Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The seasons

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Climate of India · Part 2 / 3 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

The four seasons of India: the cold-weather season and western disturbances; the hot-weather season with the loo, dust storms, kalbaisakhi, mango and blossom showers; the south-west monsoon and its Arabian Sea and Bay of Bengal branches; the retreating monsoon, October heat and the north-east monsoon; and tropical cyclones.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഒന്നാം ഭാഗത്തിൽ മൺസൂൺ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നു കണ്ടു; ഇനി ഒരു വർഷം മുഴുവൻ കാലാവസ്ഥ എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നു നോക്കാം. നമ്മൾ 'മഞ്ഞുകാലം, വേനൽ, മഴക്കാലം' എന്നു പറയും — ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞർ നാലു കാലങ്ങൾ പറയുന്നു: ഡിസംബർ–ഫെബ്രുവരി ശീതകാലം, മാർച്ച്–മേയ് ഉഷ്ണകാലം, ജൂൺ–സെപ്റ്റംബർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലം, ഒക്ടോബർ–നവംബർ പിൻവാങ്ങൽ കാലം. IMD കണക്കിനായി ജനുവരി–ഫെബ്രുവരി ശീതകാലവും ഒക്ടോബർ–ഡിസംബർ മൺസൂണാനന്തര കാലവുമായി എടുക്കുന്നു. ഓരോ കാലത്തിനും സ്വന്തം കാറ്റും സ്വന്തം കൊടുങ്കാറ്റുമുണ്ട്. (→ English: monsoon; seasons of India · हिन्दी: मानसून; भारत की ऋतुएँ)

In exam EnglishPart 1 explained the machinery of the monsoon; this part follows what that machinery does to India's weather over a year. Geographers usually split the Indian year into four seasons: cold weather (December–February), hot weather (March–May), the south-west monsoon (June–September) and the retreating monsoon (October–November). For its statistics the India Meteorological Department (IMD) divides the year a little differently, counting just January and February as winter, and it labels October, November and December the post-monsoon season, so a question may follow either scheme. Each season has its own winds and storms.

ഡിസംബർ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ശീതകാലം തുടങ്ങുന്നു. സൂര്യൻ തെക്കൻ അർധഗോളത്തിനു മുകളിലായതിനാൽ പകൽ ചെറുത്; തെളിഞ്ഞ രാത്രിയിൽ ഭൂമി ചൂട് വേഗം വിട്ടുകളയുന്നു — പുലർച്ചെ മുറ്റത്തെ കല്ല് തണുത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ. ജനുവരി ഏറ്റവും തണുത്ത മാസം. പഞ്ചാബിലും ഹരിയാനയിലും രാത്രി മരവിക്കുന്ന തണുപ്പ്, വിളകളിൽ മഞ്ഞുറയൽ; പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിൽ കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച. പക്ഷേ ചെന്നൈക്കും തിരുവനന്തപുരത്തിനും യഥാർഥ ശീതകാലമില്ല — ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കടുത്ത്, കടലും തൊട്ടടുത്ത്. ഗംഗാ സമതലത്തിൽ കനത്ത മൂടൽമഞ്ഞ് ട്രെയിനുകളും വിമാനങ്ങളും വൈകിക്കുന്നു; വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്ന് കൊടുംതണുപ്പുള്ള കാറ്റ് വന്നാൽ ശീതതരംഗം. (→ English: cold-weather season; cold wave; fog · हिन्दी: शीत ऋतु; शीत लहर; कोहरा)

In exam EnglishThe cold-weather season sets in over north India by early December. With the Sun shining overhead in the Southern Hemisphere, days are short and the land gives up its heat quickly on clear nights, so temperatures fall steadily from south to north. January is usually the coldest month. Nights on the Punjab, Haryana and western Uttar Pradesh plains can turn cold enough for frost to form on standing crops, and the western Himalaya are blanketed with heavy snow. Southern India hardly has a winter at all; closeness to the equator and the moderating sea keep cities like Chennai and Thiruvananthapuram warm right through these months. On calm, cold mornings dense fog spreads over the Indo-Gangetic plains, delaying trains and flights. Spells of a cold wave follow when very cold air from the north-west sweeps across the northern plains.

ശീതകാലത്ത് കാറ്റ് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെയും മധ്യേഷ്യയിലെയും ഉച്ചമർദത്തിൽനിന്നു പുറത്തേക്കു വീശുന്നു — തണുത്ത കരയിൽനിന്നു വരുന്നതിനാൽ വരണ്ടത്, മഴ കുറവ്. വടക്ക് അപവാദം പശ്ചിമ അസ്വസ്ഥത: മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനടുത്തു രൂപപ്പെടുന്ന ചെറിയ ന്യൂനമർദം; ഹിമാലയത്തിനു തെക്കൊഴുകുന്ന പശ്ചിമ ജെറ്റ് പ്രവാഹം അതിനെ പുഴയിലെ വള്ളംപോലെ കിഴക്കോട്ടു കൊണ്ടുവരുന്നു. പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഡൽഹിയിൽ ചാറ്റൽമഴ, കശ്മീരിലും ഹിമാചലിലും മഞ്ഞ്. കുറച്ചാണെങ്കിലും ഗോതമ്പ് വളരുന്ന സമയത്തു വരുന്നതിനാൽ കർഷകർക്കു പൊന്ന്. അതു കടന്നുപോയാൽ തണുത്ത കാറ്റിൽ താപനില താഴുന്നു. (→ English: western disturbance; jet stream · हिन्दी: पश्चिमी विक्षोभ; जेट धारा)

In exam EnglishThe winds of the cold season blow out from the high pressure that builds over north-west India and Central Asia. Coming off a cool land surface, they are dry, so most of India gets little rain from December to February. The main exception in the north is the western disturbance: a weak low-pressure system born over or near the Mediterranean that drifts eastward over Iran, Afghanistan and Pakistan, guided by the westerly jet stream that flows south of the Himalaya in winter. As one passes, cloud gathers and light rain falls over Punjab, Haryana, Delhi and western Uttar Pradesh, with snow in Jammu and Kashmir, Himachal Pradesh and Uttarakhand. Small as it is, this rain is valuable to farmers, since it arrives while wheat and other rabi crops are still growing; once the system moves on, clear skies and cold north-westerly winds often bring a sharp fall in temperature.

മാർച്ച് മുതൽ സൂര്യൻ വടക്കോട്ടു നീങ്ങുമ്പോൾ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള മേഖലയും കൂടെ നീങ്ങുന്നു — ആദ്യം ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി, ഏപ്രിലിൽ ഗുജറാത്തും മധ്യപ്രദേശും, മേയിൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിൽ 45°C കടക്കുന്നു. ഥാർ മരുഭൂമി മുതൽ ഛോട്ടാനാഗ്പൂർ വരെ നീണ്ട ന്യൂനമർദ മേഖല. തീരനഗരങ്ങൾക്ക് കടൽക്കാറ്റ് ആശ്വാസം. മേയ്–ജൂൺ ഉച്ചകളിൽ വടക്കൻ സമതലങ്ങളിൽ വീശുന്ന ചൂടുള്ള, വരണ്ട, ശക്തമായ കാറ്റ് ഉഷ്ണക്കാറ്റ് — അടുപ്പിനു മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതുപോലെ; സൂര്യാഘാതം വരാം. രാജസ്ഥാനിലും പഞ്ചാബിലും പൊടിക്കാറ്റുകൾ അൽപനേരം ചൂട് കുറയ്ക്കുന്നു. (→ English: hot-weather season; loo; dust storm · हिन्दी: ग्रीष्म ऋतु; लू; धूल भरी आँधी)

In exam EnglishFrom March the Sun moves north and the belt of greatest heat moves with it. Early in the season the highest temperatures are found over the Deccan plateau; during April the hottest areas shift into Gujarat and Madhya Pradesh; and by May the north-west of the country regularly records afternoons above 45°C. This creates a long strip of low pressure, known as the heat low, that stretches from the Thar desert in the west to the Chota Nagpur plateau in the east. Coastal towns stay cooler than the interior because sea breezes temper the heat. In the afternoons of May and June, strong, hot and dry winds called the loo blow across the plains of north and north-west India; they can push temperatures to dangerous levels and cause heat stroke. In Rajasthan, Punjab and Haryana the season also brings dust storms, which bring down the heat for a short while.

വേനലിൽ ചില പ്രാദേശിക കൊടുങ്കാറ്റുകൾ ആശ്വാസമഴയും കൊണ്ടുവരുന്നു. ബംഗാൾ, അസം, ഒഡിഷ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വൈകുന്നേരം വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്ന് ആഞ്ഞടിക്കുന്ന ഇടിമിന്നൽക്കാറ്റാണ് കാൽബൈശാഖി — 'ബൈശാഖ മാസത്തിലെ ദുരന്തം'; അസമിൽ 'ബർദോലി ഛീർഹ'. കാറ്റും ആലിപ്പഴവും കുടിലുകൾ വീഴ്ത്തിയാലും ആ മഴ തേയില, ചണം, നെല്ല് എന്നിവയ്ക്കു നല്ലത്. കേരള-കർണാടക തീരങ്ങളിൽ മൺസൂണിനു മുമ്പ് ഏപ്രിൽ–മേയിൽ വരുന്ന മഴ മാങ്ങ പഴുക്കുന്ന സമയത്തായതിനാൽ 'മാങ്ങാമഴ'. കാപ്പിത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഇതേ സമയത്തെ മഴ കാപ്പിച്ചെടികളെ പൂവിടീക്കുന്നു — 'പൂമഴ'. (→ English: kalbaisakhi (nor'wester); mango showers; blossom showers · हिन्दी: काल बैसाखी; आम्र वर्षा; फूलों वाली बौछार)

In exam EnglishThe hot season also has local storms that bring welcome rain. Late afternoons and evenings in West Bengal, Assam and Odisha bring fierce, squally thunderstorms that mostly arrive from the north-west; they are called kalbaisakhi (nor'wester), 'the calamity of Baisakh', or nor'westers in English, while Assam has its own name for them, 'bardoli chheerha'. Their wind and hail can flatten huts and crops, yet their rain helps the tea, jute and rice of the region. Along the coasts of Kerala and Karnataka, the showers that come in April and May before the monsoon arrives are called mango showers, since they fall just as the mangoes are ripening. Showers in this season bring the coffee plants of the Karnataka and Kerala hills into bloom, so it is called blossom showers or cherry blossom showers.
Local winds and storms of the hot-weather season
NameWhereWhat it isEffect
LooPlains of north and north-west IndiaHot, dry, gusty afternoon wind (May–June)Dangerous heat; heat stroke
Dust stormsRajasthan, Punjab, HaryanaStrong winds that lift dust (May)Short-lived fall in temperature; poor visibility
Kalbaisakhi (nor'wester); 'bardoli chheerha' in AssamWest Bengal, Assam, OdishaEvening thunderstorm with squalls, usually from the north-westRain for tea, jute and rice; damage from wind and hail
Mango showersCoasts of Kerala and KarnatakaPre-monsoon showers (April–May)Fall as mangoes ripen
Blossom (cherry blossom) showersCoffee areas of Karnataka and KeralaPre-monsoon showersMake coffee bushes flower

ജൂൺ–സെപ്റ്റംബർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ ആണ് വർഷത്തെ മഴയുടെ വലിയ പങ്കും നൽകുന്നത്; എവിടെ പെയ്യുമെന്ന് മലകൾ തീരുമാനിക്കുന്നു. അറബിക്കടൽ ശാഖ പശ്ചിമഘട്ടത്തെ ഏകദേശം നേരിട്ട് ഇടിക്കുന്നു. കുത്തനെയുള്ള ചരിവു കയറേണ്ടിവരുന്ന ഈർപ്പക്കാറ്റ് തണുത്ത് കൊങ്കൺ, മലബാർ തീരങ്ങളിൽ കനത്ത പർവതവൃഷ്ടി പെയ്യിക്കുന്നു — നമ്മുടെ കാലവർഷം അതാണ്. മുകൾ കടന്നാൽ കാറ്റ് താഴേക്കിറങ്ങി ചൂടായി വരളുന്നു — കുടയ്ക്കു കീഴിൽ നനയാത്തതുപോലെ, കിഴക്കുവശത്തെ മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ മഴനിഴൽ പ്രദേശം; പൂനെയ്ക്ക് മുംബൈയെക്കാൾ വളരെ കുറവ് മഴ. ഒരു ശാഖ നർമദ–താപി താഴ്വരകളിലൂടെ മധ്യേന്ത്യയിലേക്ക്; മറ്റൊന്ന് രാജസ്ഥാനു മുകളിലൂടെ, പക്ഷേ ആരവല്ലി അതിന്റെ വഴിക്കു സമാന്തരമായതിനാൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജസ്ഥാൻ വരണ്ടുതന്നെ. (→ English: monsoon; orographic rainfall; rain-shadow area · हिन्दी: मानसून; पर्वतीय वर्षा; वृष्टि छाया क्षेत्र)

In exam EnglishThe south-west monsoon season runs from June to September and gives most of India the larger part of its year's rain, and the relief of the land decides where that rain falls. The Arabian Sea branch runs almost straight into the Western Ghats, meeting the range at nearly 90 degrees. Forced up the steep western slopes, the moist air cools and drops heavy orographic rainfall on the Konkan and Malabar coasts and the windward face of the Ghats, so Mumbai is drenched from June onwards. Once over the crest, the air sinks down the eastern side, warms and dries, and the interior of Maharashtra and Karnataka becomes a rain-shadow area: Pune, a short distance inland from Mumbai, gets much less rain than the coast. A second current of the same branch travels inland along the Narmada and Tapi valleys to reach central India. A third crosses Gujarat and Rajasthan, but the Aravalli run parallel to its path and do not force it to rise, so western Rajasthan stays dry.

ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖ ആദ്യം മ്യാൻമർ, ബംഗ്ലാദേശ് തീരങ്ങളിലെത്തുന്നു. ഒരു ഭാഗം വടക്കുകിഴക്കോട്ടു തിരിഞ്ഞ് മേഘാലയയിലെ ഗാരോ, ഖാസി കുന്നുകളിൽ ഇടിക്കുന്നു — സമതലത്തിൽനിന്നു പെട്ടെന്നുയരുന്ന മതിൽപോലെയായതിനാൽ കാറ്റ് കുത്തനെ കയറി പെരുമഴ; മൗസിൻറാം, ചിറാപുഞ്ചി ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും നനവുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ. ബാക്കി ഹിമാലയത്തിൽ തടഞ്ഞ് മൺസൂൺ ന്യൂനമർദപാത്തിയിലൂടെ ഗംഗാ സമതലത്തിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട്. കുടത്തിലെ വെള്ളം വഴിയിൽ തുളുമ്പുന്നതുപോലെ ഈർപ്പം കുറഞ്ഞുപോകുന്നു: കൊൽക്കത്ത > പട്ന > പ്രയാഗ്‌രാജ് > ഡൽഹി. ഉൾക്കടലിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ന്യൂനമർദങ്ങൾ പാത്തിയിലൂടെ നീങ്ങി മധ്യ, ഉത്തരേന്ത്യയിൽ കനത്ത മഴ പെയ്യിക്കുന്നു. (→ English: Bay of Bengal branch; monsoon trough; monsoon depression · हिन्दी: बंगाल की खाड़ी शाखा; मानसून द्रोणी; मानसून अवदाब)

In exam EnglishThe Bay of Bengal branch first reaches the coasts of Myanmar and Bangladesh. Part of it turns towards north-east India, where the Garo and Khasi hills of Meghalaya rise abruptly above the plains of Bangladesh and make the moist air climb steeply. Their southern slopes receive extraordinary rain, and Mawsynram and Cherrapunji (Sohra) count among the wettest places on Earth. The rest of the branch is held against the Himalaya and drawn westward along the monsoon trough over the Ganga plain. The farther this current goes, the drier it becomes, so the monsoon rain gets steadily less as one moves westward: Kolkata receives more monsoon rain than Patna, Patna more than Prayagraj, and Prayagraj more than Delhi. Low-pressure systems known as monsoon depressions, which form over the north of the Bay and move west-north-west along the trough, bring much of the heavy rain of central and north India.

ഈ മാസങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് തീരം മാത്രം ഏറെക്കുറെ വരണ്ടിരിക്കും. അറബിക്കടൽ ശാഖയ്ക്ക് അത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മറുവശം; ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖ അതിനു സമാന്തരമായി വീശുന്നു — മതിലിനു നേരെ പോകാതെ അരികിലൂടെ നടന്നാൽ തട്ടാത്തതുപോലെ, കാറ്റ് മുകളിലേക്കു കയറുന്നില്ല. അതിനാൽ ചെന്നൈക്ക് ജൂൺ–സെപ്റ്റംബറിൽ കുറച്ചു മഴ മാത്രം. മറ്റിടങ്ങളിൽ ഈ കാലം ഉഷ്ണവും ഈർപ്പവും കൂടുതൽ; മഴ ദിവസവുമല്ല, ഇടവേളകളോടെ ഘട്ടങ്ങളായി. ഒരിടത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കം, മറ്റൊരിടത്ത് കുറവ്. നെല്ല്, ചോളം, പരുത്തി പോലുള്ള ഖരീഫ് വിളകൾ മഴ തുടങ്ങുമ്പോൾ വിതയ്ക്കുന്നു. (→ English: Coromandel coast; leeward side; kharif crops · हिन्दी: कोरोमंडल तट; पवनविमुख ढाल; खरीफ़ फ़सलें)

In exam EnglishOne coast stays comparatively dry through these months. For the Arabian Sea branch, the Tamil Nadu coast lies on the leeward side of the Western Ghats, and it runs roughly parallel to the direction in which the Bay of Bengal branch blows, so neither stream is forced to rise over it. Chennai therefore gets only modest rain from June to September and waits for its main rainy season later in the year. Over the rest of the country the monsoon months are warm and very humid. Rain comes in spells rather than every day, interrupted by the breaks described in Part 1, and the same season can bring floods to one region and a shortfall to another. Kharif crops such as rice, maize, cotton and soybean are sown as the rains begin.

ഒക്ടോബർ–നവംബർ പിൻവാങ്ങുന്ന മൺസൂൺ കാലം. സൂര്യൻ തെക്കോട്ടു നീങ്ങുമ്പോൾ പാത്തി ദുർബലമായി ന്യൂനമർദം വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നു നീങ്ങി നവംബർ ആദ്യം ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനു മുകളിലെത്തുന്നു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റ് അടങ്ങി ആകാശം തെളിയുന്നു. നിലം ഇപ്പോഴും നനഞ്ഞിരിക്കെ വെയിൽ വീണ്ടും കൂടുന്നു — ആവി കയറിയ മുറിപോലെ പുഴുക്കം; ഇതാണ് 'ഒക്ടോബർ ചൂട്'. നവംബർ കടക്കുമ്പോൾ രാത്രികൾ തണുത്ത് ശീതകാലമെത്തുന്നു. വേനൽക്കാറ്റിൽനിന്നു ശീതകാലത്തെ വരണ്ട കാറ്റിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ കാലം; ഉൾക്കടലിലേക്കു നീങ്ങിയ ന്യൂനമർദം തെക്കുകിഴക്കൻ തീരത്ത് തുലാവർഷത്തിനും ചുഴലിക്കാറ്റുകൾക്കും വഴിയൊരുക്കുന്നു. (→ English: retreating monsoon; October heat · हिन्दी: लौटता मानसून; अक्टूबर की गर्मी)

In exam EnglishOctober and November form the season of the retreating monsoon. As the Sun moves south, the monsoon trough weakens and the area of low pressure drifts away from the plains of the north-west; by early November it lies over the Bay of Bengal. The south-west winds die down, become variable, and the skies of north India clear. Daytime temperatures climb again while the ground is still wet from the rains, so the air is at once hot and humid and the weather feels oppressive; this spell is commonly called 'October heat'. Through November the nights cool and the cold season takes over, as the summer wind system gives way to the dry winter winds that blow off the land. The low pressure moving out over the Bay also prepares the two big events of the south-east in these months: the north-east monsoon rains and cyclones.

ഇപ്പോൾ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനു മുകളിൽ വടക്കുകിഴക്കുനിന്നു വീശുന്ന കാറ്റ് കടൽ കടക്കുമ്പോൾ ഈർപ്പം നിറയ്ക്കുന്നു — സ്പോഞ്ച് വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ. കോറമണ്ഡൽ തീരത്തെത്തുമ്പോൾ തമിഴ്നാട്, പുതുച്ചേരി, തെക്കൻ ആന്ധ്ര എന്നിവിടങ്ങളിൽ കനത്ത മഴ. തീരദേശ തമിഴ്നാടിന് ഒക്ടോബർ–ഡിസംബർ വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ ആണ് പ്രധാന മഴക്കാലം; ബാക്കി ഇന്ത്യക്ക് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ. ഈ മഴയുടെ വലിയ പങ്ക് ഉൾക്കടലിൽ രൂപപ്പെട്ട് തീരത്തേക്കു വരുന്ന ന്യൂനമർദങ്ങളും ചുഴലിക്കാറ്റുകളും വഴിയാണ്. ജൂലൈയിൽ മുംബൈ നനയുമ്പോൾ ചെന്നൈ വരണ്ട്; നവംബറിൽ മുംബൈ വരണ്ട്, ചെന്നൈ നനഞ്ഞ്. കുളങ്ങളും ജലസംഭരണികളും നിറയുന്നത് ഈ മഴകൊണ്ടാണ് — കുറഞ്ഞാൽ സംസ്ഥാനത്തിന് ജലക്ഷാമം. (→ English: north-east monsoon; Coromandel coast · हिन्दी: उत्तर-पूर्व मानसून; कोरोमंडल तट)

In exam EnglishNorth-easterly winds crossing the Bay of Bengal now gather moisture over the open water. When they reach the Coromandel coast they bring heavy rain to Tamil Nadu, Puducherry and the neighbouring south of Andhra Pradesh. For coastal Tamil Nadu this north-east monsoon, from October to December, is the main rainy season of the year, which sets it apart from most of India, where the south-west monsoon dominates. Much of this rain is delivered by depressions and cyclones that form over the Bay and move towards the coast. So the two coasts swap roles: in July Mumbai is drenched and Chennai fairly dry, while in November Chennai gets its rain and Mumbai has dried out. These rains fill Tamil Nadu's irrigation tanks and reservoirs, so a weak north-east monsoon leaves the state short of water.

ഈ കാലങ്ങളിലെ ഏറ്റവും വിനാശകരമായത് ഉഷ്ണമേഖലാ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ. രണ്ടു സമയങ്ങളിൽ വരുന്നു: ഏപ്രിൽ–മേയ്, പ്രധാനമായും ഒക്ടോബർ–ഡിസംബർ. ഉൾക്കടലിലെ വെള്ളം ചൂടുള്ളതിനാലും പസഫിക്കിൽനിന്നു കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ എത്തുന്നതിനാലും അറബിക്കടലിനെക്കാൾ വളരെയധികം ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഒഡിഷ, ആന്ധ്ര, തമിഴ്നാട്, ബംഗാൾ തീരങ്ങളിൽ ആഞ്ഞടിക്കുന്നു — ഫാനി (2019, ഒഡിഷ), ഉംപുൻ (2020, ബംഗാൾ); അറബിക്കടലിൽ ബിപർജോയ് (2023, ഗുജറാത്ത്). കൂടുതൽ നാശം കൊടുങ്കാറ്റ് തിരയേറ്റം വഴി — കടൽവെള്ളം മതിൽപോലെ താഴ്ന്ന തീരത്തെ മുക്കുന്നു. ഡൽഹിയിലെ IMD പ്രാദേശിക കേന്ദ്രം ഇവ നിരീക്ഷിച്ച്, മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾ നൽകിയ പട്ടികയിൽനിന്നു പേരിടുന്നു. (→ English: tropical cyclone; storm surge · हिन्दी: उष्णकटिबंधीय चक्रवात; तूफ़ानी महोर्मि)

In exam EnglishTropical cyclones are the most destructive weather of these seasons. They come in two windows: April and May before the monsoon, and October to December after it, the main cyclone season. Far more cyclones form over the Bay of Bengal than over the Arabian Sea; two reasons are the Bay's warmer surface water and the leftover storms that drift into it from the western Pacific. Bay cyclones strike the coasts of Odisha, Andhra Pradesh, Tamil Nadu and West Bengal, as Fani did in Odisha in May 2019 and Amphan in West Bengal in May 2020; Arabian Sea cyclones such as Biparjoy, which crossed the Gujarat coast in June 2023, are fewer. A tropical cyclone does most of its harm through the storm surge that pushes sea water over low coasts, together with gales and very heavy rain. IMD's Regional Specialised Meteorological Centre in New Delhi tracks cyclones over the north Indian Ocean and names them from a list contributed by the countries of the region.

ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നോക്കിയാൽ നാലു കാലങ്ങളും സൂര്യനോടൊപ്പം വടക്കും തെക്കുമായി ആടുന്ന ഒരൊറ്റ ഊഞ്ഞാൽപോലെയുള്ള അന്തരീക്ഷ വ്യവസ്ഥ. ശീതകാലം: ഉച്ചമർദം, വരണ്ട കാറ്റ്, പശ്ചിമ അസ്വസ്ഥതകളുടെ ചാറ്റൽമഴ. വേനൽ: ഉഷ്ണക്കാറ്റ്, പൊടിക്കാറ്റ്; കാൽബൈശാഖി, മാങ്ങാമഴ, പൂമഴ ആദ്യ ആശ്വാസം. ജൂൺ–സെപ്റ്റംബർ: ഘട്ടങ്ങളും വടക്കുകിഴക്കൻ കുന്നുകളും ഹിമാലയവും വഴികാട്ടുന്ന രണ്ടു ശാഖകൾ വർഷത്തെ മഴയുടെ ഭൂരിഭാഗവും നൽകുന്നു; മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങളും വരണ്ട തമിഴ്നാട് തീരവും ബാക്കി. ഒക്ടോബർ–നവംബർ: വടക്ക് ഒക്ടോബർ ചൂട്, തെക്കുകിഴക്ക് തുലാവർഷവും ചുഴലിക്കാറ്റുകളും. മൂന്നാം ഭാഗത്തിൽ മഴ എവിടെ, എത്ര, എങ്ങനെ പ്രവചിക്കുന്നു എന്നു കാണാം. (→ English: seasons of India; monsoon · हिन्दी: भारत की ऋतुएँ; मानसून)

In exam EnglishOver a year, the four seasons are one atmospheric system swinging north and south with the Sun. Winter brings high pressure over the land, dry winds and the small but precious rain of western disturbances. The hot season brings the loo and dust storms, with the first relief from kalbaisakhi, mango showers and blossom showers. From June to September the two branches of the south-west monsoon, steered by the Western Ghats, the north-eastern hills and the Himalaya, bring most of the year's rain but leave rain-shadow areas and a dry Tamil Nadu coast. October and November bring October heat to the north, and the north-east monsoon and cyclones to the south-east. Part 3 asks where the rain falls, how much it varies and how it is forecast.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. The violent evening thunderstorms of the hot-weather season known as 'kalbaisakhi' are associated mainly with:

  1. Punjab and Haryana
  2. West Bengal and Assam
  3. Kerala and coastal Karnataka
  4. Gujarat and Rajasthan
Show answer

Answer: B. West Bengal and Assam

Kalbaisakhi, or nor'westers, strike West Bengal, Assam and Odisha. Punjab and Haryana get the loo and dust storms; Kerala and coastal Karnataka get mango showers; Gujarat and Rajasthan get hot, dry winds and dust storms, not these thunderstorms.

Q2. Consider the following statements about western disturbances:
1. They bring winter rain to north-west India that is useful for rabi crops.
2. They form over the Bay of Bengal and move westward.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: western disturbances form over or near the Mediterranean and move EAST, steered by the westerly jet. So '2 only' and 'both' are wrong, and 'neither' is wrong because statement 1 is true.

Q3. Match List I with List II:
List I (Local phenomenon) — List II (Region)
A. Loo — 1. Coffee areas of Karnataka
B. Mango showers — 2. Assam
C. Bardoli chheerha — 3. Plains of north-west India
D. Blossom showers — 4. Coast of Kerala
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-3, B-4, C-2, D-1
  2. A-4, B-3, C-2, D-1
  3. A-3, B-1, C-2, D-4
  4. A-2, B-4, C-3, D-1
Show answer

Answer: A. A-3, B-4, C-2, D-1

The loo blows over the north-western plains (A-3), mango showers fall on the Kerala coast (B-4), 'bardoli chheerha' is Assam's name for nor'westers (C-2) and blossom showers make coffee flower in Karnataka (D-1). Option (b) swaps the loo and mango showers; (c) swaps mango and blossom showers; (d) puts the loo in Assam.

Q4. Consider the following statements about the Tamil Nadu coast during the south-west monsoon season:
1. It lies on the leeward side of the Western Ghats for the Arabian Sea branch.
2. It runs roughly parallel to the direction of the Bay of Bengal branch.
Which of the statements given above help explain why it receives comparatively little rain in this season?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: C. Both 1 and 2

Both are true and both matter: the Western Ghats take the moisture of the Arabian Sea branch, and the Bay of Bengal branch blows along the coast instead of being forced to rise over it. Choosing only one leaves out half of the reason; 'neither' is wrong because both statements are correct.

Q5. Which one of the following sequences shows these places in decreasing order of rainfall during the south-west monsoon season?

  1. Delhi – Prayagraj – Patna – Kolkata
  2. Kolkata – Patna – Prayagraj – Delhi
  3. Patna – Kolkata – Delhi – Prayagraj
  4. Kolkata – Prayagraj – Patna – Delhi
Show answer

Answer: B. Kolkata – Patna – Prayagraj – Delhi

The Bay of Bengal branch moves west along the Ganga plain and loses moisture on the way, so rain falls off from Kolkata to Patna to Prayagraj to Delhi. Option (a) is the reverse order; (c) and (d) break the east-to-west sequence.

Q6. The oppressive weather called 'October heat' in north India is mainly due to:

  1. Hot, dry winds blowing from the Thar desert
  2. High temperature combined with high humidity as the monsoon retreats
  3. Western disturbances bringing warm air from the Mediterranean
  4. The Sun being directly overhead at the Tropic of Cancer
Show answer

Answer: B. High temperature combined with high humidity as the monsoon retreats

After the rains the ground is still moist while clear skies let temperatures rise, so the air is hot and humid. Hot, dry desert winds are the loo of May and June; western disturbances are winter systems; the Sun is overhead at the Tropic of Cancer in June, not October.

Q7. Consider the following statements about tropical cyclones affecting India:
1. The Bay of Bengal produces more cyclones than the Arabian Sea.
2. The main cyclone season over the north Indian Ocean is July and August.
3. Cyclones over the north Indian Ocean are named by IMD's Regional Specialised Meteorological Centre in New Delhi.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 1 and 3 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

Statements 1 and 3 are correct. Statement 2 is wrong: the main season is October to December, with a smaller one in April and May; in July and August the monsoon is in full flow and severe cyclones are rare. So every option containing statement 2 is wrong.

Q8. Pune receives much less monsoon rain than Mumbai mainly because Pune:

  1. lies on the leeward side of the Western Ghats
  2. lies farther from the equator than Mumbai
  3. is reached only by the Bay of Bengal branch
  4. lies in the path of the north-east monsoon
Show answer

Answer: A. lies on the leeward side of the Western Ghats

Pune is east of the Ghats, where descending air warms and dries: a rain-shadow area. Its latitude is almost the same as Mumbai's, so distance from the equator is not the reason; Pune is reached by the Arabian Sea branch, not only the Bay branch; and the north-east monsoon mainly affects the Coromandel coast.

← Part 1All partsNext: Part 3 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources