Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Concepts and aggregates: GDP, GNP, NDP, NNP and the prices behind them

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ

National Income · Part 1 / 1 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

What national income measures and how: value added and double counting, the circular flow and the three methods, GDP and GNP, gross and net, market prices, basic prices and factor cost, real and nominal values and the GDP deflator, what is counted and what is not, and the limits of GDP as a measure of welfare.

Each idea is explained first in Kannada (ಕನ್ನಡ), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Kannada and revise it in English.

ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣ, RBI ಹೇಳಿಕೆ, 'ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ' ಸುದ್ದಿ — ಎಲ್ಲವೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳ: ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಎಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು, ಎಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು? ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ 'ಹೊಲ, ನೌಕರಿ, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿ ಸೇರಿ ಎಷ್ಟು ಬಂತು' ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವಂತೆ ದೇಶ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪದಗಳು: ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅಳೆಯುವ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳು, ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಳತೆಗಳ ಕುಟುಂಬ (ದೇಶೀಯ/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಒಟ್ಟು/ನಿವ್ವಳ, ಬೆಲೆಯ ಬಗೆಗಳು, ನಾಮಮಾತ್ರ/ನೈಜ). ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಈ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. (→ English: national income · gross domestic product · हिन्दी: राष्ट्रीय आय · सकल घरेलू उत्पाद)

In exam EnglishEvery budget speech, RBI policy statement and news report on growth rests on one set of numbers: the national accounts. They answer a simple question, how much did the economy produce and earn in a year, and they let us compare one year with another and one country with another. This part builds the vocabulary of national income accounting from the ground up: what counts as production, the three ways of measuring it, and the family of aggregates built around gross domestic product (domestic or national, gross or net, at market prices, basic prices or factor cost, nominal or real). Prelims questions on this topic test definitions and the links between them, so each idea here leads to the next. Part 2 turns to how India's statistical system actually produces these estimates.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಒಂದು 'ಹರಿವು' — ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್–ಮಾರ್ಚ್ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ) ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಒಂದು ದಿನ ದೇಶದ ಬಳಿ ಇರುವ ಸಂಪತ್ತಿನಂಥ 'ದಾಸ್ತಾನು' ಅಲ್ಲ. ಬಾವಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರು ದಾಸ್ತಾನು, ದಿನವೂ ಪಂಪಿನಿಂದ ಬರುವ ನೀರು ಹರಿವು. ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ; ಬೇರೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಿ ಮುಗಿಯುವವು ಮಧ್ಯಂತರ ಸರಕುಗಳು — ಅವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಲೆಕ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ರೈತ ₹100ರ ಗೋಧಿ ಗಿರಣಿಗೆ, ಗಿರಣಿ ₹150ರ ಹಿಟ್ಟು ಬೇಕರಿಗೆ, ಬೇಕರಿ ₹220ರ ಬ್ರೆಡ್ ಮಾರಿತು. ಮೂರೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ₹470, ಆದರೆ ಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು ₹220 ಮಾತ್ರ. ಪರಿಹಾರ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ: ₹100 + ₹50 + ₹70 = ₹220. (→ English: intermediate goods · हिन्दी: मध्यवर्ती वस्तुएँ)

In exam EnglishNational income is a flow, measured over a period (in India, the financial year from April to March), not a stock such as the wealth a country owns on a given date. It counts only final goods and services: those bought for consumption or kept as investment, not those used up in making something else. Goods used up in production are intermediate goods, and counting them again would inflate the total, which is the problem of double counting. Suppose a farmer sells wheat to a miller for ₹100, the miller sells flour to a baker for ₹150, and the baker sells bread for ₹220. Adding all three sales gives ₹470, but only ₹220 of output reached the final buyer. The way round this is value added: each producer's sales minus the inputs bought from others. Here that is ₹100, ₹50 and ₹70, which add up to the same ₹220.

ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆದಾಯ, ವೆಚ್ಚ — ಮೂರರಿಂದಲೂ ಒಂದೇ ಮೊತ್ತ ಏಕೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಆದಾಯದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಹರಿವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ, ಬಂಡವಾಳ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಎಂಬ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆ, ಕೂಲಿ, ಬಡ್ಡಿ, ಲಾಭ ಕೊಡುತ್ತವೆ — ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಯೂ ಯಾರದೋ ಆದಾಯ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಅದನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಮತ್ತೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ರೈತ ತರಕಾರಿ ಮಾರಿ ಅದೇ ಹಣದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪಲಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಚಮ್ಮಾರ ಆ ಹಣದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ — ಹಣ ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆದಾಯ, ವೆಚ್ಚ — ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಉಳಿತಾಯ, ತೆರಿಗೆ, ಆಮದು ಹೊರಗೆ ಸೋರುತ್ತವೆ; ಹೂಡಿಕೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚ, ರಫ್ತು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. (→ English: national income · हिन्दी: राष्ट्रीय आय)

In exam EnglishWhy can the same total be reached from production, income and spending? Picture the circular flow of income. Households own the factors of production (land, labour, capital and enterprise) and supply them to firms. Firms pay for them as rent, wages, interest and profit, so every rupee of value a firm adds becomes someone's income. Households spend that income on goods and services, and the spending returns to firms as their sales revenue. Money flows one way round the circle and goods and factor services flow the other. Because output, income and spending are three views of the same circle, national income can be measured at any of three points: where value is added in production, where it is received as income, or where it is spent on final goods and services. Saving, taxes and imports leak out of the circle, while investment, government spending and exports flow back in.

ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ (ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ) ವಿಧಾನ: ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯದ ಮೊತ್ತ. ಆದಾಯ ವಿಧಾನ: ನೌಕರರ ಪರಿಹಾರ (ಸಂಬಳ, ಮಾಲೀಕರ ಪಾಲು), ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ (ಬಾಡಿಗೆ, ಬಡ್ಡಿ, ಲಾಭ), ಮಿಶ್ರ ಆದಾಯ — ಸಣ್ಣ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯವನ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೂಲಿ, ಎಷ್ಟು ಲಾಭ ಎಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದು ಅಲ್ಲವೇ. ವೆಚ್ಚ ವಿಧಾನ: ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ + ಸರ್ಕಾರಿ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ + ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ (ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡ, ಯಂತ್ರ, ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚಳ) + ನಿವ್ವಳ ರಫ್ತು (ರಫ್ತು − ಆಮದು). ಆಮದು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ್ದರಿಂದ ಕಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವುದರಿಂದ 'ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ' ಕಾಣುತ್ತದೆ. (→ English: gross domestic product · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद)

In exam EnglishThe three methods each add up different pieces. The production or value added method sums the value added by every enterprise in agriculture, industry and services. The income method sums what the factors earn: compensation of employees (wages, salaries and employer contributions), operating surplus (rent, interest and profit) and mixed income, the earnings of the self-employed such as a small shopkeeper or farmer, whose wage and profit cannot be separated. The expenditure method sums final spending: private final consumption expenditure, government final consumption expenditure, gross capital formation (new buildings, machinery and additions to stocks) and net exports, that is exports minus imports. Imports are subtracted because they are produced abroad. In principle all three give the same gross domestic product; in practice the data come from different surveys and records, so official tables show a gap called the statistical discrepancy.
Three ways to measure the same output
MethodWhat is added upWatch out for
Production (value added)Value of output minus intermediate consumption, for every enterpriseCount each stage's value added, not its full sales
IncomeCompensation of employees + operating surplus + mixed incomeTransfer payments are not factor income
ExpenditurePrivate and government final consumption + gross capital formation + exports − importsSpending on intermediate goods and second-hand goods is left out

'ದೇಶೀಯ', 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ' — ಎರಡು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ: ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೂ ಲೆಕ್ಕ. ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ: ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಎಲ್ಲೇ ಗಳಿಸಿದರೂ ಲೆಕ್ಕ. ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆ ವಿದೇಶದಿಂದ ನಿವ್ವಳ ಅಂಶ ಆದಾಯ — ನಮ್ಮವರು ವಿದೇಶದಿಂದ ಗಳಿಸುವ ಕೂಲಿ, ಬಡ್ಡಿ, ಲಾಭ ಕಳೆದು ವಿದೇಶೀಯರು ಇಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವುದು. GNP = GDP + ನಿವ್ವಳ ಅಂಶ ಆದಾಯ. ಉದಾಹರಣೆ: ಜಪಾನ್ ಕಂಪನಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರು ಕಾರ್ಖಾನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ — ಉತ್ಪಾದನೆ ನಮ್ಮ GDPಯಲ್ಲಿ; ಜಪಾನ್‌ಗೆ ಕಳಿಸುವ ಲಾಭ ನಮ್ಮ GNP ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಬಂದರೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆದಾರನ ಸಂಬಳ ನಿಮ್ಮ 'ಆವರಣ'ದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ, ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಲ್ಲ — ಅದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. (→ English: gross domestic product · gross national product · net factor income from abroad · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद · सकल राष्ट्रीय उत्पाद · विदेश से शुद्ध साधन आय)

In exam English'Domestic' and 'national' answer two different questions. gross domestic product measures what is produced within the domestic territory of a country, whoever produces it. Gross national product, or gross national product (now usually called gross national income), measures what is earned by the country's normal residents, wherever they produce it. The bridge between them is net factor income from abroad: factor income (wages, interest, profit, dividends) that residents earn from abroad minus factor income that non-residents earn in India. So GNP equals GDP plus net factor income from abroad. Suppose a Japanese company runs a car plant in India: the plant's output is part of India's GDP, but the profit sent back to Japan is subtracted when moving to India's GNP. If an Indian company earns profit from a subsidiary overseas, that profit is added. When foreigners earn more in India than Indians earn abroad, GNP is smaller than GDP.

'ಒಟ್ಟು', 'ನಿವ್ವಳ' ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಂಡವಾಳದ ಸವೆತ. ಯಂತ್ರ, ವಾಹನ, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಸವೆದದ್ದನ್ನು ತುಂಬಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಷ್ಟವೇ ಸವಕಳಿ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ 'ಸ್ಥಿರ ಬಂಡವಾಳದ ಬಳಕೆ'). ಒಟ್ಟು ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ; ನಿವ್ವಳ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: NDP = GDP − ಸವಕಳಿ, NNP = GNP − ಸವಕಳಿ. ಆಟೋ ಚಾಲಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹1 ಲಕ್ಷ ಗಳಿಸಿದರೂ ಆಟೋದ ಬೆಲೆ ₹20 ಸಾವಿರ ಇಳಿದರೆ ನಿಜವಾದ ಹೊಸ ಗಳಿಕೆ ₹80 ಸಾವಿರ ಮಾತ್ರ. ಸವಕಳಿ ಅಂದಾಜು ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದಲೇ ಮುಖ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ GDP ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. (→ English: depreciation · हिन्दी: मूल्यह्रास)

In exam English'Gross' and 'net' differ by the wear and tear of capital. Machines, vehicles and buildings lose value as they are used and grow old, and part of each year's output simply replaces what was worn out. This loss is depreciation, called consumption of fixed capital in the national accounts. Gross measures include it; net measures subtract it. So net domestic product (NDP) is GDP minus depreciation, and net national product (NNP) is GNP minus depreciation. Net figures are a better guide to the output a country can consume without running down its capital, but depreciation is hard to estimate, which is one reason GDP, not NDP, is the headline number. Suppose a transport company earns ₹10 lakh in a year but its buses lose ₹2 lakh in value: only ₹8 lakh is truly new income, because ₹2 lakh must go into keeping the fleet as good as it was.

ಒಂದೇ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳು ಎಂದರೆ ಕೊಳ್ಳುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ಕೊಡುವುದು — GST ಯಂಥ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಳೆದು. ಅಂಶ ವೆಚ್ಚ ಎಂದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶಗಳಿಗೆ (ಕಾರ್ಮಿಕ, ಭೂಮಾಲೀಕ, ಹೂಡಿಕೆದಾರ, ಉದ್ಯಮಿ) ನಿಜವಾಗಿ ತಲುಪುವುದು — ತೆರಿಗೆ ಕಳೆದು, ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೇರಿಸಿ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಿವ್ವಳ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ: GDP (ಅಂಶ ವೆಚ್ಚ) = GDP (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ) − ನಿವ್ವಳ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ. ಹೋಟೆಲ್ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ GST ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಡುಗೆಯವನು, ಮಾಲೀಕನ ಕೈಗೆ ಬರುವುದು GST ಇಲ್ಲದ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ದೇಶೀಯ/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಒಟ್ಟು/ನಿವ್ವಳ, ಬೆಲೆಯ ಬಗೆ — ಈ ಮೂರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದ ಕುಟುಂಬ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ = ಅಂಶ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ NNP. GST ಏರಿಸಿದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಏರುತ್ತದೆ, ಯಾರ ಅಂಶ ಆದಾಯವೂ ಬದಲಾಗದು. (→ English: market prices · factor cost · national income · हिन्दी: बाज़ार कीमतें · साधन लागत · राष्ट्रीय आय)

In exam EnglishThe same output can be valued at different prices. At market prices it is valued at what buyers actually pay, which includes indirect taxes such as GST and is reduced by subsidies. At factor cost it is valued at what the factors of production receive, with indirect taxes taken out and subsidies put back. The difference is net indirect taxes (indirect taxes minus subsidies), so GDP at factor cost equals GDP at market prices minus net indirect taxes. Combine the three adjustments, domestic or national, gross or net, market prices or factor cost, and you get the full family of aggregates shown in the table below. The one that economists call national income in the strict sense is NNP at factor cost: the income earned by a country's residents as wages, rent, interest and profit after setting aside depreciation. Suppose the government raises GST on a product: its market-price value rises, but nobody's factor income has changed.
The family of aggregates
AggregateHow it is obtained
GDP at market pricesValue added (or final expenditure) within the domestic territory, at market prices
GNP at market pricesGDP at market prices + net factor income from abroad
NDP at market pricesGDP at market prices − depreciation
NNP at market pricesGNP at market prices − depreciation
GDP at factor costGDP at market prices − net indirect taxes
NNP at factor cost (national income)NNP at market prices − net indirect taxes
GVA at basic pricesGVA at factor cost + production taxes − production subsidies

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಶ ವೆಚ್ಚದ ನಡುವೆ ಮೂರನೇ ಮೌಲ್ಯ — 'ಮೂಲ ಬೆಲೆಗಳು'. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಭಾರತ 2015ರಲ್ಲಿ 2011-12 ಆಧಾರ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಎರಡಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನ ತೆರಿಗೆ — ಮಾರಿದ ಪ್ರತಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ: GST, ಅಬಕಾರಿ, ಸೀಮಾಸುಂಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಆಹಾರ, ರಸಗೊಬ್ಬರ. ಉತ್ಪಾದನಾ ತೆರಿಗೆ — ಎಷ್ಟೇ ತಯಾರಿಸಿದರೂ, ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೇ: ಭೂಕಂದಾಯ, ಮುದ್ರಾಂಕ–ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ, ವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆ. ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕ ಒಂದು, ಮಾರಿದ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಬೇರೆ ಎಂಬಂತೆ. ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (ಮೂಲ ಬೆಲೆ) = GVA (ಅಂಶ ವೆಚ್ಚ) + ಉತ್ಪಾದನಾ ತೆರಿಗೆ − ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಬ್ಸಿಡಿ; GDP (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ) = GVA (ಮೂಲ ಬೆಲೆ) + ಉತ್ಪನ್ನ ತೆರಿಗೆ − ಉತ್ಪನ್ನ ಸಬ್ಸಿಡಿ. ಈಗ ವಲಯವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆ GVAಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ GDPಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. (→ English: gross value added · हिन्दी: सकल मूल्य वर्धन)

In exam EnglishBetween market prices and factor cost sits a third valuation, basic prices, which India adopted in 2015 with the series based on 2011-12, following the United Nations System of National Accounts. It splits indirect taxes into two kinds. Product taxes are paid per unit of a product sold, such as GST, excise and customs duties, and product subsidies are paid per unit, such as food or fertiliser subsidies. Production taxes are paid simply for carrying on production, whatever the quantity, such as land revenue, stamp and registration fees and taxes on professions. gross value added at basic prices equals GVA at factor cost plus production taxes minus production subsidies. GDP at market prices then equals GVA at basic prices plus product taxes minus product subsidies. Official releases now report growth by sector in terms of GVA at basic prices and overall growth in terms of GDP.

GDP ಏರಲು ಎರಡು ಕಾರಣ: ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ನಾಮಮಾತ್ರ GDP ಆ ವರ್ಷದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ; ನೈಜ GDP ಒಂದು ಆಧಾರ ವರ್ಷದ ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ — ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ ನೈಜ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ನಾಮಮಾತ್ರ ÷ ನೈಜ × 100 = ಜಿಡಿಪಿ ಡಿಫ್ಲೇಟರ್ — ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಎಲ್ಲದರ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ. ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (CPI) ಮನೆಗಳು ಕೊಳ್ಳುವ ನಿಗದಿತ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ; ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (WPI) ಸಗಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ, ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಡಿಫ್ಲೇಟರ್ ಆಮದನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಮದು ಸರಕುಗಳು ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ 10 ಚೀಲ ಭತ್ತ ₹1000ಕ್ಕೆ, ಈ ವರ್ಷವೂ 10 ಚೀಲವೇ ₹1100ಕ್ಕೆ ಮಾರಿದರೆ — ಹಣ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಬೆಳೆ ಅಲ್ಲ. ನಾಮಮಾತ್ರ 10% ಏರಿ ಡಿಫ್ಲೇಟರ್ 4% ಏರಿದರೆ ನೈಜ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸುಮಾರು 6%. (→ English: GDP deflator · हिन्दी: जीडीपी अपस्फीतिकारक)

In exam EnglishGDP can rise because more is produced or simply because prices went up. Nominal GDP values each year's output at that year's prices; real GDP values it at the constant prices of a chosen base year, so only changes in quantity show up. Growth rates quoted in the news are real growth rates. Dividing nominal GDP by real GDP and multiplying by 100 gives the GDP deflator, an index of the prices of everything produced in the economy. It differs from the Consumer Price Index, which tracks a fixed basket of goods and services bought by households, and from the Wholesale Price Index, which tracks goods traded in bulk and leaves out most services. The deflator also excludes imports, because they are not produced at home, while imported goods do enter consumer prices. Suppose nominal GDP rises by 10 per cent and the deflator by 4 per cent: real growth is roughly 6 per cent.

ಯಾವುದು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಸೂತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ವರ್ಗಾವಣೆ ಪಾವತಿಗಳು — ಸರ್ಕಾರದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಪಿಂಚಣಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಉಡುಗೊರೆ — ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಏನೂ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಹಣ ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು ಅಷ್ಟೇ. ಹಳೆಯ ಕಾರು ಮಾರಾಟ ಬರುವುದಿಲ್ಲ — ತಯಾರಾದ ವರ್ಷವೇ ಲೆಕ್ಕವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಡೀಲರ್ ಕಮಿಷನ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಷೇರು, ಬಾಂಡ್ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲ; ದಲ್ಲಾಳಿ ಶುಲ್ಕ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ: ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ 'ತನಗೆ ತಾನೇ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಂತೆ' ಅಂದಾಜು ಬಾಡಿಗೆ, ರೈತ ಕುಟುಂಬ ಬೆಳೆದು ತಾನೇ ತಿನ್ನುವ ಧಾನ್ಯ. ಅಮ್ಮ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ಕೆಲಸ ಸಂಬಳದ ಅಡುಗೆಯವರು ಮಾಡಿದರೆ ಬರುತ್ತದೆ. (→ English: gross domestic product · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद)

In exam EnglishKnowing what is left out is as important as knowing the formulas. Transfer payments, such as old-age pensions paid by the government, scholarships and gifts, are excluded because nothing is produced in return; they move income around rather than create it. The sale of a second-hand car is excluded because the car was counted in the year it was made, though the dealer's commission is counted as a current service. Buying shares or bonds is a financial exchange, not production, though the broker's fee counts. Some things are included even without a sale: the imputed rent of owner-occupied houses, as if owners paid rent to themselves, and goods that farm households grow and eat themselves. Unpaid household work, such as cooking and caring for children by family members, is left out of gross domestic product, even though the same work done by a paid cook would be counted.

ದೊಡ್ಡ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂದರೆ ಉತ್ತಮ ಜೀವನವಲ್ಲ. ಆದಾಯ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು ಎಂದು GDP ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ — ಅದು ಏರಿದರೂ ಅನೇಕರ ಆದಾಯ ಅಲ್ಲೇ ಇರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾಡುವ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ; ಮಾಲಿನ್ಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಂದು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾಡು, ನದಿ, ಗಾಳಿಗೆ ಆದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬಿಲ್ GDP ಏರಿಸುತ್ತದೆ, ಗಾಯ ಏನನ್ನೂ ಕಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಲಾ ಆದಾಯ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ಹಸಿರು ಲೆಕ್ಕ (ಎರಡನೇ ಭಾಗ) ಜೊತೆಗಿವೆ. ಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿ: ಅಂತಿಮ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮಾತ್ರ → ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳತೆ → ನಿವ್ವಳ ಅಂಶ ಆದಾಯದಿಂದ ದೇಶೀಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ → ಸವಕಳಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿವ್ವಳ → ನಿವ್ವಳ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಿಂದ ಅಂಶ ವೆಚ್ಚ → ಅಂಶ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ NNP = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ → ಡಿಫ್ಲೇಟರ್‌ನಿಂದ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು. (→ English: gross domestic product · national income · हिन्दी: सकल घरेलू उत्पाद · राष्ट्रीय आय)

In exam EnglishA bigger gross domestic product is not the same as a better life. GDP says nothing about how income is shared, so it can grow while many people's incomes stagnate. It misses unpaid work, mostly done by women, and it counts the cost of cleaning up pollution as output while ignoring the damage to forests, rivers and air. Spending on a road accident's hospital bills adds to GDP; the injury does not subtract. That is why other measures such as per capita income, the Human Development Index and green accounting, taken up in Part 2, sit beside it. Put together, this part gives a chain to carry into the exam: count only value added on final goods and services; measure it by production, income or expenditure; move from domestic to national with net factor income from abroad, from gross to net with depreciation, and from market prices to factor cost with net indirect taxes, which ends at NNP at factor cost, national income; and strip out price changes with the deflator.

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following is included in the estimate of a country's gross domestic product?

  1. Imputed rent of houses lived in by their owners
  2. Old-age pensions paid by the government
  3. The full price paid for a second-hand car
  4. Money spent on buying shares of a company
Show answer

Answer: A. Imputed rent of houses lived in by their owners

Imputed rent is counted as if owners rent their houses to themselves. Pensions are transfer payments with nothing produced in return, a second-hand car was counted when it was made (only a dealer's margin counts now), and buying shares is a financial exchange, not production.

Q2. Consider the following statements:
1. Gross national product equals gross domestic product plus net factor income from abroad.
2. If net factor income from abroad is negative, gross national product is greater than gross domestic product.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is the definition. Statement 2 is wrong: adding a negative number makes GNP smaller than GDP. So '2 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 1.

Q3. In national income accounting, 'national income' in the strict sense refers to:

  1. Net national product at factor cost
  2. Gross domestic product at market prices
  3. Net domestic product at factor cost
  4. Gross national product at market prices
Show answer

Answer: A. Net national product at factor cost

National income is the factor income of residents after depreciation: NNP at factor cost. GDP at market prices is the headline output measure but includes depreciation, net indirect taxes and excludes net factor income from abroad; NDP at factor cost is domestic, not national; GNP at market prices still includes depreciation and net indirect taxes.

Q4. Match List I with List II:
List I (Item)
A. Depreciation
B. Net indirect taxes
C. Net factor income from abroad
D. Mixed income
List II (Role in national accounts)
1. Difference between gross and net measures
2. Difference between market prices and factor cost
3. Difference between domestic and national measures
4. Earnings of the self-employed in the income method
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-1, B-2, C-3, D-4
  2. A-2, B-1, C-3, D-4
  3. A-1, B-3, C-2, D-4
  4. A-1, B-2, C-4, D-3
Show answer

Answer: A. A-1, B-2, C-3, D-4

Depreciation separates gross from net, net indirect taxes separate market prices from factor cost, net factor income from abroad separates domestic from national, and mixed income is the self-employed's earnings. The second code swaps depreciation and net indirect taxes, the third swaps net indirect taxes and net factor income, and the fourth swaps net factor income and mixed income.

Q5. Consider the following statements about valuation at basic prices:
1. GDP at market prices equals GVA at basic prices plus product taxes minus product subsidies.
2. Land revenue is an example of a product tax.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: A. 1 only

Statement 1 is correct. Statement 2 is wrong: land revenue is paid for carrying on production regardless of output, so it is a production tax, already inside GVA at basic prices. Hence '2 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 1.

Q6. Which one of the following statements about the GDP deflator is correct?

  1. It reflects the prices of all goods and services produced in the economy.
  2. It is based on a fixed basket of goods and services bought by households.
  3. It includes the prices of imported goods.
  4. It covers only goods traded in bulk and leaves out services.
Show answer

Answer: A. It reflects the prices of all goods and services produced in the economy.

The deflator (nominal GDP ÷ real GDP × 100) covers everything produced at home. A fixed household basket describes the CPI; imports are outside domestic production, so the deflator excludes them; bulk goods without most services describes the WPI.

Q7. A farmer sells cotton worth ₹40 to a spinner, the spinner sells yarn worth ₹70 to a weaver, and the weaver sells cloth worth ₹120 to consumers. Assuming the farmer bought no inputs, how much do these transactions add to GDP?

  1. ₹120
  2. ₹230
  3. ₹190
  4. ₹80
Show answer

Answer: A. ₹120

Value added is ₹40 + ₹30 + ₹50 = ₹120, the value of the final cloth. ₹230 adds all sales and double counts the cotton and yarn; ₹190 adds the yarn and cloth sales; ₹80 counts only the spinner's and weaver's value added and leaves out the farmer's.

Q8. With reference to the expenditure method of estimating GDP, consider the following statements:
1. The value of imports is added to domestic spending.
2. Government final consumption expenditure is one of the components.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 2 is correct. Statement 1 is wrong: imports are subtracted, since they are produced abroad and spending on them does not reflect domestic production. Hence '1 only' and 'both' are wrong, and 'neither' misses statement 2.

All parts

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources