Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The European companies and the conquest of Bengal (1498–1772)

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

British expansion in India · Part 1 / 3 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

How the Portuguese, Dutch, English, Danish and French companies came to India; the English settlements and the farman of 1717; the three Carnatic wars and why the English beat the French; Plassey (1757), Mir Qasim and Buxar (1764); the Treaties of Allahabad and the diwani (1765); the dual government (1765–72); and why the Company succeeded.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

1750-ൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തീരത്ത് ഏതാനും പണ്ടകശാലകൾ മാത്രമുള്ള ഒരു കച്ചവടസ്ഥാപനമായിരുന്നു. നൂറു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം രാജ്യം മുഴുവൻ അതിന്റെ കീഴിലായി. ഒരു ചെറിയ കച്ചവടക്കാരൻ നാട്ടിലെ നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശം നേടി, ആ പണം കൊണ്ടുതന്നെ കാവൽക്കാരെ വെച്ച് നാടുമുഴുവൻ തന്റെ വരുതിയിലാക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കൂ. ബംഗാൾ ആയിരുന്നു ആ വഴിത്തിരിവ്. മൂന്ന് പടികൾ: പ്ലാസി (1757) — ഇഷ്ടമുള്ള നവാബ്; ബക്സാർ (1764) — ബംഗാൾ, അവധ്, മുഗൾ ചക്രവർത്തി എന്നിവരുടെ സംയുക്ത സൈന്യത്തിന്റെ തോൽവി; ദിവാനി (1765) — നികുതി പിരിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം. (→ English: East India Company · हिन्दी: ईस्ट इंडिया कंपनी)

In exam EnglishIn 1750 the English East India Company was one of several European trading companies holding a few fortified warehouses on the Indian coast. A hundred years later it governed, directly or through princes bound to it by treaty, almost the whole subcontinent. This chapter follows that change in three parts: how the Company won Bengal (this part), how it overcame Mysore and the Marathas (Part 2), and the policies through which it absorbed most of what remained (Part 3). Bengal comes first because it was the turning point. Once the Company controlled the land revenue of India's richest province, it could pay large armies out of Indian money instead of shipping silver from Europe to buy goods. Keep three steps in mind: Plassey (1757) gave the Company a ruler of its own choosing, Buxar (1764) broke the combined forces of Bengal, Awadh and the Mughal emperor, and the grant of the Diwani (1765) gave it the legal right to collect revenue.

ആദ്യം വന്നത് പോർച്ചുഗീസുകാർ: വാസ്കോ ഡ ഗാമ 1498-ൽ കോഴിക്കോട്ടെത്തി, 1510-ൽ അൽബുക്കർക്ക് ഗോവ പിടിച്ചു. പിന്നെ ഡച്ച് കമ്പനി (1602) — അവരുടെ ശ്രദ്ധ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ സുഗന്ധദ്വീപുകളിൽ; എങ്കിലും മസൂലിപട്ടണം, പുലിക്കാട്ട് പോലുള്ളിടത്ത് താവളങ്ങൾ. ഇംഗ്ലീഷ് കമ്പനിക്ക് 1600 ഡിസംബർ 31-ന് എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ അനുമതിപത്രം; ഡെന്മാർക്കുകാർ 1616; ഫ്രഞ്ചുകാർ 1664 (പോണ്ടിച്ചേരി 1674). ഒരു ചന്തയിൽ അഞ്ചു കച്ചവടക്കാർ ഒരേ ചരക്കിനായി മത്സരിക്കുന്നതുപോലെ — ഓരോരുത്തരായി പിൻവാങ്ങി; 1759-ലെ ബെദറയ്ക്കുശേഷം ബംഗാളിൽ ഡച്ചുകാർ ദുർബലരായി; ഒടുവിൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരും ഫ്രഞ്ചുകാരും തമ്മിൽ. (→ English: East India Company · हिन्दी: ईस्ट इंडिया कंपनी)

In exam EnglishThe Portuguese came first. Vasco da Gama reached Calicut in 1498 by sailing round the Cape of Good Hope, and in 1510 Afonso de Albuquerque took Goa from the Bijapur Sultanate and made it the base of a sea empire that tried to control the spice trade with forts and armed passes for ships. The Dutch East India Company (VOC) was formed in 1602; its main interest lay in the spice islands of present-day Indonesia, but it set up factories in India at places such as Masulipatnam, Pulicat and Chinsura. The English Company had received its charter from Queen Elizabeth I on 31 December 1600, giving it a monopoly of English trade east of the Cape. A Danish company followed in 1616, with Tranquebar and Serampore as its settlements, and the French Compagnie des Indes Orientales was set up in 1664, founding Pondicherry in 1674. The Dutch threat in Bengal ended when the English defeated them at Bedara in 1759. From the 1740s the real contest was between the English and the French.

ഇംഗ്ലീഷുകാരുടെ ആദ്യ താവളം സൂറത്ത് (1613-ലെ ഫർമാൻ). പിന്നെ മദ്രാസ് (1639, ഫോർട്ട് സെന്റ് ജോർജ്), ബോംബെ — പോർച്ചുഗീസ് രാജകുമാരിയെ ചാൾസ് രണ്ടാമൻ വിവാഹം ചെയ്തപ്പോൾ സ്ത്രീധനമായി കിട്ടി (1661), 1668-ൽ കമ്പനിക്ക്. കൽക്കത്ത — ജോബ് ചാർനോക്ക് (1690), മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങൾ സുതാനുതി, കലികാത, ഗോവിന്ദ്പൂർ (1698). 1717-ൽ ഫറൂഖ്സിയാറിന്റെ ഫർമാൻ: വർഷം 3,000 രൂപ നൽകിയാൽ ബംഗാളിൽ ചുങ്കമില്ലാതെ കച്ചവടം; സ്വന്തം ചരക്കിന് സ്വയം ദസ്തക് (അനുമതിച്ചീട്ട്) നൽകാം. ചുങ്കപ്പുരയിൽ 'ഈ വണ്ടിക്ക് നികുതിയില്ല' എന്ന ചീട്ട് നൽകാനുള്ള അധികാരം ഒരു കച്ചവടക്കാരനുതന്നെ കൊടുത്താൽ എന്താകുമെന്ന് ആലോചിക്കൂ. (→ English: Dastak · हिन्दी: दस्तक)

In exam EnglishThe English began at Surat on the west coast, where a Mughal farman of 1613 allowed them to trade after an English fleet had beaten the Portuguese off Swally in 1612; Sir Thomas Roe then spent 1615–19 at Jahangir's court seeking wider privileges. On the east coast the Company obtained the site of Madras in 1639 and built Fort St George there. Bombay came to the English Crown in 1661 as part of the dowry when Charles II married the Portuguese princess Catherine of Braganza, and the Crown handed it to the Company in 1668. In Bengal, Job Charnock set up a settlement on the Hooghly in 1690, and in 1698 the Company bought the zamindari rights of three villages, Sutanuti, Kalikata and Govindpur, which grew into Calcutta around Fort William. The great prize came in 1717, when the emperor Farrukhsiyar issued a farman letting the Company trade in Bengal free of customs duties for a fixed yearly payment of Rs 3,000 and issue its own passes, the Dastak, for its goods.

കർണാട്ടിക് യുദ്ധങ്ങൾ മൂന്ന്. എന്തുകൊണ്ട്? യൂറോപ്പിൽ ബ്രിട്ടൻ-ഫ്രാൻസ് യുദ്ധം; ഇവിടെ ഹൈദരാബാദ്, കർണാട്ടിക് സിംഹാസനങ്ങൾക്കായി അവകാശത്തർക്കം. രണ്ടു സഹോദരന്മാരുടെ സ്വത്തുതർക്കത്തിൽ പുറത്തുള്ളവർ ഓരോരുത്തരുടെ പക്ഷം ചേർന്ന് ലാഭമുണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ. ഒന്നാമത്തേത് (1746–48): ഡ്യൂപ്ലേ മദ്രാസ് പിടിച്ചു; അഡയാർ (1746) യുദ്ധത്തിൽ ചെറിയ ഫ്രഞ്ച് സംഘം നവാബിന്റെ വലിയ സൈന്യത്തെ തോൽപ്പിച്ചു; എക്സ്-ലാ-ഷാപ്പൽ ഉടമ്പടിയോടെ മദ്രാസ് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് തിരികെ. രണ്ടാമത്തേത് (1749–54): ക്ലൈവിന്റെ ആർക്കാട് (1751), ഡ്യൂപ്ലേയെ തിരിച്ചുവിളിച്ചു (1754). മൂന്നാമത്തേത് (1756–63): വാണ്ടിവാഷ് (1760 ജനുവരി 22) — ഐർ കൂട്ടിനോട് ലാലി തോറ്റു; 1761-ൽ പോണ്ടിച്ചേരി കീഴടങ്ങി. (→ English: Carnatic wars · हिन्दी: कर्नाटक युद्ध)

In exam EnglishThe Anglo-French rivalry turned into open war in the Carnatic, the coastal region of south-east India, for two reasons: Britain and France were at war in Europe, and the deaths of rulers in Hyderabad (1748) and the Carnatic set off disputes over succession that each company could exploit. In the First Carnatic War (1746–48) the French under Dupleix, governor at Pondicherry, captured Madras, and at the Battle of Adyar (1746) a small French force routed the far larger army of the Nawab of the Carnatic, Anwar-ud-din. The war in Europe ended with the Treaty of Aix-la-Chapelle (1748), which returned Madras to the English. In the Second War (1749–54) the two companies backed rival claimants; Robert Clive's seizure of Arcot in 1751 turned the tide, and the French recalled Dupleix in 1754. The Third War (1756–63) was the Indian side of the Seven Years' War: Sir Eyre Coote defeated the Comte de Lally at Wandiwash on 22 January 1760, and Pondicherry surrendered in 1761.
The three Carnatic wars at a glance
WarYearsLink in EuropeKey eventsEnded by
First1746–48War of the Austrian SuccessionDupleix takes Madras; Battle of Adyar (1746)Treaty of Aix-la-Chapelle (1748): Madras returned
Second1749–54None (an Indian succession war)Rival claimants in Hyderabad and the Carnatic; Clive takes Arcot (1751)Dupleix recalled (1754); truce
Third1756–63Seven Years' WarWandiwash (1760): Eyre Coote defeats Lally; Pondicherry falls (1761)Treaty of Paris (1763): French posts returned as trading stations

ഈ യുദ്ധങ്ങളുടെ യഥാർഥ വില പഠിച്ച പാഠങ്ങളിലാണ്. ഡ്യൂപ്ലേ കാണിച്ചുതന്നു: പരിശീലനം കിട്ടിയ ഏതാനും നൂറു സൈനികർക്ക് വലിയ സൈന്യത്തെ തോൽപ്പിക്കാം; തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന്റെ സഹായത്താൽ സിംഹാസനത്തിലെത്തിയ രാജാവ് ആ സൈന്യത്തിന്റെ ചെലവും ഭൂമിയും വരുമാനവും നൽകേണ്ടിവരും. ഇംഗ്ലീഷുകാർ രണ്ടും പഠിച്ചു — ഇന്ത്യൻ ശിപായി സേനകൾ, ഇഷ്ടക്കാരെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തൽ. എന്തുകൊണ്ട് ഇംഗ്ലീഷുകാർ ജയിച്ചു? ശക്തമായ നാവികസേന, കമ്പനിക്ക് സ്വന്തം പണം (ഫ്രഞ്ച് കമ്പനി സർക്കാരിനെ ആശ്രയിച്ചു), 1757-നുശേഷം ബംഗാളിന്റെ സമ്പത്ത്. 1763-ലെ സമാധാനത്തിൽ പോണ്ടിച്ചേരി കച്ചവടകേന്ദ്രമായി തിരികെ കിട്ടിയെങ്കിലും ഫ്രാൻസ് പിന്നീട് ഭീഷണിയായില്ല. (→ English: Carnatic wars · हिन्दी: कर्नाटक युद्ध)

In exam EnglishThe Carnatic wars mattered less for the territory that changed hands than for the lessons they taught. Dupleix showed that a few hundred European-drilled soldiers, with muskets fired in volleys and quick-moving field guns, could beat Indian armies many times their size, and that an Indian ruler who owed his throne to a company's troops could be made to pay for them and to grant it land and revenue. The English copied both methods: they raised sepoy battalions of Indian soldiers trained and officered in the European way, and they began to place friendly claimants on thrones in return for money and territory. The wars also showed why the English won the contest itself. They had the stronger navy and could bring men and money by sea while the French could not; the French company depended on its government, while the English company had its own finances; and, after 1757, the English drew on Bengal's wealth while the French had no such base. In the end the 1763 peace returned Pondicherry and other French posts as trading stations, but France never again threatened English power in India.

സിറാജ്-ഉദ്-ദൗള 1756-ൽ നവാബായി. കമ്പനി ജീവനക്കാർ ദസ്തക് സ്വന്തം കച്ചവടത്തിന് ദുരുപയോഗം ചെയ്തു, അനുമതിയില്ലാതെ കൽക്കത്തയിൽ കോട്ട കെട്ടി — ദേഷ്യത്തിൽ സിറാജ് കൽക്കത്ത പിടിച്ചു. ക്ലൈവ് തിരിച്ചുപിടിച്ച് അലിനഗർ ഉടമ്പടി (1757) ഒപ്പിടുവിച്ചു. പിന്നെ യഥാർഥ കളി: സൈന്യാധിപൻ മീർ ജാഫർ, പണമിടപാടുകാരൻ ജഗത് സേട്ട് തുടങ്ങിയവരുമായി രഹസ്യധാരണ. ക്രിക്കറ്റ് മത്സരത്തിൽ ടീമിന്റെ പകുതി മുൻകൂട്ടി എതിരാളികളുമായി ഒത്തുകളിച്ചതുപോലെ — 1757 ജൂൺ 23-ന് പ്ലാസിയിൽ നവാബിന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ വലിയ പങ്കും യുദ്ധം ചെയ്തില്ല. മീർ ജാഫർ നവാബ്; കമ്പനിക്ക് 24 പർഗാനകൾ. യുദ്ധത്തേക്കാൾ ഗൂഢാലോചനയാണ് ജയിച്ചത്. (→ English: Battle of Plassey · हिन्दी: प्लासी का युद्ध)

In exam EnglishBengal had become virtually independent of Delhi under Murshid Quli Khan and Alivardi Khan, and when Siraj-ud-Daulah succeeded his grandfather in 1756 he faced a Company that misused the Dastak for the private trade of its servants, fortified Calcutta without his permission and sheltered a man who had fled his court with treasure. He took Kasimbazar and Calcutta in June 1756. Clive and Admiral Watson came from Madras, retook Calcutta in January 1757 and forced the Treaty of Alinagar (February 1757), which restored the Company's privileges. Clive then plotted with the Nawab's commander Mir Jafar, the banker Jagat Seth, Rai Durlabh and the go-between Amir Chand. At Plassey on 23 June 1757 most of the Nawab's army stood aside; only a few commanders such as Mir Madan and Mohan Lal fought. Siraj fled and was killed, Mir Jafar became Nawab, and the Company received the zamindari of the 24 Parganas and large payments. Plassey was won more by conspiracy than by fighting.

കമ്പനി ആവശ്യപ്പെട്ട പണം കൊടുക്കാൻ മീർ ജാഫറിന് കഴിഞ്ഞില്ല; 1760-ൽ മരുമകൻ മീർ ഖാസിം നവാബായി, പകരം ബർദ്വാൻ, മിഡ്നാപൂർ, ചിറ്റഗോങ് നൽകി. ഖാസിം സമർഥനായിരുന്നു: തലസ്ഥാനം മുംഗേറിലേക്ക് മാറ്റി, സൈന്യം ശക്തമാക്കി. തർക്കം കച്ചവടത്തെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു. കമ്പനി ജീവനക്കാർ ചുങ്കമില്ലാ ചീട്ടുകൾ വിറ്റാൽ, ചുങ്കം കൊടുക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ കച്ചവടക്കാർക്ക് മത്സരിക്കാനാവില്ല. നാട്ടിൽ ഒരാൾക്കു മാത്രം സൗജന്യ വെള്ളം, ബാക്കിയുള്ളവർക്ക് ബിൽ എന്നു കരുതൂ — ഖാസിം എല്ലാവർക്കും സൗജന്യമാക്കി, അതായത് ആഭ്യന്തര ചുങ്കങ്ങൾതന്നെ നിർത്തി. കമ്പനിയുടെ പ്രത്യേക സ്ഥാനം പോയി; 1763-ൽ യുദ്ധം, ഖാസിം തോറ്റ് അവധിലേക്ക് ഓടി. (→ English: Dastak · हिन्दी: दस्तक)

In exam EnglishMir Jafar soon found he could not meet the Company's demands for money, and in 1760 the Company replaced him with his son-in-law Mir Qasim, who rewarded it with the districts of Burdwan, Midnapore and Chittagong. Mir Qasim proved an able ruler. He moved his capital from Murshidabad to Monghyr, away from Calcutta, reorganised his finances and trained a modern army. The quarrel came over trade. Company servants kept using the dastak for their own private trade and even sold passes to others, so the Nawab lost revenue and Indian merchants, who paid duties, could not compete. Mir Qasim's answer was to abolish internal duties altogether, putting every trader on the same footing. The Company saw this as an attack on its privileged position. War broke out in 1763; Mir Qasim lost a series of battles, Mir Jafar was put back on the throne, and Mir Qasim fled to Awadh to seek allies.

അവധിൽ മീർ ഖാസിം, നവാബ് ഷുജാ-ഉദ്-ദൗള, മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഷാ ആലം രണ്ടാമൻ എന്നിവർ ഒന്നിച്ചു. 1764 ഒക്ടോബർ 22-ന് ബക്സാറിൽ ഹെക്ടർ മൺറോയോട് മൂവരും തോറ്റു — ഇത് യഥാർഥ യുദ്ധമായിരുന്നു, അതുകൊണ്ട് പ്ലാസിയേക്കാൾ പ്രധാനം. 1765-ലെ അലഹബാദ് ഉടമ്പടികൾ: ഷാ ആലം കമ്പനിക്ക് ബംഗാൾ, ബിഹാർ, ഒറീസ എന്നിവയുടെ ദിവാനി (നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശം) നൽകി — പകരം വർഷം 26 ലക്ഷം, കോറ, അലഹബാദ്. ഷുജായ്ക്ക് അവധ് തിരികെ കിട്ടി; 50 ലക്ഷം യുദ്ധനഷ്ടപരിഹാരം. വീടിന്റെ ഉടമസ്ഥന്റെ പേര് അതേപടി നിർത്തി വാടക മുഴുവൻ മറ്റൊരാൾ പിരിക്കുന്നതുപോലെ. അവധിനെ മറാഠകൾക്കും അഫ്ഗാനികൾക്കും എതിരെ ഒരു മറയായി നിലനിർത്തി. (→ English: Diwani · हिन्दी: दीवानी)

In exam EnglishIn Awadh, Mir Qasim joined the Nawab Shuja-ud-Daula and the Mughal emperor Shah Alam II. Their combined army met the Company's forces under Major Hector Munro at Buxar, in Bihar, on 22 October 1764, and was defeated. Buxar was more decisive than Plassey: it was a real battle, and it beat the three leading powers of northern India at once. Clive, back as Governor of Bengal, settled the gains in two treaties at Allahabad in August 1765. Shah Alam II granted the Company the Diwani, the right to collect the revenue, of Bengal, Bihar and Orissa, in return for an annual tribute of Rs 26 lakh and the districts of Kora and Allahabad. Shuja-ud-Daula got Awadh back, apart from Kora and Allahabad, paid Rs 50 lakh as war indemnity and agreed to pay for Company troops defending him. Clive left Awadh intact on purpose, as a buffer between Bengal and the Marathas and Afghans.

1765–72 ബംഗാളിൽ ഇരട്ട ഭരണം. മുഗൾ രീതിയിൽ രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾ: ദിവാനി (നികുതി പിരിവ്, സിവിൽ നീതി), നിസാമത്ത് (പോലീസ്, പ്രതിരോധം, ക്രിമിനൽ നീതി). ദിവാനി കമ്പനിയുടേത്; നിസാമത്തും അതിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ, കാരണം പ്രതിരോധം കമ്പനിയെ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ കമ്പനി നേരിട്ട് ഭരിച്ചില്ല — മുഹമ്മദ് റസാ ഖാൻ, ഷിതാബ് റായ് തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ നായിബുമാർ വഴി പിരിവ്. ശമ്പളം ഒരാൾക്ക്, ചീത്തപ്പേര് മറ്റൊരാൾക്ക് — ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത അധികാരം. വിളവ് നശിച്ചിട്ടും നികുതി കുറഞ്ഞില്ല; 1770-ലെ ക്ഷാമത്തിൽ വളരെയധികം പേർ മരിച്ചു. 1772-ൽ വാറൻ ഹേസ്റ്റിംഗ്സ് ഈ രീതി അവസാനിപ്പിച്ച് ഖജനാവ് കൽക്കത്തയിലേക്ക് മാറ്റി. (→ English: Dual government · हिन्दी: द्वैध शासन)

In exam EnglishThe arrangement that followed in Bengal from 1765 to 1772 is called the Dual government. Under Mughal practice, provincial government had two halves: the Diwani, meaning revenue collection and civil justice, and the nizamat, meaning police, defence and criminal justice. The Company now held the diwani in its own right, and it also controlled the nizamat, because by an agreement of 1765 the young Nawab handed defence to the Company and accepted a deputy approved by it. Yet the Company did not govern directly. It worked through Indian deputies, Muhammad Reza Khan in Bengal and Raja Shitab Rai in Bihar, who collected the revenue for it. The result was power without responsibility: the Company took the money, while the Nawab bore the blame and lacked the means to govern. Revenue demands stayed high even when the harvest failed, and the Bengal famine of 1770 killed a very large part of the population. In 1772 the Company decided to collect the revenue through its own officers; Warren Hastings ended the dual system and moved the treasury from Murshidabad to Calcutta.

മുഴുവൻ ചങ്ങല ഇങ്ങനെ: കച്ചവടാനുകൂല്യങ്ങൾ (1717) → ദുരുപയോഗം → നവാബുമായി യുദ്ധം (1756–57) → വാക്കുകേൾക്കുന്ന നവാബ് (1757–63) → ബക്സാർ (1764) → ദിവാനി (1765) → നേരിട്ടുള്ള ഭരണം (1772). ഓരോ പടിയും കയറി മുകൾനിലയിലെത്തുന്നതുപോലെ. എന്തുകൊണ്ട് ജയിച്ചു? 1707-നുശേഷം മുഗളർ ദുർബലർ, രാജാക്കന്മാർ തമ്മിൽത്തല്ലി; കമ്പനിക്ക് കടലിൽ ആധിപത്യം, മുടങ്ങാതെ ശമ്പളം കിട്ടുന്ന ശിപായിമാർ, ഇന്ത്യൻ പണമിടപാടുകാരുടെ വായ്പ, ഒരു നേതാവ് പോയാലും നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനം. എല്ലാറ്റിനുമുപരി ബംഗാളിന്റെ വരുമാനം — മൈസൂർ, മറാഠാ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് അതുതന്നെ ഇന്ധനം. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി പേരിന് കച്ചവടക്കാരൻ, യഥാർഥത്തിൽ ഭരണാധികാരി. (→ English: East India Company · हिन्दी: ईस्ट इंडिया कंपनी)

In exam EnglishPut together, the Bengal story is a chain in which each step made the next one possible: trade privileges (1717), their abuse, war with the Nawab (1756–57), a dependent Nawab (1757–63), the defeat of the northern alliance (1764), the legal right to the revenue (1765), and finally direct administration (1772). Why did a trading company succeed? Mughal authority had weakened after Aurangzeb's death in 1707, and regional rulers were divided and often fought one another. The Company had command of the sea, disciplined sepoy armies that were paid regularly, credit from Indian bankers, and a corporate organisation that outlived any one leader. Above all, after 1765 it had Bengal's revenue, which paid for the armies that would fight Mysore and the Marathas, the subject of Part 2. The East India Company had become a ruler in Bengal while still calling itself a merchant.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Who granted the diwani of Bengal, Bihar and Orissa to the English East India Company in 1765?

  1. Siraj-ud-Daulah
  2. Mir Jafar
  3. Shah Alam II
  4. Shuja-ud-Daula
Show answer

Answer: C. Shah Alam II

The diwani was granted by the Mughal emperor Shah Alam II under the Treaty of Allahabad (August 1765), for an annual tribute of Rs 26 lakh. Siraj-ud-Daulah had been killed in 1757; Mir Jafar was a Nawab installed by the Company and had no power to grant the diwani, which was the emperor's to give; Shuja-ud-Daula was the Nawab of Awadh, who signed a separate treaty getting his own state back.

Q2. Consider the following statements:
1. The Battle of Plassey was fought in 1757 between the forces of the East India Company and Siraj-ud-Daulah.
2. Hector Munro commanded the Company's forces at Plassey.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct: Plassey was fought on 23 June 1757 against Siraj-ud-Daulah. Statement 2 is wrong: Robert Clive commanded at Plassey; Hector Munro commanded at Buxar in 1764. So options (b), (c) and (d) are wrong.

Q3. Match List I with List II:
List I (Battle): A. Adyar B. Wandiwash C. Plassey D. Buxar
List II (Year): 1. 1746 2. 1757 3. 1760 4. 1764
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-1, B-3, C-2, D-4
  2. A-3, B-1, C-2, D-4
  3. A-1, B-2, C-3, D-4
  4. A-1, B-3, C-4, D-2
Show answer

Answer: A. A-1, B-3, C-2, D-4

Adyar was fought in 1746 (First Carnatic War), Wandiwash in 1760 (Third Carnatic War), Plassey in 1757 and Buxar in 1764. Option (b) swaps Adyar and Wandiwash; option (c) gives Wandiwash 1757 and Plassey 1760; option (d) swaps Plassey and Buxar.

Q4. The farman of 1717, which allowed the English East India Company to trade in Bengal without paying customs duties in return for a fixed annual payment, was issued by

  1. Aurangzeb
  2. Bahadur Shah I
  3. Farrukhsiyar
  4. Muhammad Shah
Show answer

Answer: C. Farrukhsiyar

The farman of 1717 was issued by the emperor Farrukhsiyar: duty-free trade in Bengal for Rs 3,000 a year and the right to issue dastaks. Aurangzeb died in 1707 and Bahadur Shah I in 1712, before the farman; Muhammad Shah became emperor only in 1719.

Q5. With reference to the dual government in Bengal (1765–72), consider the following statements:
1. The Company held the diwani, that is, revenue collection and civil justice.
2. It was abolished by the Regulating Act of 1773.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct: from 1765 the Company held the diwani in its own right. Statement 2 is wrong: the dual system was ended in 1772, when the Company decided to collect revenue through its own officers under Warren Hastings, a year before the Regulating Act. So (b), (c) and (d) are wrong.

Q6. Consider the following statements about Mir Qasim:
1. He moved his capital from Murshidabad to Monghyr.
2. He abolished internal duties for all traders.
3. He was one of the allies defeated at Buxar.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: D. 1, 2 and 3

All three are correct. Mir Qasim shifted his capital to Monghyr, abolished internal duties so that Indian traders were on the same footing as the Company's servants, and, after losing to the Company in 1763, joined Shuja-ud-Daula and Shah Alam II, with whom he was defeated at Buxar in 1764. Each of the other options leaves out one correct statement.

Q7. Which one of the following is the correct chronological order of the formation of these trading companies?
1. Dutch East India Company (VOC)
2. English East India Company
3. French Compagnie des Indes Orientales
4. Danish East India Company

  1. 1-2-4-3
  2. 2-1-4-3
  3. 2-1-3-4
  4. 1-2-3-4
Show answer

Answer: B. 2-1-4-3

The English Company was chartered on 31 December 1600, the Dutch VOC was formed in 1602, the Danish company in 1616 and the French company in 1664, giving 2-1-4-3. Option (a) puts the Dutch before the English; options (c) and (d) put the French (1664) before the Danes (1616), and (d) also puts the Dutch first.

Q8. Under the Treaty of Allahabad (1765) between the East India Company and Shuja-ud-Daula, which of the following were agreed?
1. Awadh was restored to Shuja-ud-Daula except Kora and Allahabad.
2. Shuja-ud-Daula paid a war indemnity to the Company.
3. Awadh was annexed to the Company's territories.
Select the correct answer using the code given below:

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

Statements 1 and 2 are correct: Shuja-ud-Daula got Awadh back without Kora and Allahabad and paid Rs 50 lakh as war indemnity. Statement 3 is wrong: Clive deliberately kept Awadh as a buffer state; it was annexed only in 1856. So (b) and (d), which include statement 3, are wrong, and (c) leaves out statement 2.

All partsNext: Part 2 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources