return the rulers kept their titles, personal property and an annual tax-free allowance called the privy purse. Manipur, which had acceded in 1947, merged into India in October 1949. When the Constitution began in 1950, the unions and the large states such as Hyderabad, Mysore and Jammu and Kashmir became Part B States in its First Schedule. Each princely state thus became an ordinary unit of the Indian Union, a process carried further by the reorganisation of states in 1956.

మొత్తం కలిపి చూస్తే: మౌంట్ బాటన్ ప్రణాళిక 1946 నాటి ప్రతిష్టంభనకు ఒక టైంటేబుల్ ఇచ్చింది, ఓట్లతో పాకిస్తాన్ ఆకారం తేలింది. భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 రెండు దేశాలకూ పూర్తి సార్వభౌమత్వం ఇచ్చింది. రాడ్‌క్లిఫ్ గీత హింసల మధ్య సరిహద్దు వేసింది. మరోవైపు సంస్థానాలు మెల్లగా కలిసిపోయాయి — జూనాగఢ్ ప్రజాభిప్రాయంతో, హైదరాబాద్ సైనిక చర్యతో, కశ్మీర్ దాడి మధ్య సంతకంతో. ఒకే గమ్యానికి మూడు వేర్వేరు దారులు. (→ English: Mountbatten Plan, Indian Independence Act 1947 · हिन्दी: माउंटबेटन योजना, भारतीय स्वतंत्रता अधिनियम 1947)

In exam EnglishPut together, the two halves of 1947 explain the India that emerged. The Mountbatten Plan turned the deadlock of 1946 into a timetable, letting divided assemblies and referendums decide the shape of Pakistan; the Indian Independence Act 1947 gave both dominions full sovereignty and made their Constituent Assemblies supreme; the Radcliffe awards fixed the borders amid terrible violence. At the same time, accession on three subjects and later merger folded the states into the Union, with Junagadh, Hyderabad and Kashmir each settled in a different way. Keep the dates of 3 June, 18 July and 15 August 1947 and 26 October 1947 straight, and remember which method each region and each difficult state followed.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Under the Mountbatten Plan of 3 June 1947, a referendum was provided for in which of the following?
1. North-West Frontier Province
2. Sylhet district of Assam
3. Punjab
Select the correct answer using the code given below:

  1. 1 only
  2. 1 and 2 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 2 only

(b) is correct: referendums were held in the North-West Frontier Province and in Sylhet. Punjab was not decided by referendum but by its legislative assembly voting in two sections, so (c) and (d) are wrong. (a) is wrong because it leaves out Sylhet.

Q2. Consider the following statements about the Indian Independence Act 1947:
1. It was enacted by the Constituent Assembly of India.
2. It empowered the Constituent Assembly of each dominion to repeal any Act of the British Parliament applying to that dominion.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

(b) is correct. Statement 1 is false: the Act was passed by the British Parliament and received royal assent on 18 July 1947. Statement 2 is true: each Constituent Assembly could repeal or amend British Acts applying to its dominion, including the Independence Act. So (a) and (c) wrongly accept statement 1, and (d) wrongly rejects statement 2.

Q3. Who among the following was the only Indian to hold the office of Governor-General of independent India?

  1. Rajendra Prasad
  2. C. Rajagopalachari
  3. Vallabhbhai Patel
  4. Maulana Abul Kalam Azad
Show answer

Answer: B. C. Rajagopalachari

(b) is correct: C. Rajagopalachari succeeded Mountbatten in June 1948 and held the office until it ended in January 1950. (a) Rajendra Prasad was President of the Constituent Assembly and later the first President of India, not Governor-General. (c) Patel was Home Minister and in charge of the states. (d) Azad was a Congress leader and later Education Minister.

Q4. With reference to the partition of 1947, consider the following statements:
1. Sir Cyril Radcliffe chaired both the Punjab and the Bengal Boundary Commissions.
2. The boundary awards were made public before 15 August 1947.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

(a) is correct. Statement 1 is true: Radcliffe chaired both commissions. Statement 2 is false: the awards were published on 17 August 1947, two days after independence. So (b) and (c) wrongly accept statement 2, and (d) wrongly rejects statement 1.

Q5. By signing the Instrument of Accession in 1947, a princely state usually handed over to the dominion which of the following subjects?

  1. Defence, external affairs and communications
  2. Defence, finance and law and order
  3. All subjects except the ruler's personal property
  4. External affairs and currency only
Show answer

Answer: A. Defence, external affairs and communications

(a) is correct: accession covered defence, external affairs and communications, the rest staying with the ruler. (b) is wrong because finance and law and order were not part of it. (c) describes the later full merger, not accession. (d) is wrong because it leaves out defence and communications and adds currency.

Q6. Match List I (princely state) with List II (how it joined India):
List I: A. Junagadh B. Hyderabad C. Jammu and Kashmir
List II: 1. Military action called Operation Polo 2. Plebiscite after the ruler fled 3. Ruler signed the Instrument of Accession during an invasion
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-1, C-3
  2. A-1, B-2, C-3
  3. A-2, B-3, C-1
  4. A-3, B-1, C-2
Show answer

Answer: A. A-2, B-1, C-3

(a) is correct: Junagadh held a plebiscite in February 1948 after its Nawab fled, Hyderabad was taken by Operation Polo in September 1948, and Kashmir's Maharaja signed the Instrument of Accession on 26 October 1947 during the tribal invasion. (b) swaps Junagadh and Hyderabad; (c) swaps Hyderabad and Kashmir; (d) gives Junagadh Kashmir's method and Kashmir Junagadh's.

Q7. Consider the following statements about the integration of the princely states:
1. Unions of states such as Saurashtra and PEPSU were headed by a Rajpramukh.
2. Under the Constitution as it began in 1950, Hyderabad and Mysore were Part B States.
3. The rulers who merged their states lost all their personal property.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

(a) is correct. Statement 1 is true: each union was headed by a ruler chosen as Rajpramukh. Statement 2 is true: the unions and large states like Hyderabad and Mysore were Part B States in the First Schedule. Statement 3 is false: rulers kept their titles, personal property and a privy purse. So (b), (c) and (d), which include statement 3, are wrong.

Q8. Which one of the following statements about the 'Plan Balkan' of 1947 is correct?

  1. It was the final plan announced on 3 June 1947.
  2. It would have transferred power to the provinces separately, and it was dropped after Nehru objected.
  3. It was the Muslim League's proposal for a Pakistan made of six full provinces.
  4. It was the scheme for merging small princely states into unions.
Show answer

Answer: B. It would have transferred power to the provinces separately, and it was dropped after Nehru objected.

(b) is correct: the early draft would have let power pass to provinces, which could then group or stand alone; Nehru feared it would break India into pieces and it was abandoned. (a) is wrong because the 3 June Plan replaced it. (c) is wrong because it was a British draft, not a League proposal. (d) is wrong because the merger of states was the later work of Patel and V. P. Menon.

← Part 1All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources