Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Industrial regions and corridors

తెలుగులో వివరణ

Industry and transport in India · Part 2 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The eight major industrial regions and what first drew industry to each, minor regions and why industry stays concentrated, the industrial corridors and NICDC, export zones, SEZs, parks and clusters, and the pollution cost of industry from Bhopal (1984) to the Red–Orange–Green–White categories.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

మన ఊరి చుట్టూ చూస్తే అంగళ్లన్నీ బస్టాండ్ దగ్గరే ఉంటాయి కదా, పొలాల మధ్య ఉండవు. దేశంలో కర్మాగారాలు కూడా అలాగే రేవులు, గనులు, పెద్ద నగరాల చుట్టూ కొన్ని పట్టీలలో గుమిగూడాయి. అలాంటి పట్టీనే పారిశ్రామిక ప్రాంతం అంటారు. ఈ భాగంలో ఆ ప్రాంతాలు ఎక్కడ ఉన్నాయి, ప్రభుత్వం కారిడార్లు, మండలాలు, పార్కులతో ఈ పటాన్ని ఎలా మార్చాలని చూస్తోంది, కాలుష్యం అనే మూల్యం ఏమిటి అన్నది చూస్తాం. మొదటి భాగంలోని పరిశ్రమల స్థానీకరణ కారణాలే ఇక్కడా తాళంచెవి. (→ English: location of industry; industrial region · हिन्दी: उद्योगों की अवस्थिति; औद्योगिक प्रदेश)

In exam EnglishPart 1 explained why a single factory settles where it does. This part steps back to look at the map as a whole. Factories in India are not spread evenly: they gather in a limited number of belts around big ports, mineral fields and large cities, while wide stretches of the country have very little modern industry. Geographers call such a belt an industrial region. Knowing where these regions lie, and what first drew industry there, explains much of India's uneven development. The part then turns to the newer tools by which the government tries to redraw this map, industrial corridors, special zones and parks, and ends with the price that industrial growth has paid in pollution. Throughout, the factors of location of industry from Part 1 are the key to reading the map.

ఒక వీధిలో ఒక బట్టల దుకాణం బాగా నడిస్తే, పక్కనే దర్జీ, బటన్ల కొట్టు, ఇస్త్రీ బండి వచ్చి చేరతాయి. పారిశ్రామిక ప్రాంతం కూడా అంతే: ఎన్నో కర్మాగారాలు, కార్మికులు, సేవలు ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి దగ్గరగా ఉంటాయి. కర్మాగారాల సంఖ్య, పరిశ్రమలో పనిచేసేవారి వాటా, ఉత్పత్తి విలువతో వీటిని గుర్తిస్తారు. ఎనిమిది ముఖ్య ప్రాంతాలు: ముంబై–పుణె, హుగ్లీ, బెంగళూరు–చెన్నై, గుజరాత్, ఛోటా నాగపూర్, విశాఖపట్నం–గుంటూరు, గురుగ్రామ్–ఢిల్లీ–మీరట్, కొల్లం–తిరువనంతపురం. మొదట ఒక అనుకూలత, తర్వాత అది ఇంకా ఎన్నింటినో లాగింది. (→ English: industrial region · हिन्दी: औद्योगिक प्रदेश)

In exam EnglishAn industrial region is an area where many factories, workers and related services sit close together and depend on one another. Geographers pick out such regions by measures like the number of registered factories, the share of the workforce employed in industry and the value of industrial output. On this basis eight major industrial regions are usually named: Mumbai–Pune, the Hugli belt, Bengaluru–Chennai, Gujarat, Chota Nagpur, Visakhapatnam–Guntur, Gurugram–Delhi–Meerut and Kollam–Thiruvananthapuram. Below them come smaller minor regions and single industrial districts. Each major region grew because some advantage came first, such as a port, a mineral field, cheap power or a big market, and that start then attracted suppliers, skilled labour, banks and transport, so that growth fed on itself.

ఒక ఇంట్లో మొదట కుట్టు మిషన్ ఒక్కటే ఉండి, తర్వాత పిండి మర, ఆ తర్వాత చిన్న ఫ్యాక్టరీ వచ్చినట్టు, పడమటి ప్రాంతాలు కూడా పొరలు పొరలుగా పెరిగాయి. ముంబై–పుణె: మొదట నల్లరేగడి పత్తి, తడి గాలి, రేవుతో పత్తి మిల్లులు; తర్వాత పశ్చిమ కనుమల జలవిద్యుత్తు; 1970లలో ముంబై హై చమురుతో శుద్ధి కర్మాగారాలు. పుణె వాహనాల కేంద్రం. గుజరాత్ కూడా బట్టలతో మొదలై, అంకలేశ్వర్ చమురు, కోయలి, జామ్‌నగర్ శుద్ధి కర్మాగారాలతో పెట్రో రసాయనాల పట్టీ అయింది. (→ English: Mumbai–Pune region; Gujarat region · हिन्दी: मुंबई–पुणे प्रदेश; गुजरात प्रदेश)

In exam EnglishThe two western regions grew on cotton and later on oil. The Mumbai–Pune region began with the cotton mills of the 1850s, helped by raw cotton from the black-soil Deccan, a damp coastal climate and the port. Power from the hydroelectric stations built on the edge of the Western Ghats in the early twentieth century let it grow further, and the discovery of oil and gas at Mumbai High in the 1970s added refineries and petrochemicals. Today it also has engineering, chemicals, pharmaceuticals and vehicle plants, with Pune a major automobile centre. The Gujarat region, centred on Ahmedabad and Vadodara, likewise started with textiles. Oil and gas finds around Ankleshwar, and refineries such as Koyali near Vadodara and the very large complex at Jamnagar, turned it into India's main petrochemical belt, served by ports like Kandla and Hazira.

నది ఒడ్డున ఉన్న ఊరికి పడవలతో సరకు చౌకగా వస్తుంది కదా. హుగ్లీ పట్టీ కోల్‌కతా ఉత్తరం, దక్షిణం నది రెండు ఒడ్డుల మీద ఉంది: రేవు, నది, బెంగాల్ డెల్టా జనపనారతో 1855లో రిశ్రాలో మొదటి జనపనార మిల్లు. 1947 విభజనతో పొలాలు దూరమై ఈ ప్రాంతం వాటా తగ్గింది; తర్వాత హల్దియా రేవు, శుద్ధి కర్మాగారం వచ్చాయి. ఛోటా నాగపూర్ (ఝార్ఖండ్, ఉత్తర ఒడిశా, పశ్చిమ పశ్చిమ బెంగాల్) బొగ్గు, ఇనుప ఖనిజం మీద నిలిచింది: జంషెడ్‌పూర్, బొకారో, దుర్గాపూర్, రూర్కెలా ఉక్కు, రాంచీ భారీ యంత్రాలు, దామోదర్ లోయ విద్యుత్తు. (→ English: Hugli industrial region; Chota Nagpur industrial region · हिन्दी: हुगली औद्योगिक प्रदेश; छोटा नागपुर औद्योगिक प्रदेश)

In exam EnglishThe two eastern regions grew on jute and minerals. The Hugli belt stretches along both banks of the Hugli river north and south of Kolkata. Kolkata's port, the river for cheap transport and the jute of the Bengal delta gave it an early start; India's first jute mill came up at Rishra in 1855, and cotton, engineering and chemical works followed. Partition in 1947 cut the mills off from most jute fields, and the region's share of industry has since fallen, though Haldia downstream added a port and refinery. The Chota Nagpur region, across Jharkhand, northern Odisha and western West Bengal, rests on the country's richest store of coal and iron ore. It holds the steel plants at Jamshedpur, Bokaro, Durgapur and Rourkela, heavy engineering at Ranchi, and thermal and hydel power from the Damodar Valley Corporation.

ఇంట్లో కట్టెలు లేకపోతే గ్యాస్ పొయ్యితో వంట చేసినట్టు, దక్షిణ ప్రాంతాలు బొగ్గు లేకపోయినా వేరే దారుల్లో పెరిగాయి. బెంగళూరు–చెన్నై: కోయంబత్తూరు పత్తి మిల్లులకు పైకారా జలవిద్యుత్తు, బెంగళూరులో హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్, చెన్నై వాహనాలు, బెంగళూరు ఐటీ. మన విశాఖపట్నం–గుంటూరు: ఓడల కర్మాగారం, శుద్ధి కర్మాగారం, విశాఖ తీర ఉక్కు, కృష్ణా–గోదావరి డెల్టాలో ఎరువులు, చక్కెర, కృష్ణా–గోదావరి గ్యాస్. కొల్లం–తిరువనంతపురం: జీడిపప్పు, కొబ్బరి పీచు, రబ్బరు, కొచ్చి శుద్ధి కర్మాగారం. (→ English: Bengaluru–Chennai region; Visakhapatnam–Guntur region; Kollam–Thiruvananthapuram region · हिन्दी: बेंगलुरु–चेन्नई प्रदेश; विशाखापत्तनम–गुंटूर प्रदेश; कोल्लम–तिरुवनंतपुरम प्रदेश)

In exam EnglishThree regions lie in the south, and none of them sits on a big coalfield. The Bengaluru–Chennai region spread from early cotton mills around Coimbatore, which drew on cheap hydel power from the Pykara project in the Nilgiris, to public sector units in Bengaluru such as Hindustan Aeronautics, and then to vehicles and electronics around Chennai and information technology in Bengaluru. The Visakhapatnam–Guntur region on the Andhra coast has a shipyard, an oil refinery and the coastal steel plant at Visakhapatnam, with fertiliser and sugar units in the Krishna and Godavari deltas and gas from the Krishna–Godavari basin. The Kollam–Thiruvananthapuram region in southern Kerala is small and rests on farm and plantation products such as cashew, coir and rubber, with a refinery at Kochi. These southern cases show that power, ports, skills and policy can make up for a lack of coal.

పెద్ద సంతకు దగ్గర ఉన్న ఊళ్లో చిన్న వ్యాపారాలు ఎక్కువ పుడతాయి. గురుగ్రామ్–ఢిల్లీ–మీరట్ అంతే: గనులు లేవు, కానీ రాజధాని అనే పెద్ద మార్కెట్, నైపుణ్యం ఉన్న మనుషులు. కార్లు, ద్విచక్ర వాహనాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, సాఫ్ట్‌వేర్ వంటి తేలికపాటి పరిశ్రమలు, చాలా వరకు స్థాన బంధం లేని పరిశ్రమ లాంటివి. చిన్న ప్రాంతాలు: ఇండోర్–దేవాస్–ఉజ్జయిని, దుర్గ్–రాయ్‌పూర్, బిలాస్‌పూర్–కోర్బా, బ్రహ్మపుత్ర లోయ. కొత్త పెట్టుబడి మళ్లీ పాత కేంద్రాలకే వెళ్తుంది, అందుకే పారిశ్రామిక ప్రాంతం ప్రాంతీయ అసమానతకు ముఖ్యం. (→ English: footloose industry; industrial region; minor industrial regions · हिन्दी: स्वच्छंद उद्योग; औद्योगिक प्रदेश; गौण औद्योगिक प्रदेश)

In exam EnglishThe Gurugram–Delhi–Meerut region is the youngest of the eight and the furthest from minerals. It grew on the huge market and skilled workforce of the capital, with power brought in from distant thermal and hydel stations. Its industries are mostly light and high-value: cars and two-wheelers around Gurugram and Manesar, electronics, light engineering, software and services, many of them close to footloose industry. Around the major regions sit minor ones, such as Indore–Dewas–Ujjain, Durg–Raipur, Bilaspur–Korba and the Brahmaputra valley with its refineries and tea, and many single industrial districts. Even so, industry stays bunched in a few belts. Firms find roads, power, suppliers and trained labour ready in old centres, while backward areas lack them, so new investment keeps following the old pattern unless policy pushes it elsewhere. This is why each industrial region matters for regional inequality.
The eight major industrial regions
RegionWhat first drew industryLeading industries today
Mumbai–PuneRaw cotton, port, Western Ghats hydel powerTextiles, petrochemicals (Mumbai High), engineering, vehicles
Hugli beltKolkata port, river transport, delta juteJute, engineering, chemicals; Haldia port and refinery
Bengaluru–ChennaiPykara hydel power, skills, public sector unitsTextiles, aircraft, vehicles, electronics, IT
GujaratCotton, then oil and gas (Ankleshwar)Textiles, refining and petrochemicals (Koyali, Jamnagar)
Chota NagpurCoal and iron oreIron and steel, heavy engineering, power
Visakhapatnam–GunturPort, deltas, Krishna–Godavari gasShipbuilding, refining, steel, fertilisers, sugar
Gurugram–Delhi–MeerutCapital's market and skilled labourVehicles, electronics, light engineering, services
Kollam–ThiruvananthapuramFarm and plantation produceCashew, coir, rubber goods; Kochi refinery

ఊరిలో కొత్త రోడ్డు వేస్తే దాని పక్కనే కొట్లు, ఇళ్లు లేస్తాయి కదా. పారిశ్రామిక కారిడార్ అంటే ఆ ఆలోచనను ప్లాన్ చేసి చేయడం: పెద్ద రహదారి లేదా సరకు రైలు మార్గం వెంట చాలా చోట్ల సిద్ధంగా భూమి, కరెంటు, నీరు. మొదటిది, పెద్దది ఢిల్లీ–ముంబై పారిశ్రామిక కారిడార్, జపాన్ సహకారంతో. ఇది దాద్రి నుంచి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రేవు వరకు పశ్చిమ ప్రత్యేక సరకు రవాణా కారిడార్ పక్కనే నడుస్తుంది. గుజరాత్‌లో ధోలేరా, ఔరంగాబాద్ దగ్గర శేంద్రా–బిడ్కిన్ వంటి కొత్త నగరాల్లో కర్మాగారాలు రాకముందే రోడ్లు, ప్లాట్లు. (→ English: industrial corridor; Delhi–Mumbai Industrial Corridor; dedicated freight corridor · हिन्दी: औद्योगिक गलियारा; दिल्ली–मुंबई औद्योगिक गलियारा; समर्पित माल गलियारा)

In exam EnglishAn industrial corridor is a planned belt of industry laid out along a major transport spine, usually a highway or freight railway joining big cities and ports. The idea is to give firms ready land, power, water and fast links to markets at many nodes along one line, instead of leaving them to crowd into old cities. India's first and largest is the Delhi–Mumbai Industrial Corridor (DMIC), developed with Japanese support. It runs alongside the Western dedicated freight corridor between Dadri near Delhi and the Jawaharlal Nehru Port near Mumbai, so that goods made along it can reach the western ports quickly. New greenfield industrial cities have been planned at nodes such as Dholera in Gujarat and Shendra–Bidkin near Aurangabad in Maharashtra, with plots, roads and utilities built before factories arrive.

అద్దె ఇంట్లో ఫ్యాన్, లైట్, నీళ్ల కుళాయి అన్నీ ముందే ఉంటే సామాన్లు పెట్టి వెంటనే ఉండొచ్చు; ఇదే 'ప్లగ్ అండ్ ప్లే' భూమి. అదే పద్ధతిలో అమృత్‌సర్–కోల్‌కతా (తూర్పు సరకు మార్గం వెంట), చెన్నై–బెంగళూరు (జపాన్ సహాయం), ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు సహాయంతో తూర్పు తీర కారిడార్ (మొదట విశాఖపట్నం–చెన్నై), బెంగళూరు–ముంబై కారిడార్లు వచ్చాయి. 2016లో ఆ సంస్థ పేరు నేషనల్ ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ అయింది, పదకొండు కారిడార్లు చూస్తోంది; ఆగస్టు 2024లో మరో పన్నెండు పారిశ్రామిక స్మార్ట్ నగరాలు. ప్రతి పారిశ్రామిక కారిడార్ లక్ష్యం: పరిశ్రమను కొత్త చోట్లకు చేర్చడం. (→ English: industrial corridor; National Industrial Corridor Development Corporation · हिन्दी: औद्योगिक गलियारा; राष्ट्रीय औद्योगिक गलियारा विकास निगम)

In exam EnglishOther corridors followed on the same model. The Amritsar–Kolkata Industrial Corridor is planned along the Eastern dedicated freight line across the densely peopled northern plains. The Chennai–Bengaluru Industrial Corridor links two southern metros and their ports, again with Japanese help. The East Coast Economic Corridor, supported by the Asian Development Bank, began with a Visakhapatnam–Chennai stretch, and a Bengaluru–Mumbai Economic Corridor runs through the Deccan interior. To run these together, the company first set up for the DMIC was renamed the National Industrial Corridor Development Corporation (NICDC) in 2016, and it now oversees eleven corridors. In August 2024 the Union Cabinet approved twelve more industrial smart cities under the programme. The aim of every industrial corridor is to spread manufacturing into new places with planned 'plug-and-play' land, instead of leaving it to pile up in the old regions.

ఇంటి లోపల ఒక గదిని 'బయటి గది'గా లెక్కేస్తే అక్కడికి వచ్చే సరుకుపై ఇంటి పన్ను ఉండదు అనుకోండి. 1965లో గుజరాత్ కాండ్లాలో ఆసియాలో మొదటి ఎగుమతి ప్రాసెసింగ్ మండలి అలాంటిదే: ఎగుమతి కోసం తయారీకి సుంకం లేకుండా దిగుమతి. 2005 చట్టం కింద ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి వ్యాపారానికి దేశ కస్టమ్స్ ప్రాంతం బయట ఉన్నట్టే. ఇవి, పార్కులు ప్రభుత్వం ఎంచుకున్న చోట్లకు పెట్టుబడిని లాగుతాయి. మన తెలుగు ఊళ్లలో ఒకే పని చేసే నేత గ్రామాల్లాగే తిరుప్పూర్ బనియన్లు, మోర్బీ సిరామిక్స్ సమూహాలు. (→ English: export processing zone; special economic zone; industrial cluster · हिन्दी: निर्यात प्रसंस्करण क्षेत्र; विशेष आर्थिक क्षेत्र; औद्योगिक समूह)

In exam EnglishZones and parks are smaller tools that also bend the location map. India opened Asia's first export processing zone at Kandla in Gujarat in 1965, an enclosed area where factories making goods for export could import inputs without duty. Later zones followed at places like Santacruz in Mumbai and Falta near Kolkata. Under the Special Economic Zones Act, 2005, a special economic zone is treated as outside India's customs territory for trade purposes, and firms in it get simpler rules and tax benefits; the rules of the Act are taught in the economy chapter. For geography the point is that such zones, along with industrial parks, food parks and textile parks, pull investment to sites chosen by policy, often near ports and highways. Clusters of small firms making the same product, such as knitwear at Tiruppur or ceramics at Morbi, show how specialised districts grow when many firms share skills and suppliers.

పక్కింటి వాళ్లు చెత్తను మన బావిలో వేస్తే మనకే జబ్బు; కర్మాగారాల వ్యర్థాలూ అంతే. థర్మల్, ఉక్కు, సిమెంటు, శుద్ధి కర్మాగారాల పొగ గాలిని, తోళ్ల శుద్ధి, రసాయన యూనిట్లు కాన్పూర్ దగ్గర గంగను మురికి చేశాయి. 1984 డిసెంబర్ 2–3 రాత్రి భోపాల్‌లో యూనియన్ కార్బైడ్ కర్మాగారం నుంచి మిథైల్ ఐసోసైనేట్ వాయువు లీకై వేలమంది చనిపోయారు; తర్వాత 1986 పర్యావరణ (సంరక్షణ) చట్టం. బోర్డులు పరిశ్రమలను ఎరుపు, నారింజ, ఆకుపచ్చ, తెలుపుగా విభజిస్తాయి (2016). 1996 తాజ్ కేసులో సుప్రీం కోర్టు ఆగ్రా దగ్గరి బొగ్గు పరిశ్రమలను గ్యాస్‌కు మారమంది లేదా వెళ్లిపొమ్మంది. (→ English: industrial pollution; Bhopal gas tragedy; Environment (Protection) Act, 1986 · हिन्दी: औद्योगिक प्रदूषण; भोपाल गैस त्रासदी; पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम, 1986)

In exam EnglishIndustrial growth has also brought pollution of air, water and land. Smoke and gases from thermal plants, steel works, cement kilns and refineries foul the air; tanneries, chemical units and sugar mills have discharged waste into rivers such as the Ganga near Kanpur. The worst industrial accident in India took place at Bhopal on the night of 2–3 December 1984, when methyl isocyanate gas leaked from the Union Carbide pesticide plant, killing thousands. The shock helped bring in the Environment (Protection) Act, 1986. Pollution control boards now sort industries into Red, Orange, Green and White categories by how much they pollute, a scheme revised in 2016; Red units face the strictest controls and White units need no consent to operate. Courts too have stepped in: in M.C. Mehta v. Union of India (1996), the Taj Trapezium case, the Supreme Court ordered coal-using industries near the Taj Mahal to switch to natural gas or move away.

పాత ఊరు నది ఒడ్డున సహజంగా పెరిగింది, కొత్త కాలనీ ప్రభుత్వం ప్లాన్ వేసి కట్టింది అనుకోండి; పరిశ్రమల పటం కూడా రెండు పొరలు. పాత పొర: పడమట పత్తి, రేవు; హుగ్లీలో జనపనార, నది; ఛోటా నాగపూర్‌లో బొగ్గు, ఇనుము; దక్షిణాన జలవిద్యుత్తు, నైపుణ్యం; ఉత్తరాన రాజధాని మార్కెట్. కొత్త పొర: కారిడార్లు, స్మార్ట్ నగరాలు, మండలాలు, పార్కులు. రెండూ రవాణా మీదే ఆధారం, రెండింటికీ పర్యావరణ మూల్యం. ఏ పారిశ్రామిక ప్రాంతం లేదా పారిశ్రామిక కారిడార్ గురించైనా 'ఇక్కడికి ఏం లాగింది, మార్కెట్‌తో ఏది కలుపుతుంది' అని ఆలోచించండి. (→ English: industrial region; industrial corridor · हिन्दी: औद्योगिक प्रदेश; औद्योगिक गलियारा)

In exam EnglishPut together, the map of Indian industry has two layers. The older layer is the set of regions that grew from a natural or historical advantage: cotton and ports in the west, jute and the river in the Hugli belt, coal and iron in Chota Nagpur, hydel power and skills in the south, and the capital's market in the north. The newer layer is drawn by policy: corridors laid along freight railways and highways, smart industrial cities, zones and parks meant to carry factories into new places. Both layers depend on transport, which is why Parts 3 and 4 turn to roads, railways, ports, waterways, airways and pipelines. And both carry an environmental cost that planning now tries to control. When reading any question on an industrial region or an industrial corridor, ask first what drew industry there and what links it to its markets.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. The industrial region whose growth rests mainly on local deposits of coal and iron ore is

  1. the Hugli belt
  2. the Chota Nagpur region
  3. the Gurugram–Delhi–Meerut region
  4. the Kollam–Thiruvananthapuram region
Show answer

Answer: B. the Chota Nagpur region

Chota Nagpur sits on India's richest coal and iron ore and holds the Jamshedpur, Bokaro, Durgapur and Rourkela steel plants. The Hugli belt grew on jute, the river and Kolkata port; Gurugram–Delhi–Meerut on the capital's market; Kollam–Thiruvananthapuram on farm and plantation produce.

Q2. Consider the following statements:
1. India's first jute mill was set up at Rishra near Kolkata in 1855.
2. The Partition of 1947 left most of the jute-growing area in India and most of the mills in East Bengal.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 reverses the facts: the mills along the Hugli stayed in India while most of the jute fields went to East Bengal. So 2 only, both and neither are wrong.

Q3. Match List I (industrial corridor) with List II (transport spine or partner):
List I
A. Delhi–Mumbai Industrial Corridor
B. Amritsar–Kolkata Industrial Corridor
C. East Coast Economic Corridor
List II
1. Eastern dedicated freight corridor
2. Western dedicated freight corridor
3. Asian Development Bank support, first stretch Visakhapatnam–Chennai
Select the correct answer using the code given below.

  1. A-1, B-2, C-3
  2. A-2, B-1, C-3
  3. A-2, B-3, C-1
  4. A-3, B-1, C-2
Show answer

Answer: B. A-2, B-1, C-3

The DMIC runs along the Western DFC (Dadri–JNPT), the Amritsar–Kolkata corridor along the Eastern DFC, and the East Coast corridor has ADB support, starting with Visakhapatnam–Chennai. The first option swaps the two freight lines; the third and fourth pair corridors with the wrong partners.

Q4. Asia's first export processing zone was set up in India at

  1. Santacruz
  2. Falta
  3. Kandla
  4. Visakhapatnam
Show answer

Answer: C. Kandla

Kandla in Gujarat opened in 1965 as Asia's first export processing zone. Santacruz (Mumbai) and Falta (near Kolkata) came later, and Visakhapatnam is not the first zone.

Q5. Consider the following statements about the Gurugram–Delhi–Meerut industrial region:
1. It grew mainly on nearby deposits of coal and iron ore.
2. Its industries are mostly light and high-value, such as vehicles and electronics.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

The region is far from minerals and grew on the capital's market and skilled labour, so statement 1 is wrong and every option containing 1 is wrong. Statement 2 is correct, so 'neither' is also wrong.

Q6. Under the categorisation of industries used by pollution control boards since 2016, which category needs no consent to operate?

  1. Red
  2. Orange
  3. Green
  4. White
Show answer

Answer: D. White

White units are practically non-polluting and need no consent to operate. Red units pollute most and face the strictest controls, while Orange and Green units still need consent, with lighter conditions.

Q7. Consider the following pairs (industrial region : industry it is known for):
1. Kollam–Thiruvananthapuram : cashew and coir
2. Gujarat : refining and petrochemicals
3. Visakhapatnam–Guntur : jute textiles
How many of the pairs given above are correctly matched?

  1. Only one
  2. Only two
  3. All three
  4. None
Show answer

Answer: B. Only two

Pairs 1 and 2 are correct. Pair 3 is wrong: jute belongs to the Hugli belt, while Visakhapatnam–Guntur is known for shipbuilding, refining, steel, fertilisers and sugar. So only two pairs match; 'only one', 'all three' and 'none' are wrong.

Q8. In the Taj Trapezium case (M.C. Mehta v. Union of India, 1996), the Supreme Court

  1. ordered coal-using industries near the Taj Mahal to switch to natural gas or relocate
  2. ordered compensation for the victims of the Bhopal gas leak
  3. banned all industry within the state of Uttar Pradesh
  4. created the Red, Orange, Green and White categories of industry
Show answer

Answer: A. ordered coal-using industries near the Taj Mahal to switch to natural gas or relocate

The court told coal- and coke-using units in the Taj area to move to natural gas or shift away. Bhopal was a separate disaster and case; there was no state-wide ban; and the colour categories were set by the pollution control authorities in 2016, not by this judgment.

← Part 1All partsNext: Part 3 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources