English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

The Salt Satyagraha and the Gandhi-Irwin Pact, 1930–1931

తెలుగులో వివరణ

Civil Disobedience and the Round Table Conferences, 1922–1934 · Part 2 / 3 · Fact-checked on 8 November 2026 · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

Gandhi's eleven demands and the choice of salt, the Dandi March, the spread of the movement from Vedaranyam, Payyanur and Dharasana to Peshawar, Sholapur and the Naga hills, the government's repression, the first Round Table Conference without the Congress, the Gandhi-Irwin Pact of 5 March 1931 and its critics, and the Karachi session's resolution on Fundamental Rights.

Each idea is explained first in Telugu (తెలుగు), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Telugu and revise it in English.

డిసెంబర్ 1929 లాహోర్‌లో కాంగ్రెస్ పూర్ణ స్వరాజ్యం కోసం పోరాడతామని మాట ఇచ్చింది; కానీ ఆ పోరాటం ఏ రూపంలో ఉంటుందో 1930 మొదట్లో ఎవరికీ తెలియదు. జవాబు శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం. తేడా ఇలా చూడండి: సహాయ నిరాకరణలో 'మీ బడికీ, కోర్టుకూ రాము' అన్నారు; ఇప్పుడు 'మీ అన్యాయమైన చట్టాన్ని బహిరంగంగా మేమే తెంచుతాం, శిక్ష కూడా భరిస్తాం' అన్నారు. ఈ భాగంలో గాంధీ డిమాండ్లు, దండి వైపు నడక, దేశమంతా వ్యాప్తి, ప్రభుత్వ జవాబు, లండన్‌లో మొదటి రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం, మార్చి 1931 గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం, దాన్ని ఆమోదించిన కరాచీ సమావేశం వస్తాయి. (→ English: Civil Disobedience Movement · हिन्दी: सविनय अवज्ञा आंदोलन)

In exam EnglishAt Lahore in December 1929 the Congress had promised a struggle for Purna Swaraj, but in early 1930 nobody yet knew what shape it would take. The answer, the Civil Disobedience Movement, asked more of ordinary people than Non-Cooperation had. In 1920–22 Indians were asked to withdraw from British institutions; now they were asked to break chosen laws in the open and accept the punishment. This part follows the movement from Gandhi's demands of January 1930 and the march to Dandi, through its spread across India and the government's reply, to the first Round Table Conference in London, the Gandhi-Irwin Pact of March 1931 and the Karachi session that endorsed it.

గాంధీ నడకతో కాదు, ఒక ప్రతిపాదనతో మొదలుపెట్టారు. 30 జనవరి 1930న యంగ్ ఇండియాలో పదకొండు డిమాండ్లు ప్రచురించి, వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్ వీటిని ఒప్పుకుంటే శాసనోల్లంఘన ఉండదని చెప్పారు. ఒక ఇంట్లో ప్రతి ఒక్కరికీ వేర్వేరు బాధ ఉంటుంది కదా — అలాగే ఈ జాబితాలో అందరి బాధా ఉంది. దేశమంతటికీ: మద్యనిషేధం, సైన్య ఖర్చులో, పెద్ద అధికారుల జీతాల్లో సగం కోత, హత్యా నేరం లేని రాజకీయ ఖైదీల విడుదల, సీఐడీ సంస్కరణ. వ్యాపారులకు: రూపాయి మారకపు రేటు తగ్గింపు, విదేశీ బట్టపై రక్షణ సుంకం, తీర నౌకాయానం భారతీయులకే. రైతుకు: భూమిశిస్తు సగం, ఉప్పు పన్ను రద్దు. (→ English: Viceroy · हिन्दी: वायसराय)

In exam EnglishGandhi opened with an offer rather than a march. On 30 January 1930 he published eleven demands in Young India and said that if the Viceroy, Lord Irwin, accepted them, there would be no civil disobedience. Some demands touched the whole nation: total prohibition of liquor, cuts of half in military spending and in the salaries of the highest officials, the release of political prisoners not convicted of murder, and reform of the CID. Some spoke to Indian business: a lower exchange rate for the rupee, a protective duty on foreign cloth and a law reserving coastal shipping for Indians. Two were for the peasant: halving the land revenue and abolishing the salt tax. The list turned the broad goal of independence into grievances every class could feel.

ఇర్విన్ ఆ ప్రతిపాదన ఒప్పుకోలేదు; 2 మార్చి 1930న గాంధీ ఉప్పు చట్టాలను ఉల్లంఘించి మొదలుపెడతానని ఆయనకు రాశారు. చాలా మంది నాయకులకు అర్థం కాలేదు — స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఉప్పు చాలా చిన్న విషయం అనిపించింది. కానీ ఆలోచించండి: ధనికుడి వంటింట్లోనూ, పేదవాడి గుడిసెలోనూ ఉప్పు ఉంటుంది; కాబట్టి దానిపై పన్ను పేదవాడిని ఎక్కువగా బాధిస్తుంది. ఉప్పు తయారీ, అమ్మకం ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యం, కాబట్టి సముద్ర తీరంలో సహజంగా పేరుకునే ఉప్పును కూడా స్వేచ్ఛగా తీసుకోలేరు. సముద్రం దగ్గర ఎవరైనా, ఒక పాత్ర సముద్రపు నీటితో ఈ చట్టాన్ని తెంచవచ్చు. ఉప్పు సత్యాగ్రహం స్వరాజ్యాన్ని రోజువారీ వస్తువుతో కలిపింది. (→ English: Salt Satyagraha · हिन्दी: नमक सत्याग्रह)

In exam EnglishIrwin did not take up the offer, and on 2 March 1930 Gandhi wrote to him that he would begin by breaking the salt laws. Many Congress leaders were puzzled; salt seemed too small an issue for a fight about freedom. Gandhi's reasoning was practical. Salt was eaten in every household, rich or poor, so a tax on it fell hardest on the poorest. The government kept a monopoly over its making and sale, so even salt that collected naturally on the coast could not be taken freely. And the law could be broken by anyone, anywhere near the sea, with nothing more than a pan of sea water. The Salt Satyagraha tied the distant idea of swaraj to something every Indian handled daily.

12 మార్చి 1930న గాంధీ అహ్మదాబాద్ సబర్మతి ఆశ్రమం నుంచి ఎంపిక చేసిన 78 మంది సహచరులతో దండి యాత్ర మొదలుపెట్టి, సుమారు 240 మైళ్లు నడిచి గుజరాత్ తీరంలోని దండి గ్రామానికి చేరారు. ఇది ఊరేగింపు లాంటిది — ప్రతి ఊరిలో జనం చూసేలా, వినేలా ప్లాన్ చేశారు. రోజూ గ్రామ సభల్లో మాట్లాడారు, పత్రికలు ప్రతి మజిలీ రాశాయి, దారిలో కొందరు గ్రామ అధికారులు పదవులు వదిలేశారు. 5 ఏప్రిల్ దండి చేరి, 6 ఏప్రిల్ 1930 ఉదయం తీరంలోని సహజ ఉప్పు ముద్ద ఎత్తి చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారు. అదే దేశమంతటికీ సంకేతం. 4–5 మే 1930 రాత్రి గాంధీని అరెస్టు చేసి యెరవాడ జైలుకు పంపారు. (→ English: Dandi March · हिन्दी: दांडी यात्रा)

In exam EnglishOn 12 March 1930 Gandhi set out from Sabarmati Ashram in Ahmedabad with 78 chosen companions on the Dandi March, walking about 240 miles to Dandi, a village on the Gujarat coast. The march was planned for public effect. Each day Gandhi spoke at village meetings, newspapers followed every stage, and a number of village officials along the route resigned their posts. The marchers reached Dandi on 5 April, and on the morning of 6 April 1930 Gandhi picked up a lump of natural salt from the shore, breaking the law. The act was the signal for people all over India to make or sell salt illegally. Gandhi was arrested on the night of 4–5 May 1930 and sent to Yerawada jail.

ఒక ఊరిలో దీపం వెలిగిస్తే పక్క ఊళ్లూ వెలిగించినట్టు, తీరాల వెంట స్థానిక నాయకులు తమ ప్రాంతాల్లో దండిని పునరావృతం చేశారు. తమిళ ప్రాంతంలో సి. రాజగోపాలాచారి తిరుచిరాపల్లి నుంచి తంజావూరు తీరంలోని వేదారణ్యం వరకు నడిచి ఏప్రిల్ 1930లో ఉప్పు తయారుచేశారు. మలబార్‌లో వైకోం ద్వారా అప్పటికే పేరున్న కె. కేలప్పన్ పయ్యన్నూర్‌కు ఉప్పు యాత్ర నడిపారు. గాంధీ అరెస్టు తర్వాత గుజరాత్ ధరసానా ఉప్పు కర్మాగారంపై దాడి మే 1930లో సరోజినీ నాయుడు నాయకత్వంలో జరిగింది. వరుస వరుసగా స్వచ్ఛంద సేవకులు చేయి ఎత్తకుండా ముందుకు వెళ్లారు, పోలీసులు లాఠీలతో కొట్టి పడేశారు. అమెరికన్ పాత్రికేయుడు వెబ్ మిల్లర్ వార్తలు విదేశాలకు చేరాయి; ఈ సత్యాగ్రహం అహింసా క్రమశిక్షణ ప్రపంచ సానుభూతి తెచ్చింది. (→ English: satyagraha · हिन्दी: सत्याग्रह)

In exam EnglishAlong the coasts, local leaders repeated Dandi in their own regions. In the Tamil country C. Rajagopalachari led a march from Tiruchirappalli to Vedaranyam on the Thanjavur coast and made salt there in April 1930. In Malabar K. Kelappan, already known for Vaikom, led a salt march to Payyanur. After Gandhi's arrest the planned raid on the Dharasana salt works in Gujarat went ahead in May 1930 under Sarojini Naidu. Column after column of volunteers walked up to the works without raising a hand and were beaten down by the police with lathis. Reports of the scene by the American journalist Webb Miller reached readers abroad, and the non-violent discipline of the satyagraha won India sympathy far beyond its borders.

ఉప్పు తయారుచేయలేని చోట్లకూ ఉద్యమం చేరింది. వాయవ్య సరిహద్దు ప్రావిన్సులో, తర్వాత 'సరిహద్దు గాంధీ' అని పిలిచిన ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ ఖుదాయి ఖిద్మత్గార్ — 'దేవుని సేవకులు' — అనే అహింసా ప్రమాణం చేసిన పఠాన్ స్వచ్ఛంద సేవకులను సంఘటితం చేశారు; జనం వారిని 'ఎర్ర చొక్కాలు' అన్నారు. ఆలోచించండి: తుపాకీ సంస్కృతి ఉన్న ప్రాంతంలో అహింస పాటించడం ఎంత కష్టమో! ఏప్రిల్ 1930లో ఆయన అరెస్టు తర్వాత పెషావర్ కిస్సా ఖ్వానీ బజార్‌లో జనంపై కాల్పులు జరిగాయి; గఢ్వాల్ రైఫిల్స్ సైనికులు నిరాయుధ జనంపై కాల్చడానికి నిరాకరించి కోర్టు మార్షల్ ఎదుర్కొన్నారు. షోలాపూర్‌లో మే 1930లో బట్టల మిల్లు కార్మికులు ప్రభుత్వ చిహ్నాలపై దాడి చేసి, సైనిక పాలన వచ్చే వరకు కొన్ని రోజులు పట్టణాన్ని తమ చేతిలో ఉంచారు. (→ English: Khudai Khidmatgar · हिन्दी: ख़ुदाई ख़िदमतगार)

In exam EnglishThe movement reached places where salt could not be made. In the North-West Frontier Province, Khan Abdul Ghaffar Khan, later called the 'Frontier Gandhi', had organised the Khudai Khidmatgar, the 'Servants of God', Pathan volunteers pledged to non-violence and popularly known as the Red Shirts. After his arrest in April 1930 large crowds gathered in Peshawar, and troops fired on them in the Qissa Khwani Bazaar. Soldiers of the Garhwal Rifles refused to fire on the unarmed crowd and were court-martialled for it. In Sholapur, a textile town of the Bombay Presidency, workers rose after Gandhi's arrest in May 1930, attacked symbols of government authority and held the town for some days until martial law was imposed.

తీరానికి దూరంగా ఉన్నవారు తమను ఎక్కువగా నొక్కే చట్టాన్ని ఎంచుకున్నారు — ఎవరి చెప్పు ఎక్కడ కరుస్తుందో వారికే తెలుసు కదా. గుజరాత్, యునైటెడ్ ప్రావిన్సుల కొన్ని భాగాల్లో రైతులు శిస్తు, కౌలు కట్టలేదు; బిహార్, బెంగాల్‌లో గ్రామ కాపలాదారుల జీతానికి వసూలు చేసే చౌకీదారీ పన్ను కట్టలేదు; మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, సెంట్రల్ ప్రావిన్సుల్లో పశువుల మేత, కట్టెలు ఏరడం నిషేధించే అటవీ చట్టాలను ధిక్కరించారు. మణిపూర్ నాగా కొండల్లో యువ రాణి గైదిన్లియు హైపో జాదోనాంగ్ మొదలుపెట్టిన తిరుగుబాటును కొనసాగించారు; 1932లో పట్టుబడి జీవిత ఖైదు పడి, స్వాతంత్ర్యం తర్వాతే విడుదలయ్యారు. మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో ఉప్పు తయారుచేసి, మద్యం, విదేశీ బట్టల దుకాణాల ముందు పికెటింగ్ చేశారు; బ్రిటిష్ బట్ట బహిష్కరణ దిగుమతులను బాగా తగ్గించింది. (→ English: boycott · हिन्दी: बहिष्कार)

In exam EnglishAway from the coast, people chose the law that pressed on them most. Peasants in parts of Gujarat and the United Provinces refused land revenue or rent; villagers in Bihar and Bengal refused the chowkidari tax that paid for village watchmen; in Maharashtra, Karnataka and the Central Provinces they defied forest laws that barred grazing and the collection of wood. In the Naga hills of Manipur the young Rani Gaidinliu kept up a revolt against British rule begun by Haipou Jadonang; captured in 1932, she was sentenced to life imprisonment and freed only after independence. Women joined in large numbers, making salt and picketing liquor shops and shops selling foreign cloth, and the boycott of British cloth cut imports sharply.

Where the salt satyagraha spread, 1930
Place	Region	Leader or group	What happened
Dandi	Gujarat coast	Gandhi and 78 marchers	Salt law broken on 6 April 1930
Vedaranyam	Thanjavur coast, Tamil country	C. Rajagopalachari	March from Tiruchirappalli; salt made in April 1930
Payyanur	Malabar	K. Kelappan	Salt march on the Kerala coast
Dharasana	Gujarat	Sarojini Naidu	Non-violent raid on the salt works, May 1930; volunteers beaten
Peshawar	North-West Frontier Province	Khan Abdul Ghaffar Khan, Khudai Khidmatgars	Firing in Qissa Khwani Bazaar; Garhwali soldiers refused to fire
Sholapur	Bombay Presidency	Textile workers	Town held for some days; martial law
Naga hills	Manipur	Rani Gaidinliu	Revolt against British rule; captured 1932

ప్రభుత్వ మొదటి జవాబు బలప్రయోగం. పత్రికలను అదుపు చేయడానికి, సభలు నిషేధించడానికి ఆర్డినెన్సులు జారీ చేసింది, కాంగ్రెస్ కమిటీలను చట్టవిరుద్ధం అంది, జైళ్లు నింపింది; ఏప్రిల్ 1930లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, తర్వాత పదివేల మంది అరెస్టయ్యారు. కానీ జ్వరానికి మందు ఇవ్వకుండా కేవలం చల్లని గుడ్డ వేస్తే జ్వరం పోదు కదా — అణచివేత ఒక్కటే సమస్యను తీర్చలేదు. 1930లో వచ్చిన సైమన్ కమిషన్ నివేదిక డొమినియన్ ప్రతిపత్తి గురించి ఒక్క మాటా అనలేదు; ఉద్యమానికి దూరంగా ఉన్న లిబరల్స్ కూడా నిరాశ చెందారు. 1930 వేసవిలో తేజ్ బహదూర్ సప్రూ, ఎం. ఆర్. జయకర్ వైస్రాయ్‌కూ జైల్లోని కాంగ్రెస్ నాయకులకూ మధ్య తిరిగారు, కానీ రెండు పక్షాలూ దూరంగానే ఉన్నాయి; బ్రిటన్ కాంగ్రెస్ లేకుండానే లండన్‌లో సమావేశం పెట్టాలని నిర్ణయించింది. (→ English: Simon Commission, dominion status · हिन्दी: साइमन कमीशन, डोमिनियन स्थिति)

In exam EnglishThe government's first answer was force. It issued ordinances to curb the press and ban meetings, declared Congress committees unlawful, and filled the jails; Jawaharlal Nehru was arrested in April 1930 and tens of thousands followed. Lathi charges and firing were common. Yet repression alone could not settle the question. The report of the Simon Commission, published in 1930, did not even mention dominion status, which disappointed the Liberals who had stayed out of the agitation. In the summer of 1930 the Liberal leaders Tej Bahadur Sapru and M. R. Jayakar went between the Viceroy and the Congress leaders in jail, but the two sides were still too far apart, and Britain decided to hold a conference in London without the Congress.

మొదటి రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం లండన్‌లో 12 నవంబర్ 1930 నుంచి 19 జనవరి 1931 వరకు జరిగింది. రాజు ఐదవ జార్జ్ ప్రారంభించారు, బ్రిటిష్ ప్రధాని రామ్సే మెక్‌డొనాల్డ్ అధ్యక్షత వహించారు. బల్ల చుట్టూ సంస్థానాధీశులు, ముస్లిం లీగ్, హిందూ మహాసభ, లిబరల్స్, అణగారిన వర్గాల తరఫున బి. ఆర్. అంబేద్కర్, సిక్కులు, క్రైస్తవులు, యూరోపియన్లు కూర్చున్నారు; నాయకులు జైల్లో ఉండటంతో కాంగ్రెస్ లేదు. పెళ్లి కుదర్చడానికి పెద్దలంతా కూర్చున్నారు, కానీ పెళ్లికొడుకే లేడు — అలా ఉంది. ముఖ్య లాభం: సంస్థానాధీశులు అఖిల భారత సమాఖ్యలో చేరడానికి సిద్ధపడటం, ప్రావిన్సుల్లో బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం, కేంద్రంలో రక్షణలు. పెద్ద పార్టీ లేకుండా ఒప్పందం నడవదని అందరికీ తెలుసు; జనవరి 1931లో గాంధీ, కాంగ్రెస్ కార్యవర్గం విడుదలయ్యారు. (→ English: Round Table Conference · हिन्दी: गोलमेज़ सम्मेलन)

In exam EnglishThe first Round Table Conference met in London from 12 November 1930 to 19 January 1931. It was opened by King George V and chaired by the British Prime Minister, Ramsay MacDonald. Around the table sat the princes, the Muslim League, the Hindu Mahasabha, the Liberals, B. R. Ambedkar speaking for the depressed classes, and spokesmen for the Sikhs, Christians, Europeans and others; the Congress, its leaders in jail, was absent. The conference's main gain was the princes' willingness to join an all-India federation, with responsible government in the provinces and safeguards at the centre. But everyone knew that no settlement could work without the largest national party, and in January 1931 Gandhi and the Congress Working Committee were released to make talks possible.

దిల్లీలో పలు సమావేశాల తర్వాత 5 మార్చి 1931న గాంధీ, ఇర్విన్ గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం (దిల్లీ ఒప్పందం) మీద సంతకాలు చేశారు. రెండు గ్రామాల మధ్య తగాదాలో పెద్దలు కూర్చుని 'మీరు ఇది వదలండి, మేము అది ఇస్తాం' అన్నట్టు. ప్రభుత్వం ఇచ్చింది: అత్యవసర ఆర్డినెన్సుల ఉపసంహరణ, హింసా నేరం లేని రాజకీయ ఖైదీల విడుదల, ఇంకా వసూలు కాని జరిమానాల మాఫీ, మూడో వ్యక్తికి అమ్మని జప్తు భూమి తిరిగివ్వడం, రాజీనామా చేసిన ఉద్యోగుల పట్ల సానుభూతి. తీర గ్రామాల వారు సొంత వాడకానికి ఉప్పు చేసుకోవచ్చు, అమ్మకానికి కాదు; మద్యం, విదేశీ బట్టల దుకాణాల ముందు శాంతియుత పికెటింగ్‌కు అనుమతి. కాంగ్రెస్ ఇచ్చింది: శాసనోల్లంఘన నిలిపివేత, తర్వాతి రౌండ్ టేబుల్ సమావేశానికి హాజరు. మొదటిసారి వైస్రాయ్ జాతీయ నాయకుడితో సమానుడిలా చర్చించారు. (→ English: Gandhi-Irwin Pact · हिन्दी: गांधी-इरविन समझौता)

In exam EnglishAfter a series of meetings in Delhi, Gandhi and Irwin signed the Gandhi-Irwin Pact, also called the Delhi Pact, on 5 March 1931. The government agreed to withdraw its emergency ordinances, to release political prisoners not convicted of violence, to remit fines not yet collected, to return confiscated land not yet sold to third parties, and to treat leniently officials who had resigned. People in coastal villages could make salt for their own use, though not for sale, and peaceful picketing of liquor and foreign-cloth shops was allowed. In return the Congress agreed to suspend civil disobedience and to take part in the next Round Table Conference. For the first time a Viceroy had negotiated with the leader of the national movement as with an equal.

ఒప్పందానికి విమర్శకులూ ఉన్నారు. అది స్వాతంత్ర్యం ఇవ్వలేదు, డొమినియన్ హోదా వాగ్దానమూ చేయలేదు; పోలీసు దౌర్జన్యాలపై విచారణకు ప్రభుత్వం ఒప్పుకోలేదు. ముఖ్యంగా భగత్ సింగ్, సుఖ్‌దేవ్, రాజ్‌గురుల ఉరిశిక్ష తగ్గించమని గాంధీ ఇర్విన్‌ను అడిగినా వారు కాపాడబడలేదు; 23 మార్చి 1931న ఉరి తీశారు, యువకులు నల్ల జెండాలతో గాంధీని ఎదుర్కొన్నారు. కొద్ది రోజుల్లో వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అధ్యక్షతన కరాచీ సమావేశం ఒప్పందాన్ని ఆమోదించి, పూర్ణ స్వరాజ్యం లక్ష్యాన్ని పునరుద్ఘాటించి, ప్రాథమిక హక్కులు, జాతీయ ఆర్థిక కార్యక్రమంపై తీర్మానం చేసింది. కొత్త ఇల్లు కట్టే ముందు ప్లాన్ గీసినట్టు: మాట్లాడే, సమావేశమయ్యే స్వేచ్ఛ, కులం-మతం-లింగం తేడా లేని సమానత్వం, వయోజన ఓటు, ఉచిత ప్రాథమిక విద్య, బతికేంత కూలి, రైతులకు తక్కువ శిస్తు. (→ English: Fundamental Rights, Purna Swaraj · हिन्दी: मूल अधिकार, पूर्ण स्वराज)

In exam EnglishThe pact had critics. It did not grant independence or even promise dominion status, and the government refused an inquiry into police excesses. Above all it did not save Bhagat Singh, Sukhdev and Rajguru, whose death sentences Gandhi had asked Irwin to commute; they were hanged on 23 March 1931, and young nationalists met Gandhi with black flags. A few days later the Karachi session, presided over by Vallabhbhai Patel, endorsed the pact, repeated the goal of Purna Swaraj and adopted a resolution on Fundamental Rights and a national economic programme. It promised free speech and assembly, equality before the law regardless of caste, creed or sex, adult franchise, free primary education, a living wage and lower rent and revenue for peasants: the Congress's first picture of what swaraj would mean for the people.

మొత్తంగా చూస్తే, 1930–31 శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం ఏం చేయగలదో చూపింది. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం కంటే ఎక్కువ మంది మహిళలు, రైతులు, వ్యాపారులు చేరారు; సరిహద్దు ప్రావిన్సు, ఈశాన్యం వరకు చేరింది; సరిహద్దు బయట ముస్లింల పాల్గొనడం 1920–22 కంటే తక్కువ. బహిరంగ చట్ట ఉల్లంఘన వల్ల అణచివేత ప్రభుత్వానికి డబ్బులోనూ పరువులోనూ ఖరీదైంది; దండి నడక భారత వాదనను ప్రపంచానికి వినిపించింది. స్వాతంత్ర్యం రాలేదు, ఒప్పందం చాలా మందిని నిరాశపరిచింది. కానీ ఇంటి యజమాని చివరికి ఊరి పెద్దను గుర్తించాల్సి వచ్చినట్టు, బ్రిటన్ కాంగ్రెస్‌ను దేశ గొంతుకగా గుర్తించక తప్పలేదు; కరాచీ తీర్మానంలోని హక్కులపై తర్వాత రాజ్యాంగం నిర్మించబడింది. (→ English: Civil Disobedience Movement · हिन्दी: सविनय अवज्ञा आंदोलन)

In exam EnglishTaken together, 1930–31 showed what the Civil Disobedience Movement could do. Compared with the Non-Cooperation Movement, it drew in far more women, peasants and merchants, and reached the Frontier and the North-East; Muslim participation, outside the Frontier, was smaller than in 1920–22. Its method of open law-breaking made repression costly in money and in reputation, and the march to Dandi made the Indian case known across the world. The movement did not win independence, and the pact disappointed many. But it forced Britain to deal with the Congress as the voice of the nation, and the Karachi resolution set out rights that the Constitution would later build on. Part 3 follows what happened when Gandhi went to London.

Exam traps

The Dandi March began on 12 March 1930 from Sabarmati Ashram; Gandhi reached Dandi on 5 April and broke the salt law on 6 April 1930.
Gandhi's eleven demands (January 1930) went to Irwin; the salt tax was only one of them, alongside prohibition, a lower rupee exchange rate and halving land revenue.
Vedaranyam = C. Rajagopalachari (Tamil coast); Payyanur = K. Kelappan (Malabar); Dharasana = Sarojini Naidu (after Gandhi's arrest). Do not mix them up.
The Khudai Khidmatgars ('Servants of God', the Red Shirts) of Khan Abdul Ghaffar Khan were pledged to non-violence; it was the Garhwal Rifles who refused to fire at Peshawar.
The Congress did not attend the first Round Table Conference (November 1930–January 1931); it attended only the second.
The Gandhi-Irwin Pact (5 March 1931) did not secure an inquiry into police excesses or the commutation of Bhagat Singh's sentence; salt could be made only for own use in coastal areas, not for sale.
The Karachi session (March 1931) was presided over by Vallabhbhai Patel, not Jawaharlal Nehru; it adopted the resolution on Fundamental Rights and the economic programme.

Recap

Eleven demands to Irwin, 30 January 1930; letter of 2 March; salt chosen because it touched every household.
Dandi March: Sabarmati, 12 March 1930, 78 marchers, about 240 miles; salt law broken 6 April; Gandhi arrested 4–5 May.
Vedaranyam (Rajagopalachari), Payyanur (Kelappan), Dharasana (Sarojini Naidu, May 1930, Webb Miller's reports).
Peshawar: Khudai Khidmatgars of Khan Abdul Ghaffar Khan, Qissa Khwani firing, Garhwali soldiers refused to fire; Sholapur workers held the town.
No-revenue, no-chowkidari-tax and forest satyagrahas; Rani Gaidinliu in the Naga hills; women picketing; boycott of foreign cloth.
Repression by ordinance and mass arrest; the Simon report (1930) silent on dominion status; Sapru–Jayakar mediation failed.
First Round Table Conference, 12 November 1930–19 January 1931, without the Congress; princes accept an all-India federation.
Gandhi-Irwin Pact, 5 March 1931: prisoners released, ordinances withdrawn, salt for own use; Congress suspends the movement and joins the next conference.
Bhagat Singh, Sukhdev and Rajguru hanged 23 March 1931; Karachi session under Patel endorses the pact and adopts the Fundamental Rights and economic programme resolution.

Practice questions

Q1. From which place did Gandhi begin the Dandi March on 12 March 1930?

Wardha
Sabarmati Ashram, Ahmedabad
Bardoli
Phoenix Settlement

Show answer

Answer: B. Sabarmati Ashram, Ahmedabad

(b) is correct: the march set out from Sabarmati Ashram in Ahmedabad and ended at Dandi on the Gujarat coast. (a) is wrong: Wardha in central India was not the starting point. (c) is wrong: Bardoli was the scene of Patel's satyagraha of 1928, not the start of the march. (d) is wrong: the Phoenix Settlement was Gandhi's community in South Africa.

Q2. Consider the following statements about Gandhi's eleven demands of January 1930:
1. They included the abolition of the salt tax and a fifty per cent cut in land revenue.
2. They demanded immediate dominion status for India.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: A. 1 only

(a) is correct: the demands included abolishing the salt tax and halving land revenue. Statement 2 is false: the demands were specific grievances such as prohibition, the rupee exchange rate and military spending, not a constitutional status, so (b) and (c) are wrong. (d) is wrong because statement 1 is true.

Q3. Match List I (place of salt satyagraha) with List II (leader):
List I
A. Vedaranyam
B. Payyanur
C. Dharasana
D. Peshawar
List II
1. Sarojini Naidu
2. K. Kelappan
3. Khan Abdul Ghaffar Khan
4. C. Rajagopalachari
Select the correct answer using the code given below:

A-4, B-2, C-1, D-3
A-2, B-4, C-1, D-3
A-4, B-2, C-3, D-1
A-1, B-2, C-4, D-3

Show answer

Answer: A. A-4, B-2, C-1, D-3

(a) is correct: Rajagopalachari marched to Vedaranyam, Kelappan to Payyanur, Sarojini Naidu led the Dharasana raid and Khan Abdul Ghaffar Khan led the Frontier movement centred on Peshawar. (b) is wrong because it swaps Vedaranyam and Payyanur. (c) is wrong because it swaps Dharasana and Peshawar. (d) is wrong because Sarojini Naidu was at Dharasana, not Vedaranyam.

Q4. With reference to the Khudai Khidmatgars, consider the following statements:
1. They were organised by Khan Abdul Ghaffar Khan in the North-West Frontier Province.
2. They were an armed wing that the Congress kept separate from its non-violent campaigns.
Which of the statements given above is/are correct?

1 only
2 only
Both 1 and 2
Neither 1 nor 2

Show answer

Answer: A. 1 only

(a) is correct: Khan Abdul Ghaffar Khan organised the 'Servants of God' in the Frontier. Statement 2 is false: they were pledged to non-violence, so (b) and (c) are wrong. (d) is wrong because statement 1 is true.

Q5. Which one of the following was NOT a term of the Gandhi-Irwin Pact (1931)?

Release of political prisoners not convicted of violence
Right of people in coastal villages to make salt for their own use
A public inquiry into police excesses during the movement
Withdrawal of the emergency ordinances

Show answer

Answer: C. A public inquiry into police excesses during the movement

(c) is correct: the government refused the Congress demand for an inquiry into police excesses, so it was not a term. (a) is wrong because the release of non-violent prisoners was agreed. (b) is wrong because salt-making for own use in coastal areas was allowed. (d) is wrong because the ordinances were to be withdrawn.

Q6. Consider the following statements about the first Round Table Conference:
1. It was held in London between November 1930 and January 1931.
2. Gandhi attended it as the sole representative of the Congress.
3. The princes there declared their willingness to join an all-India federation.
Which of the statements given above are correct?

1 and 2 only
1 and 3 only
2 and 3 only
1, 2 and 3

Show answer

Answer: B. 1 and 3 only

(b) is correct: the conference met in London from November 1930 to January 1931, and the princes accepted the idea of an all-India federation. Statement 2 is false: the Congress was absent from the first conference; Gandhi went only to the second. So (a), (c) and (d), which include statement 2, are wrong.

Q7. Who presided over the Karachi session of the Indian National Congress in March 1931, which adopted the resolution on Fundamental Rights and the national economic programme?

Jawaharlal Nehru
Vallabhbhai Patel
M. A. Ansari
Madan Mohan Malaviya

Show answer

Answer: B. Vallabhbhai Patel

(b) is correct: Vallabhbhai Patel presided at Karachi in 1931. (a) is wrong: Jawaharlal Nehru presided at Lahore in 1929, not Karachi. (c) is wrong: M. A. Ansari presided at Madras in 1927. (d) is wrong: Madan Mohan Malaviya did not preside at Karachi.

Q8. Arrange the following events in chronological order:
1. The Gandhi-Irwin Pact
2. Gandhi breaks the salt law at Dandi
3. The opening of the first Round Table Conference
4. The raid on the Dharasana salt works
Select the correct answer using the code given below:

2-4-3-1
2-3-4-1
4-2-3-1
2-4-1-3

Show answer

Answer: A. 2-4-3-1

(a) is correct: Dandi on 6 April 1930, Dharasana in May 1930, the conference opened on 12 November 1930 and the pact was signed on 5 March 1931. (b) is wrong because Dharasana came before the conference. (c) is wrong because Dharasana followed Dandi and Gandhi's arrest. (d) is wrong because the pact came after the first conference, not before it.

← Part 1 All parts Next: Part 3 →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources

Records of the Home Department (Political) on the Civil Disobedience Movement, 1930–1931, including reports on the salt satyagraha, the Dharasana raid, the Peshawar disturbances, Sholapur, the no-tax and forest campaigns and the Naga hills; National Archives of India, Abhilekh Patal — https://www.abhilekh-patal.in
The Collected Works of Mahatma Gandhi, Publications Division, Government of India (volumes covering 1930–1931, including Young India, the eleven points and the letter to Lord Irwin of 2 March 1930) — https://www.gandhiashramsevagram.org/gandhi-literature/collected-works-of-mahatma-gandhi-volume-1-to-98.php
Indian Round Table Conference, 12 November 1930–19 January 1931: Proceedings; with the Report of the Indian Statutory Commission (1930); National Archives of India — https://www.abhilekh-patal.in
Text of the settlement between Mahatma Gandhi and the Government of India (Delhi, 5 March 1931) and the resolutions of the Karachi session of the Indian National Congress, March 1931, including the resolution on Fundamental Rights and Economic Programme; National Archives of India, Abhilekh Patal — https://www.abhilekh-patal.in