Study this in the app →

English · हिन्दी · తెలుగు · தமிழ் · മലയാളം · मराठी · ಕನ್ನಡ

Glaciers, wind, groundwater and waves

മലയാളത്തിൽ വിശദീകരണം

Geomorphology: plates, earthquakes, volcanoes and landforms · Part 4 / 4 · Fact-checked on · how we check

Written with AI from the sources listed at the bottom of this page, then fact-checked by a separate AI.

How glaciers carve cirques, arêtes, horns, U-shaped and hanging valleys and fjords and leave moraines, drumlins, eskers and outwash plains; how wind shapes deserts and builds barchans, seif dunes and loess; karst landforms and cave deposits in limestone; and the cliffs, arches, stacks, spits, bars, lagoons and emergent and submergent coasts made by waves.

Each idea is explained first in Malayalam (മലയാളം), ending with the English and Hindi exam terms, followed by the same point in exam English. UPSC Prelims is in English or Hindi, so understand it in Malayalam and revise it in English.

ഭാഗം 3-ൽ അപക്ഷയം പാറയെ അയവുവരുത്തുന്നതും നദികൾ ആ അവശിഷ്ടം കൊണ്ടുപോകുന്നതും കണ്ടു. അപരദനം ചെയ്യുന്നവരിൽ നദിയാണ് പ്രധാനി, പക്ഷേ ഒറ്റയ്ക്കല്ല. ഒരു വീട്ടിലെ എല്ലാ പണിയും ഒരാൾ ചെയ്യില്ലല്ലോ — തണുത്ത മലകളിൽ ഹിമം, മരുഭൂമിയിൽ കാറ്റ്, ചുണ്ണാമ്പുകല്ലു നിലത്ത് ഭൂഗർഭജലം, കടൽത്തീരത്ത് തിരമാല. ഓരോന്നും നിലം തേയ്ക്കുന്നു, കൊണ്ടുവന്നത് ഇട്ട് പുതിയ രൂപങ്ങളും പണിയുന്നു. (→ English: weathering, erosion · हिन्दी: अपक्षय, अपरदन)

In exam EnglishPart 3 showed how weathering loosens rock and how rivers carry the debris away. No agent of erosion works over more of the land than running water, yet others matter too. Where the climate is cold enough for snow to last all year, moving ice takes over; where rain is scarce and plants are few, wind becomes important; where the rock is limestone, water working underground dissolves whole landscapes; and along every coast, waves attack the land. Each both wears land away and builds new landforms from what it drops.

ഹിമാനി എന്നാൽ വർഷങ്ങളോളം അമർന്ന മഞ്ഞ് കട്ടിയുള്ള ഐസായി, സ്വന്തം ഭാരത്താൽ പതുക്കെ നീങ്ങുന്ന വലിയ ഹിമപിണ്ഡം. രണ്ടു തരം: ഭൂഖണ്ഡം മുഴുവൻ മൂടുന്നവ (അന്റാർട്ടിക്ക, ഗ്രീൻലാൻഡ്), താഴ്വരകളിലൂടെ പതുക്കെ ഒഴുകുന്ന ഐസ് നദി പോലുള്ളവ (സിയാച്ചിൻ, ഗംഗോത്രി). ഗംഗോത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാഗീരഥിക്ക് വെള്ളം. ഇത് പാറകൾ പിടിച്ചു പറിച്ചെടുക്കുന്നു, അടിയിൽ കുടുങ്ങിയ കല്ലുകൊണ്ട് തറ ചുരണ്ടുന്നു — ഉപ്പുകടലാസുകൊണ്ട് മരം ഉരയ്ക്കുന്നതുപോലെ. നദി ഇടുങ്ങിയ ചാൽ വെട്ടുമ്പോൾ, ഇത് താഴ്വര മുഴുവൻ ചെത്തുന്നു. (→ English: glacier · हिन्दी: हिमनद)

In exam EnglishA glacier is a body of ice built up from years of packed snow, heavy enough that its own weight makes it creep downhill or spread outward. Continental glaciers, or ice sheets, bury entire landmasses; today only Antarctica and Greenland carry them. Valley or mountain glaciers flow down valleys like slow rivers of ice; the Siachen and Gangotri glaciers of the Himalaya are examples, and meltwater from Gangotri forms the Bhagirathi, one of the source streams of the Ganga. Ice erodes in two main ways. It freezes onto loosened blocks and pulls them out as it moves (plucking), and the rock fragments frozen into its base scrape and polish the bed beneath (abrasion). Because ice is solid and thick, it erodes the whole valley floor and sides, not just a narrow channel as a river does.

ഹിമാനി ഉയർന്ന മലകളിൽ പ്രത്യേക രൂപങ്ങൾ കൊത്തുന്നു. താഴ്വരയുടെ തലയ്ക്കൽ ചാരുകസേര ആകൃതിയിലുള്ള കുഴി (സർക്ക്) — ഹിമം ഉരുകിയാൽ അതിൽ ചെറുതടാകം. രണ്ടു കുഴികൾ നേർക്കുനേർ തുരന്നാൽ നടുവിൽ കത്തിമുന പോലുള്ള വരമ്പ് (അരേറ്റ്). മൂന്നുനാലു വശത്തുനിന്ന് തുരന്നാൽ കൂർത്ത കൊടുമുടി (ഹോൺ) — ആൽപ്സിലെ മാറ്റർഹോൺ. നദിയുടെ 'V' താഴ്വരയെ ഇത് വീതിയുള്ള 'U' ആക്കുന്നു. ചെറിയ പാർശ്വതാഴ്വരകൾ മുകളിൽ തൂങ്ങി വെള്ളച്ചാട്ടമായി അവസാനിക്കുന്നു. കടലിൽ മുങ്ങിയ 'U' താഴ്വര ഫിയോർഡ് — നോർവേ. (→ English: glacier · हिन्दी: हिमनद)

In exam EnglishAt the head of a valley glacier, ice deepens a hollow into the mountainside to form a cirque, a steep-walled, armchair-shaped basin that often holds a small lake, a tarn, after the ice melts. When two cirques eat into a mountain from opposite sides, the wall left between them is whittled into a thin, sharp ridge called an arête. When cirques eat into a single mountain from three or more sides, what remains is a sharp, pyramid-shaped summit known as a horn; the Matterhorn in the Alps is the textbook example. Lower down, the glacier widens and deepens a river's V-shaped valley into a U-shaped trough with a broad floor and steep sides. Side valleys whose smaller glaciers could not cut as deep are left hanging high above the main valley; these hanging valleys often end in waterfalls. Where a glacial trough reaches the coast and is drowned by the sea, it becomes a fjord, a long, deep inlet such as those of Norway.

ഹിമാനി നേർത്ത പൊടി മുതൽ വീടോളം വലിയ പാറക്കല്ലുകൾ വരെ ചുമന്ന്, ഉരുകുന്നിടത്ത് ഇടുന്നു. അരിക്കാത്ത ഈ കൂട്ട് ടിൽ; അതിന്റെ വരമ്പുകൾ മൊറെയ്ൻ. വശങ്ങളിൽ പാർശ്വ മൊറെയ്ൻ, രണ്ടു ഹിമാനികൾ ചേരുന്നിടത്ത് നടുവിൽ, ഹിമം അവസാനം എത്തിയിടത്ത് അഗ്ര മൊറെയ്ൻ, തറയിൽ പരന്നത് തല മൊറെയ്ൻ. മുട്ടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള കുന്നുകൾ ഡ്രംലിൻ; ഹിമത്തിനടിയിലെ തുരങ്കങ്ങളിൽ ഒഴുകിയ വെള്ളം ഇട്ട വളഞ്ഞ വരമ്പുകൾ എസ്കർ. പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന വെള്ളം മണൽ അരിച്ചു വിരിച്ചതുപോലെ സമതലം ഉണ്ടാക്കുന്നു. (→ English: moraine · हिन्दी: हिमोढ़)

In exam EnglishIce carries huge loads of debris, from fine rock flour to boulders, and drops it where it melts. This unsorted debris is called till, and ridges or sheets of till are called moraines. A lateral moraine forms along each side of a valley glacier; where two glaciers meet, their inner lateral moraines join as a medial moraine down the middle; a terminal moraine marks the farthest point the ice reached; and a ground moraine is the uneven sheet of till left on the valley floor as the ice retreats. Ice sheets also shape till into drumlins, smooth oval hills whose blunt end faces the direction the ice came from. Streams of meltwater running through tunnels beneath the glacier deposit long, snaking ridges of sand and gravel known as eskers, while streams issuing from the front of the ice spread sorted sand and gravel across a wide outwash plain.

കാറ്റിന് അയഞ്ഞ, ഉണങ്ങിയ മണൽ മാത്രമേ പൊക്കാനാകൂ; അതുകൊണ്ട് സസ്യങ്ങൾ കുറഞ്ഞ മരുഭൂമിയിൽ അത് വലിയ അപരദന ശക്തി. മുറം കൊണ്ട് പാറ്റി ഉമി ഊതുന്നതുപോലെ മണൽ പറത്തുന്നതുകൊണ്ട് ആഴം കുറഞ്ഞ കുഴികൾ. മണൽകൊണ്ട് പാറ ഉരയ്ക്കൽ — ഭാരമുള്ള മണൽ നിലത്തോടു ചേർന്നേ പറക്കൂ, അതിനാൽ പാറയുടെ അടിഭാഗം മെലിഞ്ഞ് കൂൺപാറ ആകുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള നിലം തേഞ്ഞ് ഒറ്റയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന കടുപ്പമുള്ള കുന്ന് ഇൻസെൽബർഗ് (ഉലുരു). മലയടിവാരത്തെ ചരിഞ്ഞ പാറത്തറ പെഡിമെന്റ്; മഴയ്ക്കുശേഷം നിറഞ്ഞ്, ആവിയായി ഉപ്പുപാളി ബാക്കിയാക്കുന്ന കുഴി പ്ലായ. (→ English: erosion · हिन्दी: अपरदन)

In exam EnglishWind can move only loose, dry particles, so it is a major agent of erosion mainly in deserts, where plants are sparse and sand is plentiful. Deflation is the lifting and blowing away of loose material, which can scoop out shallow basins called deflation hollows. Abrasion is the sand-blasting of rock by grains the wind carries; because the heaviest grains travel close to the ground, rock is cut fastest near its base, which can leave a mushroom rock, a cap of rock perched on a narrower stem. Rare but violent sheet floods also shape deserts. An inselberg is a lone, steep hill of resistant rock that remains standing on a plain once the surrounding land has been eroded away; Uluru in Australia is often cited. Pediments are gently sloping rock surfaces at the foot of desert mountains, and playas are flat basins that hold shallow lakes after rain and leave a crust of salt when the water evaporates.

കാറ്റിന്റെ വേഗം കുറഞ്ഞാലോ തടസ്സം വന്നാലോ മണൽ ഇടും — അതാണ് മണൽക്കുന്ന്. കാറ്റുവശത്തെ ചെറിയ ചരിവിൽ കയറി, മറുവശത്തെ കുത്തനെയുള്ള ചരിവിൽ ഊർന്നിറങ്ങുന്നു; അതുകൊണ്ട് കുന്ന് കാറ്റിന്റെ ദിശയിൽ നീങ്ങുന്നു. ചന്ദ്രക്കല ആകൃതി, കൊമ്പുകൾ കാറ്റു പോകുന്ന വശത്ത് — ബർക്കാൻ (കാറ്റ് ഒരേ ദിശ, മണൽ കുറവ്). കാറ്റിന് സമാന്തരമായി നീളൻ വരമ്പുകൾ — സീഫ്. ഥാർ മരുഭൂമിയിൽ പല കുന്നുകൾ. ഏറ്റവും നേർത്ത പൊടി ദൂരെ പറന്ന് ലോയസ് ആയി അടിയുന്നു — ചൈനയിലെ പീഠഭൂമി; ഫലഭൂയിഷ്ഠം, പക്ഷേ സസ്യം പോയാൽ എളുപ്പം ഒലിച്ചുപോകും. (→ English: sand dune, loess · हिन्दी: बालुका स्तूप, लोएस)

In exam EnglishWhen wind slows down or meets an obstacle, it drops its sand, and the commonest result is a sand dune. Sand is pushed up a dune's gentle windward slope and slides down its steeper sheltered face, so the dune creeps downwind. Its shape depends on how much sand there is and how steady the wind is. A barchan is a dune shaped like a crescent moon, with its two tips trailing downwind; barchans form where the wind blows mostly from one direction and sand is limited. Seif or longitudinal dunes are long, narrow ridges that run parallel to the main wind direction. The Thar Desert of Rajasthan has extensive fields of dunes of several kinds. The finest particles, silt, can be carried far beyond the desert and settle as loess, a thick, fine-grained, yellowish deposit. The Loess Plateau of northern China is the best-known example; loess makes fertile soil but erodes very easily once its plant cover is removed.

ചുണ്ണാമ്പുകല്ലു നിലത്ത് ഭൂഗർഭജലം അത്ഭുതങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. മഴവെള്ളം വായുവിൽ നിന്നും മണ്ണിൽ നിന്നും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് വലിച്ചെടുത്ത് നേർത്ത അമ്ലമാകുന്നു — നാരങ്ങനീരിൽ ചുണ്ണാമ്പ് അലിയുന്നതുപോലെ പാറ അലിയിക്കുന്നു. വിള്ളലുകൾ വലുതായി ചാലുകളും ഗുഹകളും ആകുന്നു; ഇങ്ങനെയുള്ള നിലം കാർസ്റ്റ് ഭൂപ്രകൃതി (സ്ലൊവേനിയയിലെ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര്). മുകളിൽ ചോർപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള കുഴികൾ (സിങ്ക്ഹോൾ), തോട് മറയുന്ന ദ്വാരം (സ്വാലോ ഹോൾ) — അതിനാൽ മുകളിൽ നദികൾ കുറവ്. കുഴികൾ ചേർന്നാൽ ഉവാല, പരന്ന അടിത്തട്ടുള്ള വലിയ കുഴി പോൾയെ. (→ English: karst topography · हिन्दी: कार्स्ट स्थलाकृति)

In exam EnglishGroundwater does its most striking work in limestone and dolomite. Rain that has absorbed carbon dioxide on its way through the air and the soil becomes mildly acidic (carbonic acid), and this acid slowly eats away calcium carbonate; this is the carbonation met in Part 3. Over long periods the water widens joints and cracks into channels and caves, and a landscape dominated by this dissolving action is called karst topography, after the Karst (Kras) region on the border of Slovenia and Italy. On the surface, the first sign is the sinkhole, a funnel-shaped hollow formed where the rock dissolves from below or the roof of a cavity collapses. A swallow hole is an opening through which a surface stream disappears underground, so karst areas often have few surface rivers. Neighbouring sinkholes may merge into a larger depression called an uvala, and the largest closed basins, with flat floors that may stretch for kilometres, are called poljes.

ഗുഹകൾ തുരന്ന വെള്ളം തന്നെ അവയെ അലങ്കരിക്കുന്നു. മേൽക്കൂരയിൽ നിന്ന് ഇറ്റുവീഴുന്ന തുള്ളി വായു തട്ടുമ്പോൾ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് നഷ്ടപ്പെട്ട്, അലിഞ്ഞ ചുണ്ണാമ്പ് താങ്ങാനാകാതെ ചെറിയ വളയമായി ഇടുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം കൊണ്ട് മേൽക്കൂരയിൽ നിന്ന് തൂങ്ങുന്ന മെഴുകുതിരി പോലുള്ള തൂൺ — സ്റ്റാലക്റ്റൈറ്റ്. താഴെ വീഴുന്ന തുള്ളികൾ നിലത്തുനിന്ന് മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്ന സ്റ്റാലഗ്മൈറ്റ് പണിയുന്നു. രണ്ടും ചേർന്നാൽ തൂൺ. ബോറ ഗുഹകൾ, ബേലം ഗുഹകൾ (ആന്ധ്രപ്രദേശ്), മേഘാലയ ഗുഹകൾ ഉദാഹരണം. (→ English: stalactite, stalagmite · हिन्दी: आश्चुताश्म, निक्षेपाश्म)

In exam EnglishBelow ground, the same water that hollows out caves also decorates them. When water seeping through the roof of a cave reaches the open air of the cave, it loses some of its dissolved carbon dioxide and can no longer hold all its calcium carbonate, so a tiny ring of calcite is left behind with each drop. Over millennia these rings build a stalactite, an icicle-like column hanging from the ceiling. Water that drips onto the floor deposits calcite there too, building a stalagmite that rises upward from the ground. When a stalactite and a stalagmite meet, they form a pillar or column. Among India's limestone caves are Borra in the Eastern Ghats and Belum, both in Andhra Pradesh, along with the long cave networks of Meghalaya.

കടൽത്തീരത്ത് തിരമാലകളാണ് പ്രധാന അപരദന ശക്തി. ചുറ്റികകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും അടിക്കുന്നതുപോലെ അവ വെള്ളവും മണലും ഉരുളൻകല്ലും പാറയിലേക്ക് എറിയുന്നു. കടുപ്പമുള്ള പാറയുടെ അടിഭാഗം തുരന്ന് മുകൾഭാഗം ഇടിഞ്ഞാൽ കുത്തനെയുള്ള കടൽപ്പാറ (ക്ലിഫ്). അത് പിന്നോട്ടു മാറുമ്പോൾ അടിയിൽ പരന്ന പാറത്തിണ്ണ ബാക്കിയാകുന്നു. തിരമാല ദുർബലമായിടത്ത് ഗുഹ തുരക്കുന്നു; ഗുഹ തുളച്ചുകയറിയാൽ പാലം പോലുള്ള കമാനം; അതിന്റെ മേൽക്കൂര വീണാൽ കടലിൽ ഒറ്റത്തൂൺ (സ്റ്റാക്ക്). ഇവയെല്ലാം ഒരേ കഥയിലെ തുടർഘട്ടങ്ങൾ. (→ English: erosion · हिन्दी: अपरदन)

In exam EnglishAlong the coast, waves are the main agent of erosion. Breaking against the shore, they hurl water, sand and pebbles at the rock. Where the land meets the sea in hard rock, waves undercut the base of the slope until the rock above collapses, forming a steep sea cliff. The cliff keeps retreating landward, leaving at its base a gently sloping shelf of rock, the wave-cut platform, which low tide may uncover. Waves attack lines of weakness in a headland first, hollowing out sea caves. If two caves on either side of a headland meet, or one cave cuts right through, a sea arch is formed; when the roof of the arch falls, the seaward part is left standing alone as a stack, which is in turn worn down to a stump. Cliffs, caves, arches and stacks are thus stages in one sequence.

തിരയുടെ ശക്തി കുറയുന്നിടത്ത് — ശാന്തമായ ഉൾക്കടലുകളിൽ — നിക്ഷേപണം നടക്കുന്നു. നമുക്കറിയാവുന്ന കടൽപ്പുറം അതാണ്. തീരത്തിനൊപ്പം ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹം മണൽ വശത്തേക്കു തള്ളി, ഒരറ്റം കരയോടു ചേർന്ന് മറ്റേ അറ്റം കടലിലേക്കു നീളുന്ന മണൽനാക്ക് (സ്പിറ്റ്) പണിയുന്നു. ഉൾക്കടലിന്റെ വായ് മുഴുവൻ അടച്ചാൽ അത് ബാർ; പിന്നിൽ കുടുങ്ങിയ ശാന്തജലം കായൽ — കുളത്തിന് വരമ്പ് കെട്ടിയതുപോലെ. ദ്വീപിനെ കരയുമായി ചേർക്കുന്ന മണൽവരമ്പ് ടോംബോളോ. ചിലിക (ഒഡിഷ), പുലിക്കാട്ട് (ആന്ധ്ര–തമിഴ്നാട് അതിർത്തി), വേമ്പനാട് ഉൾപ്പെടെ കേരളത്തിലെ കായലുകൾ ഉദാഹരണം. (→ English: deposition, lagoon · हिन्दी: निक्षेपण, लैगून)

In exam EnglishWhere waves lose energy, in sheltered bays or along gently sloping shores, deposition dominates. A beach, a strip of sand or pebbles shifted by the waves, is the most familiar form. Currents running along the shore carry sand sideways, and where the coastline changes direction they can build a spit, a ridge of sand or shingle attached to the land at one end and projecting into the sea at the other. If a ridge grows across the mouth of a bay and closes it, it is called a bar, and the sheltered water trapped behind it becomes a lagoon. A sand ridge that links an island to the mainland is called a tombolo. India's east coast has some of the largest lagoons in the country: Chilika Lake in Odisha, the biggest brackish-water lagoon in India, is separated from the Bay of Bengal by a long sandbar, and Pulicat Lake lies on the Andhra Pradesh–Tamil Nadu border. The backwaters of Kerala, including Vembanad Lake, are also lagoons cut off behind sand bars.

തീരങ്ങൾ കരയുടെയും കടലിന്റെയും നിരപ്പുമാറ്റങ്ങളും കാണിക്കുന്നു. കര ഉയർന്നാലോ കടൽ താഴ്ന്നാലോ — ഉയർന്നുവന്ന തീരം: നേരെ, മിനുസമായി, വീതിയുള്ള കടൽപ്പുറങ്ങൾ, കായലുകൾ, സ്വാഭാവിക തുറമുഖങ്ങൾ കുറവ്. കര താഴ്ന്നാലോ കടൽ ഉയർന്നാലോ — മുങ്ങിയ തീരം: താഴ്വരകൾ മുങ്ങി വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ തീരം, റിയകൾ, ഫിയോർഡുകൾ, നല്ല സ്വാഭാവിക തുറമുഖങ്ങൾ. ബക്കറ്റിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുമ്പോൾ ചുമരിലെ വരകൾ മുങ്ങുന്നതുപോലെ ഓർക്കുക. നമ്മുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തെ ഉയർന്നുവന്നതായും പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ ഏറെയും മുങ്ങിയതായും പറയുന്നു. (→ English: emergent coast, submergent coast · हिन्दी: निर्गत तट, निमग्न तट)

In exam EnglishCoasts also record changes in the level of land and sea. An emergent coast forms where the land has risen or the sea has fallen. Such coasts tend to be straight and smooth, with wide beaches, offshore bars and lagoons and few natural harbours. A submergent coast forms where the land has sunk or the sea has risen, drowning the lower parts of valleys. Such coasts are indented and irregular: drowned river valleys called rias, drowned glacial troughs called fjords, and deep inlets that make good natural harbours. In Indian geography the broad eastern coastal plain, with its deltas and lagoons, is normally treated as an emergent coast, while the narrower western plain is seen as mostly submerged.

മൊത്തത്തിൽ നോക്കിയാൽ — നദിയെപ്പോലെ ഓരോ ശക്തിയും ബലമുള്ളിടത്ത് തേയ്ക്കുന്നു, ബലം കുറയുന്നിടത്ത് ഇടുന്നു. ഹിമാനി മുകളിൽ സർക്കുകളും 'U' താഴ്വരകളും കൊത്തി താഴെ മൊറെയ്ൻ ഇടുന്നു; കാറ്റ് മരുഭൂമി ചുരണ്ടി കുന്നുകൾ കൂട്ടുന്നു; ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് അലിയിക്കുന്ന വെള്ളം മുകളിൽ കാർസ്റ്റ് ഭൂപ്രകൃതി, താഴെ ഗുഹകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു; തിരമാല പാറത്തീരത്ത് ക്ലിഫ് വെട്ടി, ശാന്തജലത്തിൽ കടൽപ്പുറം പണിയുന്നു. ഉൾശക്തികൾ നിലം ഉയർത്തുമ്പോൾ, ബഹിർജന്യ ബലങ്ങൾ അതു തേച്ച് വീണ്ടും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു — കുശവൻ മണ്ണ് കൂട്ടി ചക്രത്തിൽ രൂപം കൊടുക്കുന്നതുപോലെ. (→ English: glacier, moraine, karst topography, exogenic forces · हिन्दी: हिमनद, हिमोढ़, कार्स्ट स्थलाकृति, बहिर्जात बल)

In exam EnglishTaken together, ice, wind, groundwater and waves repeat the pattern that rivers showed in Part 3: each agent erodes where it has energy and deposits where it loses it. A glacier carves cirques, horns and U-shaped valleys high up and drops moraines, drumlins and outwash lower down; wind scours deserts and piles sand into dunes; water dissolving limestone produces karst topography above ground and caves below; and waves cut cliffs and stacks on rocky headlands while building beaches, spits and lagoons in quieter water. With this part the chapter is complete: relief is raised by endogenic forces, through plate movement, earthquakes and volcanoes, and is lowered and remodelled by exogenic forces, so that every landscape is a balance between the two.
Landforms made by ice, wind, groundwater and waves
AgentWhere it dominatesErosional landformsDepositional landforms
GlaciersHigh mountains, polar regionsCirque, arête, horn, U-shaped valley, hanging valley, fjordMoraines, drumlins, eskers, outwash plain
WindDesertsDeflation hollow, mushroom rock, inselberg (with sheet floods), pedimentBarchans, seif dunes, loess
GroundwaterLimestone and dolomite (karst)Sinkhole, swallow hole, uvala, polje, caveStalactite, stalagmite, pillar
WavesCoastsCliff, wave-cut platform, sea cave, arch, stackBeach, spit, bar, tombolo, lagoon

Exam traps

Recap

Practice questions

Q1. Which one of the following is a landform produced by glacial deposition?

  1. Cirque
  2. Arête
  3. Drumlin
  4. Hanging valley
Show answer

Answer: C. Drumlin

A drumlin is an oval hill moulded from till, so it is depositional. A cirque is a hollow carved at the head of a glacier, an arête is a ridge sharpened between cirques, and a hanging valley is a side valley left high by the deeper erosion of the main glacier; all three are erosional.

Q2. Consider the following statements:
1. Glacial till is a well-sorted deposit laid down by meltwater streams.
2. Eskers are long, winding ridges of sand and gravel deposited by streams flowing beneath a glacier.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: till is dropped directly by ice and is unsorted; sorted deposits come from meltwater (outwash, eskers). Statement 2 is correct. So (a) and (c) accept a wrong statement and (d) rejects a correct one.

Q3. Which name is given to a crescent dune with its tips trailing downwind, usually found where the wind comes mostly from one side and little sand is available?

  1. Seif dune
  2. Barchan
  3. Loess
  4. Playa
Show answer

Answer: B. Barchan

A barchan is the crescent dune with horns pointing downwind. A seif dune is a long ridge parallel to the wind, loess is a sheet of fine wind-blown silt rather than a dune, and a playa is a flat desert basin that holds a shallow lake after rain.

Q4. Match List I (landform) with List II (agent that forms it):
List I
A. Mushroom rock
B. Polje
C. Sea stack
D. Arête
List II
1. Glacier
2. Wind
3. Waves
4. Groundwater
Select the correct answer using the code given below:

  1. A-2, B-4, C-3, D-1
  2. A-3, B-4, C-2, D-1
  3. A-2, B-1, C-3, D-4
  4. A-4, B-2, C-1, D-3
Show answer

Answer: A. A-2, B-4, C-3, D-1

Mushroom rocks are cut by wind abrasion, poljes are large karst basins dissolved by groundwater, stacks are left by waves, and arêtes are ridges between glacial cirques: A-2, B-4, C-3, D-1. Option (b) gives the mushroom rock to waves and the stack to wind; (c) gives the polje to glaciers and the arête to groundwater; (d) is wrong on every pair.

Q5. With reference to limestone caves, consider the following statements:
1. Stalactites grow upward from the floor of a cave.
2. Stalactites and stalagmites are formed by the deposition of calcium carbonate from dripping water.
Which of the statements given above is/are correct?

  1. 1 only
  2. 2 only
  3. Both 1 and 2
  4. Neither 1 nor 2
Show answer

Answer: B. 2 only

Statement 1 is wrong: stalactites hang from the ceiling; it is stalagmites that rise from the floor. Statement 2 is correct: dripping water loses carbon dioxide and leaves calcite behind. So (a) and (c) accept the wrong statement and (d) rejects the correct one.

Q6. What is the name for a sand bar that connects an island with the mainland?

  1. Spit
  2. Tombolo
  3. Stack
  4. Wave-cut platform
Show answer

Answer: B. Tombolo

A tombolo links an island to the mainland. A spit is attached to land at only one end and ends in open water, a stack is an erosional pillar of rock left by waves, and a wave-cut platform is a rock surface at the foot of a retreating cliff.

Q7. Consider the following pairs:
1. Chilika Lake : Odisha
2. Pulicat Lake : Kerala
3. Vembanad Lake : Tamil Nadu
How many of the pairs given above are correctly matched?

  1. Only one
  2. Only two
  3. All three
  4. None
Show answer

Answer: A. Only one

Only pair 1 is correct. Pulicat lies on the Andhra Pradesh–Tamil Nadu border, not in Kerala, and Vembanad is in Kerala, not Tamil Nadu. So (b) and (c) count wrong pairs as correct, and (d) misses the correct Chilika pair.

Q8. Which of the following features are typical of a submergent coast?
1. Rias
2. Fjords
3. Straight shoreline with offshore bars and few natural harbours
Select the correct answer using the code given below:

  1. 1 and 2 only
  2. 2 and 3 only
  3. 1 and 3 only
  4. 1, 2 and 3
Show answer

Answer: A. 1 and 2 only

Rias (drowned river valleys) and fjords (drowned glacial troughs) mark a submergent coast. A straight shoreline with offshore bars and few harbours is typical of an emergent coast, so every option containing 3, namely (b), (c) and (d), is wrong.

← Part 3All partsQuick recap →

Study this in the Upscore app to keep notes, save it for revision, track your practice scores and follow a plan to the exam date. It's free.

Study this in the app →

Sources