Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Measuring national income in India: the NSO, the release calendar, base years and beyond GDP

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

National Income · Part 2 / 2 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

How India's national income figures are produced: early estimates from Naoroji to the National Income Committee, the National Statistical Office and its release calendar, base years and the 2011-12 and 2022-23 series, sectoral shares, per capita income and PPP, and green GDP and the Human Development Index.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഒന്നാം ഭാഗത്തിൽ ദേശീയ വരുമാനം എന്താണ് അളക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടു. ഇനി പ്രായോഗിക ചോദ്യങ്ങൾ: നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഈ കണക്കുകൾ ആര് തയ്യാറാക്കുന്നു, എപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നു, പിന്നീട് എങ്ങനെ മാറുന്നു? ബജറ്റ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ധനക്കമ്മി, RBI വളർച്ചാ പ്രവചനങ്ങൾ — എല്ലാം മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിന്റെ വിഹിതമായാണ് പറയുന്നത്. അളവുകോൽ മാറിയാൽ ബാക്കി എല്ലാ സംഖ്യകളും വേറെ രീതിയിൽ കാണും — കടയിലെ തൂക്കക്കട്ടി മാറിയാൽ ഓരോ സാധനത്തിന്റെയും തൂക്കം മാറിക്കാണുന്നതുപോലെ. ഈ ഭാഗത്തിൽ ക്രമത്തിൽ: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുമ്പുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾ, പിന്നീട് വന്ന സ്ഥിതിവിവര സംവിധാനം, പ്രസിദ്ധീകരണ കലണ്ടർ, അടിസ്ഥാന വർഷം, മേഖലകൾ, ശരാശരി വരുമാനം, GDP-ക്ക് അപ്പുറമുള്ള അളവുകൾ. (→ English: gross domestic product · national income · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद · राष्ट्रीय आय)

In exam EnglishPart 1 explained what national income measures. This part asks the practical questions: who in India actually produces the numbers, when they appear, and how they change over time. The Budget's revenue targets, the fiscal deficit ratio and the RBI's growth projections are all stated as shares of gross domestic product, so a change in how GDP is measured changes how every other figure reads. The part follows the story: the early estimates before Independence, the statistical system built after it, the calendar on which each year's figures are released and revised, the base year and its revisions, what the figures show about India's sectors and average incomes, and the measures that look beyond national income.

നമ്മുടെ ദേശീയ വരുമാനം കണക്കാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തുതന്നെ തുടങ്ങി — നാട് എത്ര ദരിദ്രമായെന്ന് കാണിക്കാൻ. ദാദാഭായ് നവ്റോജി 1867-68-ൽ ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം 20 രൂപ എന്ന് കണക്കാക്കി, സമ്പത്ത് ചോർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചു. ഡോക്ടർ രോഗിയുടെ തൂക്കവും നാഡിയും നോക്കി 'സ്ഥിതി ഇതാണ്' എന്ന് കാണിക്കുന്നതുപോലെ. 1930-കളിൽ വി.കെ.ആർ.വി. റാവു ഓരോ മേഖലയും വെവ്വേറെ കണക്കാക്കുന്ന ചിട്ടയായ രീതി കൊണ്ടുവന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1949 ഓഗസ്റ്റിൽ പി.സി. മഹലനോബിസിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ദേശീയ വരുമാന സമിതി (അംഗങ്ങൾ ഗാഡ്ഗിൽ, റാവു) രീതികൾ നിശ്ചയിച്ചു; 1951-ൽ രൂപംകൊണ്ട കേന്ദ്ര സ്ഥിതിവിവര സംഘടന ഈ ജോലി പതിവായി ഏറ്റെടുത്തു. (→ English: national income · हिन्दी: राष्ट्रीय आय)

In exam EnglishAttempts to measure India's national income began under colonial rule, partly to show how poor the country had become. Dadabhai Naoroji estimated the income of British India for 1867-68 at about 20 rupees a head and used the figure in his critique of the drain of wealth, later gathered in Poverty and Un-British Rule in India (1901). In the 1930s V.K.R.V. Rao produced the first estimates built on a systematic, sector-by-sector method. After Independence the government set up the National Income Committee in August 1949 under the chairmanship of P.C. Mahalanobis, with D.R. Gadgil and Rao as members. Its reports in the early 1950s laid down the methods for official estimates, and the Central Statistical Organisation, created in 1951, took over the regular work of preparing them.

ഇന്ന് ഈ കണക്കുകൾ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക്-പദ്ധതി നിർവഹണ മന്ത്രാലയത്തിന് (MoSPI) കീഴിലുള്ള ദേശീയ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് ഓഫീസിൽ (NSO) നിന്നാണ് വരുന്നത്. 2019-ൽ രണ്ടു സ്ഥാപനങ്ങൾ — ദേശീയ കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കിയിരുന്ന കേന്ദ്ര സ്ഥിതിവിവര ഓഫീസും വീട്-സ്ഥാപന സർവേകൾ നടത്തുന്ന ദേശീയ സാമ്പിൾ സർവേ ഓഫീസും — ലയിപ്പിച്ചാണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ GDP അതിന്റെ ദേശീയ അക്കൗണ്ട്സ് വിഭാഗം തയ്യാറാക്കുന്നു; ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും GSDP ആ സംസ്ഥാനത്തെ സാമ്പത്തിക-സ്ഥിതിവിവര ഡയറക്ടറേറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നു. ഒരു വലിയ അടുക്കള ഓർക്കുക: പാചകക്കാരൻ NSO, പക്ഷേ പച്ചക്കറി കർഷകനിൽ നിന്നും അരി ഗോഡൗണിൽ നിന്നും വരുന്നു — അതുപോലെ വിളക്കണക്ക് കൃഷി മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്ന്, കമ്പനി രേഖകൾ, നികുതി രേഖകൾ, RBI ഡാറ്റ പുറത്തുനിന്ന്. (→ English: National Statistical Office · हिन्दी: राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय)

In exam EnglishToday the estimates come from the National Statistical Office (NSO) of the Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI). The NSO was formed in 2019 by merging the Central Statistics Office, which compiled the national accounts, with the National Sample Survey Office, which runs large household and enterprise surveys. Within the NSO, the National Accounts Division prepares GDP, GVA and the related aggregates for the country as a whole. Each state's Directorate of Economics and Statistics prepares Gross State Domestic Product (GSDP) for its own state, following a common method so that states can be compared. Much of the raw material is not collected by the NSO itself but flows in from elsewhere: crop estimates from the agriculture ministry, company filings, tax records, data from the RBI and the accounts of governments.

ഒരു വർഷത്തെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം ഒറ്റയടിക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നില്ല; മെച്ചപ്പെട്ട വിവരം വരുന്നതനുസരിച്ച് പലതവണ കണക്കാക്കുന്നു. വയലിലെ വിളവുപോലെ: വിതച്ചശേഷം ഒരു ഊഹം, കൊയ്ത്തിനു മുമ്പ് മറ്റൊന്ന്, കളത്തിൽ തൂക്കിയശേഷം യഥാർത്ഥ കണക്ക്. അതുപോലെ ആദ്യ മുൻകൂർ കണക്ക് ജനുവരി ആദ്യം — വർഷം തീരുംമുമ്പേ, ഫെബ്രുവരി 1-ലെ ബജറ്റിനായി. രണ്ടാം മുൻകൂർ കണക്ക് ഫെബ്രുവരി അവസാനം, താൽക്കാലിക കണക്ക് മേയ് അവസാനം. പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ മുഴുവൻ സർവേകളും കമ്പനി അക്കൗണ്ടുകളും വന്നശേഷം പുതുക്കുന്നു. ഓരോ പാദവും തീർന്ന് ഏകദേശം രണ്ടു മാസത്തിൽ പാദ കണക്ക്. 2025-26-ന്റെ രണ്ടാം മുൻകൂർ കണക്ക് 2026 ഫെബ്രുവരി 27-ന് വന്നു. (→ English: gross domestic product · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद)

In exam EnglishA year's gross domestic product is not announced once; it is estimated several times as better data arrive. The first advance estimates appear in early January, before the financial year has even ended, so that the Union Budget presented on 1 February can use them. Second advance estimates follow at the end of February, and provisional estimates at the end of May, about two months after the year closes. The figures for a year are then revised in later years, as fuller data such as annual surveys of industry and audited company accounts come in. Quarterly estimates follow about two months after each quarter ends. For 2025-26, for example, MoSPI's press note of 27 February 2026 gave the second advance estimates and scheduled the provisional estimates for 29 May 2026.
How one year's GDP estimate arrives
EstimateWhen it comesWhat it rests on
First advanceEarly January, before the year endsData for the first months; used for the Budget
Second advanceEnd of FebruaryAdds third-quarter data
ProvisionalEnd of MayData for the full year, some still partial
RevisedIn the following yearsAnnual surveys, audited company accounts
QuarterlyAbout two months after each quarterIndicators such as GST and production data

വിലക്കയറ്റത്തെ യഥാർത്ഥ വളർച്ചയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ ഉത്പാദനത്തെ ഒരു അടിസ്ഥാന വർഷത്തിലെ വിലയിൽ കണക്കാക്കുന്നു. ഓർത്തുനോക്കൂ: അച്ഛന്റെ കാലത്തെ സൈക്കിൾ വിലയിൽത്തന്നെ ഇന്നത്തെ സൈക്കിളുകൾ എണ്ണിയാൽ എത്ര സൈക്കിൾ കൂടിയെന്ന് അറിയാം — വിലക്കയറ്റം കലരില്ല. അടിസ്ഥാന വർഷം വരൾച്ചയോ പ്രതിസന്ധിയോ ഇല്ലാത്ത സാധാരണ വർഷമാകണം; പുതിയ വ്യവസായങ്ങളും ശീലങ്ങളും വരുമ്പോൾ അത് മുന്നോട്ട് നീക്കണം. നമ്മുടെ അടിസ്ഥാന വർഷങ്ങൾ 1948-49 മുതൽ 2004-05, 2011-12 വരെ മാറി. 2015 ജനുവരിയിൽ വന്ന 2011-12 പരമ്പര: പ്രധാന വളർച്ച സ്ഥിര വിപണി വിലയിലെ GDP കൊണ്ട്; മേഖലാ ഉത്പാദനം അടിസ്ഥാന വിലയിലെ മൊത്ത മൂല്യവർദ്ധനവായി; കമ്പനികളുടെ കണക്ക് MCA-21 ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന്. (→ English: base year · gross value added · हिन्दी: आधार वर्ष · सकल मूल्य वर्धन)

In exam EnglishTo separate real growth from price changes, output is valued at the prices of a chosen base year. A good base year is an ordinary one without a drought or crisis, and it must be moved forward as the economy changes: new industries appear, old ones shrink and better data become available. India's series have moved through base years such as 1948-49, 1960-61, 1970-71, 1980-81, 1993-94, 1999-2000, 2004-05 and 2011-12. The 2011-12 series, released in January 2015, made three big changes. Headline growth came to be measured by GDP at constant market prices instead of GDP at factor cost; output by industry was shown as gross value added at basic prices; and the private corporate sector was measured from company filings in the Ministry of Corporate Affairs' MCA-21 database instead of a sample of companies.

2011-12 പരമ്പര സമീപകാല വളർച്ചയുടെ ചിത്രം മാറ്റി, നീണ്ട ചർച്ചയ്ക്ക് വഴിവെച്ചു. ചില വർഷങ്ങളിൽ ബാങ്ക് വായ്പ, വ്യവസായ ഉത്പാദനം, നികുതി പിരിവ് കാണിച്ചതിനേക്കാൾ വേഗത്തിലുള്ള വളർച്ച കാണിച്ചു; MCA-21 ഡാറ്റ എല്ലാ കമ്പനികൾക്കുമായി എങ്ങനെ വലുതാക്കി എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു. 2019-ൽ ഒരു മുൻ മുഖ്യ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവ് വളർച്ച പെരുപ്പിച്ചുകാട്ടിയെന്ന് വാദിച്ചു; സർക്കാർ സ്ഥിതിവിവര വിദഗ്ധർ ആ രീതി അംഗീകരിച്ചില്ല. 2026 ഫെബ്രുവരി 27-ന് അടിസ്ഥാന വർഷം 2022-23 ആയി പുതിയ പരമ്പര വന്നു: GST രേഖകൾ കൂടുതൽ, അസംഘടിത സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വാർഷിക സർവേ, കൃഷിയിലും നിർമ്മാണത്തിലും 'ഇരട്ട വിലക്രമീകരണം'. ഉദാഹരണം: നെയ്ത്തുകാരന് നൂൽ വില കുറഞ്ഞാൽ, സാരിവിലയും നൂൽവിലയും വെവ്വേറെ ക്രമീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ വിലകുറഞ്ഞ നൂൽ 'കൂടുതൽ ഉത്പാദനം' പോലെ തോന്നും. (→ English: base year · हिन्दी: आधार वर्ष)

In exam EnglishThe 2011-12 series changed the picture of recent growth and set off a long debate. It sometimes showed faster growth than bank credit, industrial output and tax collections suggested, and questions arose over how MCA-21 filings were scaled up to cover all companies. In 2019 a former Chief Economic Adviser argued that growth had been overstated; government statisticians disputed his method. The next revision brought in newer data and methods. On 27 February 2026 MoSPI released a new series with base year 2022-23. It draws heavily on GST and other administrative records for quarterly estimates, covers unincorporated enterprises through annual surveys, splits firms that work in several activities, and uses double deflation in agriculture and manufacturing: output and inputs are deflated separately, so that cheaper inputs are not mistaken for higher real output.

ദേശീയ കണക്കുകൾ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ എന്തുകൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണെന്നും കാണിക്കുന്നു. മൂന്നു മേഖലാ രീതിയിൽ: പ്രാഥമിക മേഖല — കൃഷി, വനം, മത്സ്യബന്ധനം, ഖനനം; ദ്വിതീയ മേഖല — നിർമ്മാണ വ്യവസായം, കെട്ടിടനിർമ്മാണം, വൈദ്യുതി-വാതകം-ജലം; തൃതീയ മേഖല — വ്യാപാരം, ഹോട്ടൽ, ഗതാഗതം, ബാങ്ക്, പൊതുഭരണം തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ. പക്ഷേ ഔദ്യോഗിക പട്ടികകളും സാമ്പത്തിക സർവേയും ഖനനത്തെ 'വ്യവസായ'ത്തിൽ പെടുത്തുന്നു — ഇതാണ് കുഴപ്പം. ഇന്ന് മൊത്ത മൂല്യവർദ്ധനവിൽ സേവനങ്ങൾ പകുതിയിലേറെ, കൃഷി അഞ്ചിലൊന്നിൽ താഴെ. എന്നിട്ടും അഞ്ചു തൊഴിലാളികളിൽ രണ്ടിലേറെപ്പേർ വയലിൽത്തന്നെ. ഒരു വീട്ടിൽ അഞ്ചിൽ രണ്ടുപേർ ചെറിയ പറമ്പിനെ ആശ്രയിച്ചാൽ ഓരോരുത്തരുടെയും വിഹിതം കുറവല്ലേ — അതുകൊണ്ടാണ് കൃഷിയിൽ ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ ഉത്പാദനം കുറവ്. (→ English: gross value added · हिन्दी: सकल मूल्य वर्धन)

In exam EnglishIn the three-sector scheme the primary sector covers agriculture, forestry and fishing, and mining and quarrying; the secondary sector covers manufacturing, construction, and electricity, gas and water supply; and the tertiary or services sector covers trade, hotels, transport, communication, finance, real estate, public administration and other services. Official tables and the Economic Survey often use a slightly different grouping: 'agriculture' means agriculture, forestry and fishing, while mining sits under 'industry' together with manufacturing, utilities and construction. Over the decades services have grown to more than half of India's gross value added, while agriculture's share has fallen below a fifth. Yet agriculture still employs over two-fifths of workers according to recent Periodic Labour Force Surveys, which is why output per worker on farms stays low.

പ്രതിശീർഷ വരുമാനം = ദേശീയ വരുമാനം ÷ ജനസംഖ്യ, അതായത് ഒരാൾക്കുള്ള ശരാശരി വരുമാനം. നമ്മുടെ ഔദ്യോഗിക അളവ് പ്രതിശീർഷ അറ്റ ദേശീയ വരുമാനമാണ്. വലിയ കുടുംബം ഓർക്കുക: ആകെ സമ്പാദ്യം കൂടുതലാണ്, പക്ഷേ പതിനഞ്ചുപേർക്ക് വീതിച്ചാൽ ഓരോരുത്തർക്കും കുറച്ചേയുള്ളൂ — നമ്മുടെ നാടിന്റെ സ്ഥിതിയും അതുതന്നെ: വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, കുറഞ്ഞ ശരാശരി വരുമാനം. ജനസംഖ്യ കൂടുമ്പോൾ പ്രതിശീർഷ വരുമാനം ആകെ വരുമാനത്തേക്കാൾ സാവധാനം വളരും. ഇത് ശരാശരി മാത്രം — പണക്കാരും പാവപ്പെട്ടവരും തമ്മിലോ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലോ എങ്ങനെ വീതിച്ചുവെന്ന് പറയില്ല. ലോകബാങ്ക് ഡോളറിൽ പ്രതിശീർഷ GNI (GNP-യുടെ ഇന്നത്തെ പേര്) ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യയെ താഴ്ന്ന-ഇടത്തരം വരുമാന രാജ്യങ്ങളിൽ പെടുത്തുന്നു. (→ English: per capita income · हिन्दी: प्रति व्यक्ति आय)

In exam Englishper capita income divides national income by the population, giving the average income per person. India's official measure is per capita net national income. It answers a different question from GDP: a country can have a large economy but a low average income if its population is very large, which is India's position. It grows more slowly than total income whenever population grows. It is also only an average, so it says nothing about how income is shared between rich and poor, or between states. For international classification the World Bank uses gross national income (GNI, the current name for GNP) per capita, converted into US dollars, and on that basis places India in the lower-middle-income group of countries.

രാജ്യങ്ങളെ വിപണി വിനിമയ നിരക്കിൽ താരതമ്യം ചെയ്താൽ തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടാകാം — ഒരേ സാധനവും സേവനവും ചില രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ വിലകുറഞ്ഞതാണ്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ മുടിവെട്ടലും ഒരു പ്ലേറ്റ് ചോറും അമേരിക്കയേക്കാൾ വളരെ കുറവ്. വാങ്ങൽ ശേഷി തുല്യത (PPP) ചോദിക്കുന്നു: അമേരിക്കയിൽ ഒരു ഡോളറിന് വാങ്ങുന്ന സാധനക്കൂട ഇവിടെ വാങ്ങാൻ എത്ര രൂപ വേണം? ആ നിരക്കിൽ മാറ്റി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. ചന്തയിൽ 'ഒരു സഞ്ചി സാധനത്തിന് എത്ര' എന്ന് രണ്ടു നാട്ടിൽ ചോദിച്ച് ഒത്തുനോക്കുന്നതുപോലെ. ലോകബാങ്കിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര താരതമ്യ പരിപാടി ഈ വിലകൾ ശേഖരിക്കുന്നു. നമുക്ക് വില കുറവായതിനാൽ PPP-യിൽ നമ്മുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വളരെ വലുതായി കാണും — 2021 റൗണ്ടിൽ ചൈനയ്ക്കും അമേരിക്കയ്ക്കും ശേഷം മൂന്നാം സ്ഥാനം. (→ English: purchasing power parity · हिन्दी: क्रय शक्ति समता)

In exam EnglishComparing countries by converting their GDP at market exchange rates can mislead, because the same goods and services cost far less in some countries than in others. purchasing power parity (PPP) deals with this by asking how many rupees buy the same basket of goods and services that one US dollar buys in the United States, and converting at that rate instead. The World Bank's International Comparison Program gathers prices across countries to calculate these rates. Because many prices in India are relatively low, India's economy looks much larger in PPP terms than at market exchange rates; in the programme's 2021 round it ranked third in the world, after China and the United States.

GDP കാട്ടിൽ നിന്ന് വിറ്റ തടി എണ്ണുന്നു, പക്ഷേ നഷ്ടപ്പെട്ട കാട് എണ്ണുന്നില്ല. ഒരു കർഷകൻ എല്ലാ വർഷവും കിണറ്റിലെ വെള്ളം കൂടുതൽ വലിച്ച് വിളവ് കൂട്ടിയെന്ന് കരുതുക — വരുമാനം കൂടിയപോലെ, പക്ഷേ കിണർ വറ്റുന്നു. ഹരിത ജിഡിപി ഈ കുറവ് തിരുത്തുന്നു: പ്രകൃതിവിഭവ ശോഷണവും പരിസ്ഥിതി നാശത്തിന്റെ ചെലവും കുറയ്ക്കുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ SEEA അന്താരാഷ്ട്ര ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പാർത്ഥ ദാസ്ഗുപ്തയുടെ അധ്യക്ഷതയിലുള്ള വിദഗ്ധ സമിതി 2013-ൽ ഹരിത ദേശീയ കണക്കുകളുടെ ചട്ടക്കൂട് നൽകി; MoSPI എല്ലാ വർഷവും EnviStats India റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വനം, ജലം, ഭൂമി കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഇവ പ്രധാന GDP-ക്ക് ഒപ്പമാണ്, അതിനു പകരമല്ല — നശിച്ച പ്രകൃതിക്ക് പണവില കണക്കാക്കുന്നത് പ്രയാസവും തർക്കവിഷയവുമാണ്. (→ English: green GDP · हिन्दी: हरित जीडीपी)

In exam EnglishGDP counts the timber sold from a forest but not the forest that is lost, so a country can appear to grow while running down its natural capital. green GDP tries to correct this by subtracting the depletion of natural resources and the cost of environmental damage from the conventional measures. The UN System of Environmental-Economic Accounting (SEEA) gives the international framework. In India an expert group chaired by Partha Dasgupta set out a framework for green national accounts in 2013, and MoSPI publishes environmental accounts covering assets such as forests, water and land in its annual EnviStats India reports. These accounts are prepared alongside the main GDP figures; they have not replaced them, partly because putting a money value on lost ecosystems is difficult and open to dispute.

മാനവ വികസന സൂചിക (HDI) UNDP 1990 മുതൽ മാനവ വികസന റിപ്പോർട്ടിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. മഹ്ബൂബ് ഉൽ ഹഖ് അമർത്യ സെന്നിന്റെ ആശയങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു — വരുമാനം മാത്രമല്ല, മനുഷ്യർക്ക് എന്തു ചെയ്യാനാകും, എങ്ങനെ ജീവിക്കാനാകും എന്ന് നോക്കാൻ. മൂന്ന് മാനങ്ങൾ: ആരോഗ്യമുള്ള ദീർഘായുസ്സ് (ജനനസമയത്തെ ആയുർദൈർഘ്യം), അറിവ് (മുതിർന്നവരുടെ ശരാശരി സ്കൂൾ വർഷങ്ങൾ, കുട്ടികളുടെ പ്രതീക്ഷിത സ്കൂൾ വർഷങ്ങൾ), മാന്യമായ ജീവിതനിലവാരം (PPP ഡോളറിൽ പ്രതിശീർഷ GNI). മൂന്നും ജ്യാമിതീയ ശരാശരി കൊണ്ട് ചേർക്കുന്നു. വിദ്യാർത്ഥിയുടെ മാർക്കുപോലെ ചിന്തിക്കൂ: ഒരു വിഷയത്തിൽ ഏതാണ്ട് പൂജ്യം കിട്ടിയാൽ മറ്റു രണ്ടിൽ ഉയർന്ന മാർക്ക് കിട്ടിയാലും പൂർണമായി നികത്താനാവില്ല. ഇന്ത്യ ഇടത്തരം മാനവ വികസന വിഭാഗത്തിലാണ്. (→ English: Human Development Index · हिन्दी: मानव विकास सूचकांक)

In exam EnglishThe Human Development Index (HDI), published by the United Nations Development Programme (UNDP) in its Human Development Report since 1990, was designed by Mahbub ul Haq, drawing on Amartya Sen's ideas, to judge progress by what people are able to do and be rather than by income alone. It combines three dimensions: a long and healthy life, measured by life expectancy at birth; knowledge, measured by the mean years of schooling of adults and the expected years of schooling of children; and a decent standard of living, measured by GNI per capita in PPP dollars. The three dimension scores are combined by a geometric mean, so a country cannot fully make up for a very weak score in one dimension with a high score in another. India is placed in the medium human development group.
Measures beyond total GDP
MeasureWhat it addsWho publishes it
Per capita incomeAverage income per person (net national income ÷ population)NSO, MoSPI
GDP at PPPCompares economies at equal purchasing powerWorld Bank (International Comparison Program)
Green accountsDepletion of natural resources and environmental damageMoSPI (EnviStats India), UN SEEA framework
Human Development IndexHealth, education and income togetherUNDP (Human Development Report)

ആകെ നോക്കിയാൽ, GDP സംഖ്യ ഒരു സാധാരണ എണ്ണലല്ല — നീണ്ട പ്രക്രിയയുടെ അന്തിമഫലമാണ്. NSO പല സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവരം ശേഖരിക്കുന്നു, പ്രഖ്യാപിച്ച കലണ്ടർ പ്രകാരം പലതവണ പുതുക്കുന്നു, സ്വയം മാറുന്ന അടിസ്ഥാന വർഷത്തിലെ വിലയിൽ കണക്കാക്കുന്നു, ആകെയായും പ്രതിശീർഷമായും പറയുന്നു. ഒരു കല്യാണച്ചെലവിന്റെ കണക്കുപോലെ: ആദ്യം ഊഹം, ബില്ലുകൾ വന്നശേഷം തിരുത്ത്, ഒടുവിൽ യഥാർത്ഥ കണക്ക്. ഓർക്കേണ്ടത്: മുൻകൂർ കണക്കുകൾ വർഷം തീരുംമുമ്പേ; ഖനനം ഔദ്യോഗിക പട്ടികയിൽ 'വ്യവസായം', മൂന്നു മേഖലാ രീതിയിൽ 'പ്രാഥമികം'; മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം ഉത്പാദനമാണ് അളക്കുന്നത്, ക്ഷേമമല്ല — അതുകൊണ്ട് ഹരിത കണക്കും HDI-യും അതിനൊപ്പം. (→ English: base year · gross domestic product · हिन्दी: आधार वर्ष · सकल घरेलू उत्पाद)

In exam EnglishTaken together, a GDP number is the end of a long process, not a simple count. It is compiled by the NSO from many sources, revised several times on a published calendar, valued at the prices of a base year that is itself updated, and reported both as a total and per person. Each step carries an exam trap: advance estimates come before the year ends; mining is 'industry' in official tables but 'primary' in the three-sector scheme; India's official per capita income is net national income per head; and PPP comparisons make lower-income economies look larger than market exchange rates do. And because gross domestic product measures production rather than well-being, measures such as green accounts and the HDI stand beside it instead of replacing it.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. The National Income Committee set up in 1949 was chaired by:

  1. P.C. Mahalanobis
  2. V.K.R.V. Rao
  3. D.R. Gadgil
  4. Dadabhai Naoroji
Show answer

Answer: A. P.C. Mahalanobis

Mahalanobis chaired the committee. V.K.R.V. Rao and D.R. Gadgil were its members, not its chairman, and Dadabhai Naoroji had made his estimate for 1867-68, long before the committee existed.

Q2. Consider the following statements:
1. The National Statistical Office was formed by merging the Central Statistics Office and the National Sample Survey Office.
2. The National Statistical Office functions under NITI Aayog.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct: the two offices were merged in 2019. Statement 2 is wrong: the NSO is part of the Ministry of Statistics and Programme Implementation. So '2 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 1.

Q3. Arrange the following estimates of a year's GDP in the order in which they are released:
1. Provisional estimates
2. First advance estimates
3. Second advance estimates
4. First revised estimates
Select the correct answer using the code given below.

  1. 2-3-1-4
  2. 2-1-3-4
  3. 1-2-3-4
  4. 3-2-4-1
Show answer

Answer: A. 2-3-1-4

First advance estimates come in early January, second advance at the end of February, provisional at the end of May, and revised estimates only in later years. '2-1-3-4' puts provisional before the second advance estimates; '1-2-3-4' starts with provisional, which comes after both advance estimates; '3-2-4-1' reverses the advance estimates and puts revised before provisional.

Q4. With reference to the national accounts series with base year 2011-12, consider the following statements:
1. Headline growth was measured by GDP at constant market prices.
2. Data on companies from the MCA-21 database were used for the private corporate sector.
3. Output by industry was shown as gross value added at factor cost.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is wrong: the 2011-12 series showed industry-wise GVA at basic prices, not factor cost. Every option that includes statement 3 is therefore wrong.

Q5. In the three-sector classification of an economy, consider the following pairs:
1. Mining and quarrying : Primary sector
2. Construction : Tertiary sector
3. Electricity, gas and water supply : Secondary sector
Which of the pairs given above are correctly matched?

  1. 1 and 3 only
  2. 1 and 2 only
  3. 2 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 3 only

Pairs 1 and 3 are correct. Construction belongs to the secondary sector, not the tertiary sector, so pair 2 is wrong and every option containing it is wrong. Note that official tables put mining under 'industry', but in the three-sector scheme it is primary.

Q6. Consider the following statements about purchasing power parity (PPP):
1. PPP conversion rates compare what the same basket of goods and services costs in different countries.
2. India's economy appears smaller in PPP terms than when converted at market exchange rates.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 describes PPP. Statement 2 is the reverse of the truth: because many prices are lower in India, its economy looks larger in PPP terms. So '2 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 1.

Q7. Which one of the following is NOT used as an indicator in calculating the Human Development Index?

  1. Life expectancy at birth
  2. Mean years of schooling
  3. Gross national income per capita (PPP)
  4. Infant mortality rate
Show answer

Answer: D. Infant mortality rate

The HDI uses life expectancy at birth for health, mean and expected years of schooling for knowledge, and GNI per capita in PPP dollars for the standard of living. The infant mortality rate is not one of its indicators, while each of the other three options is.

Q8. With reference to the national accounts series released by MoSPI in February 2026, consider the following statements:
1. Its base year is 2022-23.
2. It applies double deflation in agriculture and manufacturing.
3. It stops using GST data for quarterly estimates.
Which of the statements given above are correct?

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is the opposite of what happened: the new series relies heavily on GST and other administrative data for quarterly estimates. Every option containing statement 3 is therefore wrong.

← Part 1All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources